Mon, 21 Jan 2019
ताजा समाचार
‘समुदाय-प्रहरी साझेदारी’ कार्यक्रम अन्तर्गत कपडा वितरण || गोलबजारमा नेपाल रेडक्रस उपशाखा भवन शिलान्यास || उप–महानगरपालिका र खानेपानी ढल व्यवस्थापन विभाग विच वैठक सम्पन्न || डा केसीको माग पूरा || केन्द्रीय कारागारमा १३ कैदीबन्दीको मृत्यु || फ्रान्समा सरकार विरोधी आन्दोलन झन चर्कियो, राष्ट्रपतिको राजीनामा माग || एएफसी यूथ-२३ च्याम्पियनसिपः पहिलो खेलमा नेपालले ओमानसँग खेल्ने || स्वस्थानी व्रत सुरु, शालिनदीमा माधवनारायणको मेला || चितुवाको छालासहित युवक पक्राउ || तीन वर्षदेखि फरार मुर्ति चोर प्रहरीको नियन्त्रणमा || दुर्गम बस्तीको विद्यालय नमूना बन्दै || प्रधानमन्त्री ओली दोहामा || दाइजोकै कारण दुई वर्षिया छोरी र आमाको हत्या , सासु || नेपाल राष्ट्र बैंकद्वारा भारतीय नोटमा प्रतिबन्ध || मधेशी आयोगमा दत्त || लहानमा भव्य साँस्कृति कार्यक्रम हुने || श्रीमतीको हत्या गरी आत्महत्या || १२ दिनदेखि अनशनरत डा. केसीको स्वास्थ्य ‘उच्च जोखिम’मा || आगलगीबाट अठार लाख क्षति || तराईका प्रसिद्ध धनुषाधाम मकर मेला शुरु || सीके राउतका चार कार्यकर्ता पक्राउ || चौतर्फी विरोधका विच वरियारपट्टी गाउँपालिकामा दोस्रो गाउँसभा सम्पन || करेन्ट लाग्दा घटनास्थलमै दुईको मृत्यु || बलिदानी दिवसकै दिन राजपा निकट राष्ट्रिय विद्यार्थी संघ जनकपुरका नगर || सवारी दुर्घटनामा चारको मृत्यु, तीन घाइते || मिथिलामा लाईको प्रयोग || मोटरसाइकलको ठक्करबाट बालिकाको मृत्यु || माेबाइलकाे पासवर्ड नदिँदा श्रीमतीले श्रीमानलाई जिउँदै जलाइन् || घटनाबाट वनमन्त्री दुखी || चैत्र मसान्त भित्रमा पर्सा जिल्लालाई खुलादिशा मुक्त जिल्ला घोषणा गर्ने || सवारी साधनहरुको मेकानिकल चेक जाँचतथाचालकहरुको स्वास्थ्य परिक्षण || सरकारी अस्पतालमा औषधिको अभाव || वन सखाप पार्न लागेको प्रदेश मन्त्रीको आरोप || रेल खरिद गर्न सरकारको सैद्धान्ति सहमति || बेलायतकी महारानीका पति फिलिप सवारी दुर्घटनामा घाइते || बार्सिलोना कोपा डेल रे फुटबलको क्वाटरफाइनलमा || स्वास्थ्य अवस्था गम्भीर भएपछि डा. केसीलाई राति काठमाडौं ल्याइयो || २ करोड लागतमा अश्वमेध यज्ञ || वरियापट्टी गाउँपालिकामा संघर्ष समितिद्धरा धर्ना : कामकाज प्रभावित || सहारा विकास बैंकको सूचीकरण खारेज भएपछि कारोबारमा गिरावट ||
तराइ मधेश र स्थानीय चुनाव

चैत्र १३, २०७३


सरकारका अगाडि रहेका धेरै चटाराहरुलाई चटक्क छोडेर प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड शुक्रवार राति चीनको वोआओतिर लागे । वोआओ प्रस्थान गर्नुअघि दाहालले आफनो अनुपस्थितिमा प्रधानमन्त्रीको काम चलाउने अख्तियारी कसैलाई दिएनन ।

