Tue, 11 Dec 2018
ताजा समाचार
महन्त वैकुण्ठमाथि दुई मुद्दा || ससुरालीमा भगवान राम उपेक्षित || लोकतान्त्रिक समुहको प्रचार तिव्र || प्रदेशमा मुख्यमन्त्री र काठमाण्डुमा संघिय मन्त्री ठूलो || तिलकोत्सव सम्पन || झूटो अपवाह फैलाउने एक युवक पक्राउ || योगी लखनउबाट सोझै आउने, मधेश भवनमा दिवा भोज || सप्ताहव्यापी विवाहञ्चमी महोत्सवको तेश्रो दिन धनुष यज्ञ सम्पन, || गोलबजार उद्योग व्यापार संद्यमा महासचिव बाहेक अग्रवालको प्यानल नै विजयी || सिरहामा बम विस्फोट || योगीको स्वागतमा जुटे निधि || यसरी भेटेका थिए रामले सिता || महायज्ञ सुरु || सिरहामा सहकारिको ढुकुटि सन्चालक समितिको सुबिधामै स्वाहा || घाईते विद्यार्थीहरुको निःशुल्क उपचार हुनुपर्ने लगायतका मागहरु || एम्बुलेन्स नभएको गाउँपालिकामा ६० लाखको गाडी || गोलबजार व्यापार संघमा अग्रवालको २ सय ८७ मतले अग्रता || हेल्प मधेसी कत्तार च्याप्टर द्वारा पिडित परिवारलाई राहत || राइस मिलको पछाडि जमेको पानीबाट बच्चाको शव बरामद || शिक्षक , अभिभावक , विद्यार्थी जिम्मेवार नभए सम्म शिक्षाको सुधार || सरसफाई तथा छलफल कार्यक्रम सम्पन्न || ईशनाथ १५ औ खुल्ला दिसा मुक्त नगरपालिका घोषणा || लैङिगक हिँसा बिरुद्धको एक दिन कार्यक्रम जीतपुरमा || नयाँ शक्ति प्रदेश २ को सचिवालय इन्चार्जमा यादब || संचार क्षेत्रको विकासको लागि प्रदेश सरकार तत्पर : मुख्यमन्त्री राउत || 'नगर दर्शन’सँगै विवाह महोत्सव शुरु || सिरहाको लहान बाट हतियार सहित २ पक्राउ || निजि ५ विघा जग्गा नेपाली सेनाले गरे कब्जा || सी. के. राउत जेल चलान || मोटरसाइकलबाट लडेर वृद्धाको मृत्यु || बिष्णुपुर गाउँपालिका भिसन डकैती || जनकपुरधाम विशाल रथयात्रा || स्वास्थ्य स्वयंसेविका दिवस मनाइयो || शैक्षिक स्तर सुधार्नमा जोड || स्वास्थ्य स्वयम्सेविका दिवस मनाइयो || चेम्बर नहुँदा सभापति चयनमा ढिलाई || देशकै ठुलो योजना प्रदेश २ लाई दिएको मन्त्री महासेठको दावी || फोरममा जिम्मेवारी हेरफेर हुने || दलित विद्यार्थीलाई सहयोग, प्रहरी पुरस्कृत || नक्कली लालपूर्जा बनाएर अर्बौँ मूल्यको जग्गा बेच्ने महन्त पक्राउ ||
प्रदेश सरकारको ध्यान तान्न नसकेको एउटा ऐतिहासिक धरोहर

जेठ ३०, २०७५

  •                                  सञ्जय मित्र

 यस  प्रदेशको  सरकारले  गर्ने  हरेक  काम  ऐतिहासिक  हुनेछ  ।  हरेक  काम ऐतिहासिक यस अर्थमा कि देशमा नै यो पहिलो प्रादेशिक सरकार हो । यस प्रकारको सात प्रादेशिक सरकार रहेको भए पनि धेरैले यो दाबी गरेका छन् कि यो प्रदेशको कारणले नै देशमा संघीयताको सुरुआत भएको छ र प्रादेशिक सरकारहरुको गठन भएका छन् । यसकारण यस प्रदेशको सरकारमाथि यो दायित्व पनि रहेको छ कि परोक्षरुपमा नै भए पनि अन्य प्रदेशलाई आफ्ना उदाहरणीय र ऐतिहासिक कामहरुले बाटो देखाउनु परेको छ ।

