Fri, 18 Jan 2019
ताजा समाचार
चैत्र मसान्त भित्रमा पर्सा जिल्लालाई खुलादिशा मुक्त जिल्ला घोषणा गर्ने || सवारी साधनहरुको मेकानिकल चेक जाँचतथाचालकहरुको स्वास्थ्य परिक्षण || सरकारी अस्पतालमा औषधिको अभाव || वन सखाप पार्न लागेको प्रदेश मन्त्रीको आरोप || रेल खरिद गर्न सरकारको सैद्धान्ति सहमति || बेलायतकी महारानीका पति फिलिप सवारी दुर्घटनामा घाइते || बार्सिलोना कोपा डेल रे फुटबलको क्वाटरफाइनलमा || स्वास्थ्य अवस्था गम्भीर भएपछि डा. केसीलाई राति काठमाडौं ल्याइयो || २ करोड लागतमा अश्वमेध यज्ञ || वरियापट्टी गाउँपालिकामा संघर्ष समितिद्धरा धर्ना : कामकाज प्रभावित || सहारा विकास बैंकको सूचीकरण खारेज भएपछि कारोबारमा गिरावट || १८ वर्ष देखी फरार प्रतिवादी पक्राउ || डा.झाको लापर्वाहीले बिरामीको मृत्यु,अस्पतालमा तनाव || काँग्रेसलाई मजबुत बनाउनुको विकल्प छैन : नेता जोशी || एडिबीको काम गुणस्तरहिन भइरहेको गुनासो || जनता आवासले दलितको उठिबास || मेर्चाारा कार्बाही स्वरुप सप्तरीमा प्रहरी हवलदारमाथि गोली प्रहार , || अलपत्र परेका नेपाली कामदार नरेन्द्र स्वदेश फिर्ता || मिनि म्याराथनको उपाधि सुजनले जिते || २१ औं भूकम्पीय सुरक्षा दिवस मनाइँदै || सुन ६२ हजार नजिक || हात्तीबाट पिडित घर परिवारलाई नगरपालीकाले क्षतिपूर्ति दिने || बेटीलाई १ लाखको बीमा सुरु || संघिय सरकार विरुद्ध प्रदेश २ अदालत जाने || थारु समूदायको उत्थानका लागि प्रदेश सरकार प्रतिवद्ध : मुख्यमन्त्री राउत || लागुऔषध गाँजा सहित एक पक्राउ || ६ वर्ष पछि फरार प्रतिवादी पक्राउ || तराई–मधेशमा तिला सङ्क्रान्ति मनाइँदै || बालिका हत्यारालाई जन्मकैद || छ महीनाको अवधिमा रु १९ अर्बभन्दा बढी राजश्व सङ्कलन || सप्तरीमा मोटरसाइकल दुर्घटनामा सशस्त्र प्रहरीका यादवको मृत्यु || माघ १ गते प्रदेश २ मा सार्वजनिक विदा || २२ किलो गाँजा बरामद || भुकम्प जाेखिम व्यवस्थापनका लागि स्थानिय संञ्चारकर्मीहरूकाे लागि तालिम कर्यशाला सम्पन्न || सचिव झा पक्राउपछि रिहा, छानविन समिति गठन || तराई मधेशमा अब समस्या छैन : मन्त्री पोखरेल || सेनाले बलात्कारको प्रयास गरेको भन्दै ५ घण्टा राजमार्ग अवरुद्ध || सेनाबाट बलात्कार प्रयास, ५ घण्टा राजमार्ग अवरुद्ध || मधेशमा बैकल्पिक शक्ति निर्माण गरेर मूल मुद्दालाई जिवन्त राख्नुपर्छः संयोजक || जनकपुर जेसीजको ३६औ शाखा अधिवेशन सम्पन्न ||
वेटी पढाउ वेटी वचाउ अभियानको सार्थकता

