Mon, 21 Jan 2019
ताजा समाचार
वेवारीसे शिशु भेटियो || ‘समुदाय-प्रहरी साझेदारी’ कार्यक्रम अन्तर्गत कपडा वितरण || गोलबजारमा नेपाल रेडक्रस उपशाखा भवन शिलान्यास || उप–महानगरपालिका र खानेपानी ढल व्यवस्थापन विभाग विच वैठक सम्पन्न || डा केसीको माग पूरा || केन्द्रीय कारागारमा १३ कैदीबन्दीको मृत्यु || फ्रान्समा सरकार विरोधी आन्दोलन झन चर्कियो, राष्ट्रपतिको राजीनामा माग || एएफसी यूथ-२३ च्याम्पियनसिपः पहिलो खेलमा नेपालले ओमानसँग खेल्ने || स्वस्थानी व्रत सुरु, शालिनदीमा माधवनारायणको मेला || चितुवाको छालासहित युवक पक्राउ || तीन वर्षदेखि फरार मुर्ति चोर प्रहरीको नियन्त्रणमा || दुर्गम बस्तीको विद्यालय नमूना बन्दै || प्रधानमन्त्री ओली दोहामा || दाइजोकै कारण दुई वर्षिया छोरी र आमाको हत्या , सासु || नेपाल राष्ट्र बैंकद्वारा भारतीय नोटमा प्रतिबन्ध || मधेशी आयोगमा दत्त || लहानमा भव्य साँस्कृति कार्यक्रम हुने || श्रीमतीको हत्या गरी आत्महत्या || १२ दिनदेखि अनशनरत डा. केसीको स्वास्थ्य ‘उच्च जोखिम’मा || आगलगीबाट अठार लाख क्षति || तराईका प्रसिद्ध धनुषाधाम मकर मेला शुरु || सीके राउतका चार कार्यकर्ता पक्राउ || चौतर्फी विरोधका विच वरियारपट्टी गाउँपालिकामा दोस्रो गाउँसभा सम्पन || करेन्ट लाग्दा घटनास्थलमै दुईको मृत्यु || बलिदानी दिवसकै दिन राजपा निकट राष्ट्रिय विद्यार्थी संघ जनकपुरका नगर || सवारी दुर्घटनामा चारको मृत्यु, तीन घाइते || मिथिलामा लाईको प्रयोग || मोटरसाइकलको ठक्करबाट बालिकाको मृत्यु || माेबाइलकाे पासवर्ड नदिँदा श्रीमतीले श्रीमानलाई जिउँदै जलाइन् || घटनाबाट वनमन्त्री दुखी || चैत्र मसान्त भित्रमा पर्सा जिल्लालाई खुलादिशा मुक्त जिल्ला घोषणा गर्ने || सवारी साधनहरुको मेकानिकल चेक जाँचतथाचालकहरुको स्वास्थ्य परिक्षण || सरकारी अस्पतालमा औषधिको अभाव || वन सखाप पार्न लागेको प्रदेश मन्त्रीको आरोप || रेल खरिद गर्न सरकारको सैद्धान्ति सहमति || बेलायतकी महारानीका पति फिलिप सवारी दुर्घटनामा घाइते || बार्सिलोना कोपा डेल रे फुटबलको क्वाटरफाइनलमा || स्वास्थ्य अवस्था गम्भीर भएपछि डा. केसीलाई राति काठमाडौं ल्याइयो || २ करोड लागतमा अश्वमेध यज्ञ || वरियापट्टी गाउँपालिकामा संघर्ष समितिद्धरा धर्ना : कामकाज प्रभावित ||
संझनामा मधेश

