Wed, 26 Sep 2018
ताजा समाचार
यातायात व्यवस्थापन सम्बन्धी विधेयकमाथि छलफल || पदस्थापना दिवसमा विभिन्न कार्यक्रम || पप्पु कंस्ट्रकशनका संचालकलाइ पक्राउ पुर्जी जारी गर्न अनुमति || नापीका अमीन अख्तियारको फन्दामा || केन्द्रिकृत सत्तामा रमाउनेहरु संघीयता कार्यान्वयनको बाधक : मुख्यमन्त्री राउत || चितुवा मृत फेला || प्रदेश समन्वय परिषद्को बैठक शुरु || दशैँमा घर जान टिकट लिनेको घुइँचो || उपरथी दम्पतिबाट छात्रावृति र शैक्षिक खेलकुद सामाग्री वितरण || पुल जर्जर हुँदा सवारी आवतजावतमा समस्या || वडा अध्यक्ष द्वारा जेष्ठ नागरिकलाई निशुल्क भ्रमण || ट्राफिक प्रहरीले सवारीसाधनमाथि बिशेष निगरानी गर्ने || अभियुक्तलाई सजायको उपाय खोजी || तीन किलो सुनसहित पक्राउ || ट्रम्पलाई महासभा बैठकमै फ्रान्सेली राष्ट्रपतिले दिए कडा जवाफ || क्रिकेटमा अफगानिस्तानले देखायो क्षमता, भारतलाई रोक्यो बराबरीमा || दास परिवारलाई तीन लाख राहत सहयोग || आजदेखि सोह्रश्राद्ध सुरु || सडक निर्माणका लागि धर्ना || राजस्व असुलीमा भारी बृद्धि || 'विद्यार्थीको वृत्ती विकास’ सम्बन्धी पाँचौ कन्भेन्सन || राजपा नेपालको बैठक ११ गते || जनकपुरका अभियानीहरु झाडापखाला प्रभावित क्षेत्रमा || स्थानीय तहको अधिकार खोसिदै || डा भूसालद्धारा मितेरीपुल र बालगृहको स्थलगत निरिक्षण || श्रीमती बनाउँछु भनेर किशोरीलाई बलात्कार गर्ने युवक पक्राउ || एसिड पीडित दासको मृत्यु || बाल विवाह विरुद्द जनचेतना कार्यक्रम सम्पन्न || बालिका बलात्कृत || नदीमा डुबेर बालकको मृत्यु || सरकारको अधिनायकवादी शैलीलाई असफल पार्नुपर्छ : देउवा || महोत्तरीमा भन्सार छलेर ल्याएको १७ लाखको सामान बरामद || शिक्षकको परीक्षाका कारण विद्यालय बन्द || डेरी उद्योगबाट तीस हजार युवालाई रोजगारी || चप्पल उद्योगमा श्रम शोषण || प्रदेशको नामांकन र राजधानीमा विवाद || एसिड प्रहारबाट घाइते युवतीको मृत्यु || माल्दिभ्सको राष्ट्रपतिमा विपक्षी दलका उम्मेदवार सोलिहलाई अग्रता || बार्सिलोना बराबरीमा रोकियो || सुचनाको माँग गर्दै राष्ट्रिय विद्यार्थी संघ रिले अनशनमा ||
यसपालीको मोदीको नेपाल आगमन

बैशाख २५, २०७५

  •                             रोशन जनकपुरी

मोदीको विदेशभ्रमण अमेरिकी राष्ट्रपतिको शैलीमा भव्य, वर्चस्वपूर्ण र प्रचारात्मक हुँंदो रहेछ । कुनै ब्लकबस्टर फिल्म जस्तो भव्य र आकर्षक ।उनि जहाँं गएपनि एउटा सो म्यान जस्तै प्रस्तुत हुन्छन् र वरिपरिको परिवेशलाई आफूतिर आकर्षित गर्नेगरि आफ्ना तामझामको व्यवस्थापन गर्ने गर्दछन् । 

