Wed, 18 Jul 2018
ताजा समाचार
भारतको राज्यसभामा २२ भाषाका दोषासेको व्यवस्था || किम र मुनलाई इन्डोनेसियाली राष्ट्रपतिको निमन्त्रणा || डुङ्गा दुर्घटना हुँदा १६ को मृत्यु, ३० बेपत्ता || औषधिको गुणस्तरवारे अनुसन्धान हुनुपर्छ : स्वास्थ्यमन्त्री यादव || डा केसीका माग सम्बोधन गरिनुपर्छ : नेता थापा || चिनिया टोलीद्वारा झापाका नदीहरूको सर्वेक्षण शुरु || मानव अधिकार हननका ३३ पीडित परिवारले क्षतिपूर्ति पाउने || बीस करोड डलरको परियोजना स्वीकृत || कृषक जडीबुटी खेतितर्फ आकर्षित || पाँच अर्ब २१ करोड राजश्व संकलन || अपहरित बालिका २ महिना बन्धक सामुहिक बलात्कार गर्ने तीन युवक || इंग्ल्यान्ड जाने नेपाली क्रिकेट टोलीको बिदाइ || विद्यार्थीलाई शैक्षिक सामग्री || ‘धाम’ राख्ने मन्त्रिपरिषदको निर्णय || नेकपाः महाधिवेशनमा भाग लिन अध्यक्ष पनि चुनिनुपर्ने || दुर्घटनाको कारण सडकमा लाग्ने हटिया || मकैको बीउ बिक्री भएन || सडक दुर्घटनामा ज्यान गुमाउने बढ्दै || बजेटको प्रभावकारी कार्यान्वयन गराउन प्रधानमन्त्रीको सक्रियता || दुर्घटनामा मोटरसाइकल चालकको मृत्यु || प्रदेश २ मा ‘बेटी पढाऔँ बेटी बचाऔँ’ योजना लोकप्रिय हुँदै || प्रदेशको नामाकरण अन्यौलमा || विष्णुपुर गाउँपालिकाको बजेट रु १९ करोड || निषेधाज्ञासम्बन्धी पहिलाकै आदेशलाई निरन्तरता || नेटो कहिल्यै बलियो हँुदैन– ट्रम्प || विश्वकप विजेता फ्रान्सलाई भव्य स्वागतको तयारी || पाकिस्तानमा भएका हिंसामा परी मृत्यु हुने थपिए || ट्रम्प र पुटिनको शिखर वार्ताको सकारात्मक शुरुवात || नेपाल दक्षिण एशियाली आमन्त्रण तेक्वान्दो : नेपाल च्याम्पियन || एचआइभी वृद्धिदरमा उल्लेखनीय परिवर्तन आएन || निर्वाचन खर्च रु एक खर्ब ३१ अर्ब || पूर्व खेलाडी सम्मानित || अवैध सुन तस्करी गर्ने पक्राउ || प्रा डा केसीसँग वार्ता गर्न टोली गठन || दुई दिनदेखि हराएका वडा सदस्य मृत फेला || छुट्टाछुट्टै घटनामा दुईको मृत्यु || राजपाले अझै राज्यमन्त्रीको टुंगो लगाउन सकेन् || गरिबसँग विशेश्वर कार्यक्रम || बुद्धमायाले किन गरीन् आत्महत्याको प्रयास || ठाकुर सर्वसम्मत नेता चयन ||
सन्दर्भ : नेपाल, भारत, चीन

