Tue, 16 Oct 2018
ताजा समाचार
आज शुक्ल सप्तमीका दिन फूलपाती भित्रयाउँदै || आखिर नारीलाई राजदेवी मन्दिरमा निषेध किन ? || सुपथ मुल्यको पसलमा उपभोक्ताको भीड || शिक्षाविद् सम्मानित || वडा अध्यक्षले बाँडे चामल || लोप हुदै झिझिया || लडेर मजदूरको मृत्यु || ५ वर्ष भित्र जनकपुरको कायापलट गर्छुः नेता महतो || पिपल प्रमोटको १० औं साधारण सभा सम्पन्न || दशैंको अवसरमा शुभकामना आदानप्रदान || आसमानमा हरिश्चन्द्र || संघीयता सफल पार्न चुनौती || बलात्कारपछि बालिकाको हत्या, २ पक्राउ || प्रदेश प्रहरी विधेयक पारित || नेपाल प्रेस युनियन रौतहटको अध्यक्षमा पुरी,सचिमा मिश्र || चन्द्रनिगाहपुरमा आज लाईभ कन्सर्ट || प्रदेश २ को सुरक्षा सल्लाहकारमा कायस्थ || आज प्रदेश प्रहरी विधेयक पास हुने || खेलाडीको संरक्षण प्रदेश सरकारले गर्छः मुख्यमन्त्री राउत || दाहालका नजरमा यी हुन् सरकारका महत्वपूर्ण उपलब्धि, ‘ठन्डा दिमागले सोच्नोस्’ || पत्रकार हत्याको प्रमाण सुरक्षित, छानबिन गर्न साउदीको टोली इस्तानबुलमा || शिरीषले जिते ८औं ओपन वाटर स्वीमिङ च्याम्पियनसिप || दुई समुह बीच झडप हुँदा एकको मृत्यु || सातौ अन्तराष्ट्रिय बालिका दिवस मनाइयो || सरकारसित संवादका लागि मोर्चाको वार्ता टोली सार्वजनिक || जीतपुरमा सार्वजनिक पुस्ताकालय || आँखा शिविरमा सयभन्दा बढी मोतियाबिन्दू || गुणस्तरीय शिक्षा पहिलो प्राथमिकता || ५१ सदस्यीय दलित फोरम गठन || दशैतिहारलाई लक्षित गरी सुलभ मुल्यको पसल || शिक्षा समन्वय इकाइका प्रमुख घुस सहित पक्राउ || महिलाको मृत्यु || लाखौँ ठगेर दम्पती फरार || बम आक्रमणमा दोषी ठहर गर्दै १७ जनालाई मृत्युदण्ड || नेपाल र सिंगापुर भिड्दै, उपाधि जित्ने नेपालको लक्ष्य || संविधानको भावना बमोजिम प्रदेश प्रहरीः मुख्यमन्त्री राउत || २१ हजार अश्लील वेबसाइट बन्द || लडेर दुईको मृत्यु || ६३ औं प्रहरी दिवस जनकपुरधाममा मनाउदै , अमर प्रहरी प्रति || अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्प भारतमाथि प्रतिबन्ध लगाउने तयारीमा ||
विकासको एक आधार—मातृभाषा

जेठ २५, २०७५

  •                                     धर्मेन्द्र झा

 चीनमा ९० प्रतिशतभन्दा बढी जनता एउटै समुदायका छन, त्यो हो हान । यस दृष्टिले चीनमाकरिवकरिव एकभाषीको अवस्थाविद्यमान छ । तर चीनले दशप्रतिशतभन्दाकम संख्यामा रहेका थुप्रै भाषाभाषीलाई समेट्दै अधिकारसम्पन्नबनाएको छ । चीनमा पाँचवटा स्वशासितप्रदेश छ र तीप्रदेशमात्यहीँको जातीय समुदाय र भाषालाई प्रश्रय दिइएको छ । चीनआजको अवस्थामा आइपुग्न त्यहाँको भाषिकनीतिले महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेको छ भन्दाअसत्य ठहर्दैन । चीनले त्यहाँको विकास यात्राको प्रारम्भ नै आफ्नै भाषाका माध्यमबाट थालेको हो ।

