Sun, 24 Jun 2018
ताजा समाचार
आदिवासी जनजाति चलचित्र महोत्सव हुने || जहदा गाउँपालिकाको रु ४२ करोडको बजेट || विराटनगर महानगरको बजेट न्यून, जनतामा निराशा || बुइपामा पहाडी जिल्लाकै सबैभन्दा ठूलो खेलमैदान निर्माण हुँदै || वीरगन्ज महानगरको बजेट चार अर्ब ९४ करोड || शैक्षिक सुधारका माग राख्दै विद्यार्थीद्वारा आन्दोलन || राष्ट्रिय सभा अध्यक्षबाट सरकारको ध्यानाकर्षण || अधिकार र स्रोत विकेन्द्रित नगरेसम्म संघीयता कार्यान्वयन हुँदैनः सभामुख || चीनमा वातावरणमैत्री रेलसेवा तीव्र विस्तार || दुई साताभित्र जनवर्गीय संगठनबीच एकताः नेता नेपाल || करेन्ट लागेर मृत्यु || सुखीपुर नगपालिकाद्वारा रु ४४ करोड बजेट पारित || मोेटरसाइकल दुर्घटनामा चालकको मृत्यु || ४ करोड बढि लिएर गोयन्का वेपत्ता || एसईईको नतिजा सार्वजनिक || दुबै पक्षका कम्युनिष्टको विचार समान हुनुपर्छ : मुख्यमन्त्री गुरुङ || प्रतिवर्ष १९ अर्बको खाद्यान्न आयात || आइसिपीको मुख्य भवनमा चुहिन थाल्यो || स्वास्थ्य चौकी हस्तान्तरण || शेयर बजार : एक अर्ब भन्दा बढीको कारोबार || सिरहाको ठाडी वाट तेस्रो मुलुकको उत्पादन भारत निकास || अख्तियार चन्द्र मावि सिरहामा || खुकुरी प्रहार गरी हत्या प्रयास || प्रदेश प्रहरी ऐनसँगै निजामति र प्राविधिक ऐन ल्याउने तयारी : || एसईईको नतिजा सार्वजनिक हुदै || प्रदेश नं ४मा प्रादेशिक विवि र प्राविधिक महाविद्यालय स्थापना गर्न || सामाजिक सञ्जालमा जथाभावी पोष्ट नगर्न आग्रह || चालू आवको २३ प्रतिशत बजेट खर्च || नागरिकता र राहदानीको समस्या समाधान गरिदिन ल्हासाका नेपालीहरुको आग्रह || हात्ती प्रभावितलाई नगद सहयोग || बाल विवाह विरुद्ध जनचेतना मुलक कार्यक्रम || अन्तराष्ट्रिय योग दिवस मनाइयो || सबै समुदायमा महिला हिंसा || योगले सकारात्मक सोचको विकास हुन्छ : प्रमुख कायस्थ || अवैध मदिरा बनाउने समान बरामद || सर्लाही कारागारको निर्माण कार्य सुरु भएन || अधिकांश स्थानीय तहको बजेट फ्रिज हुने || करेन्ट लागेर एकको मृत्यु || उद्यमशीलता सम्वन्धी तालिम सम्पन्न || केरियर केयरद्वारा सञ्चालक सम्मान ||
विकासको एक आधार—मातृभाषा

जेठ २५, २०७५

  •                                     धर्मेन्द्र झा

 चीनमा ९० प्रतिशतभन्दा बढी जनता एउटै समुदायका छन, त्यो हो हान । यस दृष्टिले चीनमाकरिवकरिव एकभाषीको अवस्थाविद्यमान छ । तर चीनले दशप्रतिशतभन्दाकम संख्यामा रहेका थुप्रै भाषाभाषीलाई समेट्दै अधिकारसम्पन्नबनाएको छ । चीनमा पाँचवटा स्वशासितप्रदेश छ र तीप्रदेशमात्यहीँको जातीय समुदाय र भाषालाई प्रश्रय दिइएको छ । चीनआजको अवस्थामा आइपुग्न त्यहाँको भाषिकनीतिले महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेको छ भन्दाअसत्य ठहर्दैन । चीनले त्यहाँको विकास यात्राको प्रारम्भ नै आफ्नै भाषाका माध्यमबाट थालेको हो ।