चैत्र २२, २०७३


 राष्ट्रिय दैनिक तथा टेलिभिजनहरुमा काम गर्नु हुन्छ, उहा“हरुलाई गाह्रो छ । कारण, राजधानीका मिडियालाई निर्वाचनको माहौंल बनाउनु छ, मधेशमा माहौलनै छैन, जबरजस्ती कसरी बनाउनु ? जे हो त्यहि परिस्थितिको रिपोर्टि· गर्दा समाचार नछापिएको पनि पाइयो । जसका कारण पत्रकारहरुमा निराशा छाउनु स्वभाविक हो । सप्तरी, सिराहा जस्ता     जिल्लाहरु जहा“ स्ववियूको चुनाव हुन सकेको छैन, पत्रकार महासंघको चुनाव भएको छैन अरु निर्वाचन के होला र ? स्थानीय निर्वाचनका लागि परिस्थिति त्यति सहज देख्दिन ।



                                 –बबिता बस्नेत ,बरिष्ठ पत्रकार    

 तीन दशक अघिको कुरा हो, पच कक्षा सकेर ६ कक्षामा पुग्दा मैंले पहिलो पल्ट मधेश देखें, ११ बर्षकी थिए“ । खोटा·को सालम्बुमा जन्मिएर त्यही हुर्किएकी मलाई मधेश कस्तो हुन्छ थाहा थिएन । मधेशमा मोटर गुड्छ, बिजुली बत्ति हुन्छ भन्ने कुरा चांही सुनेकी थिए“ ।

मधेशबाट जानेहरुले कोशेलीका रुपमा लाने गरेका कारण जुलेवी (जेरी) र बुनिया पाइन्छ भन्ने पनि थाहा थियो । मधेशको पहिलो यात्रा सप्तरी फत्तेपुरको थियो, जहा“ ठुलो बुवाहरु बस्नुहुन्थ्यो । भीर, पाखा, खोला, उकालो ओह्रालो गर्दै डेढ दिन हिडेपछि समथर बेल्टार आइ पुग्दा गजब लागेको थियो ।

धेरै थाकेकाले राती ढिलो निदाए“, कहिल्यै नसुनेको आवाजले ब्युझिदा बिहानको चार बजेको रहेछ । के हो के हो, के कराएको होला यसरी ? अचम्म लाग्यो, डराए“ र ठुलो बुवाकी छोरी शारदा दिदीलाई सोधें—दिदी के कराएको? मैंले डरा उदै उठेर सोधेपछि उहा“ले निन्द्रामैं भन्नु भो—ए नडराउ, त्यो बसको हर्न हो ।

त्यतिबेलाको चर्चित दास बसले बिहान चार बजे देखिनै हर्न लगाएर मान्छे बोलाउदो रहेछ । फत्तेपुर बजारमा लगाएको हर्नले सिद्धिपुरको घरमा सुतेकी म एक्कासी ब्युझिएकी थिए“ । त्यसको भोली पल्ट देखि भुइमा उज्यालो नखस्दै दास बसको हर्न नियमितता बन्यो । पहाडमा हामी ६ बजे सम्म सुत्थ्यौं, कति दिन मलाई निन्द्रा नपुगे जस्तो भयो । 

एसएलसी सकेर काठ्माण्डौ बस्न थालेपछि दिन चर्या फरक भयो । कहिलेकांही मधेश जा“दा गाडी र बाइकमा दाईहरुले चर्को हर्न बजाउदा सोधें, किन यस्तो हर्न लगाएको? जबाफ आयो—यहा“ यस्तै हुन्छ । पान खाएर आफ्नै आगन वरीपरी थुकेको दृष्य हेर्न नसकेर सोधें, के गरेको यस्तो? जबाफ आयो—मधेशमा यस्तै त हुन्छ नि ।

मधेशका कार्यालयका भित्ताहरुमा पान खाएर थुक्दै हिड्नेहरु मधेशी समूदायका मात्रै हुन भनेर कसैले सोच्छ भनें त्यो गलत हो । पहाडी समूदायका मानिसहरुले पनि त्यसैगरी बेपर्वाह थुकि रहेका मैंले धेरै पल्ट देखेकी छु ।

कामको सिलसिलामा मधेशका बिभिन्न जिल्ला जादा बिहान चार बजे देखिनै ठुलो माइक लाएर गीत बजाएको सुन्न थालेपछि यस प्रकारका कुनै पनि होहल्ला सामान्य लाग्न थाल्यो । गीत, संगित ब्यक्तिको नितान्त नीजि आदतको कुरा हो । कसैलाई सुन्न मन लाग्छ, कसैलाई लाग्दैन । सुन्नै मन लागेपनि कसैलाई कस्तो सुन्न मन लाग्छ कसैलाई कस्तो ।