अहिले नेपाली राजनीति एकपटक फेरि तरंगितबन्नपुगेको छ । तरंगितहुने धेरै विषय छन् ।यसैमध्येको एक हो, भाषाको विषय । प्रदेश नम्बर दुईमाप्रदेशको भाषा के हुने भन्ने विषयअहिले निकै चर्चामा छ । प्रदेशले नेपालीकाअतिरिक्त देशका राष्ट्रभाषामध्ये अधिकबोलिनेदुई भाषालाई सरकारी कामकाजको भाषा तय गर्न सक्छ, वागर्नुपर्छ । प्रदशदुईका आठ जिल्लामध्ये सप्तरी, सिरहा, धनुषा, महोत्तरी, सर्लाही मैथिलीभाषी क्षेत्र हुन् भने रौतहटवासीहरु यस जिल्लामा मैथिली, वज्जिका र मगधीभाषाबोलिने दावीगर्दछन् । त्यस्तै बारा र पर्सा भोजपुरीभाषीबहुल क्षेत्र हो । यीजिल्लाहरुमापनि मैथिली र वज्जिकाबोलिने सम्बन्धितभाषीको दावी छ । नेपालीभने कुनै न कुनैरुपमा सबै जिल्लामाबोलिन्छ । यी सबै भाषामध्ये यस प्रदेशमा मैथिली सर्वाधिकबोलिने भाषाहो भने भोजपुरी दोस्रो बढी बोलिने भाषाहो । यस प्रदेशमा केहीले हिन्दीभाषापनिप्रयोग गर्छन् । एउटा कुरामा के समानता छ भने मातृभाषाका रुपमा मैथिली सबैभन्दा बढी बोलिने र हिन्दीकमबोलिने भएपनि यस प्रदेशमायीदुवै यस्ता भाषाहुन् जो प्रदेशभरिका जनताले कुनै न कुनैरुपमाबोल्दछन् र बुझ्दछन् पनि । प्रदेश सरकारले यिनैमध्ये कुनै दुई भाषालाई सरकारी कामकाजको भाषाको रुपमामान्यताप्रदानगर्नु पर्नेछ, जो सहजै सम्भव हुने देखिदैन । प्रदेश नम्बर दुईको भूगोललाई अध्ययनगर्ने हो भने यसमा रहेका आठ जिल्लाप्राचीनमिथिला, जसको इतिहास आजको मधेशभन्दानिकै पुरानो छ, भूमिसँग सम्बद्ध छन् । इतिहास अध्ययन् गर्दैगएका खण्डमा यस क्षेत्रमाप्रचीनमिथिला र मध्यकालीनमिथिलाका राजधानीअवस्थित रहेको पाउन सकिन्छ । यसको उदाहरणका रुपमाजनकपुर र सिम्रौनगढलाई प्रस्तुत् गर्न सकिन्छ । यस प्रदेशकाजनताले केहीअपवादबाहेक, जसले जे बोले पनित्यो प्राचीन मैथिलीभाषाकै परिवर्तित, प्रभावित, विकसित रुप हो भन्न सकिने पर्याप्तभाषा वैज्ञानिक आधार छ ।प्रदेशमा यो विषयनयाँ परिवर्तित राष्ट्रिय राजनीतिको सन्दर्भमाझन पेचिलो बन्ने निश्चित छ । प्रदेश सरकार गठनका समयमा विकसिततात्कालीन संघीय समाजवादी फोरम र राष्ट्रिय जनता पार्टीको समीकरण पछिल्लो समयमा विवादित बन्न पुगेको छ र प्रदेशमानयाँ राजनीतिक समीकरण बन्ने निश्चित बनेको छ । यस परिदृश्यमा भाषाको कुरामात्रहोइनप्रदेशका सम्पूर्ण मुद्दा प्रभावितहुने सम्भावनालाई नकार्न सकिँदैन । तर अहिलेको प्रमुखप्रतिपक्ष नेपालीकांग्रेस र संघीय