ताजा समाचार
लियोनल मेस्सीले जिते गोल्डेन-सू अवार्ड || यस्ता थिए, जनवादी गायक पाख्रिन || निधिलाई भेटेर भारतीय राजदूतले गरे स्वास्थ्य लाभको कामना || मोहत्सवमा दुई दर्जन पाकेटमार पक्राउ || निधी र महतो विकासभन्दा परिवारबादमा : नेता यादव || रामजानकी विवाह महोत्सव सम्पन्न || मतपत्र आज आउने || फोरम–राजपा प्यानलै विजयी || मधेश आन्दोलनका सहिद परिवारलाई ‘५० लाख’ || कर सप्ताह सम्पन्न, करको दायरा बढाउन सुझाव || धनकुटाका किसानलाई अझै छोएन निर्वाचनले || जिम्बावेमा नयाँ राष्ट्रपतिको शपथ आज, मुगावे पनि सहभागी हुने || दिनमा ३ कप कफी स्वास्थ्यको लागि फाइदाजनक : अध्ययन || धनकुटामा विस्फोट, पैदलयात्री घाइते || श्रीमतीको घाँटी रेटेर हत्या गरी फरार भएका पति पक्राउ || धादिङ र नवलपरासीमा बम फेला || मलेसियालाई नेपाली महिला क्रिकेट टोलीले दियो १०९ रनको लक्ष्य || एनसेलले आयोजना गर्‍यो ‘डिजिटल ज्याम’ || नयाँ रणनीतिका साथ सुरक्षा सर्तकता बढाउँदै प्रहरी || निःशुल्क भोजनको व्यवस्था || मटकोर सम्पन्न || वाम उम्मेदवार यादवको लोहनामा जोडदार स्वागत || मधेश विरोधीलाई ब्यालेटबाट जवाफ दिने अवसर : कार्की || यूनियन लाइफको सातौं शाखा जनकपुरमा || रामजानकी विवाहमहोत्सव आज मनाईदै || विद्युतीय पुस्तकालय सञ्चालन || हिँडेरै कर्मचारी मतदान केन्द्रमा || तस्करीका सामान बरामद || रु दुई अर्ब ४० करोडको लागतमा कालोपत्रे सडक बन्ने || प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्र स्तरोन्नति चुनावी एजेण्डा || बाबुले गरे छ वर्षे छोराको हत्या || ट्रकमा मोटरसाइकल ठोक्किदा दुईजनाको मृत्यु || आश्वासनप्रति विश्वास छैनः वादी समुदायलाई चुनाव भन्दा छाक टार्ने चिन्ता || मुलुकलाई अधिनायकवादतर्फ लैजान खोजियो : पौडेल || चार वर्षीय बालकले गरे बलात्कार ! चिकित्सकबाट पुष्टि || बार्सिलोना र चेल्सी च्याम्पियन्स लिग फुटबलको नक आउट चरणमा प्रवेश || विशेषज्ञ चिकित्सकको सम्मेलन हँुदै || डिटोनेटरसहित एक पक्राउ || संकटमोचन माविलाई खेल सामाग्री हस्तान्तरण || नेकपाका एकजना कार्यकर्ता पक्राउ ||
राजा महेन्द्रको बाटोमा एमाले

भाद्र १८, २०७४


  • किशोर नेपाल


नेपाली कांग्रेस र नेपालका कम्युनिष्टहरुको मेलको सूत्रधार थिए मनमोहन अधिकारी । उनको पार्टी सानो थियो । पार्टीको तुलनामा उनको राष्ट्रिय अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिष्ठा अविजित थियो । 
अधिकारी र नेपाली कांग्रेसका सर्वमान्य नेता गणेशमान सिंहको डिजाइनमा कांग्रेस र कम्युनिष्ट एकता सम्भव भयो । संयुक्त वाममोर्चा यही डिजाइनको उपलव्धि थियो । २०४५–४६ को त्यो आन्दोलन ५६ दिन चल्यो । 
राजा वीरेन्द्रले निर्दलीय व्यवस्थाको विघटन गरे । कांग्रेस सभापति कृष्णप्रसाद भट्टराईको नेतृत्वमा कांग्रेस वामको संयुक्त अन्तरीम सरकार वन्यो । सरकार संचालनमा आइ परेका समस्याहरुको समाधानमा अधिकारीले सँधै सहयोग गरेका थिए ।

नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एमाले) का बरिष्ठ नेता प्रदीप नेपालले शनिवार आफनो फेसबुक स्टेटसमा लेखेका छन, ‘हामी भारतको विरुध्द कुनै काम गर्दैनौ – एउटा तमसुक । म मरे पनि मेरो देश वाँची रहोस – एउटा कामना । कुन अग्रगामी ? कुन प्रतिगामी ?’

