Wed, 18 Jul 2018
ताजा समाचार
डा केसीका माग सम्बोधन गरिनुपर्छ : नेता थापा || चिनिया टोलीद्वारा झापाका नदीहरूको सर्वेक्षण शुरु || मानव अधिकार हननका ३३ पीडित परिवारले क्षतिपूर्ति पाउने || बीस करोड डलरको परियोजना स्वीकृत || कृषक जडीबुटी खेतितर्फ आकर्षित || पाँच अर्ब २१ करोड राजश्व संकलन || अपहरित बालिका २ महिना बन्धक सामुहिक बलात्कार गर्ने तीन युवक || इंग्ल्यान्ड जाने नेपाली क्रिकेट टोलीको बिदाइ || विद्यार्थीलाई शैक्षिक सामग्री || ‘धाम’ राख्ने मन्त्रिपरिषदको निर्णय || नेकपाः महाधिवेशनमा भाग लिन अध्यक्ष पनि चुनिनुपर्ने || दुर्घटनाको कारण सडकमा लाग्ने हटिया || मकैको बीउ बिक्री भएन || सडक दुर्घटनामा ज्यान गुमाउने बढ्दै || बजेटको प्रभावकारी कार्यान्वयन गराउन प्रधानमन्त्रीको सक्रियता || दुर्घटनामा मोटरसाइकल चालकको मृत्यु || प्रदेश २ मा ‘बेटी पढाऔँ बेटी बचाऔँ’ योजना लोकप्रिय हुँदै || प्रदेशको नामाकरण अन्यौलमा || विष्णुपुर गाउँपालिकाको बजेट रु १९ करोड || निषेधाज्ञासम्बन्धी पहिलाकै आदेशलाई निरन्तरता || नेटो कहिल्यै बलियो हँुदैन– ट्रम्प || विश्वकप विजेता फ्रान्सलाई भव्य स्वागतको तयारी || पाकिस्तानमा भएका हिंसामा परी मृत्यु हुने थपिए || ट्रम्प र पुटिनको शिखर वार्ताको सकारात्मक शुरुवात || नेपाल दक्षिण एशियाली आमन्त्रण तेक्वान्दो : नेपाल च्याम्पियन || एचआइभी वृद्धिदरमा उल्लेखनीय परिवर्तन आएन || निर्वाचन खर्च रु एक खर्ब ३१ अर्ब || पूर्व खेलाडी सम्मानित || अवैध सुन तस्करी गर्ने पक्राउ || प्रा डा केसीसँग वार्ता गर्न टोली गठन || दुई दिनदेखि हराएका वडा सदस्य मृत फेला || छुट्टाछुट्टै घटनामा दुईको मृत्यु || राजपाले अझै राज्यमन्त्रीको टुंगो लगाउन सकेन् || गरिबसँग विशेश्वर कार्यक्रम || बुद्धमायाले किन गरीन् आत्महत्याको प्रयास || ठाकुर सर्वसम्मत नेता चयन || नारायणी नदीमा डुबेर बेपत्ता || आँपको मूल्य घट्दा उपभोक्ता खुशी, किसान मारमा || निर्णय कार्यान्वयन नगर्न अल्पकालीन अन्तरिम आदेश || डा. केसीका जायज माग सम्बोधन गर्नुपर्छ ||
वेटी पढाउ वेटी वचाउ अभियानको सार्थकता

