Mon, 21 Jan 2019
ताजा समाचार
लहानमा भव्य साँस्कृति कार्यक्रम हुने || श्रीमतीको हत्या गरी आत्महत्या || १२ दिनदेखि अनशनरत डा. केसीको स्वास्थ्य ‘उच्च जोखिम’मा || आगलगीबाट अठार लाख क्षति || तराईका प्रसिद्ध धनुषाधाम मकर मेला शुरु || सीके राउतका चार कार्यकर्ता पक्राउ || चौतर्फी विरोधका विच वरियारपट्टी गाउँपालिकामा दोस्रो गाउँसभा सम्पन || करेन्ट लाग्दा घटनास्थलमै दुईको मृत्यु || बलिदानी दिवसकै दिन राजपा निकट राष्ट्रिय विद्यार्थी संघ जनकपुरका नगर || सवारी दुर्घटनामा चारको मृत्यु, तीन घाइते || मिथिलामा लाईको प्रयोग || मोटरसाइकलको ठक्करबाट बालिकाको मृत्यु || माेबाइलकाे पासवर्ड नदिँदा श्रीमतीले श्रीमानलाई जिउँदै जलाइन् || घटनाबाट वनमन्त्री दुखी || चैत्र मसान्त भित्रमा पर्सा जिल्लालाई खुलादिशा मुक्त जिल्ला घोषणा गर्ने || सवारी साधनहरुको मेकानिकल चेक जाँचतथाचालकहरुको स्वास्थ्य परिक्षण || सरकारी अस्पतालमा औषधिको अभाव || वन सखाप पार्न लागेको प्रदेश मन्त्रीको आरोप || रेल खरिद गर्न सरकारको सैद्धान्ति सहमति || बेलायतकी महारानीका पति फिलिप सवारी दुर्घटनामा घाइते || बार्सिलोना कोपा डेल रे फुटबलको क्वाटरफाइनलमा || स्वास्थ्य अवस्था गम्भीर भएपछि डा. केसीलाई राति काठमाडौं ल्याइयो || २ करोड लागतमा अश्वमेध यज्ञ || वरियापट्टी गाउँपालिकामा संघर्ष समितिद्धरा धर्ना : कामकाज प्रभावित || सहारा विकास बैंकको सूचीकरण खारेज भएपछि कारोबारमा गिरावट || १८ वर्ष देखी फरार प्रतिवादी पक्राउ || डा.झाको लापर्वाहीले बिरामीको मृत्यु,अस्पतालमा तनाव || काँग्रेसलाई मजबुत बनाउनुको विकल्प छैन : नेता जोशी || एडिबीको काम गुणस्तरहिन भइरहेको गुनासो || जनता आवासले दलितको उठिबास || मेर्चाारा कार्बाही स्वरुप सप्तरीमा प्रहरी हवलदारमाथि गोली प्रहार , || अलपत्र परेका नेपाली कामदार नरेन्द्र स्वदेश फिर्ता || मिनि म्याराथनको उपाधि सुजनले जिते || २१ औं भूकम्पीय सुरक्षा दिवस मनाइँदै || सुन ६२ हजार नजिक || हात्तीबाट पिडित घर परिवारलाई नगरपालीकाले क्षतिपूर्ति दिने || बेटीलाई १ लाखको बीमा सुरु || संघिय सरकार विरुद्ध प्रदेश २ अदालत जाने || थारु समूदायको उत्थानका लागि प्रदेश सरकार प्रतिवद्ध : मुख्यमन्त्री राउत || लागुऔषध गाँजा सहित एक पक्राउ ||
नेकपाको एकता, कता?

कार्तिक ९, २०७५

                                          धर्मेन्द्र झा

वास्तवमाएकीकरण प्रक्रियालम्बिनुका पछाडी एकले अर्कालाई गलाउने रणनीति पनिहो । सैद्धान्तिकरुपमै विगतकादुबै पार्टीबीच समस्या छ । सींगो एकीकरण प्रक्रिया सोचेजस्तो सहज छैन । दुबैबीच सामाजिकीकरणका सन्दर्भमा देखिएको भिन्नतापनिएकीकरण मार्गको एक बाधा हो ।