अहिले नेपाली राजनीति एकपटक फेरि तरंगितबन्नपुगेको छ । तरंगितहुने धेरै विषय छन् ।यसैमध्येको एक हो, भाषाको विषय । प्रदेश नम्बर दुईमाप्रदेशको भाषा के हुने भन्ने विषयअहिले निकै चर्चामा छ । प्रदेशले नेपालीकाअतिरिक्त देशका राष्ट्रभाषामध्ये अधिकबोलिनेदुई भाषालाई सरकारी कामकाजको भाषा तय गर्न सक्छ, वागर्नुपर्छ । प्रदशदुईका आठ जिल्लामध्ये सप्तरी, सिरहा, धनुषा, महोत्तरी, सर्लाही मैथिलीभाषी क्षेत्र हुन् भने रौतहटवासीहरु यस जिल्लामा मैथिली, वज्जिका र मगधीभाषाबोलिने दावीगर्दछन् । त्यस्तै बारा र पर्सा भोजपुरीभाषीबहुल क्षेत्र हो । यीजिल्लाहरुमापनि मैथिली र वज्जिकाबोलिने सम्बन्धितभाषीको दावी छ । नेपालीभने कुनै न कुनैरुपमा सबै जिल्लामाबोलिन्छ । यी सबै भाषामध्ये यस प्रदेशमा मैथिली सर्वाधिकबोलिने भाषाहो भने भोजपुरी दोस्रो बढी बोलिने भाषाहो । यस प्रदेशमा केहीले हिन्दीभाषापनिप्रयोग गर्छन् । एउटा कुरामा के समानता छ भने मातृभाषाका रुपमा मैथिली सबैभन्दा बढी बोलिने र हिन्दीकमबोलिने भएपनि यस प्रदेशमायीदुवै यस्ता भाषाहुन् जो प्रदेशभरिका जनताले कुनै न कुनैरुपमाबोल्दछन् र बुझ्दछन् पनि । प्रदेश सरकारले यिनैमध्ये कुनै दुई भाषालाई सरकारी कामकाजको भाषाको रुपमामान्यताप्रदानगर्नु पर्नेछ, जो सहजै सम्भव हुने देखिदैन । प्रदेश नम्बर दुईको भूगोललाई अध्ययनगर्ने हो भने यसमा रहेका आठ जिल्लाप्राचीनमिथिला, जसको इतिहास आजको मधेशभन्दानिकै पुरानो छ, भूमिसँग सम्बद्ध छन् । इतिहास अध्ययन् गर्दैगएका खण्डमा यस क्षेत्रमाप्रचीनमिथिला र मध्यकालीनमिथिलाका राजधानीअवस्थित रहेको पाउन सकिन्छ । यसको उदाहरणका रुपमाजनकपुर र सिम्रौनगढलाई प्रस्तुत् गर्न सकिन्छ । यस प्रदेशकाजनताले केहीअपवादबाहेक, जसले जे बोले पनित्यो प्राचीन मैथिलीभाषाकै परिवर्तित, प्रभावित, विकसित रुप हो भन्न सकिने पर्याप्तभाषा वैज्ञानिक आधार छ ।प्रदेशमा यो विषयनयाँ परिवर्तित राष्ट्रिय राजनीतिको सन्दर्भमाझन पेचिलो बन्ने निश्चित छ । प्रदेश सरकार गठनका समयमा विकसिततात्कालीन संघीय समाजवादी फोरम र राष्ट्रिय जनता पार्टीको समीकरण पछिल्लो समयमा विवादित बन्न पुगेको छ र प्रदेशमानयाँ राजनीतिक समीकरण बन्ने निश्चित बनेको छ । यस परिदृश्यमा भाषाको कुरामात्रहोइनप्रदेशका सम्पूर्ण मुद्दा प्रभावितहुने सम्भावनालाई नकार्न सकिँदैन । तर अहिलेको प्रमुखप्रतिपक्ष नेपालीकांग्रेस र संघीय