सरकारको मूल घटकका रुपमा रहेको नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) मैथिली र भोजपुरीको पक्षमा देखिएका छन् । खयर यो अहिले सामाजिक र सांंस्कृतिकविषयभन्दापनि राजनीतिकविषय बनेको छ । यसकाबारेमाभविष्यमा निर्णय हुँदै जाला । अहिलेलाई यससन्दर्भमाप्रतीक्षागर्नु नै युक्तिसंगत हुन्छ । यस आलेखमाप्रदेशले कुनविषयलाई सरकारी कामकाजको भाषा बनाइन्छ भन्ने सन्दर्भमा केन्द्रितहुनखोजिएको होइन । यस आलेखमा सरकारी कामकाजमामातृभाषाको महत्वका सन्दर्भमाचर्चा गर्न खोजिएको हो । मातृभाषाको सम्बन्धशिक्षासँग छ । व्यक्तिले आफ्नो मातृभाषामाजति सशक्त र सफल ढंगले सिक्न सक्दछ अन्यभाषामासिक्न, जान्न र बुझ्न कठीन हुन्छ । मातृभाषाको माध्यमबाट मानिसको सिकाईले पूर्णताप्राप्तगर्दछ र यसरी सिकिएको ज्ञानबाट मानिसले आफ्नो विचार निर्माणलाई पूर्णताप्रदानगर्न सक्दछ । यसको सम्बन्धअभिव्यक्ति र सोचको प्रकटीकरणसँग छ । सारमायसको सम्बन्धविकाससँग छ । पछिल्लो विश्वमाचीन, जापान, दक्षीण कोरिया, भियतनामलगायतका देशको विकास निर्माण प्रक्रियालाई दृष्टिगत गरियो भने पनि यो यथार्थ प्रमाणित हुन्छ । चीनमा ९० प्रतिशतभन्दा बढी जनता एउटै समुदायका छन, त्यो हो हान । यस दृष्टिले चीनमाकरिवकरिव एकभाषीको अवस्थाविद्यमान छ । तर चीनले दशप्रतिशतभन्दाकम संख्यामा रहेका थुप्रै भाषाभाषीलाई समेट्दै अधिकारसम्पन्नबनाएको छ । चीनमा पाँचवटा स्वशासितप्रदेश छ र तीप्रदेशमात्यहीँको जातीय समुदाय र भाषालाई प्रश्रय दिइएको छ । चीनआजको अवस्थामा आइपुग्न त्यहाँको भाषिकनीतिले महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेको छ भन्दाअसत्य ठहर्दैन । चीनले त्यहाँको विकास यात्राको प्रारम्भ नै आफ्नै भाषाका माध्यमबाट थालेको हो । माथिपनिउल्लेखगरिसकियोभाषाको सम्बन्ध सोच्ने कुरासँग छ । मानिसले अन्यविनिमयजुनसुकै भाषाका माध्यमबाट गर्ने भएपनि सोच्ने कुरा भने आफ्नै भाषाका माध्यमबाट गर्दछ । भाषाविज्ञहरुका अनुसार, मानिसले आफ्नो भाषामा सोच्दछ र आवश्यकता परे अन्यभाषामाअभिव्यक्तगर्दछ । सम्भवतः चीनले यस कुराको आँकलनप्रारम्भकादिनमा नै गर्यो र आफ्नो विकासयात्राकालागि रणनीतिकरुपमा भाषालार्ई प्रयोग गर्यो । चीनको विकासयात्राको प्रारम्भकादिनमाचीनले अंग्रेजीभाषाका माध्यमबाट ।।।