Thu, 24 May 2018
ताजा समाचार
सर्वसाधारणले पनि प्रदेशसभामा प्रस्ताव लान पाउने || सवारी दुर्घटनामा दश महिनामा ९५ को मृत्यु || शिक्षामा लगानीअनुसार प्रतिफल आएन ः प्रधानमन्त्री || पाँचवर्षसम्म सरकार सञ्चालन हुन्छ ः प्रचण्ड || ठक्कर दिने टिपरका सवारी चालक पक्राउ || नीति तथा कार्यक्रममा छुटेका विषय बजेटले समेटोस् || राजविराज विमानस्थल एक दशकपछि पुनः सञ्चालनमा || पोखरीमा डुबेर चार बालिकाको मृत्यु || गुण्डाराजको अन्त्य गर्दै जनताको राज स्थापना हुन्छ : गृहमन्त्री || दुर्गम गाउँमा अफिम खेती || महोत्तरीमा बढ्यो गर्मी || तत्मा समाजको राष्ट्रिय कार्यकारिणी समिति गठन || मन्त्री यादव थाइल्याण्डतर्फ || एकैरातमा तीन घरमा चोरी || डोम समुदायका बालबालिका विद्यालय भर्ना || हजार विद्यार्थीमा एउटै शौचालय || सडक र ऊर्जा प्राथमिकतामा छः मुख्यमन्त्री राउत || उखु किसानद्वारा मिलमा धर्ना मालिक फरार || वडाध्यक्ष पौडेलको घरमा बम विष्फोट, दुई घाइते || सरकारको नीति तथा कार्यक्रम आज संघीय संसदको संयुक्त बैठकमा प्रस्तुत || ओली ५ वर्षकै लागि प्रधानमन्त्री हो, त्यसमा तल–माथि हुँदैन : || रावणको जन्मभूमि मानिएको पौलस्त्य आश्रम ओझेलमा || सोलु करिडोर प्रसारण लाइन समयमै सक्न प्राधिकरणको ठेकेदारलाई ताकेता || विषाक्त मदिरा सेवन गर्दा १२ जनाको मृत्यु, मदिरा बिक्रीवितरण गर्ने || सन्दीप लामिछानेको खुलेर प्रशंसा गरे रिकी पोन्टिङले || विद्यार्थी मृतावस्थामा फेला || बजेटमा मधेससंग विभेद गरीए संसद अवरुद्ध गर्ने सांसद यादवको चेतावनी || प्रदेश नं २ का सञ्चारमाध्यमलाई राहतपूर्ण वर्गीकरण गर्न आग्रह || मालपोत कर तिर्नु पर्दैनः नगर प्रमुख || पुर्व राजा ज्ञानेन्द्रलाई नागरिक अभिनन्दन || तरुण दलको जिल्लास्तरीय प्रशिक्षण कार्यक्रम || शिक्षक संगठन धनुषामा महतो || सर्पदंशबाट महिलाको मृत्य || ससुराली पक्षको कुटाइबाट महिला गम्भीर || मधेशको लागि विशेष बजेटः मन्त्री महासेठ || गेरुका नदीमा सरसफाई || तुलसीदास पार्कमा सरसफाई || मिथिलाको युगभूमि सिम्रौनगढ हो : पुरातत्वविद मिश्र || ठेकदारको लापर्वाहीले बस दूर्घटना, २४ बढी घाईते || फोरम पदाधिकारी बैठक जारी, एकीकृत नेकपामाथि नजर ||
राजा महेन्द्रको बाटोमा एमाले

