Tue, 11 Dec 2018
ताजा समाचार
महन्त वैकुण्ठमाथि दुई मुद्दा || ससुरालीमा भगवान राम उपेक्षित || लोकतान्त्रिक समुहको प्रचार तिव्र || प्रदेशमा मुख्यमन्त्री र काठमाण्डुमा संघिय मन्त्री ठूलो || तिलकोत्सव सम्पन || झूटो अपवाह फैलाउने एक युवक पक्राउ || योगी लखनउबाट सोझै आउने, मधेश भवनमा दिवा भोज || सप्ताहव्यापी विवाहञ्चमी महोत्सवको तेश्रो दिन धनुष यज्ञ सम्पन, || गोलबजार उद्योग व्यापार संद्यमा महासचिव बाहेक अग्रवालको प्यानल नै विजयी || सिरहामा बम विस्फोट || योगीको स्वागतमा जुटे निधि || यसरी भेटेका थिए रामले सिता || महायज्ञ सुरु || सिरहामा सहकारिको ढुकुटि सन्चालक समितिको सुबिधामै स्वाहा || घाईते विद्यार्थीहरुको निःशुल्क उपचार हुनुपर्ने लगायतका मागहरु || एम्बुलेन्स नभएको गाउँपालिकामा ६० लाखको गाडी || गोलबजार व्यापार संघमा अग्रवालको २ सय ८७ मतले अग्रता || हेल्प मधेसी कत्तार च्याप्टर द्वारा पिडित परिवारलाई राहत || राइस मिलको पछाडि जमेको पानीबाट बच्चाको शव बरामद || शिक्षक , अभिभावक , विद्यार्थी जिम्मेवार नभए सम्म शिक्षाको सुधार || सरसफाई तथा छलफल कार्यक्रम सम्पन्न || ईशनाथ १५ औ खुल्ला दिसा मुक्त नगरपालिका घोषणा || लैङिगक हिँसा बिरुद्धको एक दिन कार्यक्रम जीतपुरमा || नयाँ शक्ति प्रदेश २ को सचिवालय इन्चार्जमा यादब || संचार क्षेत्रको विकासको लागि प्रदेश सरकार तत्पर : मुख्यमन्त्री राउत || 'नगर दर्शन’सँगै विवाह महोत्सव शुरु || सिरहाको लहान बाट हतियार सहित २ पक्राउ || निजि ५ विघा जग्गा नेपाली सेनाले गरे कब्जा || सी. के. राउत जेल चलान || मोटरसाइकलबाट लडेर वृद्धाको मृत्यु || बिष्णुपुर गाउँपालिका भिसन डकैती || जनकपुरधाम विशाल रथयात्रा || स्वास्थ्य स्वयंसेविका दिवस मनाइयो || शैक्षिक स्तर सुधार्नमा जोड || स्वास्थ्य स्वयम्सेविका दिवस मनाइयो || चेम्बर नहुँदा सभापति चयनमा ढिलाई || देशकै ठुलो योजना प्रदेश २ लाई दिएको मन्त्री महासेठको दावी || फोरममा जिम्मेवारी हेरफेर हुने || दलित विद्यार्थीलाई सहयोग, प्रहरी पुरस्कृत || नक्कली लालपूर्जा बनाएर अर्बौँ मूल्यको जग्गा बेच्ने महन्त पक्राउ ||
राक्षसको गीत