असाड १२, २०७५

  •                                 रोशन जनकपुरी

 एक; सन् २०१४मा चिनियाँं कम्युनिस्ट पार्टीको निमन्त्रणामा  दशदिने  भ्रमणमा  चीन  जाने  एउटा  टोलीमा मपनि परेको थिएँं । मैले त्यहाँको तत्कालीन विदेश उपमन्त्रीसंग भेट्ने मौका पाएको थिएँं ।उनलाई मैले आफ्नो परिचय दिँंदा म नेपालको तराई मधेशबाट आएको  भने  ।  उनलाई  तराई  मधेशबारे  खासै  थाहा  रहेनछ  ।  मैले  उनलाई  तराई  मधेश  भनेको  दक्षिणी  नेपाल हो भनेपछि उनले केही बुझेजस्तो गरे । उनले सोधे — ।।।त्यहाँं हाम्रा (चिनियाँं) बारेमा के भन्छन् ?’ मैले  उनलाई  भने  —  ।।।त्यहाँै  त  मानिसहरु  सीमासंग  जोडिएको भारतसंग नजिक छन् ।’ मैले तराईमधेशको बारेमा  बताउँंदै  कृषिबहुल  यसक्षेत्रमा  चीनसरकारले  कृषिविकासमा लगानी गर्न आग्रह समेत गरेँं । उनको जबाफ रोचक थियो । उनले भने — ।।।हाम्रा चेयरम्यान माओ  त्से  तुङ्ग  (चिनियाँंहरुले  माओलाई  स्नेहपूर्वक  अझै चेयरम्यान नै भन्छन् ।)ले नेपालबारे हामीलाई महत्वपूर्ण  शिक्षा  दिनुभएको  छ  ।  उहाँंले  भन्नु  भयो  नेपाललाई सकेजति धेर्र सहयोग गर्नु, तर भारतभन्दा एकरुपियाँं कमै गर्नु ।’ दुई  ;  फ्रान्सिसी  इतिहासकार  सिल्भा  लेभीले  नेपालबारे  आफ्नो  पुस्तकमा  नेपाल  र  चीनबारे  रोचक प्रसंग उल्लेख गरेका छन् । नेपालका एकजना शाहवंशीय राजा सुरेन्द्र वीरविक्रम शाहले तत्कालीन चिनियाँं  बादशाहलाई  अँंग्रेजबाट  सुरक्षाको  निम्तिी  बिन्ती  गर्दै  पत्रलेखेका  थिए  ।  जवाफमा  चिनियाँं  बादशाहलेजवाफ  दिएका  थिए  —  ।।।हामी  टाढा  छौँं,  त्यतैतिर राम्रो सम्बन्ध बनाई राख्नु ।’यो दुईवटा प्रसंगले नेपाल, भारत र चीनबारे चीनको पारम्परिक  कूटनीति  प्रदर्शित  गर्दछ  ।  अहिलेसम्म  चिनिया  कूटनीतिलाई  मौन  कूटनीतिको  संज्ञा  दिँंइदै  थियो, तर अब त्यसो रहेन । विगत दशवर्षमा वर्तमान चिनियाँं  राष्ट्रपति  सी  जिङ्ग  पिङ्गको  कार्यकालमा  चिनियाँं  कूटनीति  क्रमशः  मुखर  हुँंदैगएको  छ  ।  विशिष्टता के छ भने चिनियाँं मुखरता शब्दभन्दापनि कामबाट  बढी  देखिन्छ  ।  