वितेका केही समय यताका घटनाक्रमले प्रधानमन्त्रीलाई थकाएको थियो । एकातिर, चुनावका लागि सहमति जुटाउनु र अर्कोतिर सरकार टिकाउन नैतिक–अनैतिक सवैप्रकारका गठवन्धनमा प्रवेशगर्नु सुखद कुरा पक्कै थिएनन प्रधानमन्त्रीका लागि । यी सवै घटनाक्रमले प्रधानमन्त्रीको राजनीतिक उर्जा पक्कै पनि घटायो ।

उसैपनि राजनीतिक रुपमा दाहाल नेतृत्वको गठवन्धन सरकार तदर्थवादी कार्यसूचीमा नै चलेको देखिएकोछ । वैशाख ३१ गते मतदान हुनेगरी सरकारले स्थानीय चुनावको घोषणा गरी सकेपनि प्रमुख चुनाव आयुक्त स्थानीय चुनावका लागि आवश्यक राजनीतिक वातावरण वन्न नसकेको गुनासोगर्दैछन । त्यस्तो राजनीतिक वातावरण वनाइदिन उनी राजनीतिक दलहरु गुहार्दैछन ।

यो उनको काम होइन । सरकारले निर्वाचन घोषणा गरेपछि राजनीतिक वातावरण निर्माणको पहल उसैले लिनु पर्ने हो ।
कदाचित घोषित मितिमा चुनाव हुन सकेन भने त्यो सरकारको असफलता हुन्छ । यो कुरामाथि सरकारले कति विचार पुर्याएको छ त्यो यसैभन्न सकिदैन ।

किनभने, यतिवेला कांग्रेस, एमाले र माओवादी – देशका तीनवटै प्रमुख राजनीतिक दल चुनावको पक्षमा भै सकेपछि पनि चुनावको वातावरण वन्न सकेको छैन । वर्तमान राजनीतिको सवभन्दा अप्ठेरो पाटो नै यही हो । पक्कै पनि अहिलेको अवस्थामा चुनावगर्नु प्रमुख प्रतिपक्षले मांगगर्ने र कांग्रेस–माओवादीले मांग पूरागर्ने खालको सजिलो छैन ।

मधेश केन्द्रित पार्टीहरु, मधेशका जनता र खासगरेर प्रदेश नम्वर दुइका मतदाताले आगामी चुनावलाई स्वीकार गर्नेछन कि गर्ने छैनन ? यो अहिले सवैको चासोको विषय हो । राजनीतिक दलहरुले भोलि आउन सक्नेअसामान्य परिस्थितिको पूर्वानुमानगर्न सकेका छैनन ।

प्रदेश नम्वर २ मा स्थानीय चुनावका लागि वातावरणको निर्माण हुन सकेन भने स्थानीय चुनावको कुनै अर्थ रहँदैन । प्रदेश नम्वर दुइ र मधेश तराईका अन्य भागमा चुनावहुन सकेन भने वाँकी देशका लागि त्यसको सन्देश के जाला ? कसैले भन्न सक्दैन ।

ठूला वा साना, राजनीतिक दलका नेताहरुको विवेकशील निर्णयमा नै चुनाव हुने नहुने कुरा निर्भर गर्दछ ।
मधेशका नेताहरुले वर्तमान सरकारसंग तीन वूँदे सहमति गरेर सरकारलाई समर्थन गरेका हुन ।

तर, सरकारले प्रादेशिक सीमांकन सहितका मांगहरुलाई पूरागर्न नसकेपछि मधेशी मोर्चाले त्यो समर्थन निरस्त गरी सकेको छ । मधेश केन्द्रित दलहरुले सरकारलाई दिएको समर्थन
फिर्ता लिएपछि प्रधानमन्त्री प्रचण्ड राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीको समर्थनमा सरकार
टिकाउन वाध्य भएका छन ।