प्रदेश सरकारले आफ्नो नीति तथा कार्यक्रममा समग्र  प्रदेशका  नागरिकको  सपनालाई  समेटेको  छ  ।  प्रदेश  सरकार  गठन  हुनासाथ  सार्वजनिक  गरिएको  प्रतिबद्धताप्रति सर्वसाधारण नागरिक निकै आशावादी भएका थिए । वास्तवमा यस प्रदेशलाई बुझेकाहरुले नै  यसको  विकास  र  निर्माणको  लागि  नीति  र  कार्यक्रम   बनाउने   भएकाले   हरेक   नागरिकले   राज्यको  नीति  तथा  कार्यक्रममा  आफ्नो  अनुहार  पहिलोचोटि  हेर्न  पाउनु  अन्तर्हृदयदेखि  नै  खुसीको  कुरा हो । प्रतिबद्धतादेखि नीति तथा कार्यक्रमसम्मको कुरालाई  प्रदेशका  नागरिकले  निकै  गर्वका  साथ  लिएका  छन्  ।  अब  धेरै  कुरामा  आफ्नो  छवि  देख्न  पाएका  छन्  ।  कृषि  र  शिक्षालाई  निकै  प्राथमिकता  तथा  महत्व  दिइएको  प्रदेश  सरकारको  नीति  तथा  कार्यक्रमले अवलम्बन गरेको मार्ग यदि सही दिशामा अगाडि बढ्न सक्यो भने यस प्रदेश सरकारप्रति यस प्रदेशका सर्वसाधारण नागरिक सदा शिर ठाडो पारेर छातीभरि  गर्व  भर्न  पाउँछन्  ।  यस  प्रदेशको  नागरिक  हुन पाएकोमा अन्य प्रदेशका नागरिकसित गर्वानुभूति प्रस्तुत गर्ने अवसर पाउँछन् । यस प्रदेशको सरकारले गर्ने हरेक काम ऐतिहासिक हुनेछ । हरेक काम ऐतिहासिक यस अर्थमा कि देशमा नै यो पहिलो प्रादेशिक सरकार हो । यस प्रकारको सात प्रादेशिक सरकार रहेको भए पनि धेरैले यो दाबी गरेका छन्  कि  यो  प्रदेशको  कारणले  नै  देशमा  संघीयताको  सुरुआत  भएको  छ  र  प्रादेशिक  सरकारहरुको  गठन  भएका छन् । यसकारण यस प्रदेशको सरकारमाथि यो दायित्व पनि रहेको छ कि परोक्षरुपमा नै भए पनि अन्य प्रदेशलाई आफ्ना उदाहरणीय र ऐतिहासिक कामहरुले बाटो देखाउनु परेको छ । नेपाली प्रादेशिक संरचनाको इतिहासमा  यो  सरकार  यस  प्रदेशको  पहिलो  सरकार  भएको  हुनाले  यस  सरकारले  गर्ने  सबै  काम  आगामी  सरकारहरुका लागि मार्गदर्शृन हुने छन् । यसकारण यस सरकारका सबै काम आफैँमा ऐतिहासिक हुने छन् ।इतिहासले नै गर्विलो जिम्मेवारी दिएको वर्तमान प्रदेश  सरकारलाई  करिब  सबैतिरबाट  सहयोग  हुने  अपेक्षा  नै  नरहेको  छ  ।  वर्तमान  सरकारको  गठन  नै  दुई मधेसवादी दलको संयोगबाट भएको हुनाले केही फरक  अपेक्षा  राख्नु  स्वाभाविक  नै  हो  ।  मधेसवादी  दलको  प्रतिनिधित्व  गर्ने  दुई  प्रमुख  दलको  सरकार  बनेको  छ  ।  वर्तमान  सरकारको  नेतृत्व  गरेको  दल  संघीय  समाजवादी  फोरम  नेपाल  संघीय  सरकारमा  पनि सहभागी रहेको छ । राजपा नेपाल पनि सरकारमा जाने तयारीमा रहेको सार्वजनिक भएको छ । यसबाट यो  पनि  अड्कल  गर्न  थालिएको  छ  यस  प्रदेशको  सरकारमा  संघीय  सरकारको  नेतृत्व  गरेको  दल  पनि  सहभागी  हुने  छ  ।  