Wed, 23 Jan 2019
ताजा समाचार
नापी कार्यालय बर्दिवास सञ्चालन नहुँदा सेवाग्राही मर्कामा || बर्दिवासस्थित बाँके जङ्गलमा सडक दुर्घटना हुँदा एकको मृत्यु || ड्रम पड्किएर मजदूरको मृत्यु || नीति निर्माणको संक्रमणमा स्थानीय तह : मेयर साह || गाउँ सभा सम्पन्न || जयनगर–सिरहा मार्ग आज ठप्प गरिने || चिकित्सा विधेयक जबरजस्ती ल्याए अवरोध : कोईराला || कम्युनिष्ट केन्द्र फोरममा समाहित || प्रहरीले बरामद गरेको चार किलो सुन राजस्वमा पुग्दा तामा || नेविसंघको जिल्ला अधिवेशनको विषयलाई लिएर कांग्रेस नेताबीच कुटाकुट || फरार वडाध्यक्षद्वारा आत्मसमर्पण || तान्जिनियाको पानी जहाजमा आगलागी, ११ जनाको मृत्यु, १४ को उद्धार || अस्ट्रेलिया एसियन कप फुटबलको क्वाटरफाइनलमा प्रवेश || वेवारीसे शिशु भेटियो || ‘समुदाय-प्रहरी साझेदारी’ कार्यक्रम अन्तर्गत कपडा वितरण || गोलबजारमा नेपाल रेडक्रस उपशाखा भवन शिलान्यास || उप–महानगरपालिका र खानेपानी ढल व्यवस्थापन विभाग विच वैठक सम्पन्न || डा केसीको माग पूरा || केन्द्रीय कारागारमा १३ कैदीबन्दीको मृत्यु || फ्रान्समा सरकार विरोधी आन्दोलन झन चर्कियो, राष्ट्रपतिको राजीनामा माग || एएफसी यूथ-२३ च्याम्पियनसिपः पहिलो खेलमा नेपालले ओमानसँग खेल्ने || स्वस्थानी व्रत सुरु, शालिनदीमा माधवनारायणको मेला || चितुवाको छालासहित युवक पक्राउ || तीन वर्षदेखि फरार मुर्ति चोर प्रहरीको नियन्त्रणमा || दुर्गम बस्तीको विद्यालय नमूना बन्दै || प्रधानमन्त्री ओली दोहामा || दाइजोकै कारण दुई वर्षिया छोरी र आमाको हत्या , सासु || नेपाल राष्ट्र बैंकद्वारा भारतीय नोटमा प्रतिबन्ध || मधेशी आयोगमा दत्त || लहानमा भव्य साँस्कृति कार्यक्रम हुने || श्रीमतीको हत्या गरी आत्महत्या || १२ दिनदेखि अनशनरत डा. केसीको स्वास्थ्य ‘उच्च जोखिम’मा || आगलगीबाट अठार लाख क्षति || तराईका प्रसिद्ध धनुषाधाम मकर मेला शुरु || सीके राउतका चार कार्यकर्ता पक्राउ || चौतर्फी विरोधका विच वरियारपट्टी गाउँपालिकामा दोस्रो गाउँसभा सम्पन || करेन्ट लाग्दा घटनास्थलमै दुईको मृत्यु || बलिदानी दिवसकै दिन राजपा निकट राष्ट्रिय विद्यार्थी संघ जनकपुरका नगर || सवारी दुर्घटनामा चारको मृत्यु, तीन घाइते || मिथिलामा लाईको प्रयोग ||
चुनावी चक्रव्यूहमा देश

चैत्र २७, २०७३


यतिखेर माओवादी केन्द्र र नेपाली कांग्रेसको गठवन्धन सरकार स्थानीय तहको चुनावको प्रसंगमा अल्झिएकोछ । देश चुनावी चक्रव्यूहमा फसेको छ ।

राजनीतिक घटनाक्रमहरुको तीव्रताका वीच,पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ नेतृत्वको सरकार कोशी नदीको वहावमा तैरिन खोजी रहेको डुंगा जस्तो देखिइ रहेको छ । डुंगाको वहना कसको हातमा छ पत्तो छैन । 