यो स्टाटसको अर्थ वुझिदैन । तर, यसमा आएका प्रतिक्रियाहरुले रहस्य खुल्दै जान्छ । प्रदीप नेपालले कांग्रेस–माओवादी गठवन्धनलाई लोकतन्त्रको खलनायक वनाएका छन । राजा महेन्द्रप्रतिको श्रध्दा र विश्वासलाई आफनो फेसबुक वालमा नउप्किने गरी टाँसेका छन ।

केही वर्षअघि प्रदीप नेपाल गम्भीर रुपले अस्वस्थ्य भए । त्यसवेला देखि नै उनी पार्टीको दैनिक गतिविधिमा त्यति सक्रिय देखिदैनन । यसको मतलव एमालेको महत्वपूर्ण निर्णयमा उनको भूमिका हुँदै हुँदैन भन्ने होइन । पार्टीभित्र उनको पकड मानिसले सोचेजति कमजोर छैन ।

अहिले पनि, प्रदीप नेपाल पार्टीको रणनीतिक भूमिकामा छन । एमालेका अध्यक्ष केपी ओलीका उनी स्वाभाविक सल्लाहकारहुन । नेपाल मदन भण्डारी वाहेक अरु कसैलाई नेता मान्दैनन । उनले कसैलाई मान्नुपर्ने आवश्यकता पनि पर्दैन । 

उनी विभिन्न पार्टीहरुका वीच चलखेलका विज्ञ हुन । जन–आन्दोलनपछिका पहिलो निर्वाचित प्रधानमन्त्री गिरिजाप्रसाद कोइरालाले मध्यावधि चुनावको घोषणा गरेपछि काठमाडौंबाट उम्मेदवार हुनुभएका कांग्रेसका सभापति कृष्णप्रसाद भट्टराईलाई एमालेकी विद्या भण्डारीले चुनावमा पराजित गरेकी थिइन । त्यतिवेला, प्रदीप नेपाल नै त्यो चुनावी कर्मकाण्डको मुख्य पुरोहित थिए । प्रधानमन्त्री कोइरालालाई जसरी भएपनि भट्टराईलाई हराउनु थियो ।

त्यसैले एमालेका प्रभावशाली नेतासंग उनको भलाकुसारी स्वभाविक थियो । त्यसका लागि फिट थिए प्रदीप । उनैले प्रधानमन्त्री निवास वालुवाटारमा भट्टराईको उम्मेदवारी विरुध्द युवा संघ नेपालको परेड खेलाएर शक्ति प्रदर्शन गरेका थिए ।

नेपालका कम्युनिष्टहरु राजतन्त्रका विरोधी होइनन । राजा महेन्द्रले संसदीय प्रजातन्त्रका विरुध्द सैनिक कारवाहीगर्दा तत्कालीन कम्युनिष्ट पार्टीका महासचिव केशरजंग रायमाझी राजाको समर्थनमा उभिएका थिए । उनको त्यो समर्थनका विरुध्द पुष्पलाल श्रेष्ठको विरोध कर्कलाको पातको पानीको अवस्थामा थियो । देशबाट वाहिरिएका पुष्पलालको केही लागेन ।

रायमाझीको नेतृत्वमा त्यो बेलाका कम्युनिष्टहरुले देशमा अनेक थरी पूmल पूmलाएर राजाको शासन अकण्टकराख्न मेहनत गरे । यसका विरुध्द अभियान चलाउन नखोजिएको थिएन । कम्युनिष्टहरु आफैंपनि विभिन्न दस्तावेज र समूहहरुको वखेडामा अल्झिए ।