असाड २७, २०७५

  •                                  शान्ता मरासिनी

 प्रदेश सरकार गठन संगै प्रदेश नं २ को सरकारले “मुख्यमन्त्री वेटी पढाउ वेटी वचाउ” अभियान कार्यक्रम घोषणा ग¥यो । अन्य जिल्लाहरुको तुलनामा तराइ मधेशका जिल्लाहरुमा वालिकाको सामाजिक, सूचकहरु अत्यन्तै कमजोर रहेको राष्ट्रिय तथ्याङ्कले नै देखाउँछ ।सामाजिक कुरीति र विकृतिहरु जस्तै  विभेद, शोषण, भ्रुणहत्या, वालविवाह,  दाईजो, छुवाछुत आजतक विध्यमान रहेका छन ।यस   प्रदेशको मानव विकास सूचाकं औसतमा ०.४२२ रहेको छ (ज्म्क्ष् द्दण्ज्ञट, ल्उअ), महिला साक्षरता ३८ प्रतिशत, विद्यालय संख्या ३५८६, धार्मिक विद्यालयको संख्या २७८, प्राथमिक तहको खुद भर्नादर औसतमा ९३५ देखिए पनि स्कूल निरन्तरता नभएको र माध्यमिक तह पछिको उच्च शिक्षामा वालिकाको निरन्तरता अत्यन्तै कमजोर अवस्थामा रहेको छ । तराइ मधेशमा अन्य समुदायको भन्दा मुस्लिम र दलित समुदायका वालवालिकाको स्थिति अझ बढी कमजोर रहेको त्रि. वि. समाजशास्त्र विभागको प्रतिवेदनले देखाएको छ । तराइमा वालवालिकाको शिक्षाको स्तरमात्र कमजोर रहेको नभइ दाइजो प्रथा, अपहरण, बलत्कार, वालिका पिहिचान गरी भ्रुण हत्या, वालविवाह जस्ता शसक्तीकरण र विकास विरुद्धका प्रथा, परम्परा,सामाजिक अपराध आज पनि शुसुप्त र गडीलो रुपमा विद्यमान रहेकै छन् । छोराको तुलनामा छोरीहरु वास्तवमै विकासका सबै सूचकहरुमा तल रहेका छन ।प्रदेश सरकारले विषेश गरी वालिकाहरुका त्यस्तै विकराल समस्याहरुलाई सम्वोधन गर्न र छोरा सरह छोरीहरुको संविधान प्रदत मैलिक मानव अधिकारको प्रत्याभूति गर्दै राज्य प्रदत्त सेवा, अवसर र सूविधामा न्यायपूर्ण पहिचान, पहुँच र प्रतिनिधित्व स्थापित गराउने उद्देश्यलाई साकार रुप दिन र लैङ्गिक समानता र शशक्तिकरण प्रतिवद्ध हुदै प्रदेश २ का वालिकाहरुको माझ यस्तो पपुलर कार्यक्रम घोषणा गरी कार्यान्वयनमा लैजान लागेको देखिन्छ । यस कार्यक्रमले प्रमुख रुपमा स्कूल स्तरका वालिकाको अध्ययन निरन्तरता, स्कूल भर्ना गर्न उत्प्रेरणा जगाउने, अभिभावकहरुलाई छोरा सरह छोरी पढाउनै पर्ने मनोविज्ञान सृजना गराउने, दाइजो प्रथा निरुत्साहित गर्ने अभियानमा संलग्न गराउने, मानव विकास सूचाकंमा पछि परेका परिवारका वालिकालाई शिक्षा विमा कार्यक्रमको सुरुवात गर्ने, वालिका हिंसा विरुद्धका, अभिभावक सचेतना, साइकल सहयोग, अभिभावकत्व ग्रहण गर्न अव्हान, दिवा खाजा जस्ता कार्यक्रम उक्त अभियानले समेटेको देखिन्छ। तराइका वालिकाको मौलिक मानव अधिकारको प्रत्याभूति गर्दै लैङ्गिक समानता र न्याय स्थापना गरी वालक र वालिकाविचको विभेदको अन्त्य गर्ने उद्देश्य बोकेका विगतमा संचालित यस्ता खाले कार्यक्रमहरुको कार्यान्वयनबाट तराइका वालिकाहरुको स्थितिमा कति सुधार ल्यायो त्यस्को एकिन र