देशमा प्रहरी प्रमुखको पदपूर्तिको समस्या छ र मन्त्रीहरुका वीच प्रोटोकलका द्वन्दहरु पनि छन । त्यो वाहेक अन्य व्दन्व्द देखिएका छैनन ।

देश उज्यालोमा रमाउन पाएको छ । तर, प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड राजनीतिक अव्यवस्थारअसहयोगका वीचमा आफनै विचारको केन्द्रविन्दूमा मात्रै रुमल्लिइ रहेका देखिन्छन । यस्तो लाग्दछ, उनले स्थानीय चुनावलाई अस्वाभाविक रुपमा लिएका छन । सहज हिसावले चुनाव सम्पन्न हुनेमा स्वयं उनलाई विश्वास छैन ।

उनी कहिले मधेशी मोर्चा लगायत सवै पक्षसंग वार्ता गरेर वैशाख ३१ का लागि तय गरिएको स्थानीय तहको चुनाव सम्पन्नगर्ने वताउछन ।

कहिले पहाड र मधेशमा स्थानीय चुनाव दुइ चरणमा गराउने आकस्मिक योजना ल्याउ“छन । प्रधानमन्त्रीको छटपटीबाट एउटा कुरा स्पष्ट हुन्छ चुनावका वारेमा जनताका मनमा जे जस्ता आशंकाहरु छन ती जायज छन । अर्थात, चुनाव हुनपनि सक्दछ र नहुन पनि सक्दछ ।

यस्तो स्थितिमा मधेशी मोर्चा प्रधानमन्त्रीले संविधान संशोधनका प्रसंगमा ठोस काम नगरेर मोर्चालाई अलमल्याइ रहेको आरोप लगाउनु अवान्छित होइन ।

अर्कोतिर प्रमुख प्रतिपक्षी दल एमाले साखुल्ले पल्टिएर सरकारले चुनाव नगराउने वा गराउन नसक्ने ताना दिइ राखेकोछ । निश्चय पनि, प्रधानमन्त्री प्रचण्डका लागि अहिलेको समय निकै कठिन देखिएकोछ ।

तर, यो किन कठिन देखिएको छ ?स्वयं प्रधानमन्त्री वाहेक अरु कसैले यसको कारण वताउन सक्दैन । यो सत्य हो, वैशाख ३१ गते चुनाव हुन सकेन भने प्रधानमन्त्रीको राजनीतिक साख केही पनि वा“की रहने छैन । त्यो अवस्थामा सरकारको सहयोगी तथा संसदको सवभन्दा ठूलो पार्टी कांग्रेस र प्रमुख प्रतिपक्षी दल एमालेको साख एकैसाथ उत्तिकै गतिमा ओरालो लाग्नेछ ।

पछिल्लो चरणमा प्रधानमन्त्रीले २ नम्वर प्रदेश र ५ नम्वर प्रदेशका तीन जिल्लामा दोश्रो चरणमा चुनाव गराउने प्रस्ताव गरेका छन । यसको अर्थ हो सरकारले त्यहा“अहिले चुनावहुने सम्भावना देखेको छैन । दोश्रो चरणको चुनाव संविधान संशोधन हुन सकेको अवस्थामा मात्रै  हुने कुरा हो ।

संविधान संशोधन भएपछिको अवस्थामा पनिदुइ नम्वर प्रदेश र वा“की रहेका जिल्लामा चुनाव अनुकूलहुने समयको किटानी कसैले गर्न सक्दैन । चुनाव एउटा निर्वाचन केन्द्रका लागि पनि उत्तिकै समय लाग्ने र दशवटा निर्वाचन केन्द्रका लागि पनि उत्तिकै समय लाग्ने प्रक्रिया हो । 

प्रधानमन्त्रीले संविधान संशोधन प्रस्ताव पारित गरेर दोश्रो चरणमा चुनाव गराउन खोजेका छन भने यो उनकोसदाशय हो भन्ने त स्पष्ट नै छ । तर, त्यस्तो संशोधन प्रस्ताव पारितहुने सम्भावना निकै न्यून देखिएको छ । पहिलो कुरा त प्रमुख प्रतिपक्षी दल संविधान संशोधनका विरुध्द उभिएको छ ।

