Mon, 06 Aug 2018
ताजा समाचार
अफगानिस्तानमा आत्मघाती दुई हमला, ३५ को मृत्यु ७० घाइते || इन्डोनेसिया र चीनमा भूकम्प || एप्पलको बजार मूल्य १० खर्ब डलर पुग्यो || जिम्बाबेमा विपक्षीद्वारा मतपरिणाम बहिस्कार || दुई मन्त्रीलाई शपथः चार महिला || रु २१ अर्ब ८० करोड राजश्व संकलन || पहिलो पटक प्रस्तावित प्रधानन्यायाधीशको नाम अस्वीकृत || भौतिक पूर्वाधार तथा विकास मन्त्रालयमा नयाँ संरचना बन्दै || मन्त्री विश्वकर्माद्वारा निरीक्षण || आयुर्वेद, प्राकृतिक चिकित्सा पाठ्यक्रममा समावेश हुने || ट्रम्पको भारत भ्रमण निश्चित भइनसकेको अमेरिकी भनाइ || पिएमएल–एन नेताद्वारा पूर्व प्रधानमन्त्री शरीफसँग भेट || क्यालिफोर्निया डढेलोबाट एक हजार घर नष्ट || म्यानमारमा बाढीका कारण डेढलाख मानिस विस्थापित || सेन्ट्रल अफ्रिकन रिपब्लिकमा मारिएका रुसी पत्रकारलाई यातना नदिइएको पुष्टि || गुगलले चीनका लागि सेन्सर–मैत्री सर्च इन्जिन विकास गर्दैछः स्रोत || मुलुकलाई काठमा आत्मनिर्भर बनाउँछौँ : वनमन्त्री बस्नेत || दोलखामा ४.२ रिक्टरको परकम्प || घरजग्गा कारोवारबाट रु दुई करोड २८ लाख राजश्व || राष्ट्रियसभाका समितिमा रहने सदस्यको नाम अनुमोदित || आँखा पाक्ने रोगका बिरामी बढे || सरकारलाई आर्थिक र राजनीतिक रुपान्तरण गर्न समय दिनुपर्ने : अध्यक्ष || ट्याक्टर दुर्घटनामा दुईको मृत्यु || विकास र समृद्धिको नारा पूरा गर्न सक्दैनः नयाँ शक्ति || स्वास्थ्य सेवा केन्द्रमा सिलबन्दी || दश महिनाभित्र भैरहवाबाट अन्तर्राष्ट्रिय उडान शुरु हुन्छ : मन्त्री अधिकारी || प्रदेश नं १ : दुई विधेयक पारित || पैसा र पहुँच नहुनेले सेयरमा हेरेरै बस्ने प्रवृत्तिको अन्त्यः मन्त्री || डुबेर बालिकाको मृत्यु || क्रिकेटः श्रीलंकाले पहिलो ब्याटिङ रोज्यो || राष्ट्रसंघीय महासचिव जापान जाने || प्रदेश नं. ७ प्रदेशसभा सदस्यद्वारा समसामयिक विषयमा ध्यानाकर्षण || महिला शिक्षित नभएसम्म सामाजिक विकृति अन्त हुन्न : मुख्यमन्त्री राउत || काँग्रेसले तीन दिन आधा झण्डा झुकाउने || बडाहाकिमका छोरा बने देशकै सर्वोकृष्ट किसान || पर्सागढीमा ‘विपन्नको आँगनमा मेयर’ कार्यक्रम || शोक प्रस्ताव पारित || कुरा गरिरहेकै समयमा मोबाइल फोन विस्फोट हुँदा युवकको मृत्यु || नेपाली क्रिकेटको तीन दशकः एक दिवसीय खेल्दासमेत पूर्वाधार निर्माणमा ढिलाइ || नयाँ दिल्लीमा दलालको फन्दाबाट ३९ नेपाली महिलाको उद्धार ||
स्थानीय तहमा विकासको लहर र तनावको वातावरण