सरकारको मूल घटकका रुपमा रहेको नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) मैथिली र भोजपुरीको पक्षमा देखिएका छन् । खयर यो अहिले सामाजिक र सांंस्कृतिकविषयभन्दापनि राजनीतिकविषय बनेको छ । यसकाबारेमाभविष्यमा निर्णय हुँदै जाला । अहिलेलाई यससन्दर्भमाप्रतीक्षागर्नु नै युक्तिसंगत हुन्छ । यस आलेखमाप्रदेशले कुनविषयलाई सरकारी कामकाजको भाषा बनाइन्छ भन्ने सन्दर्भमा केन्द्रितहुनखोजिएको होइन । यस आलेखमा सरकारी कामकाजमामातृभाषाको महत्वका सन्दर्भमाचर्चा गर्न खोजिएको हो । मातृभाषाको सम्बन्धशिक्षासँग छ । व्यक्तिले आफ्नो मातृभाषामाजति सशक्त र सफल ढंगले सिक्न सक्दछ अन्यभाषामासिक्न, जान्न र बुझ्न कठीन हुन्छ । मातृभाषाको माध्यमबाट मानिसको सिकाईले पूर्णताप्राप्तगर्दछ र यसरी सिकिएको ज्ञानबाट मानिसले आफ्नो विचार निर्माणलाई पूर्णताप्रदानगर्न सक्दछ । यसको सम्बन्धअभिव्यक्ति र सोचको प्रकटीकरणसँग छ । सारमायसको सम्बन्धविकाससँग छ । पछिल्लो विश्वमाचीन, जापान, दक्षीण कोरिया, भियतनामलगायतका देशको विकास निर्माण प्रक्रियालाई दृष्टिगत गरियो भने पनि यो यथार्थ प्रमाणित हुन्छ । चीनमा ९० प्रतिशतभन्दा बढी जनता एउटै समुदायका छन, त्यो हो हान । यस दृष्टिले चीनमाकरिवकरिव एकभाषीको अवस्थाविद्यमान छ । तर चीनले दशप्रतिशतभन्दाकम संख्यामा रहेका थुप्रै भाषाभाषीलाई समेट्दै अधिकारसम्पन्नबनाएको छ । चीनमा पाँचवटा स्वशासितप्रदेश छ र तीप्रदेशमात्यहीँको जातीय समुदाय र भाषालाई प्रश्रय दिइएको छ । चीनआजको अवस्थामा आइपुग्न त्यहाँको भाषिकनीतिले महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेको छ भन्दाअसत्य ठहर्दैन । चीनले त्यहाँको विकास यात्राको प्रारम्भ नै आफ्नै भाषाका माध्यमबाट थालेको हो । माथिपनिउल्लेखगरिसकियोभाषाको सम्बन्ध सोच्ने कुरासँग छ । मानिसले अन्यविनिमयजुनसुकै भाषाका माध्यमबाट गर्ने भएपनि सोच्ने कुरा भने आफ्नै भाषाका माध्यमबाट गर्दछ । भाषाविज्ञहरुका अनुसार, मानिसले आफ्नो भाषामा सोच्दछ र आवश्यकता परे अन्यभाषामाअभिव्यक्तगर्दछ । सम्भवतः चीनले यस कुराको आँकलनप्रारम्भकादिनमा नै गर्यो र आफ्नो विकासयात्राकालागि रणनीतिकरुपमा भाषालार्ई प्रयोग गर्यो । चीनको विकासयात्राको प्रारम्भकादिनमाचीनले अंग्रेजीभाषाका माध्यमबाट ।।।