Thu, 15 Nov 2018
ताजा समाचार
दीपिका-रणवीरको बिहे इटालीको सात शताब्दी पुरानो दरबारमा || १३ वर्षीय बालकको बक्सिङ रिङमै मृत्यु, थाइल्यान्डमा खैलाबैला || विश्व बैङ्कसँग १८ अर्बको सम्झौता || कांग्रेसभित्र गुटैगुट || भैरहवा मालपोत अनलाइनमा || कृषि विश्वविद्यालयमा आगजनी || नेपाल प्रहरीलाई ‘डिजिटल गर्भनेन्स अवार्ड’ || सूर्यदेवको आराधना गरी छठपर्व मनाइँदै, यस्तो छ व्रतविधि || बरियारपट्टीको सरकारी अस्पतालमा औषधिको अभाव || छठ पर्वमा चढाइने केरा जनकपुरधामको बार्ह बिघा || छठ पर्वमा चढाइने उखु जनकपुरधामको बार्ह बिघ्घा नजिकै || छठको तयारी अन्तिम चरणमा || विपन्न परिवारलाई वडाअध्यक्षको सहयोग || सरकार संघीय शिक्षा ल्याउने तयारीमा || शिक्षामा फड्को मार्दै प्रदेश || गरीब तथा विपन्नलाई छठ पूजाका लागि सामाग्री वितरण || छठ प्रारम्भ, आज खरना || भोजको निहुँमा युवतीमाथि सामूहिक बलात्कार || केन्द्र, प्रदेश र स्थानीय तहबीच विदा प्रतिष्पर्धा || साँसद रौनियार योजना तर्जुमामा || प्रदेश २ ले खेलमैत्री नीति बनाईने || लागूऔषधसहित एक पक्राउ || नालामा मासु बेच्दा छठ व्रतालुलाई सकस || सुरू भयाे काठमाडौं–जनकपुर पर्यटकीय बस सेवा || गलत सूचना दिने पक्राउ || छठका लागि बाँसको सामग्री बनाउन व्यस्त मरिक समुदाय || विष्फोटक पदार्थ नष्ट || राजपुत क्षेत्रिय समाज नेपालको नवनिर्मित भवनको समुदघाटन सम्पन्न || तिहारमा रु ५० लाखको फूलमालाको कारोबार || रेडियो नेपालका पूर्व सम्पादक मास्केको निधन || सामुदायिक विद्यालयलाई सहयोग || पाँच घर जलेर नष्ट || राति १० बजेपछि देउसी भैलो खेल्न रोक || मनाइयो कुकुर तिहार || महिन्द्रा ब्रान्डका गाडिहरुको मेगा डेलिभरी कार्यक्रम || सेतो ब्राउन सहित महिला पक्राउ || विद्यापति स्मृति त्रिद्विवसीय || नगरपालिकाको मोबाइल एप्स || आगलागीबाट एकको मृत्यु || चोरीका सामान सहित ३ पक्राउ ||
चीन, नेपाल र भारत

बैशाख १६, २०७५

                           किशोर नेपाल

  •                                 किशोर नेपाल

 के भारत र चीनका वीच आ–आफना देशका केही भू–भागमाथि सैनिक लगायतका हस्तक्षेप भएको कारणले मात्र अविश्वास र शत्रुवत तरंगहरु उठेका हुन ?