जेठ २३, २०७५

  •                                    सञ्जय मित्र

 अहिले  गर्मीको  मौसम  छ  ।  नेपालको  चालू  आर्थिक  वर्ष  अब  समाप्त  हुन  केही  दर्जन  दिनमात्र  बाँकी छन् । यो यही समय हो जति बेला नेपालको धेरैभन्दा  धेरै  बजेट  विकासको  लागि  र्ख  हुन्छ  ।  देशमा अहिले विकास र निर्माणका कामहरु यति धेरै भइरहेका छन् कि अधिकांश सामग्रीको भाउमा निकै वृद्धि  हुँदा  पनि  कतिपय  सामान  पु¥याउन  सकिएको  छैन ।एकजना  ठेकेदारलाई  गिटी  पाउन  निकै  गाह्रो  भएको  छ  ।  उनको  भनाइ  के  छ  भने  अधिकांश  टेक्टरको  उपयोग  गाउँ  गाउँमा  र  टोल  टोलमा  गठन  भएका  उपभोक्ता  समितिहरुले  माटो  पुर्ने,  बालुवा  तथा  गिटी  ओसार्ने  लगायतका  काममा  दिनरात  खटिइरहेका  छन्  ।  जेठ  महिना  लागेदेखि  विकास  निर्माणको  काममा  धेरै  नै  तीव्रता  आएको  छ  जसले  गर्दा काम गर्ने कामदार, ढलान गर्ने मिस्त्री र जोडाइ गर्ने मिस्त्रको निकै अभाव भएको छ र अहिले सबैले आफ्नो भाउ पनि बढाएका छन् । अहिले दैनिक एक हजारमा एउटा लेबर पाउन गाह्रो भएको छ । दिनभर राम्ररी  काम  गर्ने  मान्छेको  अभावले  गर्दा  पनि  काम  प्रभावित भएको ठेकेदारहरुकै भनाइ छ ।हो,  विकासको  लहर  अहिले  हरेक  टोलमा  आएको छ । हरेक टोलका नागरिकले केही न केही लाख  बजेट  पाएकै  छन्  ।  बजेटले  हरेक  गाउँलाई  छोएको छ भन्दा लोकतन्त्रको प्रतिफल हरेक टोलमा पुग्न थालेको छ । विकासको चाहना एकैचोटिमा पूरा हुने होइन तर विकासको पथमा भने सबैले आफ्नो टोललाई डोरिएको देख्न पाएका छन् ।अहिले  जताततै  सडकको  निर्माण  भइरहेको  सबैले  देखिरहेका  छन्  ।  नयाँ  सडक  निकालेको,  पुरानै  सडकको  विस्तार  गरेको,  सडकलाई  ढलान  गरेको,  ग्रावेल  ओछ्याएको,  सडकको  दुवैतिर  नाला  निकालेको  जस्ता  कार्यहरु  दुई  वर्ष  अगाडि  सपना  जस्तै  लाग्थे  तर  अहिले  भने  यो  कामले  यथार्थमा  साकार हुने मौका पाएका छन् । यसको मुख्य कारण हो निर्वाचित जनप्रतिनिधिले काम गर्न पाउनु । यसैको  प्रतिफल  जुन  गाउँमा  कसैले  हिजो  सडक  च्यापेर  घर  निर्माण  गरेका  थिए  भने  अहिल  हटाउन बाध्य भएका छन् । यसै गरी यदि कतै बाटो फराकिलो पार्नु छ र त्यहाँ बाटो नक्सा अनुसार साँघुरो छ भने पनि दुवैतिरको बराबरी निजी जमिन च्यापेर वा घरलाई हटाएर नै भए पनि सडकको निर्माण वा विस्तार गराइरहेका छन् जनप्रतिनिधिहरु । यही काम यदि कसैले दुई वर्ष पहिले गर्न खोज्थे भने यति बाधा तथा  विरोधको  सामना  गर्नु  पथ्र्यो  कि  विकासको  काम अगाडि बढाउने पक्ष आफैँ पछाडि सर्नु पथ्र्यो । यदि  कसैले  बल  प्रयोग  गर्ने  प्रयास  गथ्र्यो  भने  ठूलो  झगडा  हुने  निश्चित  हुन्थ्यो  तर  अहिले  निर्वाचित  जनप्रतिनिधिले   गर्दा   सडकका   साथै   विकास   निर्माणको अन्य काममा मात्र नभएर समग्र विकासको क्षेत्रमा पनि सकारात्मक मानसिक परिवर्तन हुन सफल भएको छ । यो लोकतन्त्रकै देन हो । कतिपयले    आरोप    लगाउने    गरेका    छन्    कि  लोकतन्त्रले  नेपालीलाई  केही  पनि  दिएको  छैन । नेपाल अब संघीय गणतान्त्रिक लोकतान्त्रिक मुलुकको  रुपमा  आफ्नो  पहिचान  बनाउँदै  गर्दा  सबै  तहको निर्वाचन सम्पन्न भएर सबै तहको सरकारको गठन भइसकेपछि अहिले गाउँमा विकास पुग्न लागेको देखिएको  छ  ।  