अन्तराष्ट्रिय ज्ञान’आर्जन गर्यो र त्यस ज्ञानलाई चीनीयामाअनुवाद गर्यो । डा सनयातसेनपछिका दिनमात्यहाँको सरकारले त्यहाँको बालबालिकालाई नियोजितरुपमाअध्ययन् गर्न अमेरिका पठाउन प्रारम्भ गरेको इतिहास छ । पछिल्ला दिनहरुमा पनि बालबालिकाका यस्ता अन्य समूहपनि अमेरिका पठाइए । अमेरिका पठाइएका बालबालिकाका यस्तै समूहकालान्तरमात्यहाँको ।।।थिंक ट्यांक’का रुपमाविकसितभए र यही समूहले ज्ञानमार्फत् चीनको विकासयात्रालाई मूर्तरुप प्रदानगर्ने अभियानको प्रारम्भ गरेको हो भन्दा अस्वाभाविक हुँदैन । चीनकाअधिकांशमानिस आजपनिचिनियाभन्दाअन्यकुनै भाषाको सहयोग लिनचाहँदैनन् । यिनीहरुले अन्य भाषाबाट चिनियाभाषामाअनुवाद गर्छन् र बुझ्ने प्रयत्नगर्दछन् । यस प्रयोजनकालागिचिनियाहरुले विभिन्नथरि एप्स बनाएका छन् । यस्ताअनुवादएप्सले चीन र चिनियाँजनतालाई चिनियाभाषाकै माध्यमबाट बाँकीविश्वसँगजोड्न मदद् पुर्याएको छ । यतिमात्रहोइन, चीनले वर्तमानमाप्राप्त गरेको विकासको लक्ष्यपनिभाषाकै माध्यमबाट हासिल गरेको कुरामाशंका छैन । हो पनि,चीनले आफ्नै भाषाका माध्यमबाट ज्ञानलाईचिनियाबीचविस्तारित र प्रशारित गर्यो र त्यहाँकाजनताले यसको प्रत्यक्षलाभप्राप्त गरे । आजविश्वभर कुनै पनिभाषामासिर्जना भएको ज्ञान चिनियाजनताले आफ्नै भाषाका माध्यमबाट प्राप्तगर्न सक्षम छन् । यस अवस्थामात्यस्तो ज्ञानलाई आत्मसातगर्न र त्यसलाई व्यवहारमाअनुवादगर्न चिनियाजनतालाई सहजभएको छ । यतिमात्रहोइनअनुवादको यो प्रक्रियाले चिनियाभाषालाई आजको दिनमा सर्वाधिक सम्पन्नभाषाको सूचीमादर्ता हुन सम्भव बनाएको छ । यस्तो अवस्थामाप्रश्न उठ्दछ, नेपालमा नेपालीभाषा र यहाँकाअन्य रैथाने भाषाको उपयोग यहाँको विकासका सन्दर्भमागर्ने कि नगर्ने ? यो प्रश्न महत्वपूर्ण छ । यस आलोकमाप्रदेश नम्बर २ को भाषाविवादको सन्दर्भलाई बुझ्न सकिन्छ । अभिव्यक्ति र विकासलाई आत्मसातगर्ने हो भने भाषाको औचित्य र प्रयोगलाई पनिआत्मसातगर्नु जरुरी छ । यस यथार्थलाई प्रदेश २ मात्रहोइनअन्यप्रदेशले पनि स्वीकार्नु अपरिहार्य छ । भावीदिनमा नेपालको भाषिकनीतिका सन्दर्भमामाथिउल्लेख गरिएका कुरा निकै महत्वपूर्ण हुन सक्छन् । यतिमात्रहोइन, भाषाको सम्बन्ध ज्ञान प्राप्तगर्ने प्रक्रिया, शिक्षासँगभएको कुरा स्वीकार गरिसकिएको छ । सिद्धान्तमा स्वीकार गरिएको यसै कुराकाआधारमा नेपालले प्राथमिकतहमा त्रैभाषिकशिक्षानीति तय गरेको छ । तर खास उपलब्धिप्राप्तगर्न यतिमात्रपर्याप्त छैन । कम्तिमाचीनको सन्दर्भबाट सिक्न सक्नुपर्छ ।