Mon, 21 May 2018
ताजा समाचार
पोखरीमा डुबेर चार बालिकाको मृत्यु || गुण्डाराजको अन्त्य गर्दै जनताको राज स्थापना हुन्छ : गृहमन्त्री || दुर्गम गाउँमा अफिम खेती || महोत्तरीमा बढ्यो गर्मी || तत्मा समाजको राष्ट्रिय कार्यकारिणी समिति गठन || मन्त्री यादव थाइल्याण्डतर्फ || एकैरातमा तीन घरमा चोरी || डोम समुदायका बालबालिका विद्यालय भर्ना || हजार विद्यार्थीमा एउटै शौचालय || सडक र ऊर्जा प्राथमिकतामा छः मुख्यमन्त्री राउत || उखु किसानद्वारा मिलमा धर्ना मालिक फरार || वडाध्यक्ष पौडेलको घरमा बम विष्फोट, दुई घाइते || सरकारको नीति तथा कार्यक्रम आज संघीय संसदको संयुक्त बैठकमा प्रस्तुत || ओली ५ वर्षकै लागि प्रधानमन्त्री हो, त्यसमा तल–माथि हुँदैन : || रावणको जन्मभूमि मानिएको पौलस्त्य आश्रम ओझेलमा || सोलु करिडोर प्रसारण लाइन समयमै सक्न प्राधिकरणको ठेकेदारलाई ताकेता || विषाक्त मदिरा सेवन गर्दा १२ जनाको मृत्यु, मदिरा बिक्रीवितरण गर्ने || सन्दीप लामिछानेको खुलेर प्रशंसा गरे रिकी पोन्टिङले || विद्यार्थी मृतावस्थामा फेला || बजेटमा मधेससंग विभेद गरीए संसद अवरुद्ध गर्ने सांसद यादवको चेतावनी || प्रदेश नं २ का सञ्चारमाध्यमलाई राहतपूर्ण वर्गीकरण गर्न आग्रह || मालपोत कर तिर्नु पर्दैनः नगर प्रमुख || पुर्व राजा ज्ञानेन्द्रलाई नागरिक अभिनन्दन || तरुण दलको जिल्लास्तरीय प्रशिक्षण कार्यक्रम || शिक्षक संगठन धनुषामा महतो || सर्पदंशबाट महिलाको मृत्य || ससुराली पक्षको कुटाइबाट महिला गम्भीर || मधेशको लागि विशेष बजेटः मन्त्री महासेठ || गेरुका नदीमा सरसफाई || तुलसीदास पार्कमा सरसफाई || मिथिलाको युगभूमि सिम्रौनगढ हो : पुरातत्वविद मिश्र || ठेकदारको लापर्वाहीले बस दूर्घटना, २४ बढी घाईते || फोरम पदाधिकारी बैठक जारी, एकीकृत नेकपामाथि नजर || दुई कम्युनिष्टको मिलनले आत्तिनु पर्दैनः निधि || गायक वैद्यलाई ‘नेपाल दीर्घ साधना सम्मान’ प्रदान गरिने || विमान दुर्घटनामा मृत्यु भएका यात्रुको सम्झानामा क्युवामा दुई दिने शोक || राजकुमार ह्यारी र मार्कलको विवाह सम्पन्न || हैदरावादलाई हराउँदै कोलकाता आइपिएलको प्ले अफ् चरणमा, विराट कोहलीको बैंग्लोर || मोटरसाइकल दुर्घटनामा तीन जना र बसको ठक्करबाट एक पैदलयात्रीको मृत्यु || नागढुंगा–धुलिखेल मेट्रो निर्माणका लागि विश्वव्यापी बोलपत्र, लागत करिब दुई खर्ब ||
चीन, नेपाल र भारत

बैशाख १६, २०७५

                           किशोर नेपाल

  •                                 किशोर नेपाल

 के भारत र चीनका वीच आ–आफना देशका केही भू–भागमाथि सैनिक लगायतका हस्तक्षेप भएको कारणले मात्र अविश्वास र शत्रुवत तरंगहरु उठेका हुन ?