चीनयाँं  व्यवसायलाई  विश्वसंग जोडन र अमेरिकी पूँंजीविश्वको समानान्तर नवोदित   आर्थिकशक्तिदेशहरुको   लबी   खडागर्न   विश्वको दोस्रो आर्थिकशक्तिको रुपमा परिचित चीनले एशिया, युरोप, अफ्रीका र मध्यअमेरिकालाई सडकको माध्यमबाट   जोडने   बेल्ट   एन्ड   रोड   इनिसिएटिभ   नामक  सडक  परियोजना  र  संघाई  सहयोग  संगठन  (एससीओ)को गठन तथा संघाईमा केन्द्रिय कार्यालय रहेको ब्रिक्स देशहरु (ब्राजिल, भारत, रुस, चीन, दक्षिण अफ्रिका)को  साझा  बैंक  न्यु  डेभलपमेन्ट  बैँंकको  गठनबाट  उसको  कूटनैतिक  मुखरता  र  आक्रामकता  बुझ्न सकिन्छ । यसको प्रभाव कति जब्बर छ भने सीमा विवादमा  एतिहासिकरुपमै  प्रतिद्वन्दिताको  स्थितिमा  रहेको  भारत  समेत  एससीओमा  पर्यवेक्षककै  रुपमा  भएपनि सामिल छ । जहाँंसम्म  भारत  र  चीनको  सम्बन्धको  कुरा  छ,  हाल विश्वमा तीव्रगतिमा आर्थिक विकास गरिरहेका यी  दुईदेशहरु  सीमाको  कारण  विगतमा  युद्ध  समेत  लडीसकेका  छन्  ।  तर  वर्तमानमा  उनको  सम्बन्ध  ।।।लभ विथ हेट’ (घृणासहित प्रेम)को छ । यो भनेको दुईवटा  प्रतिस्पर्धी  व्यापारीहरुको  स्थिति  हो  ।  र,  वर्तमान विश्वमा मित्रता र युद्ध दुबैको आधार पूँंजी अर्थात्  व्यापार  नै  हो  ।  भारत  र  चीन  दुई  भिन्न  राजनैतिक व्यवस्थाका देशहरु हुन् । विगत हेर्ने हो भने विश्वमञ्चमा  दुबै  भिन्न  लबीका  पनि  देशहरु  हुन्  ।  भारतको  निकटता  अमेरिकासंग  छ  भने  चीन  आफै  एउटा ध्रुवको रुपमा विकसित हुने प्रयासमा देखिन्छ । एउटा यस्तो ध्रुव जो अमेरिकाप्रति कटु प्रतिद्वन्दीको रुपमा  उभिएको  छ  ।  यद्यपि  क्षेत्रीय  प्रतिस्पर्धामा,  विशेष  गरेर  दक्षिण  र  दक्षिण  पूर्व  एसियामा  चीन  र  भारत  दुबै  प्रतिस्पर्धामा  देखिन्छन्  ।  एक  वर्षपहिला  भूटानको   सीमा   डोकलाममा   भारत   र   चीनका   सेनाबीच  घम्साधम्सी  यसै  वर्चस्वको  प्रतिस्पर्धाको  परिणाम  नै  हो  ।  दक्षिण  एशियामा  यी  दूईदेशहरुको  प्रतिस्पर्धा  झन्  तीखो  देखिन्छ  ।  कुनैसमय  भारतीय  प्रभाव  मानिने  दक्षिण  एशियाका  देशहरु  मध्ये  पाकिस्तान, श्रीलंका, बांग्लादेश, भारतीय कूटनैतिक सौहार्द्रताबाट  टाढिएको  देखिन्छ  भने  भूटान  भारतकै  अभिभावकत्वमा छ । मालदिब्स आन्तरिकरुपमा भारतप्रति रुखो छ । यसले दक्षिणएशियामा समेत चिनियाँं कूटनैतिक  मुखरता  क्रमशः  आक्रामक  हुँंदैगएको  बुझिन्छ  ।  