असाड २७, २०७५

  •                                  शान्ता मरासिनी

 प्रदेश सरकार गठन संगै प्रदेश नं २ को सरकारले “मुख्यमन्त्री वेटी पढाउ वेटी वचाउ” अभियान कार्यक्रम घोषणा ग¥यो । अन्य जिल्लाहरुको तुलनामा तराइ मधेशका जिल्लाहरुमा वालिकाको सामाजिक, सूचकहरु अत्यन्तै कमजोर रहेको राष्ट्रिय तथ्याङ्कले नै देखाउँछ ।सामाजिक कुरीति र विकृतिहरु जस्तै  विभेद, शोषण, भ्रुणहत्या, वालविवाह,  दाईजो, छुवाछुत आजतक विध्यमान रहेका छन ।यस   प्रदेशको मानव विकास सूचाकं औसतमा ०.४२२ रहेको छ (ज्म्क्ष् द्दण्ज्ञट, ल्उअ), महिला साक्षरता ३८ प्रतिशत, विद्यालय संख्या ३५८६, धार्मिक विद्यालयको संख्या २७८, प्राथमिक तहको खुद भर्नादर औसतमा ९३५ देखिए पनि स्कूल निरन्तरता नभएको र माध्यमिक तह पछिको उच्च शिक्षामा वालिकाको निरन्तरता अत्यन्तै कमजोर अवस्थामा रहेको छ । तराइ मधेशमा अन्य समुदायको भन्दा मुस्लिम र दलित समुदायका वालवालिकाको स्थिति अझ बढी कमजोर रहेको त्रि. वि. समाजशास्त्र विभागको प्रतिवेदनले देखाएको छ । तराइमा वालवालिकाको शिक्षाको स्तरमात्र कमजोर रहेको नभइ दाइजो प्रथा, अपहरण, बलत्कार, वालिका पिहिचान गरी भ्रुण हत्या, वालविवाह जस्ता शसक्तीकरण र विकास विरुद्धका प्रथा, परम्परा,सामाजिक अपराध आज पनि शुसुप्त र गडीलो रुपमा विद्यमान रहेकै छन् । छोराको तुलनामा छोरीहरु वास्तवमै विकासका सबै सूचकहरुमा तल रहेका छन ।प्रदेश सरकारले विषेश गरी वालिकाहरुका त्यस्तै विकराल समस्याहरुलाई सम्वोधन गर्न र छोरा सरह छोरीहरुको संविधान प्रदत मैलिक मानव अधिकारको प्रत्याभूति गर्दै राज्य प्रदत्त सेवा, अवसर र सूविधामा न्यायपूर्ण पहिचान, पहुँच र प्रतिनिधित्व स्थापित गराउने उद्देश्यलाई साकार रुप दिन र लैङ्गिक समानता र शशक्तिकरण प्रतिवद्ध हुदै प्रदेश २ का वालिकाहरुको माझ यस्तो पपुलर कार्यक्रम घोषणा गरी कार्यान्वयनमा लैजान लागेको देखिन्छ । यस कार्यक्रमले प्रमुख रुपमा स्कूल स्तरका वालिकाको अध्ययन निरन्तरता, स्कूल भर्ना गर्न उत्प्रेरणा जगाउने, अभिभावकहरुलाई छोरा सरह छोरी पढाउनै पर्ने मनोविज्ञान सृजना गराउने, दाइजो प्रथा निरुत्साहित गर्ने अभियानमा संलग्न गराउने, मानव विकास सूचाकंमा पछि परेका परिवारका वालिकालाई शिक्षा विमा कार्यक्रमको सुरुवात गर्ने, वालिका हिंसा विरुद्धका, अभिभावक सचेतना, साइकल सहयोग, अभिभावकत्व ग्रहण गर्न अव्हान, दिवा खाजा जस्ता कार्यक्रम उक्त अभियानले समेटेको देखिन्छ। तराइका वालिकाको मौलिक मानव अधिकारको प्रत्याभूति गर्दै लैङ्गिक समानता र न्याय स्थापना गरी वालक र वालिकाविचको विभेदको अन्त्य गर्ने उद्देश्य बोकेका विगतमा संचालित यस्ता खाले कार्यक्रमहरुको कार्यान्वयनबाट तराइका वालिकाहरुको स्थितिमा कति सुधार ल्यायो त्यस्को एकिन र