यो    साता    विश्व–राजनीतिमा    दुइ    महत्वपूर्ण घटना भएका छन । यी दुवै घटना एशियामा  भएका  छन  ।  समयको  लामो  र  कष्टकर  अन्तरालपछि  दक्षिण  कोरियाका  राष्ट्रपति  मून  जाय  इन  र  उत्तर  कोरियाका  राष्ट्रपति  किम  जोङ  उनले  पहिलो  पटक  प्रत्यक्ष  भेटवार्ता  गरेका  छन  ।  एउटै  देश  भएर  पनि  दुइवटा  सार्वभौमिक  अस्तित्वमा  वाँडिएका यो देश एकताको सूत्रमा वाँधियो भने मानव अस्तित्वका लागि यो साह«ै ठूलो योगदान हुनेछ ।शान्ति स्थापनाले नै अन्ततः कोरियाली भूमिलाई एकवध्द वनाउनेछ । यही  कारण  हो  उत्तर  र  दक्षिण  दुइ  कोरियाका      राष्ट्रपतिको      भेटवार्ताले      शान्तिका आकांक्षाहरुलाई वढाएका छन । दक्षिण सहित सम्पूर्ण एशियाई भूखण्ड युध्द, हस्तक्षेप, आतंक र गरीवीको विद्रूप छायाँ, पारस्परिक  आशंका  र  त्राशबाट  उम्किन  सफल  भएमा  यो  शताव्दीमाथि  एशियाको  आर्थिक,  सामाजिक  र  राजनीतिक  वर्चस्व  व्हात्तै वढनेछ । एक्काइशौं शताव्दी शान्ति सहयोग  र  विकासको  शताव्दीका  रुपमा  स्थापित हुनेछ । हेर्दा   पृथक   देखिएपनि   विवादको   यही  कडीमा  पर्ने  र  कडा  स्वभाव  भएको  यो  साताको  अर्को  महत्वपूर्ण  घटना  हो  ः   भारतका   प्रधानमन्त्री   नरेन्द्र   मोदी   र   चीनका  राष्ट्रपति  सी  जिंग  पीनवीचको  भेट–वार्ता  ।  वुहान–वार्ताको  रुपमा  चर्चित  भारत–चीन   वार्ताको   सफलताले   विश्व   शान्ति र एशियाको सर्वोच्चतालाई स्थापित गर्नेछ  ।  भारत  र  चीनका  राष्ट्रप्रमुखहरु  यो  पटक  विना  कार्यसूची  भेट  गर्दैछन  ।  दुवै  देशका नेताहरुले आफनो भेट र वार्तालाई अनौपचारिक राख्न खोजेका छन । भारत र चीनका वीचको छ दशकभन्दा लामो  कटुता  एशियाको  विकासको  लागि  अवरोधक  वनेको  छ  ।  भारत  र  चीन  शान्तिको    पक्षमा    नआएसम्म    नेपाल,    पाकिस्तान, श्रीलंका, भूटान र बांगलादेशका वीचको  प्रेमालाप  मात्रले  केही  हुने  वाला  छैन । दक्षिण एशियाका उल्लेखित राष्ट्रहरुको विडम्वना  नै  यही  छ  कि  भारत  र  चीनका  वीच सम्वन्ध नसुध्रिएसम्म यहाँको आर्थिक जागरण सम्भव छैन । आर्थिक विकासका विषयमा चीन र भारतका वीच सहमतिको राजनीति शुरु नभएसम्म क्षेत्रीय विकासको परिकल्पना नै अर्थहीन हुनेछ । भारत  र  चीनले  सभ्यता,  संस्कृति  र  समृध्दिमा  दुवै  देशको  दृष्टिकोण  समान  भएको  स्वीकारगर्दै  आएका  छन  ।  खाली  ऐतिहासिक  प्रमाण–प्रमेयका  लागि  मात्र  उनीहरुले यो कुरा स्वीकार गरेका हुन भने त्यसको  कुनै  अर्थ  छैन  ।  