Fri, 18 Jan 2019
ताजा समाचार
चैत्र मसान्त भित्रमा पर्सा जिल्लालाई खुलादिशा मुक्त जिल्ला घोषणा गर्ने || सवारी साधनहरुको मेकानिकल चेक जाँचतथाचालकहरुको स्वास्थ्य परिक्षण || सरकारी अस्पतालमा औषधिको अभाव || वन सखाप पार्न लागेको प्रदेश मन्त्रीको आरोप || रेल खरिद गर्न सरकारको सैद्धान्ति सहमति || बेलायतकी महारानीका पति फिलिप सवारी दुर्घटनामा घाइते || बार्सिलोना कोपा डेल रे फुटबलको क्वाटरफाइनलमा || स्वास्थ्य अवस्था गम्भीर भएपछि डा. केसीलाई राति काठमाडौं ल्याइयो || २ करोड लागतमा अश्वमेध यज्ञ || वरियापट्टी गाउँपालिकामा संघर्ष समितिद्धरा धर्ना : कामकाज प्रभावित || सहारा विकास बैंकको सूचीकरण खारेज भएपछि कारोबारमा गिरावट || १८ वर्ष देखी फरार प्रतिवादी पक्राउ || डा.झाको लापर्वाहीले बिरामीको मृत्यु,अस्पतालमा तनाव || काँग्रेसलाई मजबुत बनाउनुको विकल्प छैन : नेता जोशी || एडिबीको काम गुणस्तरहिन भइरहेको गुनासो || जनता आवासले दलितको उठिबास || मेर्चाारा कार्बाही स्वरुप सप्तरीमा प्रहरी हवलदारमाथि गोली प्रहार , || अलपत्र परेका नेपाली कामदार नरेन्द्र स्वदेश फिर्ता || मिनि म्याराथनको उपाधि सुजनले जिते || २१ औं भूकम्पीय सुरक्षा दिवस मनाइँदै || सुन ६२ हजार नजिक || हात्तीबाट पिडित घर परिवारलाई नगरपालीकाले क्षतिपूर्ति दिने || बेटीलाई १ लाखको बीमा सुरु || संघिय सरकार विरुद्ध प्रदेश २ अदालत जाने || थारु समूदायको उत्थानका लागि प्रदेश सरकार प्रतिवद्ध : मुख्यमन्त्री राउत || लागुऔषध गाँजा सहित एक पक्राउ || ६ वर्ष पछि फरार प्रतिवादी पक्राउ || तराई–मधेशमा तिला सङ्क्रान्ति मनाइँदै || बालिका हत्यारालाई जन्मकैद || छ महीनाको अवधिमा रु १९ अर्बभन्दा बढी राजश्व सङ्कलन || सप्तरीमा मोटरसाइकल दुर्घटनामा सशस्त्र प्रहरीका यादवको मृत्यु || माघ १ गते प्रदेश २ मा सार्वजनिक विदा || २२ किलो गाँजा बरामद || भुकम्प जाेखिम व्यवस्थापनका लागि स्थानिय संञ्चारकर्मीहरूकाे लागि तालिम कर्यशाला सम्पन्न || सचिव झा पक्राउपछि रिहा, छानविन समिति गठन || तराई मधेशमा अब समस्या छैन : मन्त्री पोखरेल || सेनाले बलात्कारको प्रयास गरेको भन्दै ५ घण्टा राजमार्ग अवरुद्ध || सेनाबाट बलात्कार प्रयास, ५ घण्टा राजमार्ग अवरुद्ध || मधेशमा बैकल्पिक शक्ति निर्माण गरेर मूल मुद्दालाई जिवन्त राख्नुपर्छः संयोजक || जनकपुर जेसीजको ३६औ शाखा अधिवेशन सम्पन्न ||
सन्दर्भ : नेपाल, भारत, चीन

