Tue, 13 Nov 2018
ताजा समाचार
सूर्यदेवको आराधना गरी छठपर्व मनाइँदै, यस्तो छ व्रतविधि || बरियारपट्टीको सरकारी अस्पतालमा औषधिको अभाव || छठ पर्वमा चढाइने केरा जनकपुरधामको बार्ह बिघा || छठ पर्वमा चढाइने उखु जनकपुरधामको बार्ह बिघ्घा नजिकै || छठको तयारी अन्तिम चरणमा || विपन्न परिवारलाई वडाअध्यक्षको सहयोग || सरकार संघीय शिक्षा ल्याउने तयारीमा || शिक्षामा फड्को मार्दै प्रदेश || गरीब तथा विपन्नलाई छठ पूजाका लागि सामाग्री वितरण || छठ प्रारम्भ, आज खरना || भोजको निहुँमा युवतीमाथि सामूहिक बलात्कार || केन्द्र, प्रदेश र स्थानीय तहबीच विदा प्रतिष्पर्धा || साँसद रौनियार योजना तर्जुमामा || प्रदेश २ ले खेलमैत्री नीति बनाईने || लागूऔषधसहित एक पक्राउ || नालामा मासु बेच्दा छठ व्रतालुलाई सकस || सुरू भयाे काठमाडौं–जनकपुर पर्यटकीय बस सेवा || गलत सूचना दिने पक्राउ || छठका लागि बाँसको सामग्री बनाउन व्यस्त मरिक समुदाय || विष्फोटक पदार्थ नष्ट || राजपुत क्षेत्रिय समाज नेपालको नवनिर्मित भवनको समुदघाटन सम्पन्न || तिहारमा रु ५० लाखको फूलमालाको कारोबार || रेडियो नेपालका पूर्व सम्पादक मास्केको निधन || सामुदायिक विद्यालयलाई सहयोग || पाँच घर जलेर नष्ट || राति १० बजेपछि देउसी भैलो खेल्न रोक || मनाइयो कुकुर तिहार || महिन्द्रा ब्रान्डका गाडिहरुको मेगा डेलिभरी कार्यक्रम || सेतो ब्राउन सहित महिला पक्राउ || विद्यापति स्मृति त्रिद्विवसीय || नगरपालिकाको मोबाइल एप्स || आगलागीबाट एकको मृत्यु || चोरीका सामान सहित ३ पक्राउ || सामुदायिक प्रहरी साझेदारीको संरचना गठन || जानकी मन्दिरको लागि पौने ८ करोड दिने || काँग्रेसको आन्दोलन स्थगन || लागुऔषध सहित २ पक्राउ || गाडी खरिदमा व्यापक कमिसन || जनकपुरमा दुई भारतीय नागरिक मृत फेला || चीनमा ट्रकको ठक्करबाट १५ जनाको मृत्यु, ४४ घाइते ||
प्रादेशिक राजनीतिको अवस्था

असाड १०, २०७५

  •                           किशोर नेपाल

 जनता हिजो पनि निरपेक्ष थियो, आज पनि निरपेक्ष छ । लोकतान्त्रिक राजनीतिमा जनताको निरपेक्षता वडो खतरनाक