दशैंंलगत्तै बसेको नेकपाको स्थायी समिति र बुधबार बसेको सचिवालयको बैठकले नेकपाको एकताप्रक्रियालाई  मूर्त  रुप  प्रदानगर्न  त  सकेन  तर  पार्टीमानयाँखाले  समीकरणको  श्रीगणेश  भने  भएको  छ  ।  स्थायी  समितिको  बैठकमा  पूर्व  प्रधानमन्त्रीपूर्व  एमालेका  वरिष्ठ  नेतामाधवकुमार  नेपाल र पूर्व माओवादीकाप्रभावशालीमानिने नेता नारायणकाजी  श्रेष्ठ  सँगै  उभिएपछि  राजनीतिक  वृत्तमायसलाई  पार्टीभित्रको  नयाँ  समीकरणका  रुपमाबुझ्ने प्रयत्नगरिएको छ ।  यससँगै  पार्टी  एककिरणको  मूल  मुद्दा  भने  एकपटक  फेरि  ओझेलमा  पर्न  खोजेको  छ  र  यो  सँगै  नेकपा  (एमाले)  र  नेकपा  (केन्द्र)  बीच  स्थानीय    स्तरमाएकताप्रक्रिया    केहीदिनअझै    लम्बिने  देखिएकोे  छ  ।  दुबै  पार्टीबीच  केन्दीय  स्तरमाएकताभएर केन्द्र र प्रदेश स्तरमा सरकार गठन भइसके पनि स्थानीय स्तरमाभने अझै एकताहुन सकेको छैन । वामपन्थकानाममा सँगै सत्तासीनहुने उद्देश्यले  यीदुवै  पार्टी  केन्द  र  प्रदेशमाएकीकृत  भएपनिखासमादुवैबीच        सैद्धान्तिक        र        दार्शनिकमिलनहुननसकेका    कारण    स्थानीय    स्तरमाहालसम्मपनिएकीकरण  हुननसकेको  हो  ।  यसलाई  राजनीतिक  वृत्तमा  अर्थपूर्ण  मानिएको  छ   ।   राजनीतिक   टिप्पणीकारहरका   अनुसार,   स्थानीय स्तरमा यो प्रक्रियात्यति सहज छैन ।वास्तवमाएकीकरण        प्रक्रियालम्बिनुका        पछाडी   एकले   अर्कालाई   गलाउने   रणनीति   पनिहो  ।  सैद्धान्तिकरुपमै  विगतकादुबै  पार्टीबीच  समस्या छ । सींगो एकीकरण प्रक्रिया सोचेजस्तो सहज   छैन   ।   दुबैबीच   सामाजिकीकरणका   सन्दर्भमा देखिएको भिन्नतापनिएकीकरण मार्गको एक बाधाहो । झापाविद्रोहताकातात्कालीनमालेको       जे       अवस्थाथियो आजमाओवादीको पनित्यहीअवस्था छ  भन्नेहरुको  कमी  छैन  ।  समयको  लामो  कालखण्डमा माले एमाले हुँदै भापाविद्रोहीहरुमा सामाजिकीकरण  भइसकेको  छ  ।  आजविगतको  एमाले    आफूलाईलोकतन्त्रवादीभन्नपनि    मन    पराउँछ । तर माओवादीमा यो समस्या छ । यसैले पूर्व  एमालेले  आफ्नो  विगत  सम्झेकै  कारण  पनिहुन  सक्छ  माओवादीमाथि  पूर्ण  विश्वास  गरिसककेको  छ्रैन  ।  शायदपूर्व  एमालेहरु  अझै  पनिमाओवादीको परीक्षण नै गरिरहेका छन् ।  राजनीतिकविश्लेषकहरुकाअनुसार,       दुवै       पार्टीसम्बद्ध  नेताहरुले  एकअर्कामाथिअझै  पूर्ण  विश्वास गर्न नसकेकाले पार्टीको पूर्ण एकीकरण प्रक्रियालम्बिएको  हो  ।  विश्लेषकहरु  भन्छन्,  दुबै   पक्षबीचशायदअझै   विश्वासको   खाँचो   छ   ।   राजनीतिक   वृत्तमापूर्व   माओवादीलाई   लडाकू  र  संघर्षशीलशक्तिका  रुपमा  स्वीकार  गरिए  पनि  राजनीतिक  स्तरमाभने  यो  पार्टीलाई  विश्वसनीयमानिदैन  ।  