असाड १२, २०७५

  •                                 रोशन जनकपुरी

 एक; सन् २०१४मा चिनियाँं कम्युनिस्ट पार्टीको निमन्त्रणामा  दशदिने  भ्रमणमा  चीन  जाने  एउटा  टोलीमा मपनि परेको थिएँं । मैले त्यहाँको तत्कालीन विदेश उपमन्त्रीसंग भेट्ने मौका पाएको थिएँं ।उनलाई मैले आफ्नो परिचय दिँंदा म नेपालको तराई मधेशबाट आएको  भने  ।  उनलाई  तराई  मधेशबारे  खासै  थाहा  रहेनछ  ।  मैले  उनलाई  तराई  मधेश  भनेको  दक्षिणी  नेपाल हो भनेपछि उनले केही बुझेजस्तो गरे । उनले सोधे — ।।।त्यहाँं हाम्रा (चिनियाँं) बारेमा के भन्छन् ?’ मैले  उनलाई  भने  —  ।।।त्यहाँै  त  मानिसहरु  सीमासंग  जोडिएको भारतसंग नजिक छन् ।’ मैले तराईमधेशको बारेमा  बताउँंदै  कृषिबहुल  यसक्षेत्रमा  चीनसरकारले  कृषिविकासमा लगानी गर्न आग्रह समेत गरेँं । उनको जबाफ रोचक थियो । उनले भने — ।।।हाम्रा चेयरम्यान माओ  त्से  तुङ्ग  (चिनियाँंहरुले  माओलाई  स्नेहपूर्वक  अझै चेयरम्यान नै भन्छन् ।)ले नेपालबारे हामीलाई महत्वपूर्ण  शिक्षा  दिनुभएको  छ  ।  उहाँंले  भन्नु  भयो  नेपाललाई सकेजति धेर्र सहयोग गर्नु, तर भारतभन्दा एकरुपियाँं कमै गर्नु ।’ दुई  ;  फ्रान्सिसी  इतिहासकार  सिल्भा  लेभीले  नेपालबारे  आफ्नो  पुस्तकमा  नेपाल  र  चीनबारे  रोचक प्रसंग उल्लेख गरेका छन् । नेपालका एकजना शाहवंशीय राजा सुरेन्द्र वीरविक्रम शाहले तत्कालीन चिनियाँं  बादशाहलाई  अँंग्रेजबाट  सुरक्षाको  निम्तिी  बिन्ती  गर्दै  पत्रलेखेका  थिए  ।  जवाफमा  चिनियाँं  बादशाहलेजवाफ  दिएका  थिए  —  ।।।हामी  टाढा  छौँं,  त्यतैतिर राम्रो सम्बन्ध बनाई राख्नु ।’यो दुईवटा प्रसंगले नेपाल, भारत र चीनबारे चीनको पारम्परिक  कूटनीति  प्रदर्शित  गर्दछ  ।  अहिलेसम्म  चिनिया  कूटनीतिलाई  मौन  कूटनीतिको  संज्ञा  दिँंइदै  थियो, तर अब त्यसो रहेन । विगत दशवर्षमा वर्तमान चिनियाँं  राष्ट्रपति  सी  जिङ्ग  पिङ्गको  कार्यकालमा  चिनियाँं  कूटनीति  क्रमशः  मुखर  हुँंदैगएको  छ  ।  विशिष्टता के छ भने चिनियाँं मुखरता शब्दभन्दापनि कामबाट  बढी  देखिन्छ  ।  