संघीय  सरकारका  प्रधानमन्त्री  केपी  शर्मा ओली र अन्य नेताहरु समृध्दिको नारा लगाउन  व्यस्त  छन  ।  प्रेसलाई  सरकारले  आफनो कब्जामा लिइ सकेको छ । यसभन्दा अघि  नेपाल  पत्रकार  महासंघका  अध्यक्ष  रही  सकेका  डा.  महेन्द्र  विष्टले  नेपाल  टेलिभिजनको कार्यकारी अध्यक्ष नियुक्तहुने वित्तिकै     ।।।पत्रकारहरुले     (राजनीतिक     पदाधिकारीहरुलाई) प्रश्न सोध्न पाउने, तर मिलाएर सोध्नुपर्ने’ वताएका छन । मिलाएर सोध्ने  भनेको  के  हो  ?  कार्यकारी  अध्यक्ष  विष्टले व्याख्या गरेका छैनन । यस्तो लाग्दछ समृध्दिका  नाममा  देश  खेलाचीमा  चलेको  छ  ।  केरुङबाट  रेल  आउने  हल्ला  गर्यो,  एक चरण वितायो, रक्सोलबाट रेल आउने वतायो, अर्को चरण वितायो । मानिसहरुको मनमा  पर्न  थालेको  छ  नेपालको  वामपन्थी  सरकारले  भारत  र  चीनबाट  आउने  रेलमा  राखेर समृध्दि ल्याउने भएकोछ । समृध्दिको  यो  कथा  सुनेर  निकै  छोटो  समयमा  नै  जनता  सरकारसंग  दिक्क  भै  सकेका  छन  ।  सरकारको  यो  शैली  २०१७  सालपछि  निरंकुश  राजाले  प्रयोग  गरेको  शैली भन्दा फरक छैन । अव कुनदिन देखि गायक  गायिकाले  समृध्दिको  गीत  गाउन  थाल्दछन र कलाकारहरुले समृध्दि शव्दको नाट्य  रुपान्तर  गर्नेछन  ।  यो  अभियानमा  कुनै  नौलोपना  छैन  ।  कुनै  हार्दिकता  पनि  छैन । जनता हिजो पनि निरपेक्ष थियो, आज पनि निरपेक्ष छ । लोकतान्त्रिक राजनीतिमा जनताको निरपेक्षता वडो खतरनाक हुन्छ । राज्यको  व्यवसायमा  जनताको  सहभागिता  भएन  भने  अन्ततः  त्यसले  सरकारलाई  नै  असफल  वनाइ  दिन्छ  ।  प्रत्येक  वर्ष  सरकारले जनताको नाममा अर्वौं र खर्वौंको बजेट तर्जुमा गर्दछ । तर, त्यसमा जनताको सहभागिता नहुने हुनाले बजेटहरु निष्प्रभावी हुन्छन  ।  यो  सत्यलाई  सरकारले  देशमा  भएको यति ठूलो परिवर्तनपछि पनि वुझन सकेको छैन । यो हाम्रो देशकै दुर्भाग्य हो ।देशमा संघीय सरकार गठन भएको छ । संविधानको  मांग  अनुसार  प्रादेशिक  सभा  र  सरकारहरु गठन भएका छन । नेपाल राष्ट्रको इतिहासमा   नै   पहिलोपटक   संविधानले   स्थानीय  निकायहरुलाई  आर्थिक  सामाजिक  र  राजनीतिक  हिसावले  वलियो  वनाएको  छ  ।  तर,  जुन  जुन  क्षेत्रमा  यसका  असरहरु  देखिनुपर्ने  हो  त्यो  देखिएका  छैनन  ।  देशले  नाममा  मात्रै  गणतन्त्र  खोजेको  होइन  ।  गणतन्त्रमा जनताको सर्वोपरिता स्थापित हुने हुनाले नेपाली जनताले त्यसलाई आत्मसात गरेको  हो  ।  यति  कुरा  सवैले  वुझेका  छन  ।  नवुभ्mने कोही छैन । तरपनि, नवुझे झै गर्ने र तर्किने नेता र कर्मचारीहरुको वथान यथावत छन  ।  न  त,  सोचे  अनुसार  स्थानीय  तहमा  नियोजित काम हुन सकेको छ, न त प्रादेशिक तहमा समन्वय हुनुपर्ने स्थानीय तहका संघीय आवश्यकता  नै  परिभाषित  हुन  सकेको  छ  ।  सरकारसंग पैसा छैन । त्यसो भनेर अहिले शुरु भएको  संवैधानिक  प्रक्रियालाई  स्थगितगर्न  त  मिल्दैन  ।  यसको  समन्वय  कसरी  हुने  हो  ?  सरकारसंग  त्यसको  कुनै  प्रोटोटाइप  छैन । अहिले हरेक क्षेत्रमा वेथिति छ । संघीय सरकार सुन तहकीकातको मुद्दामा महिनौंदेखि अलमलिएको छ । सवै नेपालीलाई थाह छ सुन कहाँबाट आउँछ र कहाँ जान्छ । यसमा को को लागेका छन । तैपनि, सरकार सुनको नौटंकी देखाउँछ । कर प्रशासन, आपूर्ति, शिक्षा, स्वास्थ्य र सडक जस्ता आधारभूत विषयमा प्रादेशिक  अधिकार  र  स्वामित्व  स्थापितगर्न  अनकनाउँछ   सरकार   ।   यो   अवस्थामा   संघीय  व्यवस्थाको  सफलता  विवादास्पद  हुन्छ  ।  