विगतमा  एउटा  गाविसमा  दुई  चार  लाख रुपैया जाने गरेको थियो विकासको नाममा तर यस  वर्ष  त  हरेक  वडाले  नै  बिस  लाख  रुपैयाभन्दा  बढी  पाएका  छन्  ।  पहिले  एउटा  उपभोक्ता  समिति  बनाइन्थ्यो  तर  हलिे  एउटै  वार्डमा  दर्जनौँ  उपभोक्ता  समितिको निर्माण भएर काम भइरहेका छन् धमाधम । उपभोक्ता समितिमा वडाका विभिन्न दलका नेताका कार्यकर्ताहरु  अटाएका  छन्  ।  जो  गाउँमा  सधैँ  छँटुवाको  रुपमा  रहने  गरेका  थिए,  तिनीहरु  पलायन  नै  भएका  छन्  तर  मिलेर  अस्तित्व  बचाउन  चाहने  स्थानीय तहका नेताहरुको भने विकासको मामिलामा गज्जबको मेल देखिएको छ । मधेसमा विकास हुनु चानचुने कुरो होइन । धेरैले के भन्ने गरेका छन् कि सबै नकारात्मक कुरोमा मधेसीहरु मिल्छन्  तर  सकारात्मक  कुरामा  भने  मधेसीहरुबीच  आपसमा  मेल  हुन  सक्दैन  ।  यो  निकै  हदसम्म  सही  हो पनि । यद्यपि जहाँ जुन दलको बहुमत छ स्थानीय तहमा त्यहाँ काम गर्न खासै गाह्रो भएको छैन तर जहाँ मेयर  एउटा  दलको  छ  जसको  आफ्नो  बहुमत  छैन  त्यहाँ काम गर्न निकै गाह्रो भएको छ । मेयरबिना कुनै पनि काम हुन नसक्ने र मेयरको बहुमत नहुँदा मेयरले चाहेको काम गर्न नसक्ने । यस किसिमको अवस्था धेरै  स्थानीय  तहमा  भएको  छ  ।  बहुमत  हुनु  र  काम  गर्नुको  मज्जा  नै  बेग्लै  छ  स्थानीय  तहमा  तर  जहाँ  बहुमत छैन त्यहाँ धेरैको चित्त बुझाउनु परेको छ । धेरैको चित्त बुझाएर काम गर्दा सानोतिनो कुराले पनि चित्त दुखाइ सुरु हुन्छ । यसले विवाद निम्त्याउँछ । र मधेसमा विवाद हुनु त सामान्य कुरा हो  । विवादले काम रोकिनु पनि सामान्य कुरो हो । मोछको लडाइ भएर  धेरै  काम  ठप्प  भएका  पनि  छन्  ।  विगतलाई  अलि  विचार  गर्ने  हो  भने  यस्तो  धेरै  उदाहरणहरु  भेटिन्छन् जहाँ सहमति जुट्न नसकेर बजेट नै फिर्ता भएको  छ  वा  फ्रिज  भएको  छ  ।  बजेट  फिर्ता  हुँदा  आफ्नै  समाजको  विकास  नभएको  हो  भन्ने  कुरामा  ध्यान जान सकेको छैन बरु मेरो कुरा नचल्दा विकासै हुन दिइन्ँ भन्ने घमण्डपूर्ण अभिव्यक्तिको बोलबाला रहेको छ । यो विकासको लागि साधक होइन बाधक हो भन्ने कुरो मधेसी समुदायले बल्ल अहिले आएर अलिकति बुझ्न थालेका छन् ।विकासको  महत्व  जति  धेरै  नागरिकले  बुझ्छन्  उति धेरै लोकतन्त्र बलियो हुन्छ । लोकतन्त्र बलियो हुँदै जाँदा विकास पनि हुँदै जान्छ । यसरी विकास र लोकतन्त्रमा एकापसमा अन्तर्सम्बन्ध रहेको छ ।विकासको लागि रकम गाउँ गाउँ र टोल टोलमा पुग्न  लाग्दा  केही  तनावको  वातावरण  पनि  सिर्जना  भएको देखिन्छ कतै कतै । तनावले टोलमा उपभोक्ता समिति निर्माण हुन सकेको छैन । उपभोक्ता समिति निर्माण  हुन  जति  धेरै  ढिलाइ  हुन्छ,  उति  धेरै  टाढा  विकास पनि धकेलिँदै जान्छ । विकास  पछाडि  पर्नुृ  भनेको  जीवन  नै  पछाडि  पर्नु हो । यसकारण सकेसम्म तनाव हुन नदिनु राम्रो हो  ।  कतिपय  गाउँमा  त  कस्तो  परिपाटीको  विकास  भएको छ भने जसले बजेट ल्यायो, काम उसैलाई गर्न दिने तर काम चाहिँ तोकिएको जस्तो हुनुपर्ने । यसले सबैमाथि  जिम्मेवारी  बोध  हुन्छ  ।  समितिमा  बस्नेले  काम गर्छन् र बाहिर रहनेले निगरानी अर्थात् खबरदारी गर्छन् ।नागरिकको  विकासको  चाहना  एकै  चोटि  पूरा  भइहाल्दैन । विकासको चाहना पूरा हुँदै जान्छ भन्ने व्यावहारिक  प्रमाणको  रुपमा  वर्तमान  अवस्थालाई  मान्न सकिन्छ । 