देखिने नतिजा सोचे जति र अन्य समाज परिवर्तनका तुलनामा कमजोर रहेको वालवालिका हक अधिकारका क्षेत्रमा काम गरिरहेका अधिकारकर्मिहरु वताउछन् । राज्यका निकायहरुमा तराइका महिलाहरुको उपस्थिति र प्रतिनिधित्व हेर्दा र वालिकाहरुको स्कूल भर्ना, निरन्तरता, उच्च शिक्षामा निरन्तरता, प्राविधिक शिक्षामा पहुच, रोजगारीमा उपस्थिति, सरकारमा संलग्नता, सम्पतिमा स्वामित्व, दाइजो लिनेदिने प्रवृत्ति, वालिका हत्याको अपराधको प्रवृति जस्ता सूचकहरु धेरै नै कमजोर रहेका छन् ।यसै प्रसंगमा प्रदेश सरकारले ल्याएको वेटी पढाउ वेटी वचाउ अभियान कार्यक्रम कार्यन्वयनमा देखिने चुनौतिहरुमा  के कारणले वेटी पढाउदैनन् परिवारको मनोविज्ञान पत्ता लगाउनु र सम्वोधन गर्नु चुनौतिपूर्ण देखिन्छ। त्यस्तै यस  कार्यक्रमका लक्षित वर्ग पहिचान, लाभ ग्राही क्षेत्र, कार्यक्रमको प्रभाव,  यसको निरन्तरता, परिवर्तनका सूचकहरुको विकास र मूल्याङ्कन परिपाटी, विद्यालय निरन्तरताको निरन्तर अनुगमन, कार्यक्रमबाट लाभान्वित भए पश्चात उ आत्मनिर्भर बन्न सक्ने सम्मको तहगत सहयोग (स्कूल, प्राविधिक शिक्षा र रोजगारी) अभिभावकलाई प्रोत्साहन कसरी गर्ने, दाइजो प्रथालाई कसरी निरुत्साहित गर्ने जस्ता चुनौतिहरु विधमान रहेका छन् ।परिवार बाटै छोरा छोरी विचको विभेदको अन्त्य, घरवाट बालश्रमको अन्त्य, जस्ता चुनौतिहरुलाई कार्यक्रमको शुरुवाती चरणमै सम्वोधन गर्न सकेमा मात्रै कार्यक्रमले सफलता पाउन सक्छ ।बालबालिकालाई श्रम हैन पुस्तक देउ सन्देश प्रवाह गर्दै यसका लागि छोरीहरुको स्कूल भर्ना अनिवार्य गर्ने, राजनीतिक नेतृत्वतहबाटै सामूहिक रुपमा दाइजो नलिने र नदिने घोषणा गर्ने  र यसलाई व्यवहारमै उतार्ने, अभिभावकलाई विश्वस्त गराउने, परिवारको गरिविले धेरै वालवच्चाको स्थिति यस्तो भएकोले परिवारलाई रोजगारीको व्यवस्थातर्फ पहल गर्ने, वालकहरुमा वहिनी पढाउ सचेतना विकास गराउन स्कूल शिक्षकको ल प्रयोग गर्ने । सञ्चार माध्यमबाट यस अभियान अन्तर्गतका कार्यक्रमहरुको व्यापक पर्चारप्रसार गर्ने गराउने, अभिभावकत्व ग्रहण गर्न लव्ध प्रतिष्ठित देखि राजनितिज्ञय एवं जनसाधारणमा अव्हान गर्ने । वास्तवमा सामाजिक परिवर्तन सामाजिक सचेत शिक्षाका माध्यमबाट मात्रैं संभव छ ।अन्त्यमा वेटी पढाउ वेटी वचाउ कार्यक्रमको सार्थकता त्यसमा हुनेछ जव परिवारले छोरा छोरी विचको विभेद अन्त्य गर्छ । जव हामी परिवारले छोरी नपढाउनाको चुरो कुरो पत्ता लगाइ त्यस्को उपचारमा कार्यक्रमरुपी औषधी दिन सक्छौ तव यस्ता कार्यक्रमले सार्थकता पाउन सक्छन । रुखको स्वास्थ्य जरामा निर्भर भए जस्तै छोरीको समस्या अभिभावकमा छ त्यसैले समस्याको कारण खोजी दिर्घकालिन समाधानको शुरुवात वेटी पढाउ वेटी वचाउ कार्यक्रम मार्फत हुन सके कार्यक्रमले सार्थकता पाउन सक्ने छ ।