यो    साता    विश्व–राजनीतिमा    दुइ    महत्वपूर्ण घटना भएका छन । यी दुवै घटना एशियामा  भएका  छन  ।  समयको  लामो  र  कष्टकर  अन्तरालपछि  दक्षिण  कोरियाका  राष्ट्रपति  मून  जाय  इन  र  उत्तर  कोरियाका  राष्ट्रपति  किम  जोङ  उनले  पहिलो  पटक  प्रत्यक्ष  भेटवार्ता  गरेका  छन  ।  एउटै  देश  भएर  पनि  दुइवटा  सार्वभौमिक  अस्तित्वमा  वाँडिएका यो देश एकताको सूत्रमा वाँधियो भने मानव अस्तित्वका लागि यो साह«ै ठूलो योगदान हुनेछ ।शान्ति स्थापनाले नै अन्ततः कोरियाली भूमिलाई एकवध्द वनाउनेछ । यही  कारण  हो  उत्तर  र  दक्षिण  दुइ  कोरियाका      राष्ट्रपतिको      भेटवार्ताले      शान्तिका आकांक्षाहरुलाई वढाएका छन । दक्षिण सहित सम्पूर्ण एशियाई भूखण्ड युध्द, हस्तक्षेप, आतंक र गरीवीको विद्रूप छायाँ, पारस्परिक  आशंका  र  त्राशबाट  उम्किन  सफल  भएमा  यो  शताव्दीमाथि  एशियाको  आर्थिक,  सामाजिक  र  राजनीतिक  वर्चस्व  व्हात्तै वढनेछ । एक्काइशौं शताव्दी शान्ति सहयोग  र  विकासको  शताव्दीका  रुपमा  स्थापित हुनेछ । हेर्दा   पृथक   देखिएपनि   विवादको   यही  कडीमा  पर्ने  र  कडा  स्वभाव  भएको  यो  साताको  अर्को  महत्वपूर्ण  घटना  हो  ः   भारतका   प्रधानमन्त्री   नरेन्द्र   मोदी   र   चीनका  राष्ट्रपति  सी  जिंग  पीनवीचको  भेट–वार्ता  ।  वुहान–वार्ताको  रुपमा  चर्चित  भारत–चीन   वार्ताको   सफलताले   विश्व   शान्ति र एशियाको सर्वोच्चतालाई स्थापित गर्नेछ  ।  भारत  र  चीनका  राष्ट्रप्रमुखहरु  यो  पटक  विना  कार्यसूची  भेट  गर्दैछन  ।  दुवै  देशका नेताहरुले आफनो भेट र वार्तालाई अनौपचारिक राख्न खोजेका छन । भारत र चीनका वीचको छ दशकभन्दा लामो  कटुता  एशियाको  विकासको  लागि  अवरोधक  वनेको  छ  ।  भारत  र  चीन  शान्तिको    पक्षमा    नआएसम्म    नेपाल,    पाकिस्तान, श्रीलंका, भूटान र बांगलादेशका वीचको  प्रेमालाप  मात्रले  केही  हुने  वाला  छैन । दक्षिण एशियाका उल्लेखित राष्ट्रहरुको विडम्वना  नै  यही  छ  कि  भारत  र  चीनका  वीच सम्वन्ध नसुध्रिएसम्म यहाँको आर्थिक जागरण सम्भव छैन । आर्थिक विकासका विषयमा चीन र भारतका वीच सहमतिको राजनीति शुरु नभएसम्म क्षेत्रीय विकासको परिकल्पना नै अर्थहीन हुनेछ । भारत  र  चीनले  सभ्यता,  संस्कृति  र  समृध्दिमा  दुवै  देशको  दृष्टिकोण  समान  भएको  स्वीकारगर्दै  आएका  छन  ।  खाली  ऐतिहासिक  प्रमाण–प्रमेयका  लागि  मात्र  उनीहरुले यो कुरा स्वीकार गरेका हुन भने त्यसको  कुनै  अर्थ  छैन  ।  