देखिने नतिजा सोचे जति र अन्य समाज परिवर्तनका तुलनामा कमजोर रहेको वालवालिका हक अधिकारका क्षेत्रमा काम गरिरहेका अधिकारकर्मिहरु वताउछन् । राज्यका निकायहरुमा तराइका महिलाहरुको उपस्थिति र प्रतिनिधित्व हेर्दा र वालिकाहरुको स्कूल भर्ना, निरन्तरता, उच्च शिक्षामा निरन्तरता, प्राविधिक शिक्षामा पहुच, रोजगारीमा उपस्थिति, सरकारमा संलग्नता, सम्पतिमा स्वामित्व, दाइजो लिनेदिने प्रवृत्ति, वालिका हत्याको अपराधको प्रवृति जस्ता सूचकहरु धेरै नै कमजोर रहेका छन् ।यसै प्रसंगमा प्रदेश सरकारले ल्याएको वेटी पढाउ वेटी वचाउ अभियान कार्यक्रम कार्यन्वयनमा देखिने चुनौतिहरुमा  के कारणले वेटी पढाउदैनन् परिवारको मनोविज्ञान पत्ता लगाउनु र सम्वोधन गर्नु चुनौतिपूर्ण देखिन्छ। त्यस्तै यस  कार्यक्रमका लक्षित वर्ग पहिचान, लाभ ग्राही क्षेत्र, कार्यक्रमको प्रभाव,  यसको निरन्तरता, परिवर्तनका सूचकहरुको विकास र मूल्याङ्कन परिपाटी, विद्यालय निरन्तरताको निरन्तर अनुगमन, कार्यक्रमबाट लाभान्वित भए पश्चात उ आत्मनिर्भर बन्न सक्ने सम्मको तहगत सहयोग (स्कूल, प्राविधिक शिक्षा र रोजगारी) अभिभावकलाई प्रोत्साहन कसरी गर्ने, दाइजो प्रथालाई कसरी निरुत्साहित गर्ने जस्ता चुनौतिहरु विधमान रहेका छन् ।परिवार बाटै छोरा छोरी विचको विभेदको अन्त्य, घरवाट बालश्रमको अन्त्य, जस्ता चुनौतिहरुलाई कार्यक्रमको शुरुवाती चरणमै सम्वोधन गर्न सकेमा मात्रै कार्यक्रमले सफलता पाउन सक्छ ।बालबालिकालाई श्रम हैन पुस्तक देउ सन्देश प्रवाह गर्दै यसका लागि छोरीहरुको स्कूल भर्ना अनिवार्य गर्ने, राजनीतिक नेतृत्वतहबाटै सामूहिक रुपमा दाइजो नलिने र नदिने घोषणा गर्ने  र यसलाई व्यवहारमै उतार्ने, अभिभावकलाई विश्वस्त गराउने, परिवारको गरिविले धेरै वालवच्चाको स्थिति यस्तो भएकोले परिवारलाई रोजगारीको व्यवस्थातर्फ पहल गर्ने, वालकहरुमा वहिनी पढाउ सचेतना विकास गराउन स्कूल शिक्षकको ल प्रयोग गर्ने । सञ्चार माध्यमबाट यस अभियान अन्तर्गतका कार्यक्रमहरुको व्यापक पर्चारप्रसार गर्ने गराउने, अभिभावकत्व ग्रहण गर्न लव्ध प्रतिष्ठित देखि राजनितिज्ञय एवं जनसाधारणमा अव्हान गर्ने । वास्तवमा सामाजिक परिवर्तन सामाजिक सचेत शिक्षाका माध्यमबाट मात्रैं संभव छ ।अन्त्यमा वेटी पढाउ वेटी वचाउ कार्यक्रमको सार्थकता त्यसमा हुनेछ जव परिवारले छोरा छोरी विचको विभेद अन्त्य गर्छ । जव हामी परिवारले छोरी नपढाउनाको चुरो कुरो पत्ता लगाइ त्यस्को उपचारमा कार्यक्रमरुपी औषधी दिन सक्छौ तव यस्ता कार्यक्रमले सार्थकता पाउन सक्छन । रुखको स्वास्थ्य जरामा निर्भर भए जस्तै छोरीको समस्या अभिभावकमा छ त्यसैले समस्याको कारण खोजी दिर्घकालिन समाधानको शुरुवात वेटी पढाउ वेटी वचाउ कार्यक्रम मार्फत हुन सके कार्यक्रमले सार्थकता पाउन सक्ने छ ।