अन्तराष्ट्रिय ज्ञान’आर्जन गर्यो र त्यस ज्ञानलाई चीनीयामाअनुवाद गर्यो । डा सनयातसेनपछिका दिनमात्यहाँको सरकारले त्यहाँको बालबालिकालाई नियोजितरुपमाअध्ययन् गर्न अमेरिका पठाउन प्रारम्भ गरेको इतिहास छ । पछिल्ला दिनहरुमा पनि बालबालिकाका यस्ता अन्य समूहपनि अमेरिका पठाइए । अमेरिका पठाइएका बालबालिकाका यस्तै समूहकालान्तरमात्यहाँको ।।।थिंक ट्यांक’का रुपमाविकसितभए र यही समूहले ज्ञानमार्फत् चीनको विकासयात्रालाई मूर्तरुप प्रदानगर्ने अभियानको प्रारम्भ गरेको हो भन्दा अस्वाभाविक हुँदैन । चीनकाअधिकांशमानिस आजपनिचिनियाभन्दाअन्यकुनै भाषाको सहयोग लिनचाहँदैनन् । यिनीहरुले अन्य भाषाबाट चिनियाभाषामाअनुवाद गर्छन् र बुझ्ने प्रयत्नगर्दछन् । यस प्रयोजनकालागिचिनियाहरुले विभिन्नथरि एप्स बनाएका छन् । यस्ताअनुवादएप्सले चीन र चिनियाँजनतालाई चिनियाभाषाकै माध्यमबाट बाँकीविश्वसँगजोड्न मदद् पुर्याएको छ । यतिमात्रहोइन, चीनले वर्तमानमाप्राप्त गरेको विकासको लक्ष्यपनिभाषाकै माध्यमबाट हासिल गरेको कुरामाशंका छैन । हो पनि,चीनले आफ्नै भाषाका माध्यमबाट ज्ञानलाईचिनियाबीचविस्तारित र प्रशारित गर्यो र त्यहाँकाजनताले यसको प्रत्यक्षलाभप्राप्त गरे । आजविश्वभर कुनै पनिभाषामासिर्जना भएको ज्ञान चिनियाजनताले आफ्नै भाषाका माध्यमबाट प्राप्तगर्न सक्षम छन् । यस अवस्थामात्यस्तो ज्ञानलाई आत्मसातगर्न र त्यसलाई व्यवहारमाअनुवादगर्न चिनियाजनतालाई सहजभएको छ । यतिमात्रहोइनअनुवादको यो प्रक्रियाले चिनियाभाषालाई आजको दिनमा सर्वाधिक सम्पन्नभाषाको सूचीमादर्ता हुन सम्भव बनाएको छ । यस्तो अवस्थामाप्रश्न उठ्दछ, नेपालमा नेपालीभाषा र यहाँकाअन्य रैथाने भाषाको उपयोग यहाँको विकासका सन्दर्भमागर्ने कि नगर्ने ? यो प्रश्न महत्वपूर्ण छ । यस आलोकमाप्रदेश नम्बर २ को भाषाविवादको सन्दर्भलाई बुझ्न सकिन्छ । अभिव्यक्ति र विकासलाई आत्मसातगर्ने हो भने भाषाको औचित्य र प्रयोगलाई पनिआत्मसातगर्नु जरुरी छ । यस यथार्थलाई प्रदेश २ मात्रहोइनअन्यप्रदेशले पनि स्वीकार्नु अपरिहार्य छ । भावीदिनमा नेपालको भाषिकनीतिका सन्दर्भमामाथिउल्लेख गरिएका कुरा निकै महत्वपूर्ण हुन सक्छन् । यतिमात्रहोइन, भाषाको सम्बन्ध ज्ञान प्राप्तगर्ने प्रक्रिया, शिक्षासँगभएको कुरा स्वीकार गरिसकिएको छ । सिद्धान्तमा स्वीकार गरिएको यसै कुराकाआधारमा नेपालले प्राथमिकतहमा त्रैभाषिकशिक्षानीति तय गरेको छ । तर खास उपलब्धिप्राप्तगर्न यतिमात्रपर्याप्त छैन । कम्तिमाचीनको सन्दर्भबाट सिक्न सक्नुपर्छ ।