गार्डेज, अफगानिस्तान : अफगानिस्तानको पूर्वी सहर गार्डेजमा भएका आत्मघाती हमलाम...

जाकार्ता : इन्डोनेसियाको पूर्वी भागमा पर्ने मालुकु प्रान्तमा शुक्रबार...

न्यूयोर्क : आइपड, आइफोन र आइप्याडको उत्पादक कम्पनी एप्पलले बिहीबार...

हरारे : जिम्बाबेको प्रमुख विपक्षी गठबन्धन मुभमेन्ट फर डेमोक्रेटिक...

काठमाडौँ : राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले नवनियुक्त दुई मन्त्रीलाई पद तथा...

चितवन : आन्तरिक राजश्व कार्यालय भरतपुरले आर्थिक वर्ष २०७४÷७५ मा...

काठमाडौँ : नेपालको इतिहासमा पहिलो पटक प्रस्तावित प्रधानन्यायाधीशको नाम...

धनगढी : प्रदेश नं ७ को भौतिक पूर्वाधार तथा...

काठमाडौँ : युवा तथा खेलकूदमन्त्री जगतबहादुर सुनार (विश्वकर्मा) ले नेपालमा...

काठमाडौँ : राष्ट्रिय पाठ्यक्रम विकास तथा मूल्यांकन परिषद्को आज बसेको...