वैशाख २८ गते भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र  मोदी  नेपाल  आउँंदैछन्  ।  कसैलाई  फुर्सद्  छैन  ।  कसैलाई  केही  भन्यो  भने  भन्छ  —  अठ्ठाइस  गतेपछि  हेरौँंला  ।  यतिमात्र कहाँं हो र ! एमाले र माओवादी केन्द्रको  एकता  नै  अठ्ठाइस  गतेपछि  सरेको छ । मिडियामा प्रकाशित समाचार सत्य  छन्  भने  यो  एकता  जेठको  पहिलो  हप्तातिर  सरेको  छ  ।  भत्ता  र  सुविधा  बाहेकको  विधेयक  र  विकास  निर्माणको  काममा सुस्त र शुन्य देखिएको र विकास निर्माणको अवरोधक र पक्षपातपूर्ण भनेर केन्द्रीय  सरकारलाई  सत्तोसराप  गरिरहने  प्रदेश  नम्बर  दुईको  सरकारलाई  प्वाँंख  लागे  जस्तो  छ  ।  प्रदेशको  पनि  के  कुरा  गर्नु  मोदीको  भारत  भ्रमणलाई  सफल  बनाउन केन्द्रिय सरकार समेत फुर्तीमा छ । मिडियामा आएको समाचारलाई भरपर्ने हो भने भारतीय प्रमको भ्रमणलाई सुरक्षित र सफल बनाउन एघार हजार सुरक्षाकर्मीहरु परिचालित छन् । विगतमा एक–आर्काका विरुद्ध  काटाकाटको  स्थितिमा  देखिएका  मधेशकेन्द्रित  दलका  नेताहरु  प्रधानमन्त्री  ओली  र  उनको  पार्टी  एमालेलाई  एउटा  मञ्चमा  हेर्नु  आँंखाको  निम्ती  सुखद्  नै  हुनेछन्  ।  भारतीय  प्रधानमन्त्री  मोदीले  आफ्नो  दुईदिने  नेपाल  भ्रमणको  शुरुवात  जनकपुरमा  जानकीमन्दिरमा  पुजा  गरेर  शुरु  गर्नेछन्  ।  यस  अवसरमा  नेपाली  प्रधानमन्त्री   ओलीपनि   उपस्थित   रहने   छन्  ।  जनकपुरको  बाह्रविघामा  उनको  नागरिक  अभिनन्दन  गरिनेछ,  जस्मा  प्रम  ओलीले  भारतीय  प्रधानमन्त्रीको  निम्ती  स्वागत मन्तव्य दिनेछन् । छिनमै मासा, छिनमै तोला जस्तो छ नेपालको  राजनीतिपनि  ।  एउटा  सामान्य  परिघटनाले   राजनीतिक   मञ्चको   सबै   दृश्य र पात्रहरुको चरित्रलाई बदलिदिन्छ । नेपालमा गणतन्त्रको आगमन र एकतर्फी सम्विधान  धोषणाभएकै  दिनदेखि  शुरु  भएको  मधेश  आन्दोलन,  त्यसमा  निर्मम  दमन  र  कयौँंंको  ज्यान  गएपछि  मधेशी  दलहरु र प्रम ओलीबीचको चरम कटुता र पानी बाराबारको स्थिति थियो । त्यतिबेला नरेन्द्रमोदी  नेतृत्वको  भारतीय  सरकार  र  नेपालको  सरकार  बीचको  सम्बन्धपनि  कटु  नै  थियो  ।  नेपालको  सरकारले  भारतीय   सत्तामाथी   मधेशमा   आन्दोलन   चर्काउन  भारतले  मद्दत  गरेको  र  भारतले  नेपालमा  सरकारले  मधेशीहरुमाथी  दमन  गरेको  आरोप  समेत  लगाई  रहेको  थियो । मधेश आन्दोलनमा प्रहरी दमनमा मधेशमा   मानिसहरुको   ज्यान   गएपछि   भारतीय     विदेशमन्त्रीले     आफूहरुको     सल्लाहको उपेक्षा गर्दै सम्विधान घोषणा गरेको  र  आन्दोलनमा  चरम  दमन  गरेको  प्रति भारतीय संसदमा आक्रोशपूर्ण मुद्रामा कुरा  उठाएकी  थिइन्  ।  