मुड, वातावरण, परिस्थिति जस्ता कुराहरुले गीत संगितको छनौट निर्धारण गर्छ । तर एका बिहानै माइकमा गीत लगाएर बजाउनु पर्ने किन? मैंले अहिले सम्म कसैसंग प्रश्न गरेकी छैन । कारण, फेरि उही जबाफ आउन सक्छ—मधेशमा यस्तै हुन्छ ।

तर बिहान बिहानै माइकको ठुलो स्वर अहिले पहाड तिर पनि सरेछ । केही समय अगाडी डोटी पुग्दा बिहान चार बजे देखिनै दिपायल बजारभरी माइकबाट भजन सुनियो । त्यहा“का पूजारीले गरेको पूजा पाठ पनि माइकमैं लगाइएको थियो । 

कामको शिलसिलामा मधेश जान थालेपछि थाहा भयो, राम्रा कुरा धेरै रहेछन मधेशमा । वातावरणको हिसावले हि“उदमा हुरी, बर्षामा डुबान, चर्को गर्मी, सर्पको बिगबिगी, जाडोमा शित लहर मधेश त्यति सहज छैन । तर प्रायः सबै ठाउमा यातायात र बिजुली पुगेका कारणले दुखहरु झेल्न सजिलो भएको छ ।
काठ्माण्डौ र पहाडमा मधेश र मधेशीका बारेमा जतिसुकै हाउगुजी देखाए पनि जनस्तरमा कुनै तुष देखिदैन ।

एक छिन बसौं न पानी, सर्वत खाएर जानुस न भन्ने संस्कृति छ । ‘हामी त नेपाली’ भन्ने भावना पनि त्यतिकै देख्छु । एक पटक महोत्तरीको गाउ“मा पुगेको बेला अलि पछि बसोबास गर्न आएकाहरुका बारेमा कुरा गर्दै एक अधबैंशे महिलाले भनेकी थिइन, उनीहरु जस्तो हो र ? ‘हामी त नेपाली ’यही जन्मिएको ।

पछि आएका र हामीबीचमा फरक त हुनु प¥यो नि भन्ने शैलीमा उनले भनेका कुराहरु पछि सम्म कानमा गुञ्जिएका थिए । बिहेवारीमा पनि अहिले सके सम्म छोरी हरु वारीनै दिने चलन बढ्दै गएको छ । पारी बिहे भएका गाउ“का छोरी बेटीहरु माथि घरेलु हिंसा भएपछि जे भएपनि आफ्नै ठाउ“मा बिहे गर्ने भन्ने सोच बढेको देख्छु । 

मेरो २५ बर्षका ब्यवसायिक जीवनमा मधेशमा जा“दा अफ्ठ्यारो भएको संझना छैन । आफ्ना उमेरका पत्रकार साथीहरु, केही दाईहरु र धेरै भाईहरुले गरेको सौहाद्र्धपूर्ण ब्यवहार मन छुने प्रकारको छ । हिजो आज बैनीहरु पनि मिडियामा आएका छन, उनीहरुको ब्यवहार त राम्रो हुनेनै भयो । हिजोआज धेरै मानिसको मुखबाट मधेशमा आफ्ठ्यारो छ, गाह्रो छ भनेको सुन्छु ।

राजनीतिक साह्रो गाह्रो पक्कै छ तर जनस्तरमा र ब्यवसायिक स्तरमा त्यति धेरै कठिनाई भोग्नु परेको छैन । द्न्द बढ्दै गयो भनें स्वभाविक रुपमा अन्य तमाम मानिसहरुले भोग्ने दुखहरु सहनुनै पर्नेछ ।
जस्तो, यही फाल्गुण २१ गते सप्तरीको राजबिराज पुग्दा एमाले र केपी ओलीका बिरुद्ध माइकि· चलि रहेको थियो । मानिसहरु कालो झण्डा लिएर जुलुशमा थिए ।