अहिले नेपाली राजनीति एकपटक फेरि तरंगितबन्नपुगेको छ । तरंगितहुने धेरै विषय छन् ।यसैमध्येको एक हो, भाषाको विषय । प्रदेश नम्बर दुईमाप्रदेशको भाषा के हुने भन्ने विषयअहिले निकै चर्चामा छ । प्रदेशले नेपालीकाअतिरिक्त देशका राष्ट्रभाषामध्ये अधिकबोलिनेदुई भाषालाई सरकारी कामकाजको भाषा तय गर्न सक्छ, वागर्नुपर्छ । प्रदशदुईका आठ जिल्लामध्ये सप्तरी, सिरहा, धनुषा, महोत्तरी, सर्लाही मैथिलीभाषी क्षेत्र हुन् भने रौतहटवासीहरु यस जिल्लामा मैथिली, वज्जिका र मगधीभाषाबोलिने दावीगर्दछन् । त्यस्तै बारा र पर्सा भोजपुरीभाषीबहुल क्षेत्र हो । यीजिल्लाहरुमापनि मैथिली र वज्जिकाबोलिने सम्बन्धितभाषीको दावी छ । नेपालीभने कुनै न कुनैरुपमा सबै जिल्लामाबोलिन्छ । यी सबै भाषामध्ये यस प्रदेशमा मैथिली सर्वाधिकबोलिने भाषाहो भने भोजपुरी दोस्रो बढी बोलिने भाषाहो । यस प्रदेशमा केहीले हिन्दीभाषापनिप्रयोग गर्छन् । एउटा कुरामा के समानता छ भने मातृभाषाका रुपमा मैथिली सबैभन्दा बढी बोलिने र हिन्दीकमबोलिने भएपनि यस प्रदेशमायीदुवै यस्ता भाषाहुन् जो प्रदेशभरिका जनताले कुनै न कुनैरुपमाबोल्दछन् र बुझ्दछन् पनि । प्रदेश सरकारले यिनैमध्ये कुनै दुई भाषालाई सरकारी कामकाजको भाषाको रुपमामान्यताप्रदानगर्नु पर्नेछ, जो सहजै सम्भव हुने देखिदैन । प्रदेश नम्बर दुईको भूगोललाई अध्ययनगर्ने हो भने यसमा रहेका आठ जिल्लाप्राचीनमिथिला, जसको इतिहास आजको मधेशभन्दानिकै पुरानो छ, भूमिसँग सम्बद्ध छन् । इतिहास अध्ययन् गर्दैगएका खण्डमा यस क्षेत्रमाप्रचीनमिथिला र मध्यकालीनमिथिलाका राजधानीअवस्थित रहेको पाउन सकिन्छ । यसको उदाहरणका रुपमाजनकपुर र सिम्रौनगढलाई प्रस्तुत् गर्न सकिन्छ । यस प्रदेशकाजनताले केहीअपवादबाहेक, जसले जे बोले पनित्यो प्राचीन मैथिलीभाषाकै परिवर्तित, प्रभावित, विकसित रुप हो भन्न सकिने पर्याप्तभाषा वैज्ञानिक आधार छ ।प्रदेशमा यो विषयनयाँ परिवर्तित राष्ट्रिय राजनीतिको सन्दर्भमाझन पेचिलो बन्ने निश्चित छ । प्रदेश सरकार गठनका समयमा विकसिततात्कालीन संघीय समाजवादी फोरम र राष्ट्रिय जनता पार्टीको समीकरण पछिल्लो समयमा विवादित बन्न पुगेको छ र प्रदेशमानयाँ राजनीतिक समीकरण बन्ने निश्चित बनेको छ । यस परिदृश्यमा भाषाको कुरामात्रहोइनप्रदेशका सम्पूर्ण मुद्दा प्रभावितहुने सम्भावनालाई नकार्न सकिँदैन । तर अहिलेको प्रमुखप्रतिपक्ष नेपालीकांग्रेस र संघीय