अहिले नेपाली राजनीति एकपटक फेरि तरंगितबन्नपुगेको छ । तरंगितहुने धेरै विषय छन् ।यसैमध्येको एक हो, भाषाको विषय । प्रदेश नम्बर दुईमाप्रदेशको भाषा के हुने भन्ने विषयअहिले निकै चर्चामा छ । प्रदेशले नेपालीकाअतिरिक्त देशका राष्ट्रभाषामध्ये अधिकबोलिनेदुई भाषालाई सरकारी कामकाजको भाषा तय गर्न सक्छ, वागर्नुपर्छ । प्रदशदुईका आठ जिल्लामध्ये सप्तरी, सिरहा, धनुषा, महोत्तरी, सर्लाही मैथिलीभाषी क्षेत्र हुन् भने रौतहटवासीहरु यस जिल्लामा मैथिली, वज्जिका र मगधीभाषाबोलिने दावीगर्दछन् । त्यस्तै बारा र पर्सा भोजपुरीभाषीबहुल क्षेत्र हो । यीजिल्लाहरुमापनि मैथिली र वज्जिकाबोलिने सम्बन्धितभाषीको दावी छ । नेपालीभने कुनै न कुनैरुपमा सबै जिल्लामाबोलिन्छ । यी सबै भाषामध्ये यस प्रदेशमा मैथिली सर्वाधिकबोलिने भाषाहो भने भोजपुरी दोस्रो बढी बोलिने भाषाहो । यस प्रदेशमा केहीले हिन्दीभाषापनिप्रयोग गर्छन् । एउटा कुरामा के समानता छ भने मातृभाषाका रुपमा मैथिली सबैभन्दा बढी बोलिने र हिन्दीकमबोलिने भएपनि यस प्रदेशमायीदुवै यस्ता भाषाहुन् जो प्रदेशभरिका जनताले कुनै न कुनैरुपमाबोल्दछन् र बुझ्दछन् पनि । प्रदेश सरकारले यिनैमध्ये कुनै दुई भाषालाई सरकारी कामकाजको भाषाको रुपमामान्यताप्रदानगर्नु पर्नेछ, जो सहजै सम्भव हुने देखिदैन । प्रदेश नम्बर दुईको भूगोललाई अध्ययनगर्ने हो भने यसमा रहेका आठ जिल्लाप्राचीनमिथिला, जसको इतिहास आजको मधेशभन्दानिकै पुरानो छ, भूमिसँग सम्बद्ध छन् । इतिहास अध्ययन् गर्दैगएका खण्डमा यस क्षेत्रमाप्रचीनमिथिला र मध्यकालीनमिथिलाका राजधानीअवस्थित रहेको पाउन सकिन्छ । यसको उदाहरणका रुपमाजनकपुर र सिम्रौनगढलाई प्रस्तुत् गर्न सकिन्छ । यस प्रदेशकाजनताले केहीअपवादबाहेक, जसले जे बोले पनित्यो प्राचीन मैथिलीभाषाकै परिवर्तित, प्रभावित, विकसित रुप हो भन्न सकिने पर्याप्तभाषा वैज्ञानिक आधार छ ।प्रदेशमा यो विषयनयाँ परिवर्तित राष्ट्रिय राजनीतिको सन्दर्भमाझन पेचिलो बन्ने निश्चित छ । प्रदेश सरकार गठनका समयमा विकसिततात्कालीन संघीय समाजवादी फोरम र राष्ट्रिय जनता पार्टीको समीकरण पछिल्लो समयमा विवादित बन्न पुगेको छ र प्रदेशमानयाँ राजनीतिक समीकरण बन्ने निश्चित बनेको छ । यस परिदृश्यमा भाषाको कुरामात्रहोइनप्रदेशका सम्पूर्ण मुद्दा प्रभावितहुने सम्भावनालाई नकार्न सकिँदैन । तर अहिलेको प्रमुखप्रतिपक्ष नेपालीकांग्रेस र संघीय