चीनयाँं  व्यवसायलाई  विश्वसंग जोडन र अमेरिकी पूँंजीविश्वको समानान्तर नवोदित   आर्थिकशक्तिदेशहरुको   लबी   खडागर्न   विश्वको दोस्रो आर्थिकशक्तिको रुपमा परिचित चीनले एशिया, युरोप, अफ्रीका र मध्यअमेरिकालाई सडकको माध्यमबाट   जोडने   बेल्ट   एन्ड   रोड   इनिसिएटिभ   नामक  सडक  परियोजना  र  संघाई  सहयोग  संगठन  (एससीओ)को गठन तथा संघाईमा केन्द्रिय कार्यालय रहेको ब्रिक्स देशहरु (ब्राजिल, भारत, रुस, चीन, दक्षिण अफ्रिका)को  साझा  बैंक  न्यु  डेभलपमेन्ट  बैँंकको  गठनबाट  उसको  कूटनैतिक  मुखरता  र  आक्रामकता  बुझ्न सकिन्छ । यसको प्रभाव कति जब्बर छ भने सीमा विवादमा  एतिहासिकरुपमै  प्रतिद्वन्दिताको  स्थितिमा  रहेको  भारत  समेत  एससीओमा  पर्यवेक्षककै  रुपमा  भएपनि सामिल छ । जहाँंसम्म  भारत  र  चीनको  सम्बन्धको  कुरा  छ,  हाल विश्वमा तीव्रगतिमा आर्थिक विकास गरिरहेका यी  दुईदेशहरु  सीमाको  कारण  विगतमा  युद्ध  समेत  लडीसकेका  छन्  ।  तर  वर्तमानमा  उनको  सम्बन्ध  ।।।लभ विथ हेट’ (घृणासहित प्रेम)को छ । यो भनेको दुईवटा  प्रतिस्पर्धी  व्यापारीहरुको  स्थिति  हो  ।  र,  वर्तमान विश्वमा मित्रता र युद्ध दुबैको आधार पूँंजी अर्थात्  व्यापार  नै  हो  ।  भारत  र  चीन  दुई  भिन्न  राजनैतिक व्यवस्थाका देशहरु हुन् । विगत हेर्ने हो भने विश्वमञ्चमा  दुबै  भिन्न  लबीका  पनि  देशहरु  हुन्  ।  भारतको  निकटता  अमेरिकासंग  छ  भने  चीन  आफै  एउटा ध्रुवको रुपमा विकसित हुने प्रयासमा देखिन्छ । एउटा यस्तो ध्रुव जो अमेरिकाप्रति कटु प्रतिद्वन्दीको रुपमा  उभिएको  छ  ।  यद्यपि  क्षेत्रीय  प्रतिस्पर्धामा,  विशेष  गरेर  दक्षिण  र  दक्षिण  पूर्व  एसियामा  चीन  र  भारत  दुबै  प्रतिस्पर्धामा  देखिन्छन्  ।  एक  वर्षपहिला  भूटानको   सीमा   डोकलाममा   भारत   र   चीनका   सेनाबीच  घम्साधम्सी  यसै  वर्चस्वको  प्रतिस्पर्धाको  परिणाम  नै  हो  ।  दक्षिण  एशियामा  यी  दूईदेशहरुको  प्रतिस्पर्धा  झन्  तीखो  देखिन्छ  ।  कुनैसमय  भारतीय  प्रभाव  मानिने  दक्षिण  एशियाका  देशहरु  मध्ये  पाकिस्तान, श्रीलंका, बांग्लादेश, भारतीय कूटनैतिक सौहार्द्रताबाट  टाढिएको  देखिन्छ  भने  भूटान  भारतकै  अभिभावकत्वमा छ । मालदिब्स आन्तरिकरुपमा भारतप्रति रुखो छ । यसले दक्षिणएशियामा समेत चिनियाँं कूटनैतिक  मुखरता  क्रमशः  आक्रामक  हुँंदैगएको  बुझिन्छ  ।  