होइन  भने,  दुइ  देश वीचको सम्वन्धमा सामयिक परिवर्तन ल्याउनका  लागि  दुवै  देशले  ध्यान  दिनुपर्ने  विषय  हो  यो  ।  अहिलेको  युगमा  सभ्यता  र संस्कृतिको उत्तराधिकारको खोजी जरुरी छ  ।  अझ,  समान  प्रकृतिका  सभ्यता  र  संस्कृतिहरुको    समीकरणले    आधुनिक    सम्वन्धलाई वलियो वनाउने मान्यता स्थापित   भै   सकेकोछ   ।   भारत  र  चीन  वीचको  कुन       विवादमा       नेपाल      कहाँ      छ  ?  भारत  र  पाकिस्तानका वीचको विवादमा चीन    कहाँ    छ    ?    यी    विषयहरुको संश्लेषण  नगरी  आफना     विचार     राजनीतिक  हिसावले  नै  लादी  हाल्ने  चलन  छ  हाम्रो  देशमा  ।  निश्चय  पनि,  यो  गतिलो चलन होइन । पछिल्लो  समयमा  विश्वको  पहिलो  शक्ति   राष्ट्रका   रुपमा   अगाडि   वढन   खोजेको चीनले पक्कैपनि प्रतिष्ठाको मूल्य वुझेकोछ  ।  चीनलाई  यो  थाह  छ  आफनो  दक्षिणी    सीमा    केरुङबाट    काठमाडौं–पोखराहुँदै     कपिलवस्तुसम्म     रेलमार्ग     वनाउनु कठिन भएपनि असम्भव छैन । तर, कपिलवस्तुबाट परसम्म निकास भएन भने त्यो रेलको कुनै काम छैन ।त्यसले नेपालमा वसहरुको अखडा मुग्लिन भएजस्तै रेलका लागि  एउटा  ठूलो  जंक्सनका  रुपमा  अर्को  मुग्लिनको विकास गर्नेछ ।भारत   र   चीनका   वीच   मैत्री   र   शान्तिको   युग   शुरुहुनु   त्यति   सजिलो   पनि  छैन  ।  भारतका  पहिला  प्रधानमन्त्री  पण्डित  जवाहरलाल  नेहरुको  समय  सन  १९६५  देखि  शुरु  भएको  दुुइ  देश  बीचको  विवादको रुपलाई नियाल्दा दुइ कोरियाको मिलन  निकै  छिटो  सम्भव  होला  ।  भारत  र   चीनवीचको   जटिलता   छिटै   सकिने   विश्वासगर्नु अत्यन्त कठिन हुन्छ । के भारत र  चीनका  वीच  आ–आफना  देशका  केही  भू–भागमाथि  सैनिक  लगायतका  हस्तक्षेप  भएको कारणले मात्र अविश्वास र शत्रुवत तरंगहरु उठेका हुन ?परिवर्तित समयमा यो तर्कलाई स्वीकारगर्न कोही तयार नहोला । एशियामा  दुइ  दर्शन,  दुइ  सभ्यता,  ती  तरंगहरुलाई  साम्य  पारेर  दुइ  देशका  वीच शान्तिपूर्ण सम्वन्धलाई यथास्थानमा    ल्याउन    दुइ          देशका          नेताहरु  वीचको  सम्वन्धमा सुधार  आउनु  पर्दछ        ।        मोदीको चीन भ्रमणले  त्यो  सम्भावनाको खोजी   गरेको   छ   जसमा   पर   बाट   हेर्दा   सीको   पनि    पूरै    सहमति    देखिन्छ । यसपटक  वुहानबाट  फर्किदा  भारत  र  चीन  दुवै  देशका  नेताले  आ–आफनो पिठ्यूँमा वोकेका अतिरिक्त वोझ र आग्रहहरु उतैका नदीमा फेंकेर फर्किएलान भन्ने आशागर्न सकिन्छ । किनभने, संसारमा आशा भन्दा ठूलो शक्ति अर्को हुँदैन ।  