जेठ ६, २०७५

                                             देशकाल

  •                                     किशोर नेपाल

 अचानक एउटा कार हुइँकिएर आयो । अचम्म कि त्यस्तो अवस्थामा मेरो दिमागमा वैरागी काइँलाको कविता ।।।युवती’को सम्झना आयो, जसलाई चौरस्तामा हुइँकिदै आएको कारले झन्डै ठक्कर दिएको थियो । मलाई गाढा पहेँलो रङ मन पर्दैन । मुर्दालाई ओढाएर लैजाने पीताम्बरजस्तो पहेँलो । त्यो कारको रङ त्यस्तै थियो । झन्डै हिर्काएको त्यो हुइँकिदै आएकोे कारले मलाई । यो उनीहरूकै सडक थियो । यस्तो राम्रो र चिल्लो सडकमा गुड्ने, हुइँकिने, आतिशबाजी गर्दै फन्किने अधिकार उनीहरूलाई नै हुन्छ ।छेउमा उभिएको ट्राफिकको आ“खा मलाई सुनाउ“दै थियो, ।।।यो त उनीहरूको सडक हो । यो सडकमा त्यसरी जथाभावी हिँड्न हुन्छ त ? जेब्रा क्रसिङ भो त के भो ? यो सडकमा जेब्रा क्रसिङबाट पनि बाटो काट्न पाइँदैन । कतैबाट पनि पाइँदैन । तिमीलाई त्यो कारले हिर्काएको भए पनि म के गर्नसक्थेँ र ? तिम्रो मृत अथवा घाइते लाशलाई पन्छाउनसम्म पनि सक्दिनथँे । कारहरू आइरहन्थे । तिमीलाई कुल्चिइरहन्थे । राजमार्गमा एउटा ट्रकले कुल्चिएर मरेको कुकुरलाई अरू ट्रकले पनि कुल्चिएर आन्द्राभु“डी छताछुल्ल पारेको जस्तो । यो सडकमा तिम्रो सार्वभौमिक सम्प्रभुताको कुनै अर्थ छैन । कुन ट्राफिक नियमले जेब्रा क्रसिङमा सार्वभौमिक सम्प्रभुताको सम्मान गर्नु भनेको छ ? तिमीले बुझ्नुपर्छ– तिम्रो सार्वभौमिक सम्प्रभुता तिम्रो आँगनसम्म, अझ सानो अ“ध्यारो कोठासम्म, सीमित छ । जस्तो कि मेरो सार्वभौमिक सम्प्रभुता र स्नातकोत्तर तहको प्रमाणपत्र मिसम्याच भएपछि म यहा“, यो ट्राफिक पोस्टमा उभिएको छु । यो जागिर मेरो सानो दुःखले अर्जेको होइन ।’ट्राफिकको आ“खामा भोक र थकाइ स्पष्ट देखिन्थ्यो । यो समृद्ध सडकमा अन्यत्र सडकको जस्तो छ्यालब्याल गरिबी र फोहोर देख्नै पाइँदैन । सवारीको कार्यक्रम नटुङ्गिउन्जेल ट्राफिकको आ“खामा भोक र थकाइ टल्किनैपर्छ । त्यो भोक सडकछेउको चिया र दुनोट पसलमा बिसाउन पाइँदैन । किनभने त्यो पसल अहिलेका लागि ठूला भवन पछाडिका बलेसीहरूको आडमा लुकाइएको छ । भीडभन्दा बाहिर, बार्बिक्यू मटनको बास्नाको परिधिभित्र हराएको छ । त्यो पसललाई सडकछेउको भवनमा झुन्ड्याइएको रक्सीको ठूलो होर्डिङ बोर्डले छोपेको छ । जोनी वाकर– किप वाकिङ ।के हो यो सार्वभौमिकता ? उहिल्यै तुलसीमेहर नाम गरेका एकजना सन्तलाई लाख रुपिया“को नेहरू पुरस्कार प्रदान गरिँदा उनले सत्वचन दोहो¥याएका थिए– न त्वहं कामये राज्यं न चः स्वर्ग सुखादपि, जननी जन्मभूमिश्च स्वर्गादपि गरियसी । त्यही हो सार्वभौमिकता सायद । कहा“ छिन् ती स्वर्गभन्दा पनि ठूली पृथ्वी ? अघि मलाई ताकेर हुइँकिदै आएको कारले हिर्काएर ती सन्त मरेका भए के हुन्थ्यो होला ? अहिलेसम्म बा“चेका भए टुक्रा–टुक्रामा मर्ने र मर्दै जाने सार्वभौमिकता देखेर ती आफैँ छक्क पर्थे होलान् । आफ्ना गुरु सावरमतीका सन्तलाई सम्झेर अलिकति आ“शु पनि झार्थे होलान् । पक्कै !