सत्ताकालागि  यो  शक्ति  जे  पनिगर्न  तयार  हुन्छ  भन्ने  कुरा  विगतमा  नेपालीकांग्रेससँग     गरेको     अप्राकृतिक     र     गैरसैद्धान्तिक  गठवन्धनले  पुष्टि  गरेको  छ  ।  वर्तमानको विश्लेषण गर्दाविगतको यो गठवन्धनले कांग्रेसलाई  जति  समस्याभयो  त्यो  भन्दाकम  समस्यापूर्व माओवादीलाई पनिभएन । पार्टीमा  हैसियतको  निर्धारण  पनिएकीकरण  प्रक्रियामादेखिएको  एक  प्रमुखसमस्याहो  ।  स्वयं  नेकपाकाकार्यकर्ताहरु पनि यो कुरा स्वीकार्छन् ।  केन्द्रीय स्तरमाआफ्ना मुख्य नेताहरुको व्यवस्थापन सरकार र पार्टीको केन्द्रिय समितिमार्फत् गरिसकेको भएपनिपूर्व  माओवादीकालागि  स्थानीय  नेता  र  कार्यकताको   व्यवस्थापनमूख्यचुनौतीका   रुपमा   रहेको  छ  ।पूर्व  माओवादीकाअध्यक्ष  प्रचण्डका  विश्वासपात्रमानिने       कृष्णबहादुर       महरा       अहिले   प्रतिनिधिसभाका   सभामुख   छन्   भने   अर्का    नेतावर्षमानपुन    सरकारमा    अटाएका    छन्    ।    अर्कोतर्फपूर्व    एमालेहरु    स्थानीय    स्तरमाकम्तिमाविगतको   निर्वाचनताकाको   ६०   र  ४०  को  अनुपातलाई  स्वीकार्नु  पर्ने  अडानमा  छन्  भने  पूर्व  माओवादीहरु  जे  जुन  ठाउँमा  जुन  हैसियतमा छ, त्यो यथार्थ स्वीकार्नु पर्ने अडानमा छन् । एकीकरणका सम्बन्धमा सतहमा देखिएको विवादको   सबभन्दा   ठूलो   कारण   यहीहो   ।      विगतमा  स्थानीय  स्तरमादुवै  पक्षबीचको  झडप  र   विवादका   कारण   उत्पन्न   मनमुटावलाई   पनियथोचित    सम्बोधनगर्न    नसक्दाएकीकरण    प्रक्रियाप्रभावितहुनपुगेको  सम्भावनाव्यक्तगरिएको  छ  ।  पार्टीबीच  संरचनात्मकएकीकरण  हुनु  ठूलो  कुरा होइन, ठूलो कुरा त भावनात्मक सम्बन्धको विस्तार  हो,  जो  त्यति  सहज  छैन,  विभिन्न  घट्नाक्रमले यही देखाएको छ । हिजोको माओवादी जनयुद्धताका   आफ्ना   थुप्रै   नेतातथाकार्यकता   प्रताडित  भएको  यथार्थ  भूल्नपूर्व  एमालेलाई  कम्ता कठीन छैन । राजनीतिकविश्लेषकहरुकाअनुसारदुवै पार्टीको  स्वामित्वमा  रहेकोविगतको  नगद  र  भौतिक  सम्पतिको  व्यवस्थापनपनिएकीकरणमा  देखिएको  अप्रत्यक्ष  कारण  हो  ।  एकीकरणपछि  विगतमामाओवादीले  लूट  र  कव्जाकामाध्यमले  आर्जन  गरेको  सम्पतिका  सम्बन्धमापूर्व  एमाले  पनिजिम्मेबार  हुनुपर्ने  भएकाले  एमाले  त्यस्ता  सम्पतिकाबारेमा  स्पष्ट  हुन  चाहन्छ  ।  अर्कोतर्फ  जनयुद्धकालमा  माओवादीको  कव्जाको  शिकार  विगतकाएमाले  समथर्क  पनिभएकाछन्,  जसको  सम्पतिमाओवादीको कव्जामाअद्यावधि छ । तर माओवादीविगतमाआर्जित  आफ्नो  सम्पतिको  सार्वजनिकीकरणमा  अपारदर्शी  नीतिअख्तियार  गरिरहेको आरोप पूर्व एमाले पक्षकाको छ । द्वन्द्व र शान्तिमा रुची राख्ने विज्ञहरुका अनुसार, द्वन्द्वकालीन   मुद्दाको   व्यवस्थापनपनिएकीकरण   प्रक्रियाको   एकप्रमुखबाधकहो   ।   