नाकाबन्दीको  बेला  नेपाल  सरकारले  चीनसित  सम्पर्क  गरेर   आफ्नो   आवश्यकता   पुर्ति   गर्ने   प्रयास  समेत  ग¥यो  ।  यो  नै  बिन्दु  थियो,  जहाँंबाट  भारतीय  सत्ताधारीहरुले  निधार  खुम्च्याउने  आवश्यकता  महसूस  ग¥यो  ।  नेपालको  राजनीति  मात्र  होइन  आर्थिक  र  कूटनैतिक  क्षेत्रमा  समेत  एकाधिकार  जस्तै   रहेको   भारतीय   सत्ताधारीहरुको   कार्यनीतिबारे  भारतीय  मिडिया  समेतमा  आलोचना भयो । भारतीय सत्ता नजिकका केही  मिडियाहरुले  नेपाली  सत्ताधारीहरुको  चिनियाँं नजिकपनालाई नेपाली राजनीतिमा भारतीय  एकाधिकारमा  कटौतीको  रुपमा  व्याख्यापनि  गरे  ।  भारतीय  सत्ताधारीहरुले  यहीँंबाट   नेपाल   सम्बन्धी   नीतिमा   पुनरावलोकनको खाँंचो महसूस गरे । तर उनिहरु हरहमेशाका निकट मधेशकेन्द्रित दलहरुलाई दुःखी  र  क्रुद्ध  बनाएर  आफ्नो  नीतिमा  परिवर्तन गर्न चाहेका थिएनन् शायद ।सम्भवतः यसपटक  मोदीको  नेपाल  भ्रमणको  शुरुवात  जनकपुरबाट हुनु यसै कारणले हो । स्थानीय  ,  प्रदेश  र  प्रतिनिधिसभाको  निर्वाचनको परिप्रेक्ष्यमा हेर्ने हो भने प्रदेश नम्बर दुई बाहेक छवटै प्रदेशहरु र केन्द्रिय संसदमा ओली नेतृत्वको वामगठबन्धनको सरकार छ भने स्थानीय निकायमा समेत बामगठबन्धनकै  बहुमत  छ  ।  प्रदेश  नम्बर दुईमा मधेशकेन्द्रित दलहरुको गठबन्धन ठ्याक्कै न्यूतम बहुमतले सरकार बनाउन सफल छ । नेपाली सत्ताका  यही  संरचनाको  कारण  भारतीय  कूटनीतिज्ञहरु  कुनैपनि  पक्षलाई  छोडन  चाहेका  थिएन । विचारधारात्मकरुपमा    दक्षिणपन्थी    मोदी    सरकारको   निम्ती   वामगठबन्धन   हुनु   र   वामगठबन्धनको सरकार गठनहुनु अप्रीय स्थिति  थियो  ।  तर  उनको  बाध्यता  के  थियो  भने  वाम  गठबन्धनको  सरकारको  उपेक्षाको  अर्थ  नेपालको  सत्ताधारीलाई  चिनियाँं  पोल्टामा  धकेल्नु  हुन्थयो,  जो  उनिहरु  चाहँंदैनथे  ।  नाकाबन्दीका  बेला  प्रम  ओलीले  यसको  नमूनापनि  प्रस्तुत   गरिसकेका   थिए   ।   अर्कोतर्फ   गलाकाट र खुट्टातानातानको राजनैतिक वातावरणमा गठबन्धनको सरकार बनाउन विवश   प्रधानमन्त्री   ओलीलेपनि   सत्ता   टिकाउन  वैकल्पिक  भरथेगको  खोजीगर्नुु  स्वाभाविक  नै  हो  ।  सम्भवतः  यसैकारण  प्रम  निर्वाचित  भएपछि  उनले  आफ्नो  पहिलो  विदेश  भ्रमण  भारत  बाटै  शुरु  गरे  ।  भारतीय  कूटनैतिक  दृष्टिले  यो  ट्रयाक   बाहिर   गइसकेको   नेपाली   राजनीति  एकपटक  फेरी  ट्रयाकमा  फर्कनु  थियो  ।  