पूर्वी  र  दक्षिणपूर्वी  एसियाका  देशहरु  म्याँंमार,  इन्डोनेसिया  आदि  देशहहरु  चिनियाँं  सडक  परियोजना  बेल्ट  एन्ड  रोड  इनिसिएटिभमा  सामेल  हुनुलाई भारतीय कूटनीतिले आफूलाई घेराबन्दी गर्न थालेको  भनि  बेला  बेलामा  अभिव्यक्ति  दिनुलेपनि  चिनियाँं  कूटनीतिको  बढदो  प्रभावलाई  अभिव्यक्त  गर्दछ । संघाई   सहयोग   संगठनमा   सहज   देखिएपनि   भारत,  बेल्ट  एन्ड  रोड  इनिसिएटिभ  परियोजनाको  विपक्षमा  देखिन्छ  ।  भारतले  यसो  गर्नुको  पछाडी  आफूलाई  चीनको  प्रतिस्पर्धीको  रुपमा  उभ्याउन  खोज्नु  हो  ।  तरपनि  दक्षिणएसियाका       प्रायः       सबै    देशहरुले    यस    परियोजनामा सामेल हुने सहमति देखाईसकेका छन्  ।  भारतको  आन्तरिक चाहनाको विपरीत  नेपाललेपनि  यस परियोजनामा दस्तखत  गरिसकेको छ  ।  वस्तुतः  यस  चिनियाँं         परियोजनामा      सामेल      हुनुको अर्थ चीनको विश्व व्यापारमा  सामेल  हुनु  हो  र  चिनियाँं  अनुकूलतामा  देशभित्र  आर्थिक     विकासको     सम्भावनाहरु     विकसित  गर्नु  हो  ।  तर  यसको  अर्को  पाटो  नेपालको  पारम्पिरिक  राजनैतिक  दिशा  र  कूटनीतिमा  परिवर्तन  आउनुपनि  हो  ।  नेपालमा  भैरहेका  राजनैतिक  परिवर्तनहरुले नेपाली समाजमा नयाँं वैचारिक संक्रमण त देखिएकै छ, यसले नेपाल, भारत र चीनको त्रीदेशिय सम्बन्धलाईपनि नयाँंस्तरमा प्रभावित गरिरहेको देखिन्छ । प्रधानमन्त्री केपी ओलीको भर्खरको चीनभ्रमणमा पनि यसको प्रभाव सहजै हेर्नसकिन्छ । नेपाल  र  भारतको  राजनैतिक,  सांस्कृतिक  र  भौगोलिकसम्बन्ध   एतिहासिकरुपमा      सबैभन्दा   नजिक छ । तीनतिर बाट भारतीय सीमाबाट घेरिएको भूपरिवेष्ठित  देश  नेपाल,  भारतसंग  सबैभन्दा  नजिक  हुनुपनि  स्वाभाविक  नै  हो  ।  यसलाई  प्रायः  सबैतिर  विश्व राजनीतिमा समेत आत्मसात् गरेकै देखिन्छ । नेपालको  भूपरिवेष्ठित  अवस्थाले  इतिहासको  एउटा  क्रममा  परनिर्भर  राजनीति  जन्मनुपनि  स्वाभाविक  नै  हो  ।  त्रासदी  के  छ  भने  विभिन्न  एतिहासिक  आरोह–अवरोहमा   यो   भौगोलिक   परनिर्भरता   राजनीतिकरुपमा समेत अभिभावकत्वको स्थितिसम्म विकसित  भएको  देखिन्छ  ।  सन्  १८१६को  सुगोली  सन्धीमा अँंग्रेजसंग पराजित नेपालले गरेको सुगौली सन्धीले यस अभिभावकत्वलाई झन् औपचारिकता प्रदान ग¥यो । सन् १९५०मा भएको स्वतन्त्र भारतसंग भएको  शान्ती  र  मैत्री  सन्धीमा  समेत  भारतले  यसै  अभिभावकत्वलाई  निरन्तरता  दिएको  देखिन्छ  ।  यो  अभिभावकत्व सहमति र सन्धीमात्र होइन, नेपालको राजनीतिक    सांस्कृतिक    जीवनमा    सर्वतोमुखी    देखिन  थाल्यो  ।  