सरकारको मूल घटकका रुपमा रहेको नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) मैथिली र भोजपुरीको पक्षमा देखिएका छन् । खयर यो अहिले सामाजिक र सांंस्कृतिकविषयभन्दापनि राजनीतिकविषय बनेको छ । यसकाबारेमाभविष्यमा निर्णय हुँदै जाला । अहिलेलाई यससन्दर्भमाप्रतीक्षागर्नु नै युक्तिसंगत हुन्छ । यस आलेखमाप्रदेशले कुनविषयलाई सरकारी कामकाजको भाषा बनाइन्छ भन्ने सन्दर्भमा केन्द्रितहुनखोजिएको होइन । यस आलेखमा सरकारी कामकाजमामातृभाषाको महत्वका सन्दर्भमाचर्चा गर्न खोजिएको हो । मातृभाषाको सम्बन्धशिक्षासँग छ । व्यक्तिले आफ्नो मातृभाषामाजति सशक्त र सफल ढंगले सिक्न सक्दछ अन्यभाषामासिक्न, जान्न र बुझ्न कठीन हुन्छ । मातृभाषाको माध्यमबाट मानिसको सिकाईले पूर्णताप्राप्तगर्दछ र यसरी सिकिएको ज्ञानबाट मानिसले आफ्नो विचार निर्माणलाई पूर्णताप्रदानगर्न सक्दछ । यसको सम्बन्धअभिव्यक्ति र सोचको प्रकटीकरणसँग छ । सारमायसको सम्बन्धविकाससँग छ । पछिल्लो विश्वमाचीन, जापान, दक्षीण कोरिया, भियतनामलगायतका देशको विकास निर्माण प्रक्रियालाई दृष्टिगत गरियो भने पनि यो यथार्थ प्रमाणित हुन्छ । चीनमा ९० प्रतिशतभन्दा बढी जनता एउटै समुदायका छन, त्यो हो हान । यस दृष्टिले चीनमाकरिवकरिव एकभाषीको अवस्थाविद्यमान छ । तर चीनले दशप्रतिशतभन्दाकम संख्यामा रहेका थुप्रै भाषाभाषीलाई समेट्दै अधिकारसम्पन्नबनाएको छ । चीनमा पाँचवटा स्वशासितप्रदेश छ र तीप्रदेशमात्यहीँको जातीय समुदाय र भाषालाई प्रश्रय दिइएको छ । चीनआजको अवस्थामा आइपुग्न त्यहाँको भाषिकनीतिले महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेको छ भन्दाअसत्य ठहर्दैन । चीनले त्यहाँको विकास यात्राको प्रारम्भ नै आफ्नै भाषाका माध्यमबाट थालेको हो । माथिपनिउल्लेखगरिसकियोभाषाको सम्बन्ध सोच्ने कुरासँग छ । मानिसले अन्यविनिमयजुनसुकै भाषाका माध्यमबाट गर्ने भएपनि सोच्ने कुरा भने आफ्नै भाषाका माध्यमबाट गर्दछ । भाषाविज्ञहरुका अनुसार, मानिसले आफ्नो भाषामा सोच्दछ र आवश्यकता परे अन्यभाषामाअभिव्यक्तगर्दछ । सम्भवतः चीनले यस कुराको आँकलनप्रारम्भकादिनमा नै गर्यो र आफ्नो विकासयात्राकालागि रणनीतिकरुपमा भाषालार्ई प्रयोग गर्यो । चीनको विकासयात्राको प्रारम्भकादिनमाचीनले अंग्रेजीभाषाका माध्यमबाट ।।।