हान्स कोहनले लेखेका छन्, ।।।रुसले पश्चिमी मुलुकका प्रवृत्ति र रोमान्टिक राष्ट्रवादलाई अपनायो । रुसबाट तिनै कुरा एशियाका देशमा दोहोरिए ।’ जाग जाग जाग हे नौजवान हो...। जेब्रा क्रसिङमाथि व्यक्तिको सार्वभौमिकता स्थापित गर्न अनेक आन्दोलन भए । रुवावासी, पिप, रगत, जेल–नेल र कालकोठरीपछि अ“ध्यारो हटे पनि मानिसको अनुहारमा मुक्तिको सूर्य किरण कहिल्यै टल्किन पाएन । यो मेरो देशको कथा थिएन, मेरो देशको पनि कथा थियो । चाचा नेहरुको सेतो शेरवानीमा दिनहु“ ताजा गुलाफको रातो पूmल झल्किन्थ्यो । महेन्द्र राजाको कवितामा आमा रोई–कराई पुकार गर्थिन् र राजालाई लाग्थ्यो– आमा यो पुकारमा यी थरी–थरीका सन्तान मेरो होइन भन्दै छिन् । हो त, अहिले धेरै मानिस गोलीबारुद र तरबार लिएर आ–आफ्ना देशका नक्सा ठम्याउन लागेका छन् । ती भन्दै छन्,  ।।।हामी थरी–थरीका सन्तानकी आमाको टुङ्गो लागेको छैन ।’ भनेको सुनिन्थ्यो, कतिपय मानिसका बाबुको टुङ्गो लागेको हु“दैन । आमाबाबु दुवैको टुङ्गो नलागेको सन्तान बतासे हुन्छ ।अहिले त यो देशै बतासिएको छ ।घरको सानो बच्चो आफ्नो पाठ्यपुस्तकमा अरनिकोको कथा पढ्दै छ । त्यसभन्दा अघि उसले भृकुटीको कथा पढेको थियो । केही बेरअघिसम्म स्रनचङगम्पोको कथा पढ्दै थियो । अरनिकोको कथा पढ्दा उसले पगोडालाई पकोडा भनेको सुनेर मलाई हा“सो उठेको थियो । एकछिनमै ऊ विवेकानन्द र महात्मा गान्धीको लहरमा पुग्यो । बच्चोलाई भावुक राष्ट्रवादको चङ्गुलमा फसाइँदै छ । ।।।रातो र चन्द्र सूर्य जङ्गी निसान हाम्रो... हम गुलगुले हैं इसके...।’बच्चोले पनि बाटो काट्ने जेब्रा सङ्केत कोरिएको ठाउ“माथि आफ्नो सार्वभौमिकता जनाउन पाउनेछैन । सारा एलिटहरू दास बनेका छन् र चर्को घाममा डडाल्नु सेकाएर कसैको नाममा पनि थपडी बजाउन तम्तयार बसेका छन् । अहिले एकैछिनपछि, एक घण्टापछि, दुई घण्टापछि सवारी हु“दै छ । सवारी सुरक्षित हिसाबले चलाउन तीन घण्टादेखि सडक बन्द छ ।म हान्स कोह्नको पुस्तक सम्झिन थालेको छु । ठिक पच्चीस वर्षअगाडि पालोआल्टा, क्यालिफोर्नियाको ग्रीन एप्पल बुक्समा किनेको त्यो पुस्तकको मूल्य अहिले चौबिस सय रुपैया“भन्दा बढी पर्छ । बुकस्टोरमा बसेर त्यो पुस्तक पल्टाउ“दापल्टाउ“दै त्यसमा लेखिएको एउटै वाक्यको प्रभावमा परेर मैले त्यो पुस्तक किनेको थिए“–।।।दासहरूको अन्तरआत्मा र मानसिकता स्वतन्त्र मानिसको जस्तो हु“दैन ।’ दासहरूको देशले एउटा पतञ्जली, एउटा बुद्ध र एउटा वाल्मिकी कहिल्यै पनि जन्माउन सक्दैन । बुद्ध, वाल्मिकी र पतञ्जलीले राजनीतिक हीनताबोधका दाग धुनका लागि स्वतन्त्रताको नारा लगाएका थिए । विशाल धर्तीका मानिसहरूका बीचमा आफ्नो शिर उ“चो पारेर हिँड्नका लागि स्वशासनको माग गरेका थिए । अबको अठार वर्षपछि त्यो पुस्तक ।।।