राजनीतिक  पार्टीहरुमा  भारतप्रति  मैत्रीपूर्ण  सौहार्द्रता  हुनुपर्ने  ठाउँंमा  मुख  ताक्ने  प्रवृत्ति  देखियो  ।  परिणाम  भारतलेपनि  नेपालको  हरेक  राजनीतिक, कूटनैतिक र सामरिक गतिविधिमा आफ्नो भूमिकाको अपेक्षा गर्न थाल्यो । एक प्रकारले भारतीय राजनीतिमापनि  नेपालप्रति  अभिभावकीय  भूमिका  सहजरुपमा बोध गर्नथालियो र आफू अनुकूल न भए रिस्सिने,  खिस्सिने,  ठुस्किने  र  प्रताडनासम्म  दिनेको  भावमा  समेत  विकसित  भएको  देखियो  ।  भारतको  पहिलो  निर्वाचित  प्रधानमन्त्री  जवाहरलाल  नेहरुको  नेपालबारे  औपचारिक–अनौपचारिक  अभिव्यक्तिहरु  जो  नेपालमा  नेहरु  डक्ट्रीनको  नामले  चर्चित  छ,  त्यसमा सुरक्षा चासोसंगै यो अभिभावकत्वपनि झल्किन्छ । तर  नेपाल–भारतको  यस  समग्र   सन्दर्भमा   नेपाल   तीन  तिरबाट  भारतले  घेरिएपनि     चौथो     सीमा    चीनसंग    जोडिएको  भन्ने  तथ्य   उपेक्षित   नभएपनि  कम  महत्वको    रह्यो,      जो      अहिले तीव्रतासाथ महत्वको बन्दैछ  ।  नेपाल–भारत     कूटनैतिक     सम्बन्धको       एउटा       विशिष्टता के हो भने भारतको  मूल  राजनीति  कम्युनिष्ट  आन्दोलनप्रति  असहिष्णु  प्रकृतिको  रहँंदै आएको छ भने नेपाली राजनीतिमा परिवर्तनको मूल आधार नै कम्युनिस्ट आन्दोलन रहिआएको छ । वि.स. २००७ सालमा राणाशासनबाट मुक्त भएदेखि प्रचण्डको नेतृत्वमा माओवादीहरु जनयुद्ध विसर्जित गरेर  संसदीय  राजनीतिमा  आएसम्म,  भारतीय  राजनीतिको चरित्र अनुकूलकै नेपाली काँंग्रेस सत्तामा छँंदा  संशोधनवादी  एमाले  सहयोगी  भूमिकामा  थिए  र  कम  बेसी  उनिहरुपनि  दक्षिणकै  सद्भावमा  रहेर  राज्यसत्तामा हिस्सेदारी खोज्ने गरेका थिए । विगतमा भारतसंग  भएको  महाकालीनदीको  टनकपुरसन्धीमा  अहिलेका  प्रधानमन्त्री  केपी  ओली  समेत  भारतीय  शासनको नजिक रहेको आरोप लागेको थियो । तर यति हुँंदापनि भारतीय शासनले नेपालका नामधारी नै भएपनि कम्युनिस्टहरुलाई आधामनले नै स्वीकारेका थिए  ।  त्यस्तै  नेपालका  संसदीय  कम्युनिस्टहरुलेपनि  आधैमनले  भारतीय  शासनको  नजिक  थिए  भन्ने  कुरा  बेला  बेलामा  देखिँंदै  आएको  छ  ।  