भारतलेपनि  नेपाली  प्रधानमन्त्री  ओलीलाई भव्य स्वागत ग¥यो । त्यसैको साटो  तिर्न  भारतीय  प्रधानमन्त्री  नेपाल  आउँंदैछन् । मोदीको  विदेशभ्रमण  अमेरिकी  राष्ट्रपतिको  शैलीमा  भव्य,  वर्चस्वपूर्ण  र  प्रचारात्मक हुँंदो रहेछ । कुनै ब्लकबस्टर फिल्म  जस्तो  भव्य  र  आकर्षक     ।उनि     जहाँं    गएपनि    एउटा     सो     म्यान  जस्तै  प्रस्तुत हुन्छन्     र     वरिपरिको परिवेशलाई आफूतिर आकर्षित गर्नेगरि  आफ्ना  तामझामको व्यवस्थापन  गर्ने  गर्दछन्  ।  उनको  नेपाल  भ्रमणकोपनि   कार्यक्रम   जसरी   घोषित   भएको छ, त्यसले यस्तै आभास दिन्छ । उनी  भारतीय  वायू  सेनाका  तीन  लडाकू  विमान  सहित  नेपाल  आउने  छन्  ।  उनले  जनकपुरमा  जानकीमन्दिरमा  पूजा  गर्नेछन्  ,  जहाँं  प्रधानमन्त्री  ओलीपनि  उपस्थित  रहने सम्भावना छ । त्यसतै उनि कास्कीमा मुक्तिनाथको  पूजा  गर्नेछन्  र  त्यसपछि  राष्ट्रपति,  प्रधानमन्त्री,  एमाले  ,  माओवादी  केन्द्र  र  एकमुष्ट  मधेशकेन्द्रित  पार्टीहरु  लगायत  राजनीतिक  पार्टीका  नेताहरुसंग  भेँंटघाट गर्नेछन् । जनकपुर आउँंदा उनको नागरिक  अभिनन्दनको  कार्यक्रम  छ,  जहाँं  उनी विदेशभ्रमण जाँंदा प्रायः गुन्जिने गरेको ।।।मोदी–मोदी’को  नारा  जस्तो  लोकप्रीयता  प्रचारको  कूटनैतिक  ।।।सो’  पनि  सम्भवतः  देखिने  छ  ।  यस्तै  प्रदर्शनमुखी  नागरिक  अभिनन्दन काठमाँंडौमा पनि गरिनेछ । एक कार्यकालमा सबैभन्दा बढी नेपाल भ्रमण  गर्ने  प्रधानमन्त्रीमा  मोदी  सम्भवतः  प्रथम हुन् । आफ्नो चार वर्षको कार्यकालमा उनि तीनपटक नेपाल आइसकेका छन् भने सम्भवतः यसै वर्ष नेपालमा आयोजना हुने बिम्स्टेकको  सम्मेलनमा  भागलिन  आउने  सम्भावना  पनि  छ  ।  यस  पटकको  उनको  नेपाल  भ्रमणलाई  धार्मिक  भनिएपनि  यो  मोदीको   चिरपरिचित   धार्मिक   कूटनीति   हो  ,  जस्को  निम्ती  उनि  र  उनको  पार्टी  प्रसिद्ध  छ  ।  उनको  यस  पटकको  भ्रमण  जस्मा  धार्मिक  दक्षिणपन्थीलाई  प्रोत्साहित  गर्ने  धार्मिकता  छ,    सामरिक  प्रदर्शन  छ  ,  र नेपालको सत्ताधारीसंग तीतो हुँंदै गएको सम्बन्ध मीठो बनाउने वर्चस्वपूर्ण कूटनैतिक प्रयत्न छ ।नेपाली   राजनीतिमा   हुने   घटना–परिघटनाहरुले   देशभित्रका   राजनीतिक   पार्टीहरुको   निम्ती   सत्ताको   उपयोगको   दृष्टिले  अर्थ  राख्दछ  भने  बाहिरी  शक्तिहरु  यसलाई   नेपाली   राजनीतिमा   आफ्नो   उपस्थिति  र  वर्चस्वको  दृष्टिले  अथ्र्याउने  गर्दछन्  ।  अझ  हाम्रो  दुई  छिमेकी  भारत  र  चीनको  सन्दर्भमा  त  झन्  महत्वपूर्ण  हुन्छ  ।  नेपाली  राजनीतिमा  भारत  पारम्परिकरुपमै  स्थापित  छ  ।  