भाद्र १८, २०७४


  • किशोर नेपाल


नेपाली कांग्रेस र नेपालका कम्युनिष्टहरुको मेलको सूत्रधार थिए मनमोहन अधिकारी । उनको पार्टी सानो थियो । पार्टीको तुलनामा उनको राष्ट्रिय अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिष्ठा अविजित थियो । 
अधिकारी र नेपाली कांग्रेसका सर्वमान्य नेता गणेशमान सिंहको डिजाइनमा कांग्रेस र कम्युनिष्ट एकता सम्भव भयो । संयुक्त वाममोर्चा यही डिजाइनको उपलव्धि थियो । २०४५–४६ को त्यो आन्दोलन ५६ दिन चल्यो । 
राजा वीरेन्द्रले निर्दलीय व्यवस्थाको विघटन गरे । कांग्रेस सभापति कृष्णप्रसाद भट्टराईको नेतृत्वमा कांग्रेस वामको संयुक्त अन्तरीम सरकार वन्यो । सरकार संचालनमा आइ परेका समस्याहरुको समाधानमा अधिकारीले सँधै सहयोग गरेका थिए ।

नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एमाले) का बरिष्ठ नेता प्रदीप नेपालले शनिवार आफनो फेसबुक स्टेटसमा लेखेका छन, ‘हामी भारतको विरुध्द कुनै काम गर्दैनौ – एउटा तमसुक । म मरे पनि मेरो देश वाँची रहोस – एउटा कामना । कुन अग्रगामी ? कुन प्रतिगामी ?’

यो स्टाटसको अर्थ वुझिदैन । तर, यसमा आएका प्रतिक्रियाहरुले रहस्य खुल्दै जान्छ । प्रदीप नेपालले कांग्रेस–माओवादी गठवन्धनलाई लोकतन्त्रको खलनायक वनाएका छन । राजा महेन्द्रप्रतिको श्रध्दा र विश्वासलाई आफनो फेसबुक वालमा नउप्किने गरी टाँसेका छन ।

केही वर्षअघि प्रदीप नेपाल गम्भीर रुपले अस्वस्थ्य भए । त्यसवेला देखि नै उनी पार्टीको दैनिक गतिविधिमा त्यति सक्रिय देखिदैनन । यसको मतलव एमालेको महत्वपूर्ण निर्णयमा उनको भूमिका हुँदै हुँदैन भन्ने होइन । पार्टीभित्र उनको पकड मानिसले सोचेजति कमजोर छैन ।

अहिले पनि, प्रदीप नेपाल पार्टीको रणनीतिक भूमिकामा छन । एमालेका अध्यक्ष केपी ओलीका उनी स्वाभाविक सल्लाहकारहुन । नेपाल मदन भण्डारी वाहेक अरु कसैलाई नेता मान्दैनन । उनले कसैलाई मान्नुपर्ने आवश्यकता पनि पर्दैन । 

उनी विभिन्न पार्टीहरुका वीच चलखेलका विज्ञ हुन । जन–आन्दोलनपछिका पहिलो निर्वाचित प्रधानमन्त्री गिरिजाप्रसाद कोइरालाले मध्यावधि चुनावको घोषणा गरेपछि काठमाडौंबाट उम्मेदवार हुनुभएका कांग्रेसका सभापति कृष्णप्रसाद भट्टराईलाई एमालेकी विद्या भण्डारीले चुनावमा पराजित गरेकी थिइन । त्यतिवेला, प्रदीप नेपाल नै त्यो चुनावी कर्मकाण्डको मुख्य पुरोहित थिए । प्रधानमन्त्री कोइरालालाई जसरी भएपनि भट्टराईलाई हराउनु थियो ।

त्यसैले एमालेका प्रभावशाली नेतासंग उनको भलाकुसारी स्वभाविक थियो । त्यसका लागि फिट थिए प्रदीप । उनैले प्रधानमन्त्री निवास वालुवाटारमा भट्टराईको उम्मेदवारी विरुध्द युवा संघ नेपालको परेड खेलाएर शक्ति प्रदर्शन गरेका थिए ।