प्रदेश सीमांकनलाई उ अहिले छुन चलाउन चाह“दैन ।‘भोट’को राजनीति उसको मुख्य सपना र लक्ष्य हो । 
सीमांकन वाहेकका अन्य वूंदामा पनि संविधान संशोधनका लागि सरकारलाई प्रमुख प्रतिपक्षको साथ र सहयोग चाहिन्छ ।

प्रतिपक्षका अनुसार सरकारले अहिलेसम्म प्रतिपक्षसंग यस विषयमा वार्ता नै गरेको छैन । सरकार र प्रतिपक्षका वीच वार्ता नभएसम्म चुनाव कति चरणमा गर्ने हो त्यसको निक्र्योल हुन पनि सक्दैन ।

माओवादी केन्द्रसंग गठवन्धनमा रहेको नेपाली कांग्रेसले प्रधानमन्त्री प्रचण्डले गरेको दुइ चरणमा चुनाव गराउने प्रस्तावको ‘मधेशी मोर्चा चुनावमा आउने शर्तमा’ समर्थन गरेको छ ।

तर, मधेशी मोर्चाका लागि एक वा दुइ चरणमा हुने चुनावमा भन्दा पनि मुख्य चासो संविधान संशोधनमा रहेकोछ । प्रमुख प्रतिपक्षी दल एमालेको समर्थन विना प्रदेश सीमांकनका विषयमा फेरवदलको सम्भावना छैन ।

एमालेलाई किनारामा छाडेर संविधान संशोधनगर्न चाहिने संख्या जुटाउन सरकार समर्थ छैन । यो अवस्थामा सरकारले वीचको बाटो पहिल्याउनु र मधेशी मोर्चालाई त्यो बाटोमा हिंडाउनु वाहेक अर्को बाटो देखिदैन । 
तर, प्रचण्ड नेतृत्वको सरकारको मात्र होइन, यस अघिका सवै सरकारहरुको गतिविधि अविश्वसनीय र अराजनीतिक रहेकोले मधेशी मोर्चाले सरकारको कुनैपनि प्रस्तावमा सजिलै समर्थनगर्ने अवस्था देखिदैन । मोर्चाले प्रधानमन्त्री प्रचण्डको प्रस्ताव स्वीकार गरेको खण्डमा मधेशमा दोश्रो चरणमा चुनाव गराउने अवस्था पनि आउ“दैन ।

राजनीतिक दलहरुका वीच सहमति भएको खण्डमा निर्वाचन आयोग एकै चरणमा चुनावको वन्दोवस्ती मिलाउन निश्चय पनि सक्षम छ ।

वर्तमान अवस्थामा बिषय प्रवेश जसरी गरेपनि तराइ–मधेशका समस्याप्रति प्रमुख प्रतिपक्षी दल एमालेको दृष्टिकोण नवदलिएसम्म परिवर्तनकाकुराहरु मनचिन्ते हुनेछन । तराइ–मधेश केन्द्रित दलहरुप्रति मात्र होइन, ती दलका नेताहरुप्रति पनि एमाले अराजनीतिक हिसावले संवेदनहीन वनेको छ ।

माओवादी केन्द्रको समर्थनमा खडा भएको ओलीसरकारको पतनपछि मधेश र मधेशका नेताहरुप्रति एमालेको दृष्टिकोण निकै कडा खालको तीतो रहेको छ ।

तराइ–मधेशका पार्टीहरुले संविधान निर्माणका समयमा भारतकै उक्साहटमा आन्दोलन गरेको, भारतले नेपालका विरुध्द नाकावन्दी गरेको र अन्ततः आफनो नेतृत्वको सरकारलाइ भारतले नै विस्थापित गरेको आरोप एमालेले लगाउ“दै आएको छ । 

एमालेले माओवादी केन्द्र र कांग्रेसका नेताहरुका विरुध्द ‘भारतप्रति लम्पसारवादी’ भएको आरोप लगाउ“दै चरम देशभक्तिका नाराहरु सरकारको परिवर्तनपछि नै लगाउन थालेको हो ।

यथार्थ के हो भने, नेपालका राजनीतिक दलहरु सत्ताप्राप्तिको सन्दर्भमा कतैबाट छोटो संकेतमात्र आएपनि सत्ताको लडाईंमा एकाकार भएर जुटी हाल्दछन । संकेत भारत, चीन, अमेरिका वा वेलायत जहा“बाट आएको भएपनि फरक पर्दैन ।