सरकार टिकाउनकै लागि अनेक प्रकारका राजनीतिक गठवन्धनमा प्रवेशगर्नु उनको वाध्यता वनेको छ । मधेशी मोर्चा र सरकारका वीचको दूरी वढदै जानु र संघीयता विरोधीहरुसंग सरकारको लसपस वढदै जानु मोर्चा र सरकार दुवैका लागि राम्रो सन्देश होइन ।

मोर्चाले सरकारलाई दिएको समर्थन फिर्ता लिएपनि सरकारसंगको सम्वन्धमा व्यतिक्रम आउनु राजनीतिक वातावरण निर्माणका लागि उत्साहजनक कुरा होइन ।
मधेशका मांगहरुमा सरकारले सारै अप्ठेरो ठहर्याएको मांग पाँच नम्वर प्रदेशको प्रादेशिक सीमांकनमा फेरवदल हो ।

यो विषयले त्यति ठूलो विवाद जन्माउनु पर्ने थिएन । तर, प्रमुख प्रतिपक्षी दल एमाले तथा कांग्रेस र माओवादीका प्रभावशाली सांसदहरुले यसैमा खोचे थापे । एमालेले यसलाई राष्ट्रिय समस्याको
जटिलताका रुपमा नहेरेर आफनो भोट वैंकको रुपमा हेर्यो ।

भोटको राजनीतिले देशको राजनीतिलाई विथोल्न हुने थिएन । तर विथोलियो । यसवाहेक पनि, एमालेले मधेश लक्षित गरेर राष्ट्रवाद र राष्ट्रघातको नारा चर्कायो । राष्ट्रवादी व्याख्याकै क्रममा, पाँच नम्वर प्रदेशमा गरिने सीमांकनको हेरफेर नेपाली राष्ट्रिय अखण्डताकै लागि खतरावन्ने तर्क अगाडि सारियो ।

क्षेत्र केन्द्रित आन्दोलन भयो । आन्दोलन राष्ट्रिय अखण्डताकोे पक्षमा भन्दापनि प्रकारान्तरले संघीयताको विरोधमा केन्द्रित रहेको कुरा वुझन धेरै समय लागेन ।

यो आन्दोलन मार्फत कांग्रेस, एमाले र माओवादीका असन्तुष्ट समर्थकहरु देशमा कायम हुन लागेको संघीय व्यवस्थाका विरुध्द एकजूट भएको देखियो । ती समर्थकहरुले आफनै पार्टी नेतृत्वका विरुध्द सांकेतिक प्रदर्शन गरेका थिए ।

नेपालको राजनीतिक इतिहासमा मधेश आन्दोलनबाट उठान भएको विषय हो संघीयता । केन्द्रीकृत शासन व्यवस्था अन्तर्गत मधेशका जनताले अधिकार हासिल गरेरपनि त्यसको उपभोगगर्न नपाएपछि संघीयताको कुरा उठनु परेको हो ।

संघीयतामा शासनमाथि जनताको प्रत्यक्ष पकड हुन्छ र जनताले अधिकार र विकासमा समान हिसावले अंशियारी पाउँछन भन्ने मान्यताले यसको उदवोधन भएको हो । नेपालको संविधानले संघीयतालाई देशको आधारभूत शासन व्यवस्थाका रुपमा स्थापित गरेपनि संघीयताका विरुध्द भ्रमको खेती रोकिएको छैन । यो अवस्थामा मधेशका दलहरु पनि अप्ठेरोमा छन ।

एकातिर, उनीहरुमा सरकारप्रतिको चिडचिडाहट वढेको छ भने अर्कोतिर स्थानीय चुनावमा सहभागी नहुने विचार अप्रासांगिक भएको छ । मधेशका दलहरुले स्थानीय चुनावमा भाग नलिंदा अहिलेसम्म प्राप्त भएका अधिकारहरु संस्थागत हुन सक्ने छैनन । राजनीतिक प्रवाहमा मधेशी दलको असहभागिताले संघीयताको प्रयोग प्रभावकारी हुन सक्दैन ।