हिजो  सरकार  गठन  हुँदा  समर्थन  गरेकै थियो र केही हप्ता पहिले मात्र नेकपाले प्रदेश सरकारलाई  दिएको  समर्थन  फिर्ता  लिएको  थियो  ।  प्रदेश  दुईमा  प्रमुख  विपक्षी  दलको  भूमिकामा  रहेको  नेपाली काँग्रेस देशभरिको प्रादेशिक सरकारको प्रमुख प्रतिपक्षी रहेको छ । केन्द्र सरकार र प्रदेश सरकार दुवै यस प्रदेशमा मिल्न सक्ने अवस्थामा देखिएका छन् । दुवै सरकारले मिलेर काम गरेमा यस प्रदेशको लागि वरदान नै साबित हुनेछ । आगामी करिब साढे चार वर्षमा  प्रदेशले  नागरिकका  धेरै  अपेक्षा  पूरा  गर्नुपर्ने  देखिन्छ  ।  नीति  तथा  कार्यक्रममा  उल्लेख  गरिएका  विषयहरुलाई गहनतापूर्वक लागू गर्न खोजेमा प्रदेशका नागरिकको  अपेक्षा  पूरा  हुने  र  सरकारप्रति  सहृदयी  तथा सहयोगी हुने आशा गर्न सकिन्छ । प्रदेश दुईको नयाँ इतिहास सुरु भइरहेको छ । तर नेपालको इतिहासमा यसको निकै महत्वपूर्ण भूमिका रहेको  छ  ।  अझ  यस  देशको  सिमानाभन्दा  बाहिर  गएर  हेर्ने  हो  भने  विश्वको  इतिहासमा  पनि  यसको  धेरथोर भूमिका रहेको छ । विश्वलाई यस प्रदेशले धेरै त्रान दिएको छ । आदर्श दिएको छ । राजा जनकको आदर्श राज्य यहीँ थियो । यहाँ विश्वका तत्कालीन निकै  विद्वान  पुरुषहरुले  शास्त्रार्थ  गर्दथे  ।  धरतीलाई  नै  आदर्श  सिकाउने  हिन्दू  धर्मकी  परम  पूज्य  माता  जानकीको जन्मथलोको रुपमा यो ठाउँ परिचित छ । यस प्रकारका अनेकन परम शौभाग्य प्राप्त गर्ने इतिहास रहेको  यस  प्रदेशको  आधुनिक  नेपालको  निर्माणमा  पनि धेरै महत्वपूर्ण योगदान रहेको छ ।नेपालको  वर्तमान  नक्सा  निर्धारण  गर्ने  काम  सुगौली सन्धिबाट भएको हो । सुगौली सन्धि नेपाल र तत्कालीन अंग्रेजबीच भएको थियो । भारतमा अंग्रेज शासन रहेको अवस्थामा नेपाल र अंग्रेजबीच करिब दुई वर्षबीच युद्ध भएको थियो । यस अवधिमा नेपाल र  अंग्रेजबीच  सयभन्दा  बढी  स्थानमा  युद्ध  भएको  थियो । युद्ध भएको ठाउँहरुमध्ये अधिकांश ठाउँमा नेपाल पराजित भएको थियो र केही स्थानमा नेपालले विजय हासिल  गरेको  थियो  ।  नेपालले  विजय  हासिल  गरेको  निकै कम ठाउँहरुमध्ये रौतहटको समनपुर पनि एक हो ।नागरिक  दैनिकका  पत्रकार  प्रकाश  तिमल्सिनाका  अनुसार  नेपाल  र  अंग्रेज  युद्धको  समाप्तिमा  भएको  सुगौली  सन्धिमा  अंग्रेज  पक्षबाट  सन्धिमा  हस्ताक्षर  गर्ने  व्यक्तिको  नेतृत्वमा  नै  समनपुरमा  अंग्रेज  सेनाको  टोली आएको थियो । अंग्रेज सेना बागमतीको बाटो हुँदै काठमान्डु चढाइ गर्ने सोचाइमा थियो । तर समनपुरमा भएको  लडाइको  क्रममा  अंग्रेज  पक्ष  नराम्ररी  पराजित  भएको  थियो  ।  