पूर्वी  र  दक्षिणपूर्वी  एसियाका  देशहरु  म्याँंमार,  इन्डोनेसिया  आदि  देशहहरु  चिनियाँं  सडक  परियोजना  बेल्ट  एन्ड  रोड  इनिसिएटिभमा  सामेल  हुनुलाई भारतीय कूटनीतिले आफूलाई घेराबन्दी गर्न थालेको  भनि  बेला  बेलामा  अभिव्यक्ति  दिनुलेपनि  चिनियाँं  कूटनीतिको  बढदो  प्रभावलाई  अभिव्यक्त  गर्दछ । संघाई   सहयोग   संगठनमा   सहज   देखिएपनि   भारत,  बेल्ट  एन्ड  रोड  इनिसिएटिभ  परियोजनाको  विपक्षमा  देखिन्छ  ।  भारतले  यसो  गर्नुको  पछाडी  आफूलाई  चीनको  प्रतिस्पर्धीको  रुपमा  उभ्याउन  खोज्नु  हो  ।  तरपनि  दक्षिणएसियाका       प्रायः       सबै    देशहरुले    यस    परियोजनामा सामेल हुने सहमति देखाईसकेका छन्  ।  भारतको  आन्तरिक चाहनाको विपरीत  नेपाललेपनि  यस परियोजनामा दस्तखत  गरिसकेको छ  ।  वस्तुतः  यस  चिनियाँं         परियोजनामा      सामेल      हुनुको अर्थ चीनको विश्व व्यापारमा  सामेल  हुनु  हो  र  चिनियाँं  अनुकूलतामा  देशभित्र  आर्थिक     विकासको     सम्भावनाहरु     विकसित  गर्नु  हो  ।  तर  यसको  अर्को  पाटो  नेपालको  पारम्पिरिक  राजनैतिक  दिशा  र  कूटनीतिमा  परिवर्तन  आउनुपनि  हो  ।  नेपालमा  भैरहेका  राजनैतिक  परिवर्तनहरुले नेपाली समाजमा नयाँं वैचारिक संक्रमण त देखिएकै छ, यसले नेपाल, भारत र चीनको त्रीदेशिय सम्बन्धलाईपनि नयाँंस्तरमा प्रभावित गरिरहेको देखिन्छ । प्रधानमन्त्री केपी ओलीको भर्खरको चीनभ्रमणमा पनि यसको प्रभाव सहजै हेर्नसकिन्छ । नेपाल  र  भारतको  राजनैतिक,  सांस्कृतिक  र  भौगोलिकसम्बन्ध   एतिहासिकरुपमा      सबैभन्दा   नजिक छ । तीनतिर बाट भारतीय सीमाबाट घेरिएको भूपरिवेष्ठित  देश  नेपाल,  भारतसंग  सबैभन्दा  नजिक  हुनुपनि  स्वाभाविक  नै  हो  ।  यसलाई  प्रायः  सबैतिर  विश्व राजनीतिमा समेत आत्मसात् गरेकै देखिन्छ । नेपालको  भूपरिवेष्ठित  अवस्थाले  इतिहासको  एउटा  क्रममा  परनिर्भर  राजनीति  जन्मनुपनि  स्वाभाविक  नै  हो  ।  त्रासदी  के  छ  भने  विभिन्न  एतिहासिक  आरोह–अवरोहमा   यो   भौगोलिक   परनिर्भरता   राजनीतिकरुपमा समेत अभिभावकत्वको स्थितिसम्म विकसित  भएको  देखिन्छ  ।  सन्  १८१६को  सुगोली  सन्धीमा अँंग्रेजसंग पराजित नेपालले गरेको सुगौली सन्धीले यस अभिभावकत्वलाई झन् औपचारिकता प्रदान ग¥यो । सन् १९५०मा भएको स्वतन्त्र भारतसंग भएको  शान्ती  र  मैत्री  सन्धीमा  समेत  भारतले  यसै  अभिभावकत्वलाई  निरन्तरता  दिएको  देखिन्छ  ।  यो  अभिभावकत्व सहमति र सन्धीमात्र होइन, नेपालको राजनीतिक    सांस्कृतिक    जीवनमा    सर्वतोमुखी    देखिन  थाल्यो  ।  