यो  सबै  अव्यवस्थाको  जिम्मेवार  केन्द्रमा  रहेको  संघीय  सरकार  र  यसका  नेताहुन  ।  अधिकारलाई  संकुचनमा  राखेर  उनीहरु राष्ट्रको शासनगर्न चाहन्छन । स्थानीय र  प्रादेशिक  तहमा  अधिकारको  वाँडफाँड  भयो   भने   आपूm   कमजोरहुने   भावनाले   राजनीतिज्ञ   र   उच्चपदस्थ   कर्मचारीतन्त्र   भयातुर  देखिएको  छ  ।  अहिलेका  राजनीतिक  दलका  एकजना  नेताले  पनि  संघीय  शासनका  अवधारणा  वुझेका  छैनन  ।  यस्तो  स्थितिमा  हामीकहाँ संघीय शासनको भविष्य के होला ? यक्ष प्रश्न खडा भएको छ ।अहिलेसम्म कर्णाली वाहेक अन्य कुनै प्रदेशले  आफनो  प्रदेशको  नामाकरणगर्न  सकेका  छैनन  ।  कति  ठाउँमा  प्रदेशको  राजधानी  विवाद  पनि  उठला  ।  नामाकरण  र   राजधानी   साना   विषय   होइनन   ।   प्रदेशको  नाम  त्यहाँका  सवै  निवासीहरुको  पहिचानको   प्रतिनिधित्व   हुनेगरी,   चित्त   वुझनेगरी  र  जनजिब्रोमा  चढने  गरी  राख्नु  पर्दछ  ।  यस  प्रकारको  सोच  अहिलेका  कुनैपनि राजनीतिक दलमा देखिएको छैन । केन्द्रीय शासनमा रहेका दलहरुमा सवभन्दा बढी यो चेतना आउनुपर्ने हो । यसका लागि सवभन्दा   वढी   कार्यकर्ताको   परिचालन   उनीहरुबाटै हुनुपर्ने हो । तर, एकताको दलदल र  दंगलमा  फँसेका  एमाले  र  माओवादी  यतातिर निस्पृह देखिएका छन । एकतासंगै उठेका उनका आ–आफना राजनीतिब मुद्दा यति  सघन  छन  कि  त्यसलाई  छिमल्नु  दुवै  पार्टीका  नेताका  लागि  हाडेओखर  टोक्नु  वरावर भएको देखिएको छ ।साँच्चै   भन्ने   हो   भने,   २   नम्वर   प्रदेश  र  अन्य  प्रदेशका  मधेश  प्रभावित  क्षेत्रमा  संघीय  शासनप्रति  जुन  आकर्षण  देखिएको छ, पहाडी र हिमाली क्षेत्रमा त्यो देखिएको छैन । खासगरेर, पहाडी क्षेत्रबाट प्रादेशिक समाचारको पर्याप्त प्रवाह भएको छैन  ।  प्रादेशिक  आवश्यकताहरुका  वारे  उठेका  आवाजहरु  सवैतिर  नसुनिदासम्म  कुनैपनि प्रदेशको आधारभूत आवश्यकताबारे केही  भन्न  सकिदैन  ।  सरकारमा  रहेका  र  नरहेका  पार्टीका  केन्द्रीय  नेतृत्वले  आफना  सामिप्यमा  रहेका  पत्रकारहरुलाई  प्रादेशिक  महत्वका  सूचना  र  समाचारहरुको  प्रवाह  वढाउन  सल्लाहदिने  हो  भने  त्यो  एउटा  गतिलै  काम  हुन्छ  ।  अहिलेको  अवस्थामा  कुनैपनि   पत्रकारले   स्वतन्त्र   हिसावले   कामगर्ने  वातावरण  छैन  ।  राजनीतिको  खेलमा   सवै   संचारकर्मीहरु   अल्झिएका   छन  ।  अहिलेको  पत्रकारिता  खुला  पनि  छ  र वन्द पनि छ । अघि उल्लेख गरिएकै छ, प्रधानमन्त्री,  मन्त्री  वा  नेता  जसलाई  प्रश्न  सोधेपनि ।।।मिलाएर’ सोध्नु पर्दछ ।अहिलेको  यो  तरंगित  अवस्थालाई  चिर्दै  दुइ  नम्वर  प्रदेशका  वुध्दिजीवीहरु,  राजपा–नेपाल,  फोरम  र  अन्य  दलका  नेताहरुले    वर्तमान    अवस्थाको    सही    व्याख्या गरेर दुइ नम्वर प्रदेशका जनतालाई मात्रै   होइन,   सवै   प्रदेशमा   प्रादेशिक   एकताका  लागि  राजनीतिलाई  मजवूतगर्ने  सूत्रको  निर्माणगर्न  नसक्ने  थिएनन  ।  तर,  मधेशका  नेताहरु  मध्ये  आपूmलाई  वलिया  भन्नेहरु सरकारमा गएका छन । राजपाका केही नेताहरु सरकारमा जाने वहानाबाजी खोज्दैछन । हालका प्रधानमन्त्री ओलीले हिजो मधेश आन्दोलनका बेला चलाएको जिव्रो मधेशका मैं हूँ भन्ने नेताले बिर्सिएका छन । आफनो स्वाभिमान जोगाउन नसक्ने नेताहरु  बारम्बार  अपमानित  भएका  छन  र  पनि  सरकारमा  जान  जतिसुकै  वेला  निहुरिन्छन भने प्रदेश कसले वनाउँछ ?