भारत  र  चीनले  छिमेकका  गरीव  र  अविकसित  जनताप्रति  अलिकति  कर्तव्य  वोध  गरेर  शान्तिका  पक्षमा  उदार  नीति  र  न्यायोचित   प्रवृत्ति   प्रारम्भ   गर्न   सकेभने   दक्षिण  एशियाका  साना  मुलुकका  लागि  समृध्दि टाढाको कुरा होइन ।नेपालमा      भारतकाप्रति      सतही      दृष्टिकोणराख्ने       राजनीतिक       दल,       अभियन्ताहरु,  आन्दोलनकारीहरुको  कमी  रहेन । प्रजातन्त्र स्थापनापछिका समयमा यो प्रवृत्ति वढेको छ । नेपालको संविधान लेखन हुँदैगर्दा प्रादेशिक साँध सीमानाको विषयमा भएको  आन्दोलनमा  थुप्रै  मानिसको  मृत्यु  भयो । त्यसैवेला  भारतले  अघोषित  ढंगले  नेपालका  विरुध्द  नाकावन्दी  गर्यो  ।  यो  नाकावन्दी  र  आन्दोलनको  परिणाम  पक्कै  पनि राम्रो आएन । भारतका प्रति नेपालीको मनमा  नमिठो  र  गहिरो  टीस  उत्पन्न  भयो  जुन  स्वाभाविक  थियो  ।  यो  आन्दोलनमा  सरीक  भएको  मधेशी  समुदाय  र  उसका  समर्थकहरुले   ठोस   उपलव्धि   प्राप्तगर्न   सकेनन । मधेशका मांगहरु संकुचित भए । अहिले पनि मधेशमा असन्तोष छ । यसको संवोधनगर्न कसैले सकेका छैनन । यो  नेपालको  आन्तरिक  समस्या  हो  ।  यो पटकको भ्रमणमा राम–जानकीको पूजा–अर्चना र दर्शनका लागि भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र  मोदी  जनकपुरधाम  जाने  कार्यक्रम  रहेको वताइएको छ । मोदीको जनकपुरधाम भ्रमणकोे महत्व निकै वढी छ । मोदीको जनकपुरधाम भ्रमणले नेपाल र भारतका वीच सांस्कृतिक सदभाव वढाउने त छँदैछ । यसका अतिरिक्त जनकपुरधाम र यो  संग  जोडिएका  विन्दूहरुको  विकासमा  भारतले के योगदान दिनेछ ? त्यतातिर पनि सवैको दृष्टि तानिएकोछ । तीक्ष्ण वुध्दिका, वैदिक  सभ्यताका  अनुयायी  तथा  विव्दान  व्यक्तित्वका   रुपमा   चिनिएका   भारतीय   प्रधानमन्त्री  मोदीले  आगामी  भ्रमण  मार्फत  नेपालीका   मनमा   भारतकाप्रति   रहेका   दहसत, भय, क्रोध र आक्रोश जस्ता घाउको उपचार  गर्नुछ  ।  यी  घाउहरु  नाकावन्दीका  समयदेखि लागेका हुन ।नेपाल–भारतसम्वन्धमा        जतिसुकै        ठूला   उतार   चढाव   भएपनि   सम्वन्ध   अहिलेजस्तो  तल्लो  स्तरमा  खस्किएको  थिएन   ।   नाकावन्दीपछिवृहत्तर   नेपाली   समाजमा   भारतीय   प्रधानमन्त्री   मोदीको   नाम  खलनायकका  रुपमा  निकै  प्रचलनमा  ल्याइएकोछ   ।   यो   निश्चय   पनि   राम्रो   कुरा  होइन  ।  प्रधानमन्त्री  मोदी  र  उनका  शुभचिन्तकले यसमा ध्यानदिनु जरुरी छ ।