राजनीतिक  पार्टीहरुमा  भारतप्रति  मैत्रीपूर्ण  सौहार्द्रता  हुनुपर्ने  ठाउँंमा  मुख  ताक्ने  प्रवृत्ति  देखियो  ।  परिणाम  भारतलेपनि  नेपालको  हरेक  राजनीतिक, कूटनैतिक र सामरिक गतिविधिमा आफ्नो भूमिकाको अपेक्षा गर्न थाल्यो । एक प्रकारले भारतीय राजनीतिमापनि  नेपालप्रति  अभिभावकीय  भूमिका  सहजरुपमा बोध गर्नथालियो र आफू अनुकूल न भए रिस्सिने,  खिस्सिने,  ठुस्किने  र  प्रताडनासम्म  दिनेको  भावमा  समेत  विकसित  भएको  देखियो  ।  भारतको  पहिलो  निर्वाचित  प्रधानमन्त्री  जवाहरलाल  नेहरुको  नेपालबारे  औपचारिक–अनौपचारिक  अभिव्यक्तिहरु  जो  नेपालमा  नेहरु  डक्ट्रीनको  नामले  चर्चित  छ,  त्यसमा सुरक्षा चासोसंगै यो अभिभावकत्वपनि झल्किन्छ । तर  नेपाल–भारतको  यस  समग्र   सन्दर्भमा   नेपाल   तीन  तिरबाट  भारतले  घेरिएपनि     चौथो     सीमा    चीनसंग    जोडिएको  भन्ने  तथ्य   उपेक्षित   नभएपनि  कम  महत्वको    रह्यो,      जो      अहिले तीव्रतासाथ महत्वको बन्दैछ  ।  नेपाल–भारत     कूटनैतिक     सम्बन्धको       एउटा       विशिष्टता के हो भने भारतको  मूल  राजनीति  कम्युनिष्ट  आन्दोलनप्रति  असहिष्णु  प्रकृतिको  रहँंदै आएको छ भने नेपाली राजनीतिमा परिवर्तनको मूल आधार नै कम्युनिस्ट आन्दोलन रहिआएको छ । वि.स. २००७ सालमा राणाशासनबाट मुक्त भएदेखि प्रचण्डको नेतृत्वमा माओवादीहरु जनयुद्ध विसर्जित गरेर  संसदीय  राजनीतिमा  आएसम्म,  भारतीय  राजनीतिको चरित्र अनुकूलकै नेपाली काँंग्रेस सत्तामा छँंदा  संशोधनवादी  एमाले  सहयोगी  भूमिकामा  थिए  र  कम  बेसी  उनिहरुपनि  दक्षिणकै  सद्भावमा  रहेर  राज्यसत्तामा हिस्सेदारी खोज्ने गरेका थिए । विगतमा भारतसंग  भएको  महाकालीनदीको  टनकपुरसन्धीमा  अहिलेका  प्रधानमन्त्री  केपी  ओली  समेत  भारतीय  शासनको नजिक रहेको आरोप लागेको थियो । तर यति हुँंदापनि भारतीय शासनले नेपालका नामधारी नै भएपनि कम्युनिस्टहरुलाई आधामनले नै स्वीकारेका थिए  ।  त्यस्तै  नेपालका  संसदीय  कम्युनिस्टहरुलेपनि  आधैमनले  भारतीय  शासनको  नजिक  थिए  भन्ने  कुरा  बेला  बेलामा  देखिँंदै  आएको  छ  ।  