जनकपुरधाम : छठ पर्वको मुख्य दिन आज साँझ अस्ताउँदो...

सिरहा । बरियारपट्टी गाउँपालिकामा रहेका सरकारी अस्पतालमा औषधिको अभाव भएपछि...

छठ पर्वमा चढाइने केरा जनकपुरधामको बार्ह बिघा ...

छठ पर्वमा चढाइने उखु जनकपुरधामको बार्ह बिघ्घा नजिकै...

अनिल कुशवाहा , महेन्द्रनगर (धनुषा) । ...

जीतपुर । दलित, गरिब तथा बिपन्न बर्गहरुलाई छठ मनाउनकोे लागि...

कुलदिप दास ( प्रेम ) , जनकपुरधाम : जनकपुरधाम...

जनकपुरधाम । छठ पर्व आईतवारबाट विधिवत प्रारम्भ भएको छ ।छठको...

लहान । सिरहा जिल्लाको लक्ष्मीपुर पतारी गाउँ पालिका–२ की एक...

वीरगञ्ज । देशभरी नै लोकप्रिय बन्न थालेको छठ पर्वको अवसरमा...

वीरगञ्ज । पर्सा जिल्ला निर्वाचन क्षेत्र नम्बर ३ बाट प्रतिनिधि...

जीतपुर (सिमरा) ।बाराको जीतपुरसिमरा उपमहानगरपालिका बासीहरु ...

जनकपुरधाम : दीपज्योती टुर्स एण्ड ट्राभल प्रालिले पहिलोपटक काठमाडौंबाट पर्यटकीय...

बाजुरा : १०० नं मा फोन गरेर गलत सूचना...

इनरुवा : छठ पर्व शुरु भएसँगै सुनसरीका मरिक समुदायलाई अहिले...

सिरहा । सिरहाको औरही गाउँपालिकाका सशस्त्र वेश क्याम्पमा वाडा नम्बर...

राजपुत क्षेत्रिय समाज नेपालको नवनिर्मित भवनको समुदघाटन सम्पन्न ...

जनकपुर : यस वर्ष तिहारमा जनकपुरमा रु ५० लाख...

काठमाडौँ : रेडियो नेपालका पूर्व समाचार सम्पादक तथा प्रसारक...

लेखनाथ : कास्कीको पोखरा महानगरपालिका–३१ बेगनासस्थित आनन्दज्योति माविमा विद्यार्थीसँगै...

कृष्णनगर : कपिलवस्तुको शिवराज नगरपालिका–१० इस्लामनगरस्थित तिहारका लागि बालेको...

काठमाडौँ, : जिल्ला प्रशासन कार्यालय काठमाडौँले राति १० बजेभन्दा...

काठमाडौँ : यमपञ्चकको दोस्रो दिन आज इमान्दारीपूर्वक घरको सुरक्षामा...

जनकपुरधाम । नेपालको लागी महिन्द्रा गाडिको आधिकारीक बिक्रेता ...

गोलबजार , सिरहा : लागूऔषध सेतो ब्राउन ...

जनकपुरधाम : जनकपुरमा विद्यापति ट्रस्टले त्रिद्विवसीय विद्यापति स्मृति पर्व...

लमजुङ : बेंसीशहर नगरपालिकाले ‘बेंसीशहर नगरपालिका’ नामक मोबाइल एप्स...

मेलम्ची : सिन्धुपाल्चोकको पाँचपोखरी थाङ्पालगाउँपालिका–५ गुन्सामा गए राति १...

चन्द्रपुर । रौतहटको चन्द्रनिगाहपुरमा रहेको चा“द अफसेट प्रेसबाट समान चार्ने...

सिरहा । सिरहाको बरियारपट्टी ईलाका प्रहरी कार्यालय परिसरमा गाउँपालिका स्तरिए...

जनकपुरधाम । प्रदेश २ का मुख्यमन्त्री मो. लालबाबु राउत गद्दीले...

मलंगवा । सर्लाहीको रामनगर गोली काण्ड पछि आन्दोलित बनेका नेपाली...

बर्दिवास । जनकपुरधामबाट काठमाण्डु तर्फ जाने नेपाल माईक्रोको चेकजाँच गर्ने...

गाडी खरिदमा मेयर साह नजिकका केहि कर्मचारी र उनको प्रत्यक्ष...

जनकपुरधाम : जनकपुरमा आईतवार दुई भारतीय नागरिक मृत अवस्थामा...

बेइजिङ । ट्रक चालकले नियन्त्रण गुमाएपछि ट्रकले ठक्कर दिएर चीनको...