नेपालका कम्युनिष्टहरु राजतन्त्रका विरोधी होइनन । राजा महेन्द्रले संसदीय प्रजातन्त्रका विरुध्द सैनिक कारवाहीगर्दा तत्कालीन कम्युनिष्ट पार्टीका महासचिव केशरजंग रायमाझी राजाको समर्थनमा उभिएका थिए । उनको त्यो समर्थनका विरुध्द पुष्पलाल श्रेष्ठको विरोध कर्कलाको पातको पानीको अवस्थामा थियो । देशबाट वाहिरिएका पुष्पलालको केही लागेन ।

रायमाझीको नेतृत्वमा त्यो बेलाका कम्युनिष्टहरुले देशमा अनेक थरी पूmल पूmलाएर राजाको शासन अकण्टकराख्न मेहनत गरे । यसका विरुध्द अभियान चलाउन नखोजिएको थिएन । कम्युनिष्टहरु आफैंपनि विभिन्न दस्तावेज र समूहहरुको वखेडामा अल्झिए ।

अभियान चलाउने परिस्थिति पनि विद्यमान थिएन ।
नेपाली कांग्रेस र नेपालका कम्युनिष्टहरुको मेलको सूत्रधार थिए मनमोहन अधिकारी । उनको पार्टी सानो थियो । पार्टीको तुलनामा उनको राष्ट्रिय अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिष्ठा अविजित थियो । अधिकारी र नेपाली कांग्रेसका सर्वमान्य नेता गणेशमान सिंहको डिजाइनमा कांग्रेस र कम्युनिष्ट एकता सम्भव भयो । संयुक्त वाममोर्चा यही डिजाइनको उपलव्धि थियो । २०४५–४६ को त्यो आन्दोलन ५६ दिन चल्यो ।

राजा वीरेन्द्रले निर्दलीय व्यवस्थाको विघटन गरे । कांग्रेस सभापति कृष्णप्रसाद भट्टराईको नेतृत्वमा कांग्रेस वामको संयुक्त अन्तरीम सरकार वन्यो ।

सरकार संचालनमा आइ परेका समस्याहरुको समाधानमा अधिकारीले सँधै सहयोग गरेका थिए । भट्टराई नेतृत्वको यो संयुक्त सरकार सफल भयो । देशका लागि नयाँ संविधान वन्यो । तर, त्यो नयाँ संविधान अपूर्ण रहेको हेक्का कसैले राखेन । २०४७ सालमा वनेको संविधान २०५७ सम्मपनि टिकेन ।

२०६२–६३ को आन्दोलनले देशमा अलग परिस्थितिको निर्माण गर्यो । मूलधारका राष्ट्रिय दलहरु र माओवादीका वीच दिल्ली सम्झौतापछि भएको जन–आन्दोलन सफल भयो । आन्दोलन मार्फत जनादेश पाएका राजनीतिक दलहरुले संविधान सभाको चुनाव गराए ।

चुनाव परिणामले राजतन्त्रलाई अनावश्यक ठहर्यायो । नेपालको राजतन्त्र इतिहास वन्यो ।तर, संविधान सभाले संविधान लेख्न सकेन । अल्पमतमा परेका कांग्रेस र एमालेको भूमिका पनि निकै संकुचित वनेको थियो । यही परिवेशमा माओवादीको हातमा रहेको नेतृत्व कसैले कल्पना नै नगरेको ठाउँमा पुग्यो । तै, जसरी भएपनि चुनाव गराउने एजेण्डा कार्यान्वयन भयो । संविधान सभाको नयाँ निर्वाचनले कांग्रेसलाई पहिलो, एमालेलाई दोस्रो र माओवादीलाई तेस्रो तहमा ल्यायो ।