सरकारको मूल घटकका रुपमा रहेको नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) मैथिली र भोजपुरीको पक्षमा देखिएका छन् । खयर यो अहिले सामाजिक र सांंस्कृतिकविषयभन्दापनि राजनीतिकविषय बनेको छ । यसकाबारेमाभविष्यमा निर्णय हुँदै जाला । अहिलेलाई यससन्दर्भमाप्रतीक्षागर्नु नै युक्तिसंगत हुन्छ । यस आलेखमाप्रदेशले कुनविषयलाई सरकारी कामकाजको भाषा बनाइन्छ भन्ने सन्दर्भमा केन्द्रितहुनखोजिएको होइन । यस आलेखमा सरकारी कामकाजमामातृभाषाको महत्वका सन्दर्भमाचर्चा गर्न खोजिएको हो । मातृभाषाको सम्बन्धशिक्षासँग छ । व्यक्तिले आफ्नो मातृभाषामाजति सशक्त र सफल ढंगले सिक्न सक्दछ अन्यभाषामासिक्न, जान्न र बुझ्न कठीन हुन्छ । मातृभाषाको माध्यमबाट मानिसको सिकाईले पूर्णताप्राप्तगर्दछ र यसरी सिकिएको ज्ञानबाट मानिसले आफ्नो विचार निर्माणलाई पूर्णताप्रदानगर्न सक्दछ । यसको सम्बन्धअभिव्यक्ति र सोचको प्रकटीकरणसँग छ । सारमायसको सम्बन्धविकाससँग छ । पछिल्लो विश्वमाचीन, जापान, दक्षीण कोरिया, भियतनामलगायतका देशको विकास निर्माण प्रक्रियालाई दृष्टिगत गरियो भने पनि यो यथार्थ प्रमाणित हुन्छ । चीनमा ९० प्रतिशतभन्दा बढी जनता एउटै समुदायका छन, त्यो हो हान । यस दृष्टिले चीनमाकरिवकरिव एकभाषीको अवस्थाविद्यमान छ । तर चीनले दशप्रतिशतभन्दाकम संख्यामा रहेका थुप्रै भाषाभाषीलाई समेट्दै अधिकारसम्पन्नबनाएको छ । चीनमा पाँचवटा स्वशासितप्रदेश छ र तीप्रदेशमात्यहीँको जातीय समुदाय र भाषालाई प्रश्रय दिइएको छ । चीनआजको अवस्थामा आइपुग्न त्यहाँको भाषिकनीतिले महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेको छ भन्दाअसत्य ठहर्दैन । चीनले त्यहाँको विकास यात्राको प्रारम्भ नै आफ्नै भाषाका माध्यमबाट थालेको हो । माथिपनिउल्लेखगरिसकियोभाषाको सम्बन्ध सोच्ने कुरासँग छ । मानिसले अन्यविनिमयजुनसुकै भाषाका माध्यमबाट गर्ने भएपनि सोच्ने कुरा भने आफ्नै भाषाका माध्यमबाट गर्दछ । भाषाविज्ञहरुका अनुसार, मानिसले आफ्नो भाषामा सोच्दछ र आवश्यकता परे अन्यभाषामाअभिव्यक्तगर्दछ । सम्भवतः चीनले यस कुराको आँकलनप्रारम्भकादिनमा नै गर्यो र आफ्नो विकासयात्राकालागि रणनीतिकरुपमा भाषालार्ई प्रयोग गर्यो । चीनको विकासयात्राको प्रारम्भकादिनमाचीनले अंग्रेजीभाषाका माध्यमबाट ।।।