वीरगन्ज : पर्सा जिल्लालाई चैत्र मसान्तसम्ममा खुलादिशा मुक्त जिल्ला घोषणा...

जीतपुर : सवारी दुर्घटना न्युनिकरणकोलागि सवारी साधनहरुको मेकानिकल...

सिरहा : सिरहाको बरियारपट्टी गाउँपालिकामा रहेका सरकारी अस्पतालमा औषधिको...

जनकपुरधाम । प्रदेश २ का उधोग पर्यटन, वन तथा वातावरण...

भारतको जयनगरदेखि जनकपुरधाम सम्म पहिलो चरणमा सञ्चालन गर्न नेपाल सरकारले...

लण्डन । बेलायतकी महारानी एलिजाबेथ द्वितीयका पति फिलिप एक...

काठमाडौं । लेभान्तेलाई पाखा लगाँउदै बार्सिलोना स्पेनिस कप अर्थात कोपा...

काठमाडौं : चिकित्सा शिक्षा सुधारको माग गरेर १६ औं...

वीरगन्ज । अश्वमेध गायत्री महायज्ञको तयारी अन्तिम चरणमा पुगेको छ...

सिरहाको वरियापट्टी गाउँकार्यपालिकाको प्राङगनमा संघर्ष समितिले आज देखि कामकाज प्रभावित...

सर्लाही : देव विकास बैंकसँग मर्जरको प्रकृयामा रहेको सहारा...

बारा । १८ वर्ष देखि फरार रहेका चुरी मुद्दाका प्रतिवादी...

गजेन्द्रनारायण सिंह सगरमाथा अस्पतालमा उपचारका क्रममा बुधवार एक जना बिरामीको...

जनकपुरधाम । नेपाली काँग्रेसका केन्द्रिय सदस्य नवीन्द्रराज जोशीले काँग्रेसलाई मजबुत...

एसियाली विकास बैंक (एडिबी)द्धारा संचालित विकास निर्माणका कामहरु गुणस्तरहीन भइरहेको...

सिरहा । जनता अावास कार्यक्रमका कारण नवराजपुर गाउँपालिकाका ५० घर...

सप्तरीमा गएराति एक जना प्रहरी हवल्दार महेन्द्र चतरी यादवमाथि अज्ञात...

सुरेन्द्र महतो , जोहोर, मलेशिया : मलेशियामा...

तनहुँ । तनहुँको बन्दीपुरमा आयोजना गरिएको मिनि म्याराथनको उपाधि बन्दीपुरका...

काठमाडौं । २१ औं भूकम्पीय सुरक्षा दिवस विभिन्न कार्यक्रम गरी...

जनकपुरधाम । सुनको मुल्य बढने क्रम हप्तादिन देखि जारी छ...

सर्लाहीको लालबन्दी नगरपालीकाले जंगली हात्तीले क्षति पुर्याएका घरका पिडित परिवारलाई...

प्रदेश २ को आठ जिल्लामा आजबाट जन्मिने सबै बेटीको १...

जनकपुरधाम । संघिय (केन्द्र)सरकारले संसदमा दर्ता गरेको ‘नेपाल प्रहरी र...

सप्तरी । प्रदेश २ का मुख्यमन्त्री लालबाबु राउतले थारु समुदायको...

जनकपुरधाम । लागुऔषध गाँजा सहित प्रहरीले एकलाई पक्राउ...

जनकपुरधाम । लागु औषध चरेश मुद्दाका फरार अभियुक्त ...

जनकपुरधाम : जनकपुरसहित सम्पूर्ण तराई–मधेशमा आज तिला सङ्क्रान्ति...

धरान : धरान उपमहानगरपालिका–१६ की १३ वर्षीया बालिका अनुषा...

विराटनगर : विराटनगर भन्सार कार्यालयले चालु आर्थिक वर्षको प्रथम...

सप्तरी । सप्तरीमा भएको दुघर्टनामा परी गम्भिर घाइते भएका एक...

जनकपुरधाम : मकर संक्रान्ति तथा माघी पर्व २०७५ को शुभ...

सिरहा । ईलाका प्रहरी कार्यालय लहान सिरहाबाट खटिएको प्रहरी गस्ती...

जनकपुरधाम । दराे घर दिगााे वस्ति नाराका...

जनकपुरधाम । प्रदेश २ को उद्योग, पर्यटन, वन तथा वातावरण...

जनकपुरधाम । रक्षा मन्त्री ईश्वर पोखरेलले तराई मधेशमा विकासको गति...

सिरहा । सिरहाको मिर्चैया नगरपालिका ७ स्थित अन्दाजी १६...

सप्तरी । तराई मधेस राष्ट्रिय अभियानका संयोजक जयप्रकाशप्रसाद गुप्ताले मधेशमा...

जनकपुरधाम । जनकपुर जेसीजको ३६औ शाखा अधिवेशन तथा वार्षिक साधारण...