दोस्रो संविधान सभाले संविधान वनाउने निश्चित भएपछि समाजलाई एक अलग प्रकारको व्दन्व्दमा धकेल्ने प्रयासहुनु अस्वाभाविक थिएन । यही क्रममा हिन्दू राज्य र हिन्दू राजाका कुरा निकै उछालियो ।हिन्दू एजेण्डामा कांग्रेस एमाले र माओवादीका प्रमुख नेताहरुको अगुवाइ रह्यो । तर, संविधान आन्दोलनको स्पीरिटमा वन्यो । यसको कार्यान्वयनमा दलहरुले आफनै स्वार्थका कारण जटिलता ल्याए ।  यतिवेला जव देश प्रादेशिक र संघीय संरचनाको चुनावमा लागेको छ एमालेले फेरी एकपटक राजतन्त्रको दुहाइ दिन थालेको छ । एमाले अध्यक्ष केपी ओली र एमालेका नेतागण महेन्द्रको देशभक्तिबाट अभिभूत भएका छन ।

उनीहरुले महेन्द्रको देशभक्तिका वूँदालाइ चुनावी नारा वनाएका छन । उनीहरुको धारणा यस्तो देखिन्छ कि चुनावमा वहुमत आउने हो भने उनीहरुले देशलाई महेन्द्रकै बाटोमा हिंडाउनेछन । 
एमाले नेतृत्वको अहिलेको पूरै मनस्थिति राजनीतिक एकाधिकारको पक्षमा देखिएकोछ । आफनो प्रतिस्पध्र्दीलाई अस्वस्थ्य प्रतिस्पध्र्दामा अल्झाउने नीति लिएकोछ एमालेले । कस्तो नीति लिने ? यो एमालेको कुरा हो । तर, विपक्षीका रुपमा रहेका कांग्रेस–माओवादीले पनि यो कुरा ठम्याउन सकेका छैनन ।
दुइ नम्वर प्रदेशमा एमालेको चुनावी उपस्थितिमा पनि यो कुरा स्पष्टसंग देखिनेछ । दुइ नम्वर प्रदेशमा एमालेका विरुध्द देखिएको विरोध राजनीतिक भन्दा पनि आक्रोशको प्रदर्शनका रुपमा देखिएकोछ । नेपाली कांग्रेस, राजपा र माओवादीका कार्यकर्ता प्रदेशमा सक्रिय छन । स्थानीय पर्यवेक्षकहरुको रायमा उनीहरुकोसक्रियता मात्रैले एमालेलाई रोक्न सक्दैन । एमाले अहिले राजावादी विचारमा राष्ट्रवादी मुलम्वा चढाएर राष्ट्रवादका नाममा जनताको समर्थन आफूतिर तान्न खोज्दैछ । 


एमालेका रणनीतिकारहरुले राष्ट्रवादको नाराले धेरै मानिसलाई आकर्षितगर्ने अनुमान गरेपनि परिवर्तित समयमा त्यस्तो अवस्था उपस्थित हुन कठिन देखिन्छ । दलहरुको वीचमा मतको सन्तुलन मिल्नु कठिन देखिन्छ । यस्तोमा धाँधलीका आर्थिक हतकण्डाले कामगर्न सक्दछन ।


मधेशलाई तीखो आँखाले हेरी रहेका विश्लेषकहरु पूर्व पश्चिम राजमार्गको उत्तरी भागमा एमालेको वर्चस्व रहेको वताउँछन । उनीहरुको यो विश्लेषण पूरै गलत होइन । तर, परिवर्तित समयमा यहाँका जनताको राजनीतिक विश्वासमा पनि परिवर्तन आएको देखिएको छ । यो क्षेत्रका कतिपय मतदाता कांग्रेस–एमालेपार्टीको तुलनामा राजपालाई मत दिने मनस्थितिमा रहेका छन ।


प्रदीप नेपालको फेसबुक स्टाटसको लक्ष्य दुइ नम्वरको स्थानीय तहको चुनावलाई प्रभावितगर्ने हिसावले मात्रै आएको होइन । दुइ नम्वरमा त त्यसको अलिकति प्रयोग र परीक्षणमात्रै गरिएको हो । एमालेले देशमा डँढेलो झै फैलिएको भ्रष्टाचार र अराजकता रोक्न प्रादेशिक र संघीय निर्वाचनमा महेन्द्र राष्ट्रवाद, चीनियाँ सहयोग र अत्याधुनिक विकासलाई चुनावी नारा वनाउने प्रचूर सम्भावना छ । यसलाई कांग्रेस, राजपा र माओवादीले कति वुझेका छन ? भन्न सकिदैन ।

रुकुम : प्रदेश नं ५ का सभामुख पूर्णबहादुर घर्तीले...