अन्तराष्ट्रिय ज्ञान’आर्जन गर्यो र त्यस ज्ञानलाई चीनीयामाअनुवाद गर्यो । डा सनयातसेनपछिका दिनमात्यहाँको सरकारले त्यहाँको बालबालिकालाई नियोजितरुपमाअध्ययन् गर्न अमेरिका पठाउन प्रारम्भ गरेको इतिहास छ । पछिल्ला दिनहरुमा पनि बालबालिकाका यस्ता अन्य समूहपनि अमेरिका पठाइए । अमेरिका पठाइएका बालबालिकाका यस्तै समूहकालान्तरमात्यहाँको ।।।थिंक ट्यांक’का रुपमाविकसितभए र यही समूहले ज्ञानमार्फत् चीनको विकासयात्रालाई मूर्तरुप प्रदानगर्ने अभियानको प्रारम्भ गरेको हो भन्दा अस्वाभाविक हुँदैन । चीनकाअधिकांशमानिस आजपनिचिनियाभन्दाअन्यकुनै भाषाको सहयोग लिनचाहँदैनन् । यिनीहरुले अन्य भाषाबाट चिनियाभाषामाअनुवाद गर्छन् र बुझ्ने प्रयत्नगर्दछन् । यस प्रयोजनकालागिचिनियाहरुले विभिन्नथरि एप्स बनाएका छन् । यस्ताअनुवादएप्सले चीन र चिनियाँजनतालाई चिनियाभाषाकै माध्यमबाट बाँकीविश्वसँगजोड्न मदद् पुर्याएको छ । यतिमात्रहोइन, चीनले वर्तमानमाप्राप्त गरेको विकासको लक्ष्यपनिभाषाकै माध्यमबाट हासिल गरेको कुरामाशंका छैन । हो पनि,चीनले आफ्नै भाषाका माध्यमबाट ज्ञानलाईचिनियाबीचविस्तारित र प्रशारित गर्यो र त्यहाँकाजनताले यसको प्रत्यक्षलाभप्राप्त गरे । आजविश्वभर कुनै पनिभाषामासिर्जना भएको ज्ञान चिनियाजनताले आफ्नै भाषाका माध्यमबाट प्राप्तगर्न सक्षम छन् । यस अवस्थामात्यस्तो ज्ञानलाई आत्मसातगर्न र त्यसलाई व्यवहारमाअनुवादगर्न चिनियाजनतालाई सहजभएको छ । यतिमात्रहोइनअनुवादको यो प्रक्रियाले चिनियाभाषालाई आजको दिनमा सर्वाधिक सम्पन्नभाषाको सूचीमादर्ता हुन सम्भव बनाएको छ । यस्तो अवस्थामाप्रश्न उठ्दछ, नेपालमा नेपालीभाषा र यहाँकाअन्य रैथाने भाषाको उपयोग यहाँको विकासका सन्दर्भमागर्ने कि नगर्ने ? यो प्रश्न महत्वपूर्ण छ । यस आलोकमाप्रदेश नम्बर २ को भाषाविवादको सन्दर्भलाई बुझ्न सकिन्छ । अभिव्यक्ति र विकासलाई आत्मसातगर्ने हो भने भाषाको औचित्य र प्रयोगलाई पनिआत्मसातगर्नु जरुरी छ । यस यथार्थलाई प्रदेश २ मात्रहोइनअन्यप्रदेशले पनि स्वीकार्नु अपरिहार्य छ । भावीदिनमा नेपालको भाषिकनीतिका सन्दर्भमामाथिउल्लेख गरिएका कुरा निकै महत्वपूर्ण हुन सक्छन् । यतिमात्रहोइन, भाषाको सम्बन्ध ज्ञान प्राप्तगर्ने प्रक्रिया, शिक्षासँगभएको कुरा स्वीकार गरिसकिएको छ । सिद्धान्तमा स्वीकार गरिएको यसै कुराकाआधारमा नेपालले प्राथमिकतहमा त्रैभाषिकशिक्षानीति तय गरेको छ । तर खास उपलब्धिप्राप्तगर्न यतिमात्रपर्याप्त छैन । कम्तिमाचीनको सन्दर्भबाट सिक्न सक्नुपर्छ ।