अन्तराष्ट्रिय ज्ञान’आर्जन गर्यो र त्यस ज्ञानलाई चीनीयामाअनुवाद गर्यो । डा सनयातसेनपछिका दिनमात्यहाँको सरकारले त्यहाँको बालबालिकालाई नियोजितरुपमाअध्ययन् गर्न अमेरिका पठाउन प्रारम्भ गरेको इतिहास छ । पछिल्ला दिनहरुमा पनि बालबालिकाका यस्ता अन्य समूहपनि अमेरिका पठाइए । अमेरिका पठाइएका बालबालिकाका यस्तै समूहकालान्तरमात्यहाँको ।।।थिंक ट्यांक’का रुपमाविकसितभए र यही समूहले ज्ञानमार्फत् चीनको विकासयात्रालाई मूर्तरुप प्रदानगर्ने अभियानको प्रारम्भ गरेको हो भन्दा अस्वाभाविक हुँदैन । चीनकाअधिकांशमानिस आजपनिचिनियाभन्दाअन्यकुनै भाषाको सहयोग लिनचाहँदैनन् । यिनीहरुले अन्य भाषाबाट चिनियाभाषामाअनुवाद गर्छन् र बुझ्ने प्रयत्नगर्दछन् । यस प्रयोजनकालागिचिनियाहरुले विभिन्नथरि एप्स बनाएका छन् । यस्ताअनुवादएप्सले चीन र चिनियाँजनतालाई चिनियाभाषाकै माध्यमबाट बाँकीविश्वसँगजोड्न मदद् पुर्याएको छ । यतिमात्रहोइन, चीनले वर्तमानमाप्राप्त गरेको विकासको लक्ष्यपनिभाषाकै माध्यमबाट हासिल गरेको कुरामाशंका छैन । हो पनि,चीनले आफ्नै भाषाका माध्यमबाट ज्ञानलाईचिनियाबीचविस्तारित र प्रशारित गर्यो र त्यहाँकाजनताले यसको प्रत्यक्षलाभप्राप्त गरे । आजविश्वभर कुनै पनिभाषामासिर्जना भएको ज्ञान चिनियाजनताले आफ्नै भाषाका माध्यमबाट प्राप्तगर्न सक्षम छन् । यस अवस्थामात्यस्तो ज्ञानलाई आत्मसातगर्न र त्यसलाई व्यवहारमाअनुवादगर्न चिनियाजनतालाई सहजभएको छ । यतिमात्रहोइनअनुवादको यो प्रक्रियाले चिनियाभाषालाई आजको दिनमा सर्वाधिक सम्पन्नभाषाको सूचीमादर्ता हुन सम्भव बनाएको छ । यस्तो अवस्थामाप्रश्न उठ्दछ, नेपालमा नेपालीभाषा र यहाँकाअन्य रैथाने भाषाको उपयोग यहाँको विकासका सन्दर्भमागर्ने कि नगर्ने ? यो प्रश्न महत्वपूर्ण छ । यस आलोकमाप्रदेश नम्बर २ को भाषाविवादको सन्दर्भलाई बुझ्न सकिन्छ । अभिव्यक्ति र विकासलाई आत्मसातगर्ने हो भने भाषाको औचित्य र प्रयोगलाई पनिआत्मसातगर्नु जरुरी छ । यस यथार्थलाई प्रदेश २ मात्रहोइनअन्यप्रदेशले पनि स्वीकार्नु अपरिहार्य छ । भावीदिनमा नेपालको भाषिकनीतिका सन्दर्भमामाथिउल्लेख गरिएका कुरा निकै महत्वपूर्ण हुन सक्छन् । यतिमात्रहोइन, भाषाको सम्बन्ध ज्ञान प्राप्तगर्ने प्रक्रिया, शिक्षासँगभएको कुरा स्वीकार गरिसकिएको छ । सिद्धान्तमा स्वीकार गरिएको यसै कुराकाआधारमा नेपालले प्राथमिकतहमा त्रैभाषिकशिक्षानीति तय गरेको छ । तर खास उपलब्धिप्राप्तगर्न यतिमात्रपर्याप्त छैन । कम्तिमाचीनको सन्दर्भबाट सिक्न सक्नुपर्छ ।