तर  अहिले  स्थिति   फेरिएको   छ,   एमाले   र   माओवादीकेन्द्र   मिलेपछि संसदीयधारका वामपन्थीहरु सत्ताको शीर्षमा देखिएका छन् र यो हाम्रो दक्षिणी मीत्रको अपेक्षा र चाहना विपरीत छ । विशेषगरेर मधेश आन्दोलनको बेला भारतीय सीमामा भएको नाकाबन्दीले भारत र नेपालको कूटनैतिक सम्बन्ध अलि बढी अविश्वास र तीतो हुँंदै गयो । यसले नेपाली राजनीतिलाई चीनतर्फ ढल्किन मौका दियो । वस्तुतः यो भारतीय कूटनीतिमा अभिभावकत्व  र  दबाबको  पारम्परिक  चिन्तनको  परिणाम  थियो  ।  ओली  र  प्रचण्डको  संयुक्त  नेपाल  कम्युनिस्ट  पार्टीको  गठन  र  यसलेगर्दा  गठबन्धनको  सरकारबाट   दुइतिहाईको   सरकार   (उपेन्द्रयादवको   संघीय  समाजवादी  फोरम  सरकारमा  थपिएपछि)मा  परिवर्तित  भएपछि  भारतले  कूटनीतिलेपनि  दिशा  बदलेको  देखिन्छ  ।  जनकपुरबाट  आफ्नो  नेपाल  भ्रमण  शुरु  गरेर  भारतीय  प्रधानमन्त्री  नरेन्द्रमोदीले  मधेशकेन्द्रित दलहरुको पृष्ठपोषण र प्रोत्साहन गरेपनि जनकपुरमै नेपालका प्रधानमन्त्री ओली र उनको सरकारको  प्रशंसा  गरेर  नेपालको  वामपन्थी  सरकारसंग  ।।।लभ  एन्ड  हेट’को  नयाँं  गाथा  रच्न  थालेको  संकेत  दिए  ।  यस  समग्र  कूटनैतिक  खेलमा  मधेशकेन्द्रित  दलको  स्थिति  चेस  खेलको  प्यादाभन्दा  बढी  केही  नरहेको पनि स्पष्ट छ । यसको अर्थ स्पष्ट छ, वर्तमान ओली सरकार दक्षिण मित्र नजिक भए दक्षिण मित्रले मैत्री गीत गाउँंनेछ, उत्तरी मित्रतिर गए कूटनैतिकरुपमा असन्तुष्टि  र  गाली  गर्नेछ  ।  भारतको  एउटा  टीभी  च्यानलले  नेपाल  र  चीनबीच  भएको  सम्झौतालाई  उल्लेख गर्दै ।।।नेपाल, चीनको काँंखमा’ भनेर शिर्षक राख्नु यसैको प्रभाव हो । यस समग्र परिदृश्यमा प्रम ओलीको चीन भ्रमण र यसक्रममा भएका रेल र उर्जासम्बन्धी सम्झौतालाई समीक्षागर्दा  नेपाली  कूटनीति  र  विदेशनीति  भारतीय  अपेक्षा  र  चाहना  विपरीत  ऐतिहासिक  सुगौली  सन्धी  र  सन्  १९५०को  शान्ती  र  मैत्रीको  छायाँंबाट  क्रमशः निस्कँंदै गएको देखिन्छ। भारत राजनैतिक र सांस्कृतिकरुपमा  नेपालको  नजिक  हो  भन्ने  कुरामा  कुनै  दुई  मत  छैन,  त्यस्तै  चीन  विश्व  मञ्चमा  दोस्रो  शक्ति  हो  ।  नेपालको  निम्ती  यो  अवसर  र  चुनौती  दुबै  हो  ।  ।  तर  देशमा  एउटा  स्वतन्त्र  विदेशनीति  र  कूटनीतिक अवधारणा विकसित गर्न सकिएन भने यो एउटा ट्रयाप बाट निस्केर अर्को ट्रयापमा फँंस्नु हुनेछ । स्वतन्त्र विदेशनीति भनेको दुई छिमेकी बीच समानता र  समान  दूरीको  आधारमा  सन्तुलित  विदेशनीति  र  कूटनीति अवलम्बन गर्नु हो । 