अभियान चलाउने परिस्थिति पनि विद्यमान थिएन ।
नेपाली कांग्रेस र नेपालका कम्युनिष्टहरुको मेलको सूत्रधार थिए मनमोहन अधिकारी । उनको पार्टी सानो थियो । पार्टीको तुलनामा उनको राष्ट्रिय अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिष्ठा अविजित थियो । अधिकारी र नेपाली कांग्रेसका सर्वमान्य नेता गणेशमान सिंहको डिजाइनमा कांग्रेस र कम्युनिष्ट एकता सम्भव भयो । संयुक्त वाममोर्चा यही डिजाइनको उपलव्धि थियो । २०४५–४६ को त्यो आन्दोलन ५६ दिन चल्यो ।

राजा वीरेन्द्रले निर्दलीय व्यवस्थाको विघटन गरे । कांग्रेस सभापति कृष्णप्रसाद भट्टराईको नेतृत्वमा कांग्रेस वामको संयुक्त अन्तरीम सरकार वन्यो ।

सरकार संचालनमा आइ परेका समस्याहरुको समाधानमा अधिकारीले सँधै सहयोग गरेका थिए । भट्टराई नेतृत्वको यो संयुक्त सरकार सफल भयो । देशका लागि नयाँ संविधान वन्यो । तर, त्यो नयाँ संविधान अपूर्ण रहेको हेक्का कसैले राखेन । २०४७ सालमा वनेको संविधान २०५७ सम्मपनि टिकेन ।

२०६२–६३ को आन्दोलनले देशमा अलग परिस्थितिको निर्माण गर्यो । मूलधारका राष्ट्रिय दलहरु र माओवादीका वीच दिल्ली सम्झौतापछि भएको जन–आन्दोलन सफल भयो । आन्दोलन मार्फत जनादेश पाएका राजनीतिक दलहरुले संविधान सभाको चुनाव गराए ।

चुनाव परिणामले राजतन्त्रलाई अनावश्यक ठहर्यायो । नेपालको राजतन्त्र इतिहास वन्यो ।तर, संविधान सभाले संविधान लेख्न सकेन । अल्पमतमा परेका कांग्रेस र एमालेको भूमिका पनि निकै संकुचित वनेको थियो । यही परिवेशमा माओवादीको हातमा रहेको नेतृत्व कसैले कल्पना नै नगरेको ठाउँमा पुग्यो । तै, जसरी भएपनि चुनाव गराउने एजेण्डा कार्यान्वयन भयो । संविधान सभाको नयाँ निर्वाचनले कांग्रेसलाई पहिलो, एमालेलाई दोस्रो र माओवादीलाई तेस्रो तहमा ल्यायो ।

दोस्रो संविधान सभाले संविधान वनाउने निश्चित भएपछि समाजलाई एक अलग प्रकारको व्दन्व्दमा धकेल्ने प्रयासहुनु अस्वाभाविक थिएन । यही क्रममा हिन्दू राज्य र हिन्दू राजाका कुरा निकै उछालियो ।हिन्दू एजेण्डामा कांग्रेस एमाले र माओवादीका प्रमुख नेताहरुको अगुवाइ रह्यो । तर, संविधान आन्दोलनको स्पीरिटमा वन्यो । यसको कार्यान्वयनमा दलहरुले आफनै स्वार्थका कारण जटिलता ल्याए ।  यतिवेला जव देश प्रादेशिक र संघीय संरचनाको चुनावमा लागेको छ एमालेले फेरी एकपटक राजतन्त्रको दुहाइ दिन थालेको छ । एमाले अध्यक्ष केपी ओली र एमालेका नेतागण महेन्द्रको देशभक्तिबाट अभिभूत भएका छन ।