बाटो ठूला राजनीतिक दल र मधेशी दल दुवैथरिका लागि निष्कण्टक छैन । २०६३ साल यता कमलामा धेरै पानी वही सकेको छ । मधेश आन्दोलनका उपलव्धिहरु संस्थागत नभएको अहिलेको अवस्थामा मधेशका नेताहरुको कदम सन्तुलित ढंगले अघि वढनु पर्दछ ।

नेपाल सवैको देश हो । यो देशप्रति मधेशको मोह कसैले चुनौति दिन सक्ने विषय होइन । देशका जनता विपदमा पर्दा मात्र होइन, देशको सीमामा अतिक्रमणहुँदासम्म मधेशले देशको रक्षा गरेको छ । नेपाल र भारतका वीच सीमा सम्वन्धी वार्ताहुँदा दशगजामा उभिएर देशको सीमाको रक्षागर्ने मधेशी हुन ।

नेपाल सरकारले सँधै ती मधेशी नागरिकको सम्मान गरेको छ । त्यो सम्मानको सनद अहिले पनि सुरक्षित राखेका छन जनताले । तर, आजका शासनकर्ताहरुले त्यो संवेदनशीलता वुझेका छैनन ।
राजनीतिमा राजनीतिक दलहरुले आफनो पक्षमा जीरहगर्नु कुनै ठूलो कुरा होइन ।

सत्ता प्राप्तिको यात्रामा लागेका दलका नेताहरु भय र भ्रम फैलाएर पनि स्वार्थ सिध्द गर्दछन । अहिले देशमा मधेशी र पहाडी दुइ शव्द खूव प्रचलित छ ।
मधेश र पहाड एक आपसमा टुक्रिन्छन भन्नु भ्रम र भयको खेतीगर्नु हो । यतिवेला पहाड र मधेशका वीच विवाद होइन,
राजनीतिक दलहरुले सिर्जना गरेको गतिरोध मात्र छ । मधेशलाई भाषा, भेष–भूषा, संस्कार र संस्कृति सवै तत्व सम्मिलित भएको अधिकार चाहिएको छ । यो अधिकारको होइन । अधिकार त संविधानले प्रत्याभूत गरेकै छ । यो त अधिकारमाथिको शेयरको प्रश्न हो । समान पहूँच र आत्म–सम्मानमा समान अंशियारी ।
मधेशको प्रश्नमा वर्तमान सरकारले सन्तुलन र समझदारीपूर्ण व्यवहारगर्न सक्यो भने स्थानीय चुनाव सम्पन्नगर्न त्यति कठिन हुनेछैन । तर, पुरानै राजनीतिक मान्यतालाई नयाँ शव्दमा ढाल्ने सोच वनायो भने त्यो दुर्भाग्यपूर्ण हुनेछ ।

जनकपुरधाम : ‘समुदाय-प्रहरी साझेदारी’ कार्यक्रम अन्तर्गत जिल्ला प्रहरी कार्यालय...

सिरहा : नेपाल रेडक्रस उपशाखा गोलबजारको विधिवत रुपमा भवन शिलान्यास...

जनकपुरधाम । जनकपुरधाम उप–महानगरपालिका र खानेपानी ढल व्यवस्थापन विभाग...

काठमाडौँ : स्वास्थ्य राज्यमन्त्री सुरेन्द्र यादवले अनशनरत प्राध्यापक डा...

काठमाडौँ : नेपालकै सबैभन्दा ठूलो कारागारका रुपमा रहेको केन्द्रीय कारागारमा...

फ्रान्समा सरकार विरोधी आन्दोलन झन् चर्कंदै गएको छ ।...

काठमाडौं । एएफसी यूथ–२३ च्याम्पियनसिप फुटबलका लागि छनोट चरणको खेल...

पौष शुक्ल पूर्णिमादेखि माघ शुक्ल पूर्णिमासम्म गरिने स्वस्थानी व्रत आजदेखि...

सुर्खेत : कर्णाली प्रदेशको राजधानी वीरेन्द्रनगर सुर्खेतमा आइतबार ध्वाँसे चितुवाको...