हामी चढेको गाडी रोक्दै उनीहरुले ‘यहा“ कोही एमाले हुनुहुन्छ कि’ भनेर सोधे । हामी त होइन, मिडियाको मानिस हो भनेंपछि ल जानुस भनियो । 

अहिलेको द्वन्द बढ्दै गए मिडियाका साथीहरुलाई अफ्यारो हुने देख्छु । साथीहरु जो राष्ट्रिय दैनिक तथा टेलिभिजनहरुमा काम गर्नु हुन्छ, उहा“हरुलाई गाह्रो छ । कारण, राजधानीका मिडियालाई निर्वाचनको माहौंल बनाउनु छ, मधेशमा माहौलनै छैन, जबरजस्ती कसरी बनाउनु? जे हो त्यहि परिस्थितिको रिपोर्टि· गर्दा समाचार नछापिएको पनि पाइयो ।

जसका कारण पत्रकारहरुमा निराशा छाउनु स्वभाविक हो । सप्तरी, सिराहा जस्ता जिल्लाहरु जहा“ स्ववियूको चुनाव हुन सकेको छैन, पत्रकार महासंघको चुनाव भएको छैन अरु निर्वाचन के होला र? स्थानीय निर्वाचनका लागि परिस्थिति त्यति सहज देख्दिन । 

यस पटकको मधेश यात्रामा अलि नया“ कुरा महशुस गरियो । बिहान बिहानै माइक लगाएर प्रायः हिन्दी गीत सुन्न पाइने मधेशमा यस पटक ‘सुन साइली परदेशबाट म आउ“ला, चालिस कटेसी रमाउला’ र ‘पिउन मन थिएन साथीले पिलायो’ भन्ने गीत खुब सुनियो ।

बिदेशमा रहने नेपालीहरुबीच प्रीय बनेको सुन साइली मधेशका युवाहरुबीच पनि त्यतिकै चर्चित रहेछ । कारण, मधेशका घरहरु पनि अब बेदेशिक रोजगारको कहानी भन्दा बाहिर रहेनन । दिन प्रतिदिन मधेशबाट पनि युवाहरु बिदेशिने क्रम बढि रहेको छ ।

बेरोजगारी मुलुकका अन्य स्थानको जस्तै मधेशको पनि ठुलो चुनौती हो । मधेशको उर्वर भूमिमा नया“ तरिकाबाट कृषी र बिभिन्न स्थानमा उधोग ब्यवसाय गर्न पाए गाउ“मैं रोजगारीको सिर्जना हुने थियो । गर्न चाहने हो भनें मधेशमा संभावनाहरु धेरै छन तर राजनीतिक द्वन्दले ति संभावनाहरुलाई छोपि रहेको छ । 



basnetbabita7@hotmail.com
                    


 

सिरहाको गोलबजारमा सोमबार विहान एक नवजात शिशु फेला परेको...

जनकपुरधाम : ‘समुदाय-प्रहरी साझेदारी’ कार्यक्रम अन्तर्गत जिल्ला प्रहरी कार्यालय...

सिरहा : नेपाल रेडक्रस उपशाखा गोलबजारको विधिवत रुपमा भवन शिलान्यास...

जनकपुरधाम । जनकपुरधाम उप–महानगरपालिका र खानेपानी ढल व्यवस्थापन विभाग...

काठमाडौँ : स्वास्थ्य राज्यमन्त्री सुरेन्द्र यादवले अनशनरत प्राध्यापक डा...

काठमाडौँ : नेपालकै सबैभन्दा ठूलो कारागारका रुपमा रहेको केन्द्रीय कारागारमा...

फ्रान्समा सरकार विरोधी आन्दोलन झन् चर्कंदै गएको छ ।...

काठमाडौं । एएफसी यूथ–२३ च्याम्पियनसिप फुटबलका लागि छनोट चरणको खेल...

पौष शुक्ल पूर्णिमादेखि माघ शुक्ल पूर्णिमासम्म गरिने स्वस्थानी व्रत आजदेखि...