उप्रति  सद्भाव  र  विरोध  दुबै  यस  पारम्परिक  सम्बन्धमा  निर्भर छ । बडेभाई–छोटेभाई, बेटी–रोटीको रुपमा  व्याख्यायित  शब्दावलीहरु  जनस्तरमा  सौहाद्र्रपूर्ण  रहेपनि  कूटनैतिक  स्तरमा  यी  शब्दावलीहरुले  भारतीय  राजनैतिक,  सांस्कृतिक, सामरिक र कूटनैतिक वर्चस्वको पक्षपोषण गर्दछ । नेपालमा रहेका भारतीय सत्ताधारी  निकटका  र  विरोधका  पार्टीहरु  यसं  दौत्यसम्बन्धको  आधारमा  आफ्नो  भूमिका  निर्धारण  गर्ने  गर्दछन्  ।  वर्तमानमा  भारतीय   सत्ताधारीको   नेपालमा   स्वार्थ   नेपाललाई  जसरीपनि  आफ्नो  सुरक्षा  घेरामा  राख्नु,  नेपाली  प्राकृतिक  सम्पदा  र  अर्थतन्त्रमा आफ्नो वर्चस्व कायम राख्नु र आफ्नो क्षेत्रीय प्रतिद्वन्दीहरु भन्दा आफ्नो पक्षमा स्पष्ट पार्न खोज्नु हो । विशेष गरी जतिबेला  उत्तरी  छिमेकी  चीनसंग  दुईवर्ष  पहिला डोक्लाममा घम्साघम्सीको स्थिति र   युद्धको   तनाव   उत्पन्न   भइसकेको   अवस्थामा   भारत   कुनैपनि   अवस्थामा   नेपाललाई आफ्नो पकडबाट बाहिर जान दिन  चाहँंदैन  ।  ओलीको  दिल्ली  भ्रमण  र  प्रत्युत्तरमा  मोदीको  नेपाल  भ्रमणका  पछाडी  यिनै  कूटनैतिक  कारणहरु  निहित  छन् । मोदीको  यस  भ्रमणलाई  सौहार्द्रता,  हार्दिकता  र  स्थितिमा  परिवर्तनको  रुपमा  विविध  कोणबाट  व्याख्या  गरिँंदैछ  ।  तर  अहिले  देखिने  दृश्यहरु  उपरी  मात्र  हुन,  त्यसैले  यसले  लोकप्रीयता  र  विरोधको  मापकमा  खासै  परिवर्तन  आउने  छैन  ।  समर्थन  र  विरोधमा  नाराको  अनुपात  पुरानै रहनेछ । किनभने राजनैतिक धरातलमा खासै  परिवर्तन  आएको  छैन  ।  मधेशी  आन्दोलनमा प्रमुखताका साथ उठाइएका सम्विधान   संशोधनको   एजेन्डामा   सरकार अहिलेपनि अन्यौलमै छ, यसबारेमा प्रम  ओलीको  बोली  अझै  स्पष्ट  छैन  ।  नेपालप्रति भारतको दृष्टिकोणमापनि परिवर्तन  आएको  छैन  ।  सीमामा  विवाद  अझै  कायमै  छ  ।  बिराटनगरमा  राज्यको  अनिच्छाका  बावजूद  भारतीय  उपस्थिति  कायमै  छ,  पश्चिम  कन्चनपुरमा  नेपाली  सीमामा  एसएसबीको  दबदबाले  त्यहाँंको  जनताले  दुःख  भोगैकै  छन्  ।  सामान्यतः  मधेशलाई    जनस्तरमा    समेत    भारत    नजिकको     सांस्कृतिकरुपमा     व्याख्या     दुबैतिर  बाट  हुने  गर्दछ  ।  तर  गहिरिएर  हेर्ने हो भने यसको मूल्य मधेश तराईले नै भोग्नु  परेको  छ  ।  विशेष  गरेर  विकासको  क्षेत्रमा  भारतीय  निकटता  मधेशको  निम्ती  तीतो  र  अमिलो  दुबै  भएको  छ  ।  सीमा  विवादहरुपनि नेपालको मधेश तराईमै छन् भने  एसएसबीबाट  पनि  मधेशकै  जनताले  दुःख  भोग्नु  परेको  छ  ।  त्यसतै  विकास  निर्माण खास गरेर सडक र सिचाईतर्फ भारतीय  सहयोगका  कयौँं  योजनाहरु  पचास  वर्ष पुराना छन् , जो आजपनि सम्पन्न हुने प्रतिक्षामा छ ।