डोल्पा : डोल्पामा एक थान बुद्धमूर्ति चोरी गरी फरार रहेका...

डडेल्धुरा : डडेल्धुराका दुर्गम बस्तीका सामुदायिक विद्यालय नमूना बन्दै...

भ्रमण टोली आजै स्वीट्जरल्याण्डको जुरिचतर्फ प्रस्थान गर्ने कार्यक्रम रहेको छ...

जनकपुर उपमहानगरपालिका ४ की दुई वर्षिया गौरी शर्मा र...

अब नेपाल राष्ट्र बैंकले सर्वसधारणलाई १ सय दरको भन्दा माथिको...

जनकपुरधाम । मधेशी आयोगको अध्यक्षमा धनुषाका डा विजय दत्तको...

सिरहाको लहानमा आउदो माघ २६ गते भव्य साँस्कृति...

कैलाली । कैलालीको जानकी गाउँपालिका–७ गोलौरीमा प्रेमलाल चौधरीले श्रीमतीको हत्या...

काठमाडौं । चिकित्सा शिक्षा सुधारको माग राखेर १२ दिनदेखि आमरण...

सर्लाही : घरमा बालेको घुरबाट आगलगी हुँदा बलरा नगरपालिका–८...

धनुषाधाम : जिल्लाको पूर्वी उत्तरी क्षेत्रस्थित धनुषाधाममा माघ...

राजविराज । सप्तरीबाट सीके राउत समर्थक चार जना कार्यकर्ता पक्राउ...

लहान । सिरहा जिल्लाको वरियारपट्टी गाउँपालिकाले दोस्रो ऐतिहासिक गाउँसभा...

जनकपुरधाम : जनकपुरधाममा करेन्ट लागेर घटनास्थलमै दुई जनाको...

जनकपुरधाम : राजपा निकट राष्ट्रिय विद्यार्थी संघ जनकपुरका नगर उप-सभापति...

सर्लाही : सर्लाही जिल्लामा आज बिहान भएको छुट्टछुट्टै सवारी...

गोपाल बराल ,बर्दिवास : ‘खाजा खाउँ...लाई, सनेस (कोसेली)...

अछाम : अछामको कमलबजार नगरपालिकामा मोटरसाइकलको ठक्करबाट एक बालिकाको मृत्यु...

काठमाडौं : आफ्नाे माेबाइलकाे पासवर्ड निदिँदा श्रीमतीले श्रीमानलाई जिउँदै...

जनकपुरधाम । प्रदेश २ को उद्योग, पर्यटन, वन तथा वातावरण...

वीरगन्ज : पर्सा जिल्लालाई चैत्र मसान्तसम्ममा खुलादिशा मुक्त जिल्ला घोषणा...

जीतपुर : सवारी दुर्घटना न्युनिकरणकोलागि सवारी साधनहरुको मेकानिकल...

सिरहा : सिरहाको बरियारपट्टी गाउँपालिकामा रहेका सरकारी अस्पतालमा औषधिको...

जनकपुरधाम । प्रदेश २ का उधोग पर्यटन, वन तथा वातावरण...

भारतको जयनगरदेखि जनकपुरधाम सम्म पहिलो चरणमा सञ्चालन गर्न नेपाल सरकारले...

लण्डन । बेलायतकी महारानी एलिजाबेथ द्वितीयका पति फिलिप एक...

काठमाडौं । लेभान्तेलाई पाखा लगाँउदै बार्सिलोना स्पेनिस कप अर्थात कोपा...

काठमाडौं : चिकित्सा शिक्षा सुधारको माग गरेर १६ औं...

वीरगन्ज । अश्वमेध गायत्री महायज्ञको तयारी अन्तिम चरणमा पुगेको छ...

सिरहाको वरियापट्टी गाउँकार्यपालिकाको प्राङगनमा संघर्ष समितिले आज देखि कामकाज प्रभावित...

सर्लाही : देव विकास बैंकसँग मर्जरको प्रकृयामा रहेको सहारा...