नयाँदिल्ली : भारतको माथिल्लो सदनका रूपमा रहेको राज्यसभामा २२...

जाकार्ता : इन्डोनेसियाका राष्ट्रपति जोको विडोडोले उत्तर कोरियाका नेता किम...

इस्तानबुल : शरणार्थीहरू चढेको डुङ्गा दुर्घटना हुँदा बुधबार साइप्रसमा...

काठमाडौँ : उपप्रधान एवं स्वास्थ्य तथा जनसंख्यामन्त्री उपेन्द्र यादवले...

काठमाडौँ : नेपाली काँग्रेसका केन्द्रीय सदस्य गगनकुमार थापाले चिकित्सा क्षेत्रको...

दमक : चिनिया अधिकारीहरूले झापाका नौवटा नदीमा तटबन्ध निर्माणको...

काठमाडौँ : सरकारले मानव अधिकार आयोगकोे सिफारिशमा मानव अधिकार...

काठमाडौँ : सरकारले मुलुकमा सौर्य ऊर्जा उत्पादन तथा व्यवस्थापन...

सल्यान : जिल्लामा कृषक जडीबुटी खेतीतर्फ आकर्षित हुन थालेका...

विराटनगर : आन्तरिक राजश्व कार्यालय विराटनगरले आर्थिक वर्ष २०७४÷७५...

गरुडा (रौतहट)। बालिकालाई अपहरण गरी शरीर बन्धक ...

काठमाडौं, साउन २ । इंग्ल्यान्डको लर्ड्समा हुने त्रिकोणात्मक क्रिकेट शृंखला...

लहान । सप्तरीको सुरुगां नगरपालिका ...

जनकपुरधाम । जनकपुर उप–महानगरपालिकाको...

काठमाडौँ : नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीले सबै कमिटीका पदाधिकारी र सदस्यले...

विराटनगर : विराटनगरबाट सुनसरीको इटहरीसम्मको राजमार्गलाई केन्द्र बनाएर लाग्ने...

मलेखु, धादिङ : नीलकण्ठ नगरपालिका र ज्वालामुखी गाउँपालिकामा सञ्चालित मकै...

बर्दिवास : महोत्तरी जिल्लामा सडक दुर्घटनामा परी मर्नेको संख्या...

काठमाण्डु । “यो प्रधानमन्त्रीले आज रातभरि मै देश विकास...

राजविराज : पूर्वपश्चिम राजमार्गअन्तर्गत सप्तरीको कुशाहामा ट्रकको ठक्करबाट एकजना...

वीरगञ्ज : प्रदेश नं २ को सरकारले बालिका तथा...

लहान : सप्तरीको विष्णुपुर गाउँपालिकाको सोमबार सम्पन्न दोस्रो गाउँसभाले...

काठमाडाँै : सर्वोच्च अदालतले माइतीघर मण्डललगायत काठमाडौँ उपत्यकाका केही क्षेत्रमा...

हेल्सिन्की : अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले उत्तर एट्लान्टिक सन्धी...

मस्को : रुसको मस्कोमा भएको फिफा विश्वकप फुटबल प्रतियोगिताको विजेता...

इस्लामावाद : पाकिस्तानमा चुनावी अभियानका क्रममा भएका हिंसामा परी...

हेल्सिन्की : अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र उहाँका रुसी...

काठमाडौँ : नेपाल दक्षिण एशियाली तथा आमन्त्रण तेक्वान्दो प्रतियोगितामा...

काठमाडौँ : भारतमा काम गरी फर्केका पुरुष आप्रवासीका श्रीमतीहरुमा...

काठमाडौँ : नेपालको संविधानअनुसार गत वर्ष सम्पन्न स्थानीय तह,...

काठमाडौँ : फुटबलर्स मिशन टुगेदरले फुटबल क्षेत्रमा योगदान पु¥याउने...

काठमाडौँ : महानगरीय प्रहरी परिसर काठमाडौँले अवैध रुपमा सुन तस्कर...

काठमाडौँ : सरकारले अनशनरत प्रा डा गोविन्द केसीसँग वार्ता गर्न...

गाईघाट, उदयपर : दुई दिनदेखि बेपत्ता भएको उदयपुर जिल्लाको...

लहान ; सिरहाको छुट्टाछुटै स्थानमा भएको घटनामा एक बालकसहित...

जनकपुरधाम । धनुुषाको जनकनन्दनी...

काठमाण्डु ।राष्ट्रिय जनता पार्टी ...