तर  अहिले  स्थिति   फेरिएको   छ,   एमाले   र   माओवादीकेन्द्र   मिलेपछि संसदीयधारका वामपन्थीहरु सत्ताको शीर्षमा देखिएका छन् र यो हाम्रो दक्षिणी मीत्रको अपेक्षा र चाहना विपरीत छ । विशेषगरेर मधेश आन्दोलनको बेला भारतीय सीमामा भएको नाकाबन्दीले भारत र नेपालको कूटनैतिक सम्बन्ध अलि बढी अविश्वास र तीतो हुँंदै गयो । यसले नेपाली राजनीतिलाई चीनतर्फ ढल्किन मौका दियो । वस्तुतः यो भारतीय कूटनीतिमा अभिभावकत्व  र  दबाबको  पारम्परिक  चिन्तनको  परिणाम  थियो  ।  ओली  र  प्रचण्डको  संयुक्त  नेपाल  कम्युनिस्ट  पार्टीको  गठन  र  यसलेगर्दा  गठबन्धनको  सरकारबाट   दुइतिहाईको   सरकार   (उपेन्द्रयादवको   संघीय  समाजवादी  फोरम  सरकारमा  थपिएपछि)मा  परिवर्तित  भएपछि  भारतले  कूटनीतिलेपनि  दिशा  बदलेको  देखिन्छ  ।  जनकपुरबाट  आफ्नो  नेपाल  भ्रमण  शुरु  गरेर  भारतीय  प्रधानमन्त्री  नरेन्द्रमोदीले  मधेशकेन्द्रित दलहरुको पृष्ठपोषण र प्रोत्साहन गरेपनि जनकपुरमै नेपालका प्रधानमन्त्री ओली र उनको सरकारको  प्रशंसा  गरेर  नेपालको  वामपन्थी  सरकारसंग  ।।।लभ  एन्ड  हेट’को  नयाँं  गाथा  रच्न  थालेको  संकेत  दिए  ।  यस  समग्र  कूटनैतिक  खेलमा  मधेशकेन्द्रित  दलको  स्थिति  चेस  खेलको  प्यादाभन्दा  बढी  केही  नरहेको पनि स्पष्ट छ । यसको अर्थ स्पष्ट छ, वर्तमान ओली सरकार दक्षिण मित्र नजिक भए दक्षिण मित्रले मैत्री गीत गाउँंनेछ, उत्तरी मित्रतिर गए कूटनैतिकरुपमा असन्तुष्टि  र  गाली  गर्नेछ  ।  भारतको  एउटा  टीभी  च्यानलले  नेपाल  र  चीनबीच  भएको  सम्झौतालाई  उल्लेख गर्दै ।।।नेपाल, चीनको काँंखमा’ भनेर शिर्षक राख्नु यसैको प्रभाव हो । यस समग्र परिदृश्यमा प्रम ओलीको चीन भ्रमण र यसक्रममा भएका रेल र उर्जासम्बन्धी सम्झौतालाई समीक्षागर्दा  नेपाली  कूटनीति  र  विदेशनीति  भारतीय  अपेक्षा  र  चाहना  विपरीत  ऐतिहासिक  सुगौली  सन्धी  र  सन्  १९५०को  शान्ती  र  मैत्रीको  छायाँंबाट  क्रमशः निस्कँंदै गएको देखिन्छ। भारत राजनैतिक र सांस्कृतिकरुपमा  नेपालको  नजिक  हो  भन्ने  कुरामा  कुनै  दुई  मत  छैन,  त्यस्तै  चीन  विश्व  मञ्चमा  दोस्रो  शक्ति  हो  ।  नेपालको  निम्ती  यो  अवसर  र  चुनौती  दुबै  हो  ।  ।  तर  देशमा  एउटा  स्वतन्त्र  विदेशनीति  र  कूटनीतिक अवधारणा विकसित गर्न सकिएन भने यो एउटा ट्रयाप बाट निस्केर अर्को ट्रयापमा फँंस्नु हुनेछ । स्वतन्त्र विदेशनीति भनेको दुई छिमेकी बीच समानता र  समान  दूरीको  आधारमा  सन्तुलित  विदेशनीति  र  कूटनीति अवलम्बन गर्नु हो । 