राजनीतिको सम्पूर्ण उद्देश्य सत्ताप्राप्ति नै भएको देशमा यसलाई त्यति अस्वाभाविक चलन मान्न पनि मिल्दैन । यतिवेला एमाले पार्टी माओवादी र कांग्रेस वीच विग्रहको विन्दू खोज्न र पहिल्याउन लागेको छ । यस्तो कुनै अवस्था आइपर्यो भने माओवादी केन्द्रसंग एमालेको मेलमिलाप असम्भव छैन ।

स्थानीय चुनाव र त्यसपछिका प्रादेशिक तथा संघीय चुनावलाई मध्ये नजरराख्दै एमालेले माओवादीको नेतृत्वको सरकार चलाउन चाहनु असम्भव घटना मानिने छैन ।

राज्यको पुनर्संरचनाका कार्यसूची जेनतेन पूरा हुन लागेको अवस्थामा माओवादी र एमाले दुवैका लागि राजनीतिक प्रतिस्पध्र्दाको लक्ष्य स्वाभाविक हिसावले कांग्रेस नै हो । 

सरकार अहिले आफैं अप्ठेरो अवस्थामा परेकोले यो खेल सम्भव नहोला । तर, माओवादीबाट सरकारकोे नेतृत्व कांग्रेसमा हस्तान्तरण भै सकेपछिको खेलमा एमालेले आफनो समर्थन र सहभागितामा माओवादी नेतृत्वको सरकार वनाउन कोशिश नगर्ला भन्न सकिने कुनै आधार छैन । 

राजनीतिको व्यूह रचना जे जसरी भएपनि देश अहिले स्थानीय चुनावको मुखमा छ र चरम संकटको अवस्थामा छ । मधेशी मोर्चालाई चुनावमा सहभागी गराउन सरकार, माओवादी केन्द्र र नेपाली कांग्रेसले जतिसुकै प्रयास गरेपनि मोर्चाले सजिलै सरकारको प्रस्ताव मान्ने देखिएको छैन ।

अहिलेसम्म देशका प्रमुख राजनीतिक दलहरुले मोर्चालाई अलमल्याउने र झुक्याउने काम मात्रै गरेका छन । 
वर्तमान संविधान निर्माणभन्दा अघिदेखि नै संविधानमा मधेशलाई समावेश गराउने ‘प्रयत्न’ शुरु भएपनि आजसम्म त्यो कुण्ठितहुनु राम्रो कुरा पक्कै होइन ।

मधेशको माटो देशको माटोसंग एकाकार नभएसम्म संविधानको पूर्ण कार्यान्वयन नहुने पक्कै छ । यो स्थितिमा सरकार मात्रै होइन, देशका सवै जिम्मेवार राजनीतिक दलले सोच्नु पर्दछ वैशाख ३१ गतेका लागि घोषित स्थानीय तहको चुनाव देशका लागि विग्रह सावित नहोस । 

बर्दिवास : महोत्तरीस्थित उत्तरी क्षेत्रका बासिन्दा सरकारी कार्यालयबाट...

गौशाला : पूर्वपश्चिम राजमार्गअन्तर्गत महोत्तरीको बर्दिवासस्थित बाँके जङ्गलमा रुई...

उर्लाबारी : मोरङ बेलबारी नगरपालिका– ११ मा आज बिहान ग्यास...

जनकपुरधाम । जनकपुरधाम उप–महानगरपालिका र खानेपानी ढल व्यवस्थापन विभाग विच...

लालबाबु बानिया ,पोखरिया । कालिका माई गाउँपालिकाका चौथो गाउँसभा सोमवार...

जयनगर, (मधुवनी) । भारत नेपालको अन्तराष्ट्रिय सीमामा मधुवनी जिल्लाका उखु...

जनकपुरधाम । चिकित्सा विधेयक सदनमा जबरजस्ती ल्याए त्यसको अवरोध गर्ने...

काठमाण्डु । महाधिवेशनको संघारमा रहेको सङ्घीय समाजवादी फोरम नेपालले सोमवार...