विराटनगर : चालु आर्थिक वर्षको १० महिनामा मोरङ जिल्लामा...

काठमाडौँ : प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले शिक्षा क्षेत्रबाट लगानीअनुसार...

काठमाडौँ : नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ले...

नगरकोट : अरनिको राजमार्गअन्तर्गत भक्तपुरको नलिञ्चोक नजिकै सडकमा बुधबार...

काठमाडौँ : राष्ट्रियसभाका सदस्यले सरकारको नीति तथा कार्यक्रममा छुटेका...

राजविराज : पटक पटक उडान सञ्चालन तथा स्थगन हुँदै...

लुम्बिनी : रुपन्देहीको लुम्बिनी सांस्कृतिक नगरपालिका–११ मसिना गडिदियाको नौखनिया...

भक्तपुर : गृहमन्त्री रामबहादुर थापाले अब देशभर गुण्डाराजको अन्त्य...

जाजरकोट : नलगाड नगरपालिकाका विभिन्न स्थानमा अवैध रुपमा अफिम...

महोत्तरी : जिल्लामा केही दिनदेखि अति गर्मी बढेकोे...

जनकपुरधाम । राष्ट्रिय तत्मा समाज नेपालले राष्ट्रिय कार्यकारिणी समिति गठन...

जनकपुरधाम । उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्तिमन्त्री मातृकाप्रसाद यादव थप उपचारका...

गौर । रौतहट जिल्लाको सदरमुकाम ...

पोखरिया । विद्यालय भर्ना हुन नसकेका...

जनकपुरधाम । मुख्यमन्त्री लालबाबु...

गौशाला (महोत्तरी)। दुई अर्ब रुपैया बढी भुक्तानी ...

दमक । झापाको दमक–७ का वडाध्यक्ष भीम पौडेलको घरमा गएराति...

काठमाडौं । सरकारले आगामी आर्थिक २०७५/७६ को नीति तथा कार्यक्रम...

काठमाडौं । नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) का नेता एवं पूर्वगृहमन्त्री...

म्याग्दी । रामायणमा वर्णित रावणको जन्मभूमि मानिएको म्याग्दीको पौलस्त्य आश्रम...

सोलुखुम्बु । नेपाल विद्युत प्राधिकरणले सोलु करिडोर १३२ केभी...

काठमाडौं । भारतको कानपुरमा विषाक्त मदिरा सेवन गर्दा १२...

नयाँ दिल्ली । आइपिएल टिम दिल्ली डेयरडेभिल्सका प्रशिक्षक तथा अस्ट्रेलियाली...

महेन्द्रनगर, धनुषा : जनकपुर उपमहानगरपालिकास्थित एक विद्यालयमा आज बिहानै एक...

वीरगन्ज । आगामि बजेटमा मधेससंग संघीय सरकारले बिभेद गरे संघीय...

महेन्द्रनगर, धनुषा : नेपाल पत्रकार महासंघ प्रादेशिक समिति...

नेपाल शिक्षक संगठन धनुषाको १२ औं जिल्ला अधिवेशनले ...

मलगंवा । सर्लाहीको दक्षिणी भेगमा पर्ने विष्णु ...

जनकपुरधाम । महोत्तरी ...

जनकपुरधाम । जनकपुर स्थित...

त्रिलोकीनाथ यादवबारा । वरिष्ठ पुरातत्वविद...

काठमाण्डु ।प्रदेश नम्बर २ को सत्तारुढ दल संघिय ...