अंग्रेज  पक्ष  पराजित  भएर  फर्केको  समनपुरलाई पुराना स्थानीय मानिसहरुले लडैया समनपुर भन्ने  गरेका  छन्  ।  लडैया  समनपुरमा  ऐतिहासिक  किल्ला  भनिने  ठाउँ  अझै  पनि  छ  ।  ऐतिहासिक  पोखरी  पनि  छ  ।  ऐतिहासिक  स्थानको  संरक्षण  गर्न  समनपुरसमेत रहेको गढीमाई नगरपालिकाले केही काम गर्न  खोजेको  छ  ।  गढीमाई  नगरपालिकाले  संरक्षणको  प्रयास गरेको छ तर नगरपालिकाको प्रयास निकै सानो भएको  छ  ।    गढीमाई  नगरपालिकाको  सानो  प्रयासले  समनपुरको   ऐतिहासिकताको   संरक्षण   गर्न   सम्भव   छैन । यस नगरपालिकाले गरेको प्रयासले यस ठाउँको प्रचार  प्रसार  हुन  सक्दैन  ।  यसको  ऐतिहासिकता  र  पुरातात्विकताको  संरक्षण  गर्न  सकिँदैन  ।  ऐतिहासिक  स्थानको  र  ऐतिहासिक  धरोहरको  रक्षा  र  प्रवद्र्धनको  लागि प्रदेश सरकारले कदम चाल्नु अनिवार्य भएको छ । धार्मिक  तथा  सांस्कृतिक  दृष्टिले  पनि  निकै  महत्वपूर्ण  रहेको  समनपुरको  पौराणिक  महत्व  पनि  रहेको  छ  ।  महाभारतसित यस स्थानको सम्बन्ध छ भने कछाडिया थारुहरुको यसको यस स्थानको सांस्कृतिक महत्व पनि रहेको छ । यसकारण यस ठाउँको संरक्षण र विकासको लागि  प्रदेश  सरकारले  निश्चित  बजेटको  विनियोजन  गर्नु  पर्दछ  ।  सरकारको  नीति  तथा  कार्यक्रममा  यस  ऐतिहासिक  एवं  पुरातात्विक  ठाउँको  बारेमा  खासै  उल्लेख  हुन  नसके  पनि  प्रदेशको  प्रथम  ऐतिहासिक  बजेटमा यस ऐतिहासिक समनपुरको संरक्षणको लागि थोरै भए पनि बजेट विनियोजन गरेर प्रदेशमा ऐतिहासिक स्थानको पर्यटनको विकासको सुरुआत गर्नुपर्छ । यस ठाउँको प्रवद्र्धनले प्रदेश सरकारको गरिमालाई पनि वृद्धि गर्ने कुरामा विश्वास गर्न सकिन्छ । कतिपयले के पनि भनेका  छन्  भने  यहाँको  लडाइको  क्रममा  स्थानीयले  अंग्रेजसित  तोप  खोसेका  थिए  जुन  करिब  एक  शताब्दीसम्म गौर भन्सारमा राखिएको थियो र अहिले अञ्चल  प्रहरी  कार्यालय  वीरगंजमा  राखिएको  छ  ।  यसलाई पनि प्रदेश सरकारले समनपुरमा पुनः स्थापित गराउन सक्यो भने समनपुरको अन्य ऐतिहासिकतातर्फ सबैको ध्यान जान पाउँथ्यो कि ? इतिहास बनाउने र आफ्नो इतिहास बचाउने यो ऐतिहासिक अवसर पनि हो । अहिले हामीले आफ्नो विगतलाई सम्झन सकेनौँ, विगतलाई सम्बद्र्धन गर्न सकेनौँ र विगतको गर्वप्रति वर्तमान पुस्तालाई सचेत गराउन  सकेनौँ  भने  इतिहासको  ठूलो  जिम्मेवारीबाट  हामी  चुक्नेछौँ  ।  समनपुर  र  अन्य  ऐतिहासिक  तथा  पुरातात्विक  एवम्  पौराणिक  महत्वका  स्थानहरुको  खोजी  गरी  सम्बद्र्धन  गरेर  पर्यटकीय  दृष्टिले  पनि  महत्वपूर्ण बनाउनु आवश्यक देखिएको हुनाले प्रदेश सरकारको ध्यान जान जरुरी छ ।