वासिङटन : अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प भारत जाने निश्चित भइनसकेको...

इश्लामावाद, पाकिस्तान : पाकिस्तान मुस्लिम लिग–नवाज (पिएमएल–एन) का नेता सेहवाज...

लस एन्जलस, संयुक्तराज्य अमेरिका : क्यालिफोर्नियाको जङ्गलको केही भागमा लागेको...

बागो, म्यानमार : दक्षिणपश्चिमी म्यानमारमा भीषण वर्षापछि आएको बाढीको कारण...

मस्को : यसै हप्ता सेन्ट्रल अफ्रिकन रिपब्लिकमा मारिएका रुसी पत्रकारलाई...

बेइजिङ : गुगलले चीनको कठोर सेन्सरसीप (नियन्त्रण) नियमलाई सम्बोधन गर्नेगरी...

काठमाडौँ : वन तथा वातावरणमन्त्री शक्तिबहादुर बस्नेतले काठकोे उत्पादनमा वृद्धि...

काठमाडौँ : दोलखाको नाम्दु आसपास केन्द्रबिन्दु भएर आज गोरखा भूकम्पको...

म्याग्दी : जिल्लामा घरजग्गा कारोवारबाट आर्थिक वर्ष २०७४÷७५ मा...

काठमाडौँ : राष्ट्रियसभा मातहतका चार विषयगत समितिमा रहने सदस्यको...

तुलसीपुर : राप्ती आँखा अस्पताल दाङमा आँखा पाक्ने रोगका बिरामी...

विराटनगर : राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीका अध्यक्ष कमल थापाले वर्तमान सरकारलाई...

रोल्पा : गएराति रोल्पा माडी गाउँपालिका–१ धारावाङमा भएको ट्याक्टर दुर्घटनामा...

काठमाडौँ : नयाँ शक्ति पार्टी नेपालले विकास र समृद्धिको...

काठमाडौँ : अनुगमनका क्रममा क्लिनिक सञ्चालनसम्बन्धी कुनै पनि कागजातहरु फेला...

काठमाडौँ : संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उडड्यनमन्त्री रवीन्द्र अधिकारीले आगामी...

विराटनगर : प्रदेश नं १ को प्रदेश सभाको आज बसेको...

दोलखा : ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिंचाइमन्त्री वर्षमान पुनले पैसा...

बनियानी, झापा : झापाको मेचीनगरमा एक बालिकाको डुबेर मृत्यु भएको...

दाम्बुल्ला, श्रीलंका : श्रीलंका र दक्षिण अफ्रिकाबीचको दोस्रो एक दिवसीय...

संयुक्त राष्ट्रसंघ : संयुक्त राष्ट्रसंघीय महासचिव एन्टोनियो गुटर्रेस नागासाकी समारोहमा...

धनगढी : प्रदेश नं ७ प्रदेशसभाको आज बसेको बैठकको विशेष...

महेन्द्रनगर, धनुषा : प्रदेश २ मुख्यमन्त्री लालबाबु राउतले महिला शिक्षित...

काठमाडौँ : नेपाली काँग्रेसले पार्टीका पूर्व केन्द्रीय सदस्य एवं...

गोरखा । उनी काठमाडौंको खानदानी परिवारमा जन्मिएका थिए । बाबु...

वीरगञ्ज । पर्साको पर्सागढी नगरपालिकाले ‘विपन्नको आँगनमा मेयर’ कार्यक्रमसहित चालु...

काठमाडौँ,: राष्ट्रिय सभाको आजको बैठकले प्रजातान्त्रिक एवं लोकतान्त्रिक आन्दोलनका अथक...

नयाँ दिल्ली । मोबाइल फोनमा कुरा गरिरहेको समयमा अचानक...

काठमाडु । नेपालले अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट काउन्सिल (आइसिसी)को मान्यता...

काठमाडु । भारतको राजधानी नयाँ दिल्लीबाट ३९ नेपाली महिलाको...