रौतहट । जिल्ला अदालतले लालबकैया नदीको पुलका निर्माण...

सर्लाही । नगद नौ हजार घुस रकम सहित नापी कार्यालय...

महोत्तरी । महोत्तरीको गौशालामा मृतावस्थामा चितुवा फेला परेको छ ।...

सर्लाही । हुलाकी राजमार्ग अन्तर्गत ...

जनकपुरधाम । जनकपुर उप–महानगरपालिका...

काठमाडौँ : महानगरीय प्रहरी परिसर काठमाडौँले तीन किलोग्राम सुनसहित...

न्यूयोर्क । फ्रान्सका राष्ट्रपति इमानुयल माक्रोंले संयुक्त राष्ट्रसंघको महासभामा...

दुबई । एसिया कप क्रिकेटमा भारत र अफगानिस्तानले रोमाञ्चक बराबरी...

चन्द्रनिगाहपुर । तेजाब आक्रमणमा परी मृत्यु भएकी रौतहट...

जनकपुरधाम । प्रत्येक वर्ष आश्विन कृष्ण पक्षदेखि सुरु हुने सोह्रश्राद्ध...

जनकपुरधाम ।सडकमा रहेका खाल्डाखुल्डी र पानी जम्ने समस्याबाट छुटकाराका लागि...

राजेन्द्र यादव , जनकपुरधाम ।आन्तरिक राजस्व कार्यालय जनकपुरले गत आर्थिक...

जनकपुरधाम । जनकपुरको निजि विद्यालय मोनाष्टिक ईगलिंश बोर्डिङ्ग स्कुलद्वारा सोमवारदेखि...

जनकपुरधाम । राष्ट्रिय जनता पार्टी नेपाल धनुुषा अध्यक्ष मण्डल र...

जनकपुरधाम । झाडापखाला प्रभावित क्षेत्र महोत्तरीको जलेश्वर नगरपालिका वडा नं....

काठमाण्डु । संघिय सरकारले स्थानीय तहको अधिकार खोस्न थालेको छ...

वीरगंज । वीरगन्ज महानरपालिकाद्धारा भइरहेको निमार्णकार्य तथा बालगृहको प्रमुख प्रशासकिय...

मलंगवा । सर्लाही हरिवनका स्थानियबासीहरुले १७ वर्षिया...

चन्द्रपुर । चन्द्रपुरमा (रौतहट) एसिड आक्रमणबाट गम्भीर बनेकी रौतहट...

चन्द्रपुर । बाल विवाह विरुद्द सचेतना कार्यक्रम अर्तगत परियोजना शुरुवात,अन्तत्र्रिmया...

भद्रपुर : झापाको हल्दिबारी गाउँपालिकामा चार वर्षीया बालिका बलात्कृत...

घोडाघोडी : नुहाउने क्रममा शिवगङ्गा नदीमा डुबेर आज एक बालकको...

काठमाडौं । प्रमुख प्रतिपक्ष दल नेपाली कांग्रेसका सभापति शेरबहादुर देउवाले...

महोत्तरी । जिल्ला भन्सार कार्यालयले भन्सार छलेर ल्याएको साढे १७...

डडेल्धुरा : शिक्षक सेवा आयोगको परीक्षाका कारण जिल्लाका धेरै...

पाल्पा : डेरी उद्योगले नेपालमा ३० हजारभन्दा बढी बेरोजगार युवालाई...

विराटनगर : मोरङको बूढीगङ्गा गाउँपालिका बाँसबारीमा रहेको ‘हाइलाइफ’ चप्पल...

विराटनगर । प्रदेश नम्बर १ को स्थायी राजधानी र नामाकरणको...

काठमाडौं । एसिड प्रहारबाट गम्भीर घाइते भएकी रौतहटको चन्द्रपुर...

माल्दिभ्स । माल्दिभ्सका विपक्षी दलका नेता इब्राहिम मोहम्मद सोलिहले राष्ट्रपति...

स्पेन । स्पेसिन लिग फुटबलको जारी सिजनमा बार्सिलोनाले पहिलो पटक...

मलंगवा । सर्लाहीको सदरमुकाम मलंगवामा राष्ट्रिय विद्यार्थी संघले तीन...