उनीहरुले महेन्द्रको देशभक्तिका वूँदालाइ चुनावी नारा वनाएका छन । उनीहरुको धारणा यस्तो देखिन्छ कि चुनावमा वहुमत आउने हो भने उनीहरुले देशलाई महेन्द्रकै बाटोमा हिंडाउनेछन । 
एमाले नेतृत्वको अहिलेको पूरै मनस्थिति राजनीतिक एकाधिकारको पक्षमा देखिएकोछ । आफनो प्रतिस्पध्र्दीलाई अस्वस्थ्य प्रतिस्पध्र्दामा अल्झाउने नीति लिएकोछ एमालेले । कस्तो नीति लिने ? यो एमालेको कुरा हो । तर, विपक्षीका रुपमा रहेका कांग्रेस–माओवादीले पनि यो कुरा ठम्याउन सकेका छैनन ।
दुइ नम्वर प्रदेशमा एमालेको चुनावी उपस्थितिमा पनि यो कुरा स्पष्टसंग देखिनेछ । दुइ नम्वर प्रदेशमा एमालेका विरुध्द देखिएको विरोध राजनीतिक भन्दा पनि आक्रोशको प्रदर्शनका रुपमा देखिएकोछ । नेपाली कांग्रेस, राजपा र माओवादीका कार्यकर्ता प्रदेशमा सक्रिय छन । स्थानीय पर्यवेक्षकहरुको रायमा उनीहरुकोसक्रियता मात्रैले एमालेलाई रोक्न सक्दैन । एमाले अहिले राजावादी विचारमा राष्ट्रवादी मुलम्वा चढाएर राष्ट्रवादका नाममा जनताको समर्थन आफूतिर तान्न खोज्दैछ । 


एमालेका रणनीतिकारहरुले राष्ट्रवादको नाराले धेरै मानिसलाई आकर्षितगर्ने अनुमान गरेपनि परिवर्तित समयमा त्यस्तो अवस्था उपस्थित हुन कठिन देखिन्छ । दलहरुको वीचमा मतको सन्तुलन मिल्नु कठिन देखिन्छ । यस्तोमा धाँधलीका आर्थिक हतकण्डाले कामगर्न सक्दछन ।


मधेशलाई तीखो आँखाले हेरी रहेका विश्लेषकहरु पूर्व पश्चिम राजमार्गको उत्तरी भागमा एमालेको वर्चस्व रहेको वताउँछन । उनीहरुको यो विश्लेषण पूरै गलत होइन । तर, परिवर्तित समयमा यहाँका जनताको राजनीतिक विश्वासमा पनि परिवर्तन आएको देखिएको छ । यो क्षेत्रका कतिपय मतदाता कांग्रेस–एमालेपार्टीको तुलनामा राजपालाई मत दिने मनस्थितिमा रहेका छन ।


प्रदीप नेपालको फेसबुक स्टाटसको लक्ष्य दुइ नम्वरको स्थानीय तहको चुनावलाई प्रभावितगर्ने हिसावले मात्रै आएको होइन । दुइ नम्वरमा त त्यसको अलिकति प्रयोग र परीक्षणमात्रै गरिएको हो । एमालेले देशमा डँढेलो झै फैलिएको भ्रष्टाचार र अराजकता रोक्न प्रादेशिक र संघीय निर्वाचनमा महेन्द्र राष्ट्रवाद, चीनियाँ सहयोग र अत्याधुनिक विकासलाई चुनावी नारा वनाउने प्रचूर सम्भावना छ । यसलाई कांग्रेस, राजपा र माओवादीले कति वुझेका छन ? भन्न सकिदैन ।

काठमाडौं । स्पेनिस ला लिगा क्लब बार्सिलोनाका स्टार स्ट्राइकर लियोनल...

नारायण ढुंगाना :चितवन, मंसिर ६ । ‘नेतालेमात्रै हुँदैन, विश्व बदल्ने...

काठमाडौं । राजधानीको ओम अस्पतालमा उपचार गराइरहनु भएका नेपाली कांग्रेस...

जनकपुरधाम । रामजानकी विवाह पञ्चमी महोत्सवको अवसरमा प्रहरीले जनकपुर बजारबाट...

जनकपुरधाम । धनुषा क्षेत्र नम्बर ३ मा वाम गठबन्धनबाट उम्मेदवार...

जनकपुरधाम । रामायणमा वर्णित त्रेता युगमा मार्र्ग शुक्ल पञ्चमीका दिन...

जनकपुरधाम । पहिलो चरणको मतदानको तयारी पुरा भए लगतै दोस्रो...

राजविराज । जिल्ला समन्वय समिति(जिसस) सप्तरीमा फोरम–राजपा गठबन्धनको पुरै प्यानल...