होइन  भने,  दुइ  देश वीचको सम्वन्धमा सामयिक परिवर्तन ल्याउनका  लागि  दुवै  देशले  ध्यान  दिनुपर्ने  विषय  हो  यो  ।  अहिलेको  युगमा  सभ्यता  र संस्कृतिको उत्तराधिकारको खोजी जरुरी छ  ।  अझ,  समान  प्रकृतिका  सभ्यता  र  संस्कृतिहरुको    समीकरणले    आधुनिक    सम्वन्धलाई वलियो वनाउने मान्यता स्थापित   भै   सकेकोछ   ।   भारत  र  चीन  वीचको  कुन       विवादमा       नेपाल      कहाँ      छ  ?  भारत  र  पाकिस्तानका वीचको विवादमा चीन    कहाँ    छ    ?    यी    विषयहरुको संश्लेषण  नगरी  आफना     विचार     राजनीतिक  हिसावले  नै  लादी  हाल्ने  चलन  छ  हाम्रो  देशमा  ।  निश्चय  पनि,  यो  गतिलो चलन होइन । पछिल्लो  समयमा  विश्वको  पहिलो  शक्ति   राष्ट्रका   रुपमा   अगाडि   वढन   खोजेको चीनले पक्कैपनि प्रतिष्ठाको मूल्य वुझेकोछ  ।  चीनलाई  यो  थाह  छ  आफनो  दक्षिणी    सीमा    केरुङबाट    काठमाडौं–पोखराहुँदै     कपिलवस्तुसम्म     रेलमार्ग     वनाउनु कठिन भएपनि असम्भव छैन । तर, कपिलवस्तुबाट परसम्म निकास भएन भने त्यो रेलको कुनै काम छैन ।त्यसले नेपालमा वसहरुको अखडा मुग्लिन भएजस्तै रेलका लागि  एउटा  ठूलो  जंक्सनका  रुपमा  अर्को  मुग्लिनको विकास गर्नेछ ।भारत   र   चीनका   वीच   मैत्री   र   शान्तिको   युग   शुरुहुनु   त्यति   सजिलो   पनि  छैन  ।  भारतका  पहिला  प्रधानमन्त्री  पण्डित  जवाहरलाल  नेहरुको  समय  सन  १९६५  देखि  शुरु  भएको  दुुइ  देश  बीचको  विवादको रुपलाई नियाल्दा दुइ कोरियाको मिलन  निकै  छिटो  सम्भव  होला  ।  भारत  र   चीनवीचको   जटिलता   छिटै   सकिने   विश्वासगर्नु अत्यन्त कठिन हुन्छ । के भारत र  चीनका  वीच  आ–आफना  देशका  केही  भू–भागमाथि  सैनिक  लगायतका  हस्तक्षेप  भएको कारणले मात्र अविश्वास र शत्रुवत तरंगहरु उठेका हुन ?परिवर्तित समयमा यो तर्कलाई स्वीकारगर्न कोही तयार नहोला । एशियामा  दुइ  दर्शन,  दुइ  सभ्यता,  ती  तरंगहरुलाई  साम्य  पारेर  दुइ  देशका  वीच शान्तिपूर्ण सम्वन्धलाई यथास्थानमा    ल्याउन    दुइ          देशका          नेताहरु  वीचको  सम्वन्धमा सुधार  आउनु  पर्दछ        ।        मोदीको चीन भ्रमणले  त्यो  सम्भावनाको खोजी   गरेको   छ   जसमा   पर   बाट   हेर्दा   सीको   पनि    पूरै    सहमति    देखिन्छ । यसपटक  वुहानबाट  फर्किदा  भारत  र  चीन  दुवै  देशका  नेताले  आ–आफनो पिठ्यूँमा वोकेका अतिरिक्त वोझ र आग्रहहरु उतैका नदीमा फेंकेर फर्किएलान भन्ने आशागर्न सकिन्छ । किनभने, संसारमा आशा भन्दा ठूलो शक्ति अर्को हुँदैन ।  