 

काठमाडौँ : बहुभाषिक तथा बहुसाँस्कृतिक मुलुक नेपालको पहिचानलाई प्रवद्र्धन...

विराटनगर : मोरङका दक्षिण पूर्वी गाउँपालिका जहदाले आगामी आर्थिक...

विराटनगर : सरकारले गत जेठ १५ गते सार्वजनिक गरेको...

खोटाङ : दिक्तेल रुपाकोट मझुवागढी नगरपालिका–१४ बुइपामा पूर्वी पहाडी जिल्लाकै...

पर्सा : वीरगन्ज महानगरपालिकाले आर्थिक वर्ष २०७५÷७६ का लागि...

काठमाडौँ : साना आठ विद्यार्थी संगठनले शैक्षिक सुधारका माग...

काठमाडौँ : राष्ट्रियसभाका अध्यक्षले विशेष समयमा सांसदले उठान गर्नुभएका...

चितवन : सभामुख कृष्णबहादुर महराले अधिकार र स्रोतलाई विकेन्द्रित...

छेन्दु, सिचुवान : काठमाडौँमा रेलसेवाको सम्पर्क सञ्जाल जोड्ने चर्चा...

चितवन : नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) का वरिष्ठ नेता...

चितवन : भरतपुर महानगरपालिका– ११ मा आज करेन्ट लागेर...

लहान : सिरहा सुखीपुर नगरपालिकाले आर्थिक वर्ष २०७५÷७६ का...

राजविराज : पूर्व–पश्चिम राजमार्ग अन्तर्गत सप्तरीको सीतापुरमा आज मोटरसाइकल...

जनकपुरधाम । बीरगञ्जबाट व्यवसायी ...

भक्तपुर : २०७४ सालमा भएको माध्यमिक शिक्षा परीक्षा एसईईको नतिजा...

बेँशीसहर, लमजुङ : प्रदेश नं ४ का मुख्यमन्त्री पृथ्वीसुब्बा...

काठमाडौँ : कृषिको परनिर्भरता उच्च बिन्दुमा पुगेपछि यसप्रति सर्वत्र...

पर्सा : वीरगन्जको अलौँमा निर्माण भएको एकीकृत चेकजाँच चौकी...

दाङ : दाङ देउखुरीस्थित गढवा स्वास्थ्य चौकीको भवन निर्माण सम्पन्न...

काठमाडौँ : धितोपत्र बजारमा यस साता रु एक अर्ब...

सिरहा । तेस्रो मुलुकको मालसमान तथा उत्पादन निर्यात गर्न कानुनी...

लहान । अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान कार्याल ईटहरीले भ्रष्टाचार नियन्त्रणमा विद्यार्थीहरुको...

वीरगञ्ज : प्रदेश नं. २ का मुख्यमन्त्री लालबाबु राउतले...

काठमाडौं - २०७४ सालमा भएको माध्यमिक शिक्षा परीक्षा एसईईको नतिजा...

काठमाडौँ । प्रदेश नं ४ मा प्रादेशिक विश्वविद्यालय र प्राविधिक...

काठमाडाँै : प्रेस काउन्सिल नेपालले सामाजिक सञ्जालमार्फत जथाभावी अशिष्ट...

धनगढी : प्रदेश नं ७ को प्रदेश सरकारले चालू...

ल्हासा, चीन : चीनको स्वशासित क्षेत्र तिब्बतमा रहेका नेपालीले...

जनकपुरधाम । धनुषाको धनौजी गाँउपालिकामा दुई दिने बाल विवाह विरुद्ध...

जनकपुरधाम । चौथो अन्तराष्ट्रिय योग दिवस जनकपुरसहित विश्वभरि...

लहान । सिरहा जिल्लाको विष्णुपुर ...

जनकपुरधाम । नेपाल समृद्ध बनाउन सबै नेपाली स्वस्थ हुनुपर्ने र...

जनकपुरधाम । धनुषा जिल्लाको विभिन्न स्थानहरुबाट अवैध मदिरा र बनाउन...

मलगंवा । जिल्ला कारागार सर्लाहीको भवन निर्माणकार्य...