ए हिस्ट्री अफ नेसनालिज्म इन दी इस्ट’ ले आफ्नो जन्मशताब्दी मनाउनेछ ।सा“च्चै, चन्द्रशमशेरले दासहरूको अमलेख गरे । यता कसैले पनि त्यो अमलेख शब्दको उच्चारणसम्म पनि गरेका छैन । नया“ आवरणमा देखिएका छन् दासहरू । अन्तरआत्माको स्वतन्त्रता पूरै गुमेको छ । मानसिकतामा कुनै परिवर्तन आएको छैन । राज्यले चिनेका तेह« हजार बढी र नचिनेका अथवा चिन्न इन्कार गरेका छब्बिस हजार बढी मानिसको रगत पनि बालुवामा हालेको पानी साबित भएको छ । धर्ती सुख्खा छ । कुन दिनदेखि कोशी–कर्नालीमा पानी स्वात्तै बहन छाड्ने हो ः मौसमको कुनै भरोसा छैन ।राक्षसको गीत र माइकल ज्याक्सनको गीतमा धेरै ठूलो अन्तर छ । राक्षसको गीतमा रिदम हु“दैन । माइकल ज्याक्सनले पच्चीस वर्षअघि अमेरिका थर्काएका थिए– वी आर दी वल्र्ड, वी आर दी चिल्ड्रेन । पच्चीस वर्षभन्दा पहिलेदेखि हामीलाई सवारीले थर्काउ“दै छ, बेग्लै भाषामा । राक्षसको गीत सुनाएर । कसैले भनेको थियो– राजा गए रे । देश पनि नया“ भयो रे । तर, नया“ देशमा पनि राजाले गर्दै आएका नरमेध यज्ञ जारी छन् । नया“ देशसँग गरिएको व्यवहार एकपटक युद्धमा पराजित भएर, दोेस्रोपटक उपहारका रूपमा पाएको नया“ मुलुकसँग गरिएको व्यवहारजस्तो छ । ।।।देश हाम्रो हो’, ।।।देश तिम्रो होइन’ तरबार हातमा लिएर मानिसहरू टुप्पा–टुप्पा र फेदी–फेदीमा सिमाना काट्दै छन् । सबै सत्य सपनामा परिणत भएका छन् । सपना, जसको कुनै तान्त्रिक र सामुद्रिक हैसियतसम्म पनि देखिएको छैन । आकाशमा बादलहरू कतै बाक्ला छन् र कतै पातला । नया“ देशको आफ्नै कुनै मौलिकता छैन । राजाले जे जे अभिनय गर्थे, त्यही त्यही अभिनय दोहोरिइरहेका छन् । मन्दिरका सिँढीमा एक हुल मानिस उभिएका छन् । उनीहरू सारा जनतालाई खिज्याउ“दै छन् र एकै स्वरमा बोल्दै छन्, ।।।तिमीहरू राम्रा हैनौ । राम्रो त म हु“ । राम्रो म ।’ त्यो हुलमा को राम्रो हो ? कसैले पनि ठम्याउनसकेको छैन । राम्रो एउटा व्यङ्ग्य बनेको छ । ठूलो सडकमा हुइँकिदै आएको त्यो पीत कारले मलाई धक्का नै दिएको भए पनि के हुन्थ्यो र ? पीडाका अनन्त लाभाहरूले पोलेकै छन् ज्यानलाई । अलिकति भौतिक पीडा बढ्थ्यो । मुचुल्का उठाइन्थ्यो । पोस्टमर्टमको टेबुलमा पु¥याएर मेरो त्यो ज्यानलाई पहिले टुक्रा–टुक्रा पारिन्थ्यो । ती टुक्रा खरानीमा परिणत हुन्थे । एउटा कथित सार्वभौमसत्ताको इकाई ढल्थ्यो । किन मर्नु त्यस्तो मृत्यु ? सडकको जेब्रा क्रसिङ पनि कुनै मर्ने ठाउ“ हो र ? उनीहरूको इच्छाको ट्र्यापमा परेर किन मर्नु म ? जीवनमाथि कुनै अधिकार स्थापित हुन नपाए पनि मेरो मृत्युमाथि मेरै अधिकार हुनुपर्छ । देशको सार्वभौमसत्ताका रूपमा चिनिने इकाईलाई स्वाभाविक मृत्युको पनि अधिकार छैन जस्तो छ । कसलाई सोध्नु ? सडकमा उभिएको ट्राफिक चियामा दुनोट चोपेर खान व्यस्त छ । उसलाई सा“च्चै भोक लागेको छ ।