समर्पणको   शैलीमाएमालेसँग मिल्नुका पछाडी एउटा कारण छिटोभन्दा छिटो द्वन्द्वकालीन मुद्दाबाट उन्मुक्तिपाउने पूर्व माओवादीको मानसिकतापनिहो । एमालेका नेताहरु भन्छन्, तर यो तत्काल कसरी सम्भव हुन सक्छ ?कानुनी राज्यको अवधारणाभन्दा हामीहरु अलगहुन सक्दैनौ ।उनीहरु भन्छन्, सत्य निरुपण तथा  मेलमलिापआयोगलाई  कामगर्न  स्वतन्त्र  छोडिदिनुपर्छ,  आयोगले  जसरी  गर्छ  द्वन्द्वकालीन  मुद्दाको सम्बोधनत्यहीआधारमा हुन्छ । बालकृष्ण ढुंगेलको  माफीपछि  हौसिएकापूर्व  माओवादीहरु  आयोगमाविचाराधीन सबै मुद्दालाई आममाफी र कृत्रिम  मेलमिलापकाआधारमा  टुंग्याउन  चाहन्छ,  तर   यो   तत्काल   सम्भव   देखिदैन   ।जानकारहरुकाअनुसार स्वयं प्रधानमन्त्रीपनिमाओवादीको यो मनशायप्रतिअसहमत छन् । दुई   पार्टीबीच   पूर्ण   एकतामा   देखिएको   ढिलाईका  पछाडी  प्रधानमन्त्री  के  पीओलीको  सत्तामानसकितालाई   पनि   कारण   मानिएको   छ    ।    एक    राजनीतिकविश्लेषककाअनुसार    सम्भवतःओलीलाई   भय   छ,   पार्टीको   पूर्ण   एकीकरणपछि पूर्व माओवादीलाई सत्ताको नेतृत्व हस्तान्तरण गर्नुपर्ने हुन सक्छ । पार्टी एकीकरणपछि अर्का  अध्यक्ष  प्रचण्डका  पक्षमामतविस्तार  हुन  सक्ने र ओलीमाथि सत्तात्याग्नदवाव बढन सक्ने अनुमानगर्नेको संख्यापनिउत्तिकै छ । ओलीले यो नचाहेका  कारण  पनि  पार्टी  एकीकरणमा  ढिलाई  भएको हुन सक्छ । पछिल्ला  दिनमा  पार्टीभित्रै  ओलीको  बढ्दो  आलोचना  र  पूर्व  प्रधानमन्त्रीद्वयमाधव  नेपाल  र  झलनाथ खनालबाट भइरहेको लगातारको वाक्प्रहारले पनिपार्टी एकताविस्तारै समस्याग्रस्त बन्दै गएको पुष्टि हुन्छ ।यसमा पछिल्लो सन्दर्भमापूर्व एमालेको अर्का शक्तिशाली  नेतावामदेव  गौतमको  मानमर्दनलाई  पनि    सुनियोजितमानिएको    छ    ।    गौतम    प्रतिनिधिसभामानिर्वाचितभएर  आएका  खण्डमा  उनीपनिविपक्षी        खेमामाउभिन        सक्ने        संस्थापनपक्षको  आँकलनका  कारण  नै  उनलाई  रोक्ने प्रयत्नगरिएको गौतम समर्थकहरुको बुझाई छ । पछिल्लो    परिदृश्यले    गौतमलाई    पनि    नेपालखनालकित्तामाउभ्याइदिएको  छ  ।  यसले  पूर्व माओवादीलाई नराम्ररी झस्काएको हुनु पर्छ । अन्त्यमा, पूर्व एमाले र माओवादीबीचतत्काल पूर्ण  एकीकरण  हुननसक्ने  तमाम  कारण  अहिले  अस्तित्वमा  छन्,  जसको  विश्लेषण  माथिगर्ने  प्रयत्नगरिएको  छ    ।  तर  दुवै  पक्षसँग  सम्बन्धित  नेताहरु   प्रत्यक्षतःयसबारे   कुनै   टिप्पणी   गर्न   चाहँदैनन्  ।शायदअहिलेलाई  दुर्व  पक्षकालागि  तैं  चूप मै चूपको अवस्थाश्रेयस्कर रहेको हुन सक्छ ।