 

जनकपुरधाम । प्रत्येक वर्ष...

जनकपुरधाम । हिन्दू धर्ममा नारीलाइ शक्ती स्वरुपको रुपमा पुजा गरिन्छ...

जीतपुर । बाराको जीतपुरस्थित सुपथ ...

गौशाला । महोत्तरी गौशाला ११ स्थित लोकहरि स्मृति...

गौर । प्राचीन कालदेखि नै महिलाहरुले खेलिदै आएको झिझिया...

लहान । सिरहाको नरहा गाउँपालिका–२ स्थित हिमालय सुगर मिलको...

जनकपुरधाम । पिपल प्रमोट सेन्टर जनकपुरको ...

जनकपुरधाम । हिन्दुहरुको महान चार्डपर्व ...

जनकपुरधाम । करिब दुुई दशकदेखि तराईका जिल्लाहरुमा समाज विकासको क्षेत्रमाा...

राजविराज । प्रदेश २ का भूमी व्यवस्था, कृषि तथा...

जनकपुरधाम । प्रदेश २ को प्रदेश सभाले शनिवार ...

चन्द्रपुर । नेपाल प्रेस युनियन रौतहटको अध्यक्षमा यादवराज पूरी निर्वा्चित...

चन्द्रपुर । रौतहटको चन्द्रनिगाहपुरमा लाईभ कन्सर्ट कार्यक्रम हुने भएको...

जनकपुरधाम ।प्रदेश सभा २ ले ...

जनकपुरधाम । मुख्यमन्त्री लालबाबु राउतले राज्यको उदासिनताको कारण खेलाडीहरु निरुत्साहित...

काठमाडौं । नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा)का अध्यक्ष पुष्पकमल दाहालले वर्तमान...

काठमाडौं । टर्कीका अधिकारीहरुले साउदी अरबका पत्रकार जमाल खसोगी हत्या...

पोखरा । ओलम्पियन शिरीष गुरुङले शुक्रबार पोखराको फेवातालमा सम्पन्न ८औं...

जनकपुरधाम ।सरकारसित वार्ताका लागि जनतान्त्रिक तराई मुक्ती मोर्चाले विहिवार वार्ता...

जीतपुर । युवाहरुमा बढ्दो पुस्ताकालयप्रति ...

गौर । संघीय समाजवादी फोरम नेपाल जिल्ला कार्य समिति...

जीतपुर । बाराको जीतपुरमा पहिलोपटक ...

भोजपुर । ट्याक्टरबाट खसेर टेम्केमैयङु गाउँपालिका–९ वलौटे भञ्ज्याङमा...

नवलपरासी । पूर्वी नवलपरासीको कावासोती नगरपालिका–८ का एक...

कायरो । इजिप्टको एउटा सैनिक अदालतले १७ जनालाई बम...

काठमाडौं । मलेसियामा जारी आईसीसी टि–२० विश्वकप छनोट अन्तर्गत...

जनकपुरधाम । मुख्यमन्त्री लालबाबु राउतले संविधानको भावना बमोजिम प्रदेश...

काठमाडौँ । सरकारले यौनजन्य अश्लील सामग्री राख्ने २१ हजारभन्दा...

जाजरकोट : बारेकोट गाउँपालिका–९ काप्तीका २७ वर्षीय लालबहादुर खड्काको...

जनकपुरधाम । ६३ औं प्रहरी दिवसका अबसरमा संघिय इकाई...

वासिंटन । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले भारतमाथि चाँडै नै...