जनकपुरधाम । साधुसन्तहरु रामजानकी विवाहमहोत्सवको तयारीमा जुटेको बेला रामजानकी मन्दिर...

जनकपुरधाम । त्रेता युगकालिन भगवान राम र जानकीको विवाहमहोत्सव धुमधाम...

वीरगञ्ज । नेपाल ईञ्जिनियर्स एशोसिएशनको ३२ औं महाधिवेशनको क्रममा लोकतान्त्रिक...

काठमाण्डु । नेपाल सरकारले निर्धारण गरेको मर्यादाक्रममा व्यापक फेरबदल हुने...

जनकपुरधाम : रामजानकी विवाह पंचमीको चौथो दिन आज तिलकोत्सव ...

सिरहा । सिरहाको गोलबजार नगरपालिका स्थित ज्योति विकास बैंकबाट...

जनकपुरधाम । रामजानकी बिबाहमहोत्सवमा सहभागी हुन आउन लागेका भारत उत्तर...

जनकपुरधाम : सप्ताहव्यापी विवाहञ्चमी महोत्सवको तेश्रो दिन...

सिरहा । सिरहाको गोलबजार उद्योग व्यापार संद्यमा महासचिव बाहेक भरत...

सिरहा । सिरहाको भगवानपुर गाउँपालिका–४ ठाडीमा बम विस्फोट भएको...

जनकपुरधाम । भारत उत्तर प्रदेशका मुख्यमन्त्री योगी आदित्यनाथको जनकपुरधाम भ्रमणको...

जनकपुरधाम : राम–जानकी महोत्सवको दोस्रो दिन शनिवार जनकपुरस्थित विवाह...

जनकपुरधाम: महायज्ञ सुरु हुनेक्रममा जानकी मन्दिरबाट निकालिएको घोडा रथसहितको र्याली...

सिरहा। साना किसान कृषि सहकारि सन्स्था लिमिटेड बिष्णुपुर,सिराहाका सन्चालक समितिले...

सिरहा : लहानमा मधेशी समुदाय र सँस्कृति उपर अपशब्द...

सिरहा । सिरहाका ९ वटा गाँउपालिकामध्ये लक्ष्मीपुर पतारी गाँउपालिका अहिलेसम्म...

सिरहा । सिरहाको गोलबजार व्यापार संघको जारी मतगणनामा भरत अग्रवाल...

जनकपुरधाम : महोत्तरीको मनरा सिस्वा नगरपालिका वडा नं...

रौतहट: रौतहट जिल्लाको गौर नगरपालिका वड़ा नम्बर ३ मा रहेको...

गौर : गौर नगरपालिकाले शिक्षा क्षेत्रको सुधारको लागि शुरू गरेको...

रौतहट: रौतहट जिल्लाको राजदेवी नगरपालिका वड़ा नम्बर ८ मा रहेका...

रौतहट ; रौतहट जिल्लाको ईशनाथ नगरपालिका १५ औ खुल्ला दिसा...

जीतपुर : जीतपुरसिमरा उपमहानगरपालिकाले लैङिगक हिँसा बिरुद्धको १६ दिने...

जनकपुरधाम : नयाँ शक्ति पार्टी, नेपाल प्रदेश नम्बर २ का...

जनकपुरधाम । मुख्यमन्त्री लालबाबु राउतले संचारक्षेत्रको वृति विकासको लागि प्रदेश...

जनकपुरधाम । रामजानकी विवाह पञ्चमी महोत्सव जनकपुरधाममा शुक्रवारबाट विधिवत रुपमा...

सिरहा : सिरहा २२ मङ्सिर ।सिरहाको लहान नगरपालिका बाट हतियार...

जनकपुरधाम : लालपूर्जा भएको ५ विघा निजी जग्गामा नेपाली सेनाका...

जनकपुरधाम । स्वतन्त्र मधेश गठवन्धनका संयोजक सी के राउत...

लहान : सिराहा अर्नमा गाउँपालिका– ३ हर्कट्टामा मोटरसाइकलबाट लडेर...

सिरहा । बिष्णुपुर गाउँपालिका वडा नम्बर १ मा फिल्मी...

जनकपुरधाम । नेपाल अन्तराष्ट्रिय कृष्ण भावनामृत संघको ...

बर्दिबास । १५औं अन्तराष्ट्रिय महिला ...

जनकपुरधाम । धनुषाधाम नगरपालिका–९...

पोखरिया । पर्साको छिपहरमाई गाउँपालिकाको भिस्वा ...

जनकपुरधाम ।प्रदेश सभा २ मा विभिन्न सातवटा समितिहरु ...

जीतपुर: भौतिक पुर्बधार तथा यातायातमन्त्री रघुबिर महासेठले बाराको जीतपुरसिमरा उपमहानगरपालिका...

काठमाण्डु । संघिय समाजवादी फोरम नेपालको पदाधिकारी बैठकले पार्टीमा रहेको...

जनकपुरधाम । प्रदेश २ को सरकारले रकम अभावमा एमबीबीएस अध्यनबाट...

जनकपुरधाम : जनकपुरमा गुठीको अर्बौं मूल्यको जग्गा कीर्ते गरी बेचेको...