वीरगन्ज : पर्सा जिल्लालाई चैत्र मसान्तसम्ममा खुलादिशा मुक्त जिल्ला घोषणा...

जीतपुर : सवारी दुर्घटना न्युनिकरणकोलागि सवारी साधनहरुको मेकानिकल...

सिरहा : सिरहाको बरियारपट्टी गाउँपालिकामा रहेका सरकारी अस्पतालमा औषधिको...

जनकपुरधाम । प्रदेश २ का उधोग पर्यटन, वन तथा वातावरण...

भारतको जयनगरदेखि जनकपुरधाम सम्म पहिलो चरणमा सञ्चालन गर्न नेपाल सरकारले...

लण्डन । बेलायतकी महारानी एलिजाबेथ द्वितीयका पति फिलिप एक...

काठमाडौं । लेभान्तेलाई पाखा लगाँउदै बार्सिलोना स्पेनिस कप अर्थात कोपा...

काठमाडौं : चिकित्सा शिक्षा सुधारको माग गरेर १६ औं...

वीरगन्ज । अश्वमेध गायत्री महायज्ञको तयारी अन्तिम चरणमा पुगेको छ...

सिरहाको वरियापट्टी गाउँकार्यपालिकाको प्राङगनमा संघर्ष समितिले आज देखि कामकाज प्रभावित...

सर्लाही : देव विकास बैंकसँग मर्जरको प्रकृयामा रहेको सहारा...

बारा । १८ वर्ष देखि फरार रहेका चुरी मुद्दाका प्रतिवादी...

गजेन्द्रनारायण सिंह सगरमाथा अस्पतालमा उपचारका क्रममा बुधवार एक जना बिरामीको...

जनकपुरधाम । नेपाली काँग्रेसका केन्द्रिय सदस्य नवीन्द्रराज जोशीले काँग्रेसलाई मजबुत...

एसियाली विकास बैंक (एडिबी)द्धारा संचालित विकास निर्माणका कामहरु गुणस्तरहीन भइरहेको...

सिरहा । जनता अावास कार्यक्रमका कारण नवराजपुर गाउँपालिकाका ५० घर...

सप्तरीमा गएराति एक जना प्रहरी हवल्दार महेन्द्र चतरी यादवमाथि अज्ञात...

सुरेन्द्र महतो , जोहोर, मलेशिया : मलेशियामा...

तनहुँ । तनहुँको बन्दीपुरमा आयोजना गरिएको मिनि म्याराथनको उपाधि बन्दीपुरका...

काठमाडौं । २१ औं भूकम्पीय सुरक्षा दिवस विभिन्न कार्यक्रम गरी...

जनकपुरधाम । सुनको मुल्य बढने क्रम हप्तादिन देखि जारी छ...

सर्लाहीको लालबन्दी नगरपालीकाले जंगली हात्तीले क्षति पुर्याएका घरका पिडित परिवारलाई...

प्रदेश २ को आठ जिल्लामा आजबाट जन्मिने सबै बेटीको १...

जनकपुरधाम । संघिय (केन्द्र)सरकारले संसदमा दर्ता गरेको ‘नेपाल प्रहरी र...

सप्तरी । प्रदेश २ का मुख्यमन्त्री लालबाबु राउतले थारु समुदायको...

जनकपुरधाम । लागुऔषध गाँजा सहित प्रहरीले एकलाई पक्राउ...

जनकपुरधाम । लागु औषध चरेश मुद्दाका फरार अभियुक्त ...

जनकपुरधाम : जनकपुरसहित सम्पूर्ण तराई–मधेशमा आज तिला सङ्क्रान्ति...

धरान : धरान उपमहानगरपालिका–१६ की १३ वर्षीया बालिका अनुषा...

विराटनगर : विराटनगर भन्सार कार्यालयले चालु आर्थिक वर्षको प्रथम...

सप्तरी । सप्तरीमा भएको दुघर्टनामा परी गम्भिर घाइते भएका एक...

जनकपुरधाम : मकर संक्रान्ति तथा माघी पर्व २०७५ को शुभ...

सिरहा । ईलाका प्रहरी कार्यालय लहान सिरहाबाट खटिएको प्रहरी गस्ती...

जनकपुरधाम । दराे घर दिगााे वस्ति नाराका...

जनकपुरधाम । प्रदेश २ को उद्योग, पर्यटन, वन तथा वातावरण...

जनकपुरधाम । रक्षा मन्त्री ईश्वर पोखरेलले तराई मधेशमा विकासको गति...

सिरहा । सिरहाको मिर्चैया नगरपालिका ७ स्थित अन्दाजी १६...

सप्तरी । तराई मधेस राष्ट्रिय अभियानका संयोजक जयप्रकाशप्रसाद गुप्ताले मधेशमा...

जनकपुरधाम । जनकपुर जेसीजको ३६औ शाखा अधिवेशन तथा वार्षिक साधारण...