जनकपुरधाम । साधुसन्तहरु रामजानकी विवाहमहोत्सवको तयारीमा जुटेको बेला रामजानकी मन्दिर...

जनकपुरधाम । त्रेता युगकालिन भगवान राम र जानकीको विवाहमहोत्सव धुमधाम...

वीरगञ्ज । नेपाल ईञ्जिनियर्स एशोसिएशनको ३२ औं महाधिवेशनको क्रममा लोकतान्त्रिक...

काठमाण्डु । नेपाल सरकारले निर्धारण गरेको मर्यादाक्रममा व्यापक फेरबदल हुने...

जनकपुरधाम : रामजानकी विवाह पंचमीको चौथो दिन आज तिलकोत्सव ...

सिरहा । सिरहाको गोलबजार नगरपालिका स्थित ज्योति विकास बैंकबाट...

जनकपुरधाम । रामजानकी बिबाहमहोत्सवमा सहभागी हुन आउन लागेका भारत उत्तर...

जनकपुरधाम : सप्ताहव्यापी विवाहञ्चमी महोत्सवको तेश्रो दिन...

सिरहा । सिरहाको गोलबजार उद्योग व्यापार संद्यमा महासचिव बाहेक भरत...

सिरहा । सिरहाको भगवानपुर गाउँपालिका–४ ठाडीमा बम विस्फोट भएको...

जनकपुरधाम । भारत उत्तर प्रदेशका मुख्यमन्त्री योगी आदित्यनाथको जनकपुरधाम भ्रमणको...

जनकपुरधाम : राम–जानकी महोत्सवको दोस्रो दिन शनिवार जनकपुरस्थित विवाह...

जनकपुरधाम: महायज्ञ सुरु हुनेक्रममा जानकी मन्दिरबाट निकालिएको घोडा रथसहितको र्याली...

सिरहा। साना किसान कृषि सहकारि सन्स्था लिमिटेड बिष्णुपुर,सिराहाका सन्चालक समितिले...

सिरहा : लहानमा मधेशी समुदाय र सँस्कृति उपर अपशब्द...

सिरहा । सिरहाका ९ वटा गाँउपालिकामध्ये लक्ष्मीपुर पतारी गाँउपालिका अहिलेसम्म...

सिरहा । सिरहाको गोलबजार व्यापार संघको जारी मतगणनामा भरत अग्रवाल...

जनकपुरधाम : महोत्तरीको मनरा सिस्वा नगरपालिका वडा नं...

रौतहट: रौतहट जिल्लाको गौर नगरपालिका वड़ा नम्बर ३ मा रहेको...

गौर : गौर नगरपालिकाले शिक्षा क्षेत्रको सुधारको लागि शुरू गरेको...

रौतहट: रौतहट जिल्लाको राजदेवी नगरपालिका वड़ा नम्बर ८ मा रहेका...

रौतहट ; रौतहट जिल्लाको ईशनाथ नगरपालिका १५ औ खुल्ला दिसा...

जीतपुर : जीतपुरसिमरा उपमहानगरपालिकाले लैङिगक हिँसा बिरुद्धको १६ दिने...

जनकपुरधाम : नयाँ शक्ति पार्टी, नेपाल प्रदेश नम्बर २ का...

जनकपुरधाम । मुख्यमन्त्री लालबाबु राउतले संचारक्षेत्रको वृति विकासको लागि प्रदेश...

जनकपुरधाम । रामजानकी विवाह पञ्चमी महोत्सव जनकपुरधाममा शुक्रवारबाट विधिवत रुपमा...

सिरहा : सिरहा २२ मङ्सिर ।सिरहाको लहान नगरपालिका बाट हतियार...

जनकपुरधाम : लालपूर्जा भएको ५ विघा निजी जग्गामा नेपाली सेनाका...

जनकपुरधाम । स्वतन्त्र मधेश गठवन्धनका संयोजक सी के राउत...

लहान : सिराहा अर्नमा गाउँपालिका– ३ हर्कट्टामा मोटरसाइकलबाट लडेर...

सिरहा । बिष्णुपुर गाउँपालिका वडा नम्बर १ मा फिल्मी...

जनकपुरधाम । नेपाल अन्तराष्ट्रिय कृष्ण भावनामृत संघको ...

बर्दिबास । १५औं अन्तराष्ट्रिय महिला ...

जनकपुरधाम । धनुषाधाम नगरपालिका–९...

पोखरिया । पर्साको छिपहरमाई गाउँपालिकाको भिस्वा ...

जनकपुरधाम ।प्रदेश सभा २ मा विभिन्न सातवटा समितिहरु ...

जीतपुर: भौतिक पुर्बधार तथा यातायातमन्त्री रघुबिर महासेठले बाराको जीतपुरसिमरा उपमहानगरपालिका...

काठमाण्डु । संघिय समाजवादी फोरम नेपालको पदाधिकारी बैठकले पार्टीमा रहेको...

जनकपुरधाम । प्रदेश २ को सरकारले रकम अभावमा एमबीबीएस अध्यनबाट...

जनकपुरधाम : जनकपुरमा गुठीको अर्बौं मूल्यको जग्गा कीर्ते गरी बेचेको...