 

सिरहाको लहानमा आउदो माघ २६ गते भव्य साँस्कृति...

कैलाली । कैलालीको जानकी गाउँपालिका–७ गोलौरीमा प्रेमलाल चौधरीले श्रीमतीको हत्या...

काठमाडौं । चिकित्सा शिक्षा सुधारको माग राखेर १२ दिनदेखि आमरण...

सर्लाही : घरमा बालेको घुरबाट आगलगी हुँदा बलरा नगरपालिका–८...

धनुषाधाम : जिल्लाको पूर्वी उत्तरी क्षेत्रस्थित धनुषाधाममा माघ...

राजविराज । सप्तरीबाट सीके राउत समर्थक चार जना कार्यकर्ता पक्राउ...

लहान । सिरहा जिल्लाको वरियारपट्टी गाउँपालिकाले दोस्रो ऐतिहासिक गाउँसभा...

जनकपुरधाम : जनकपुरधाममा करेन्ट लागेर घटनास्थलमै दुई जनाको...

जनकपुरधाम : राजपा निकट राष्ट्रिय विद्यार्थी संघ जनकपुरका नगर उप-सभापति...

सर्लाही : सर्लाही जिल्लामा आज बिहान भएको छुट्टछुट्टै सवारी...

गोपाल बराल ,बर्दिवास : ‘खाजा खाउँ...लाई, सनेस (कोसेली)...

अछाम : अछामको कमलबजार नगरपालिकामा मोटरसाइकलको ठक्करबाट एक बालिकाको मृत्यु...

काठमाडौं : आफ्नाे माेबाइलकाे पासवर्ड निदिँदा श्रीमतीले श्रीमानलाई जिउँदै...

जनकपुरधाम । प्रदेश २ को उद्योग, पर्यटन, वन तथा वातावरण...

वीरगन्ज : पर्सा जिल्लालाई चैत्र मसान्तसम्ममा खुलादिशा मुक्त जिल्ला घोषणा...

जीतपुर : सवारी दुर्घटना न्युनिकरणकोलागि सवारी साधनहरुको मेकानिकल...

सिरहा : सिरहाको बरियारपट्टी गाउँपालिकामा रहेका सरकारी अस्पतालमा औषधिको...

जनकपुरधाम । प्रदेश २ का उधोग पर्यटन, वन तथा वातावरण...

भारतको जयनगरदेखि जनकपुरधाम सम्म पहिलो चरणमा सञ्चालन गर्न नेपाल सरकारले...

लण्डन । बेलायतकी महारानी एलिजाबेथ द्वितीयका पति फिलिप एक...

काठमाडौं । लेभान्तेलाई पाखा लगाँउदै बार्सिलोना स्पेनिस कप अर्थात कोपा...

काठमाडौं : चिकित्सा शिक्षा सुधारको माग गरेर १६ औं...

वीरगन्ज । अश्वमेध गायत्री महायज्ञको तयारी अन्तिम चरणमा पुगेको छ...

सिरहाको वरियापट्टी गाउँकार्यपालिकाको प्राङगनमा संघर्ष समितिले आज देखि कामकाज प्रभावित...

सर्लाही : देव विकास बैंकसँग मर्जरको प्रकृयामा रहेको सहारा...

बारा । १८ वर्ष देखि फरार रहेका चुरी मुद्दाका प्रतिवादी...

गजेन्द्रनारायण सिंह सगरमाथा अस्पतालमा उपचारका क्रममा बुधवार एक जना बिरामीको...

जनकपुरधाम । नेपाली काँग्रेसका केन्द्रिय सदस्य नवीन्द्रराज जोशीले काँग्रेसलाई मजबुत...

एसियाली विकास बैंक (एडिबी)द्धारा संचालित विकास निर्माणका कामहरु गुणस्तरहीन भइरहेको...

सिरहा । जनता अावास कार्यक्रमका कारण नवराजपुर गाउँपालिकाका ५० घर...

सप्तरीमा गएराति एक जना प्रहरी हवल्दार महेन्द्र चतरी यादवमाथि अज्ञात...

सुरेन्द्र महतो , जोहोर, मलेशिया : मलेशियामा...

तनहुँ । तनहुँको बन्दीपुरमा आयोजना गरिएको मिनि म्याराथनको उपाधि बन्दीपुरका...

काठमाडौं । २१ औं भूकम्पीय सुरक्षा दिवस विभिन्न कार्यक्रम गरी...

जनकपुरधाम । सुनको मुल्य बढने क्रम हप्तादिन देखि जारी छ...

सर्लाहीको लालबन्दी नगरपालीकाले जंगली हात्तीले क्षति पुर्याएका घरका पिडित परिवारलाई...

प्रदेश २ को आठ जिल्लामा आजबाट जन्मिने सबै बेटीको १...

जनकपुरधाम । संघिय (केन्द्र)सरकारले संसदमा दर्ता गरेको ‘नेपाल प्रहरी र...

सप्तरी । प्रदेश २ का मुख्यमन्त्री लालबाबु राउतले थारु समुदायको...

जनकपुरधाम । लागुऔषध गाँजा सहित प्रहरीले एकलाई पक्राउ...