काठमडौं । १९ पुसमा प्रहरीले धादिङको गजुरीबाट चार किलो...

ओखलढुंगा । नेविसंघको जिल्ला अधिवेशनको विषयलाई लिएर कांग्रेसका नेताबीच कुटाकुट...

दमौली । जबर्जस्ती करणी मुद्दामा फरार रहेका तनहुँको शुक्लागन्डकी...

काठमाडौं । तान्जिनियाको झन्डा रहेका दुई वटा मालवाहक पानी जहाजमा...

काठमाडौं । साविक विजेता अस्ट्रेलियासँगै जापान र आयोजक युएई एसियन...

सिरहाको गोलबजारमा सोमबार विहान एक नवजात शिशु फेला परेको...

जनकपुरधाम : ‘समुदाय-प्रहरी साझेदारी’ कार्यक्रम अन्तर्गत जिल्ला प्रहरी कार्यालय...

सिरहा : नेपाल रेडक्रस उपशाखा गोलबजारको विधिवत रुपमा भवन शिलान्यास...

जनकपुरधाम । जनकपुरधाम उप–महानगरपालिका र खानेपानी ढल व्यवस्थापन विभाग...

काठमाडौँ : स्वास्थ्य राज्यमन्त्री सुरेन्द्र यादवले अनशनरत प्राध्यापक डा...

काठमाडौँ : नेपालकै सबैभन्दा ठूलो कारागारका रुपमा रहेको केन्द्रीय कारागारमा...

फ्रान्समा सरकार विरोधी आन्दोलन झन् चर्कंदै गएको छ ।...

काठमाडौं । एएफसी यूथ–२३ च्याम्पियनसिप फुटबलका लागि छनोट चरणको खेल...

पौष शुक्ल पूर्णिमादेखि माघ शुक्ल पूर्णिमासम्म गरिने स्वस्थानी व्रत आजदेखि...

सुर्खेत : कर्णाली प्रदेशको राजधानी वीरेन्द्रनगर सुर्खेतमा आइतबार ध्वाँसे चितुवाको...

डोल्पा : डोल्पामा एक थान बुद्धमूर्ति चोरी गरी फरार रहेका...

डडेल्धुरा : डडेल्धुराका दुर्गम बस्तीका सामुदायिक विद्यालय नमूना बन्दै...

भ्रमण टोली आजै स्वीट्जरल्याण्डको जुरिचतर्फ प्रस्थान गर्ने कार्यक्रम रहेको छ...

जनकपुर उपमहानगरपालिका ४ की दुई वर्षिया गौरी शर्मा र...

अब नेपाल राष्ट्र बैंकले सर्वसधारणलाई १ सय दरको भन्दा माथिको...

जनकपुरधाम । मधेशी आयोगको अध्यक्षमा धनुषाका डा विजय दत्तको...

सिरहाको लहानमा आउदो माघ २६ गते भव्य साँस्कृति...

कैलाली । कैलालीको जानकी गाउँपालिका–७ गोलौरीमा प्रेमलाल चौधरीले श्रीमतीको हत्या...

काठमाडौं । चिकित्सा शिक्षा सुधारको माग राखेर १२ दिनदेखि आमरण...

सर्लाही : घरमा बालेको घुरबाट आगलगी हुँदा बलरा नगरपालिका–८...

धनुषाधाम : जिल्लाको पूर्वी उत्तरी क्षेत्रस्थित धनुषाधाममा माघ...

राजविराज । सप्तरीबाट सीके राउत समर्थक चार जना कार्यकर्ता पक्राउ...

लहान । सिरहा जिल्लाको वरियारपट्टी गाउँपालिकाले दोस्रो ऐतिहासिक गाउँसभा...

जनकपुरधाम : जनकपुरधाममा करेन्ट लागेर घटनास्थलमै दुई जनाको...

जनकपुरधाम : राजपा निकट राष्ट्रिय विद्यार्थी संघ जनकपुरका नगर उप-सभापति...

सर्लाही : सर्लाही जिल्लामा आज बिहान भएको छुट्टछुट्टै सवारी...

गोपाल बराल ,बर्दिवास : ‘खाजा खाउँ...लाई, सनेस (कोसेली)...