भारत  र  चीनले  छिमेकका  गरीव  र  अविकसित  जनताप्रति  अलिकति  कर्तव्य  वोध  गरेर  शान्तिका  पक्षमा  उदार  नीति  र  न्यायोचित   प्रवृत्ति   प्रारम्भ   गर्न   सकेभने   दक्षिण  एशियाका  साना  मुलुकका  लागि  समृध्दि टाढाको कुरा होइन ।नेपालमा      भारतकाप्रति      सतही      दृष्टिकोणराख्ने       राजनीतिक       दल,       अभियन्ताहरु,  आन्दोलनकारीहरुको  कमी  रहेन । प्रजातन्त्र स्थापनापछिका समयमा यो प्रवृत्ति वढेको छ । नेपालको संविधान लेखन हुँदैगर्दा प्रादेशिक साँध सीमानाको विषयमा भएको  आन्दोलनमा  थुप्रै  मानिसको  मृत्यु  भयो । त्यसैवेला  भारतले  अघोषित  ढंगले  नेपालका  विरुध्द  नाकावन्दी  गर्यो  ।  यो  नाकावन्दी  र  आन्दोलनको  परिणाम  पक्कै  पनि राम्रो आएन । भारतका प्रति नेपालीको मनमा  नमिठो  र  गहिरो  टीस  उत्पन्न  भयो  जुन  स्वाभाविक  थियो  ।  यो  आन्दोलनमा  सरीक  भएको  मधेशी  समुदाय  र  उसका  समर्थकहरुले   ठोस   उपलव्धि   प्राप्तगर्न   सकेनन । मधेशका मांगहरु संकुचित भए । अहिले पनि मधेशमा असन्तोष छ । यसको संवोधनगर्न कसैले सकेका छैनन । यो  नेपालको  आन्तरिक  समस्या  हो  ।  यो पटकको भ्रमणमा राम–जानकीको पूजा–अर्चना र दर्शनका लागि भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र  मोदी  जनकपुरधाम  जाने  कार्यक्रम  रहेको वताइएको छ । मोदीको जनकपुरधाम भ्रमणकोे महत्व निकै वढी छ । मोदीको जनकपुरधाम भ्रमणले नेपाल र भारतका वीच सांस्कृतिक सदभाव वढाउने त छँदैछ । यसका अतिरिक्त जनकपुरधाम र यो  संग  जोडिएका  विन्दूहरुको  विकासमा  भारतले के योगदान दिनेछ ? त्यतातिर पनि सवैको दृष्टि तानिएकोछ । तीक्ष्ण वुध्दिका, वैदिक  सभ्यताका  अनुयायी  तथा  विव्दान  व्यक्तित्वका   रुपमा   चिनिएका   भारतीय   प्रधानमन्त्री  मोदीले  आगामी  भ्रमण  मार्फत  नेपालीका   मनमा   भारतकाप्रति   रहेका   दहसत, भय, क्रोध र आक्रोश जस्ता घाउको उपचार  गर्नुछ  ।  यी  घाउहरु  नाकावन्दीका  समयदेखि लागेका हुन ।नेपाल–भारतसम्वन्धमा        जतिसुकै        ठूला   उतार   चढाव   भएपनि   सम्वन्ध   अहिलेजस्तो  तल्लो  स्तरमा  खस्किएको  थिएन   ।   नाकावन्दीपछिवृहत्तर   नेपाली   समाजमा   भारतीय   प्रधानमन्त्री   मोदीको   नाम  खलनायकका  रुपमा  निकै  प्रचलनमा  ल्याइएकोछ   ।   यो   निश्चय   पनि   राम्रो   कुरा  होइन  ।  प्रधानमन्त्री  मोदी  र  उनका  शुभचिन्तकले यसमा ध्यानदिनु जरुरी छ ।