सुर्खेत : कर्णाली प्रदेशको राजधानी वीरेन्द्रनगर सुर्खेतमा आइतबार ध्वाँसे चितुवाको...

डोल्पा : डोल्पामा एक थान बुद्धमूर्ति चोरी गरी फरार रहेका...

डडेल्धुरा : डडेल्धुराका दुर्गम बस्तीका सामुदायिक विद्यालय नमूना बन्दै...

भ्रमण टोली आजै स्वीट्जरल्याण्डको जुरिचतर्फ प्रस्थान गर्ने कार्यक्रम रहेको छ...

जनकपुर उपमहानगरपालिका ४ की दुई वर्षिया गौरी शर्मा र...

अब नेपाल राष्ट्र बैंकले सर्वसधारणलाई १ सय दरको भन्दा माथिको...

जनकपुरधाम । मधेशी आयोगको अध्यक्षमा धनुषाका डा विजय दत्तको...

सिरहाको लहानमा आउदो माघ २६ गते भव्य साँस्कृति...

कैलाली । कैलालीको जानकी गाउँपालिका–७ गोलौरीमा प्रेमलाल चौधरीले श्रीमतीको हत्या...

काठमाडौं । चिकित्सा शिक्षा सुधारको माग राखेर १२ दिनदेखि आमरण...

सर्लाही : घरमा बालेको घुरबाट आगलगी हुँदा बलरा नगरपालिका–८...

धनुषाधाम : जिल्लाको पूर्वी उत्तरी क्षेत्रस्थित धनुषाधाममा माघ...

राजविराज । सप्तरीबाट सीके राउत समर्थक चार जना कार्यकर्ता पक्राउ...

लहान । सिरहा जिल्लाको वरियारपट्टी गाउँपालिकाले दोस्रो ऐतिहासिक गाउँसभा...

जनकपुरधाम : जनकपुरधाममा करेन्ट लागेर घटनास्थलमै दुई जनाको...

जनकपुरधाम : राजपा निकट राष्ट्रिय विद्यार्थी संघ जनकपुरका नगर उप-सभापति...

सर्लाही : सर्लाही जिल्लामा आज बिहान भएको छुट्टछुट्टै सवारी...

गोपाल बराल ,बर्दिवास : ‘खाजा खाउँ...लाई, सनेस (कोसेली)...

अछाम : अछामको कमलबजार नगरपालिकामा मोटरसाइकलको ठक्करबाट एक बालिकाको मृत्यु...

काठमाडौं : आफ्नाे माेबाइलकाे पासवर्ड निदिँदा श्रीमतीले श्रीमानलाई जिउँदै...

जनकपुरधाम । प्रदेश २ को उद्योग, पर्यटन, वन तथा वातावरण...

वीरगन्ज : पर्सा जिल्लालाई चैत्र मसान्तसम्ममा खुलादिशा मुक्त जिल्ला घोषणा...

जीतपुर : सवारी दुर्घटना न्युनिकरणकोलागि सवारी साधनहरुको मेकानिकल...

सिरहा : सिरहाको बरियारपट्टी गाउँपालिकामा रहेका सरकारी अस्पतालमा औषधिको...

जनकपुरधाम । प्रदेश २ का उधोग पर्यटन, वन तथा वातावरण...

भारतको जयनगरदेखि जनकपुरधाम सम्म पहिलो चरणमा सञ्चालन गर्न नेपाल सरकारले...

लण्डन । बेलायतकी महारानी एलिजाबेथ द्वितीयका पति फिलिप एक...

काठमाडौं । लेभान्तेलाई पाखा लगाँउदै बार्सिलोना स्पेनिस कप अर्थात कोपा...

काठमाडौं : चिकित्सा शिक्षा सुधारको माग गरेर १६ औं...

वीरगन्ज । अश्वमेध गायत्री महायज्ञको तयारी अन्तिम चरणमा पुगेको छ...

सिरहाको वरियापट्टी गाउँकार्यपालिकाको प्राङगनमा संघर्ष समितिले आज देखि कामकाज प्रभावित...