जलेश्वर ।राष्ट्रिय जनता पार्टी(राजपा)नेपालले मधेश आन्दोलनका सहिदहरुको परिवारलाई ५०–५० लाख...

काठमाडौं । छैटौं राष्ट्रिय कर सप्ताह बिहीबार सकिएको छ...

धनकुटा । प्रदेश र प्रतिनिधिसभा सदस्य पदका लागि मतदानको...

हरारे । जिम्बावेका पूर्व उपराष्ट्रपति एमर्सन मनाङ्गावालाई आज राष्ट्रपतिको...

काठमाडौं । गर्भवती महिलाबाहेक अन्य मानिसले दिनमा ३ कप कफी...

धनकुटा । अज्ञात समुहले आज बिहान धनकुटाको फुङसुवा खोलामा बम...

लहान । श्रीमतीको घाँटी रेटेर हत्या गरी फरार रहेका श्रीमानलाई...

काठमाडौं । धादिङ र नवलपरासीमा बम फेला परेको छ...

काठमाडौं । टि–२० महिला विश्वकप क्रिकेट छनोट प्रतियोगिताअन्तर्गको चौथो खेलमा...

काठमाडौं । एनसेलले आफ्नो सेवालाई थप प्रभावकारी बनाउन ‘डिजिटल...

जनकपुरधाम । आसन्न चुनावलाई लिएर धनुषा प्रहरीले नयाँ रणनिति तहत...

जनकपुरधाम । रामजानकी विवाहमहोत्सवको अवसर पारेर भगवती दीनानाथ ट्रष्ट जनकपुरले...

जनकपुरधाम । रामजानकी विवाहमहोत्सवको पूर्वसन्ध्यामा बुधवार मटकोर सम्पन्न भएको छ...

जनकपुरधाम । धनुषा क्षेत्र नम्बर–३ ...

जनकपुरधाम । संघिय समाजवादी फोरम नेपालका तर्फबाट धनुषा क्षेत्र नम्बर...

जनकपुरधाम । यूनियन लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनीले जनकपुरमा सातौ शाखा संचालनमा...

जनकपुरधाम । त्रेता युगमा मार्ग ...

रत्ननगर, चितवन : पूर्वी चितवनको राप्ती नगरपालिका– ७ स्थित शिरकोट...

जाजरकोट : सडक सञ्जालले नछोएका यहाँका दुर्गम गाउँमा पुग्न कर्मचारीलाई...

नेपालगञ्ज ; बाँके प्रहरीले नेपालगञ्ज धम्बोझीस्थित चार घरमा छापा मारेर...

पथरी, मोरङ : सडक विस्तारको क्रममा भत्किएर अलपत्र अवस्थामा रहेको...

कञ्चनपुर : कञ्चनपुर क्षेत्र नं ३ का वाम गठबन्धन...

जुम्ला : यहाँको पातारासी गाउँपालिका–६ एक व्यक्तिले छ महिने छोराको...

परासी । नवलपरासीको कावासोती नगरपालिका–११ लोकाहा पुलमा गएराति सवा १०...

बझाङ । प्रतिनिधिसभा र प्रदेशसभाको निर्वाचन नजिकिँदै गर्दा बझाङमा...

लमजुङ । नेपाली कांग्रेसका वरिष्ठ नेता रामचन्द्र पौडेलले...

नयाँ दिल्ली । दैनिक बलात्कारका घटना प्रकाशमा आइरहेका हुन्छन्...

काठमाडौं । स्पेनिस फुटबल क्लव बार्सिलोना र इङ्ल्यान्डको चेल्सी युरोपियन...

काठमाडौँ : जनरल प्राक्टिस तथा इमर्जेन्सी मेडिसिन विशेषज्ञ चिकित्सकको दक्षिण...

मलेखु : नेपाल प्रहरीले नेकपा (विप्लव)का एक कार्यकर्तालाई आज बिहान...

जनकपुरधाम । अन्तराष्ट्रिय बाल अधिकार...

इटहरी : निर्वाचन विरोधी गतिविधिमा संलग्न रहेका आरोपमा प्रहरीले नेत्रविक्रम...