बलिउड अभिनेता रणवीर सिंह र अभिनेत्री दीपिका पादुकोण यहि बुधबार...

बैंकक । थाइल्यान्डमा भएको बक्सिङ खेलमा १३ वर्षीय बालकको...

काठमाडौं । पुल सुधार तथा मर्मतसम्भार एवं खाद्य तथा...

काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसका कार्यकर्ताले गुट–उपगुट अन्त्यको आवाज उठाइरहँदा...

भैरहवा : मालपोत कार्यालय भैरहवाले आजदेखि अनलाइनबाट सेवाग्राहीलाई सेवा प्रदान...

चितवन : कृषि तथा वनविज्ञान विश्वविद्यालय रामपुरमा विद्यार्थीहरुले आगजनी...

काठमाडौँ : सूचना प्रविधिको उत्कृष्ट प्रयोग गरी कार्य गरेबापत...

जनकपुरधाम : छठ पर्वको मुख्य दिन आज साँझ अस्ताउँदो...

सिरहा । बरियारपट्टी गाउँपालिकामा रहेका सरकारी अस्पतालमा औषधिको अभाव भएपछि...

छठ पर्वमा चढाइने केरा जनकपुरधामको बार्ह बिघा ...

छठ पर्वमा चढाइने उखु जनकपुरधामको बार्ह बिघ्घा नजिकै...

अनिल कुशवाहा , महेन्द्रनगर (धनुषा) । ...

जीतपुर । दलित, गरिब तथा बिपन्न बर्गहरुलाई छठ मनाउनकोे लागि...

कुलदिप दास ( प्रेम ) , जनकपुरधाम : जनकपुरधाम...

जनकपुरधाम । छठ पर्व आईतवारबाट विधिवत प्रारम्भ भएको छ ।छठको...

लहान । सिरहा जिल्लाको लक्ष्मीपुर पतारी गाउँ पालिका–२ की एक...

वीरगञ्ज । देशभरी नै लोकप्रिय बन्न थालेको छठ पर्वको अवसरमा...

वीरगञ्ज । पर्सा जिल्ला निर्वाचन क्षेत्र नम्बर ३ बाट प्रतिनिधि...

जीतपुर (सिमरा) ।बाराको जीतपुरसिमरा उपमहानगरपालिका बासीहरु ...

जनकपुरधाम : दीपज्योती टुर्स एण्ड ट्राभल प्रालिले पहिलोपटक काठमाडौंबाट पर्यटकीय...

बाजुरा : १०० नं मा फोन गरेर गलत सूचना...

इनरुवा : छठ पर्व शुरु भएसँगै सुनसरीका मरिक समुदायलाई अहिले...

सिरहा । सिरहाको औरही गाउँपालिकाका सशस्त्र वेश क्याम्पमा वाडा नम्बर...

राजपुत क्षेत्रिय समाज नेपालको नवनिर्मित भवनको समुदघाटन सम्पन्न ...

जनकपुर : यस वर्ष तिहारमा जनकपुरमा रु ५० लाख...

काठमाडौँ : रेडियो नेपालका पूर्व समाचार सम्पादक तथा प्रसारक...

लेखनाथ : कास्कीको पोखरा महानगरपालिका–३१ बेगनासस्थित आनन्दज्योति माविमा विद्यार्थीसँगै...

कृष्णनगर : कपिलवस्तुको शिवराज नगरपालिका–१० इस्लामनगरस्थित तिहारका लागि बालेको...

काठमाडौँ, : जिल्ला प्रशासन कार्यालय काठमाडौँले राति १० बजेभन्दा...

काठमाडौँ : यमपञ्चकको दोस्रो दिन आज इमान्दारीपूर्वक घरको सुरक्षामा...

जनकपुरधाम । नेपालको लागी महिन्द्रा गाडिको आधिकारीक बिक्रेता ...

गोलबजार , सिरहा : लागूऔषध सेतो ब्राउन ...

जनकपुरधाम : जनकपुरमा विद्यापति ट्रस्टले त्रिद्विवसीय विद्यापति स्मृति पर्व...

लमजुङ : बेंसीशहर नगरपालिकाले ‘बेंसीशहर नगरपालिका’ नामक मोबाइल एप्स...

मेलम्ची : सिन्धुपाल्चोकको पाँचपोखरी थाङ्पालगाउँपालिका–५ गुन्सामा गए राति १...

चन्द्रपुर । रौतहटको चन्द्रनिगाहपुरमा रहेको चा“द अफसेट प्रेसबाट समान चार्ने...