काठमाडौँ : नेपाली काँग्रेसका केन्द्रीय सदस्य गगनकुमार थापाले चिकित्सा क्षेत्रको...

दमक : चिनिया अधिकारीहरूले झापाका नौवटा नदीमा तटबन्ध निर्माणको...

काठमाडौँ : सरकारले मानव अधिकार आयोगकोे सिफारिशमा मानव अधिकार...

काठमाडौँ : सरकारले मुलुकमा सौर्य ऊर्जा उत्पादन तथा व्यवस्थापन...

सल्यान : जिल्लामा कृषक जडीबुटी खेतीतर्फ आकर्षित हुन थालेका...

विराटनगर : आन्तरिक राजश्व कार्यालय विराटनगरले आर्थिक वर्ष २०७४÷७५...

गरुडा (रौतहट)। बालिकालाई अपहरण गरी शरीर बन्धक ...

काठमाडौं, साउन २ । इंग्ल्यान्डको लर्ड्समा हुने त्रिकोणात्मक क्रिकेट शृंखला...

लहान । सप्तरीको सुरुगां नगरपालिका ...

जनकपुरधाम । जनकपुर उप–महानगरपालिकाको...

काठमाडौँ : नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीले सबै कमिटीका पदाधिकारी र सदस्यले...

विराटनगर : विराटनगरबाट सुनसरीको इटहरीसम्मको राजमार्गलाई केन्द्र बनाएर लाग्ने...

मलेखु, धादिङ : नीलकण्ठ नगरपालिका र ज्वालामुखी गाउँपालिकामा सञ्चालित मकै...

बर्दिवास : महोत्तरी जिल्लामा सडक दुर्घटनामा परी मर्नेको संख्या...

काठमाण्डु । “यो प्रधानमन्त्रीले आज रातभरि मै देश विकास...

राजविराज : पूर्वपश्चिम राजमार्गअन्तर्गत सप्तरीको कुशाहामा ट्रकको ठक्करबाट एकजना...

वीरगञ्ज : प्रदेश नं २ को सरकारले बालिका तथा...

लहान : सप्तरीको विष्णुपुर गाउँपालिकाको सोमबार सम्पन्न दोस्रो गाउँसभाले...

काठमाडाँै : सर्वोच्च अदालतले माइतीघर मण्डललगायत काठमाडौँ उपत्यकाका केही क्षेत्रमा...

हेल्सिन्की : अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले उत्तर एट्लान्टिक सन्धी...

मस्को : रुसको मस्कोमा भएको फिफा विश्वकप फुटबल प्रतियोगिताको विजेता...

इस्लामावाद : पाकिस्तानमा चुनावी अभियानका क्रममा भएका हिंसामा परी...

हेल्सिन्की : अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र उहाँका रुसी...

काठमाडौँ : नेपाल दक्षिण एशियाली तथा आमन्त्रण तेक्वान्दो प्रतियोगितामा...

काठमाडौँ : भारतमा काम गरी फर्केका पुरुष आप्रवासीका श्रीमतीहरुमा...

काठमाडौँ : नेपालको संविधानअनुसार गत वर्ष सम्पन्न स्थानीय तह,...

काठमाडौँ : फुटबलर्स मिशन टुगेदरले फुटबल क्षेत्रमा योगदान पु¥याउने...

काठमाडौँ : महानगरीय प्रहरी परिसर काठमाडौँले अवैध रुपमा सुन तस्कर...

काठमाडौँ : सरकारले अनशनरत प्रा डा गोविन्द केसीसँग वार्ता गर्न...

गाईघाट, उदयपर : दुई दिनदेखि बेपत्ता भएको उदयपुर जिल्लाको...

लहान ; सिरहाको छुट्टाछुटै स्थानमा भएको घटनामा एक बालकसहित...

जनकपुरधाम । धनुुषाको जनकनन्दनी...

काठमाण्डु ।राष्ट्रिय जनता पार्टी ...

नवलपरासी : पश्चिम नवलपरासीमा शनिबार नारायणी नदीबाट दाउरा निकाल्ने क्रममा...

बर्दिबास । बजारमा आँपको मूल्य घट्दा उपभोक्ताहरु खुशी भए पनि...

काठमाडौँ : सर्वोच्च अदालतले अघिल्लो सरकारले गरेका राजनीतिक नियुक्ति...

काठमाडौँ : नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) का नेता सोमप्रसाद...