लुम्बिनी : रुपन्देहीको लुम्बिनी सांस्कृतिक नगरपालिका–११ मसिना गडिदियाको नौखनिया...

भक्तपुर : गृहमन्त्री रामबहादुर थापाले अब देशभर गुण्डाराजको अन्त्य...

जाजरकोट : नलगाड नगरपालिकाका विभिन्न स्थानमा अवैध रुपमा अफिम...

महोत्तरी : जिल्लामा केही दिनदेखि अति गर्मी बढेकोे...

जनकपुरधाम । राष्ट्रिय तत्मा समाज नेपालले राष्ट्रिय कार्यकारिणी समिति गठन...

जनकपुरधाम । उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्तिमन्त्री मातृकाप्रसाद यादव थप उपचारका...

गौर । रौतहट जिल्लाको सदरमुकाम ...

पोखरिया । विद्यालय भर्ना हुन नसकेका...

जनकपुरधाम । मुख्यमन्त्री लालबाबु...

गौशाला (महोत्तरी)। दुई अर्ब रुपैया बढी भुक्तानी ...

दमक । झापाको दमक–७ का वडाध्यक्ष भीम पौडेलको घरमा गएराति...

काठमाडौं । सरकारले आगामी आर्थिक २०७५/७६ को नीति तथा कार्यक्रम...

काठमाडौं । नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) का नेता एवं पूर्वगृहमन्त्री...

म्याग्दी । रामायणमा वर्णित रावणको जन्मभूमि मानिएको म्याग्दीको पौलस्त्य आश्रम...

सोलुखुम्बु । नेपाल विद्युत प्राधिकरणले सोलु करिडोर १३२ केभी...

काठमाडौं । भारतको कानपुरमा विषाक्त मदिरा सेवन गर्दा १२...

नयाँ दिल्ली । आइपिएल टिम दिल्ली डेयरडेभिल्सका प्रशिक्षक तथा अस्ट्रेलियाली...

महेन्द्रनगर, धनुषा : जनकपुर उपमहानगरपालिकास्थित एक विद्यालयमा आज बिहानै एक...

वीरगन्ज । आगामि बजेटमा मधेससंग संघीय सरकारले बिभेद गरे संघीय...

महेन्द्रनगर, धनुषा : नेपाल पत्रकार महासंघ प्रादेशिक समिति...

नेपाल शिक्षक संगठन धनुषाको १२ औं जिल्ला अधिवेशनले ...

मलगंवा । सर्लाहीको दक्षिणी भेगमा पर्ने विष्णु ...

जनकपुरधाम । महोत्तरी ...

जनकपुरधाम । जनकपुर स्थित...

त्रिलोकीनाथ यादवबारा । वरिष्ठ पुरातत्वविद...

काठमाण्डु ।प्रदेश नम्बर २ को सत्तारुढ दल संघिय ...

बीरगञ्ज ।नेपाली कांग्रेसका उपसभापती विमलेन्द्र निधीले दुई कम्युनिष्ट...

काठमाडौं । गायक, संगीतकार, गीतकार एवं कवि योगेश वैद्यलाई रेडियो...

काठमाडौं । क्युवामा शुक्रबार राति भएको विमान दुर्घटनामा निधन भएका...

विन्डसोर (बेलायत) । बेलायतका राजकुमार ह्यारी शनिबार अमेरिकी पूर्वअभिनेत्री मेगन...

काठमाडौं । शिर्ष स्थानको सनराईजर्स हैदरावादलाई हराउँदै कोलकाता नाईट...

नवलपरासी । पश्चिम नवलपरासीको बर्दघाटमा शनिबार दुई मोटरसाइकल एकापसमा ठोक्किँदा...

काठमाडौँ : सरकारले काठमाडौँको नागढुंगादेखि काभ्रेपलान्चोकको धुलिखेलसम्म मेट्रो रेल...