Mon, 21 Jan 2019
ताजा समाचार
‘समुदाय-प्रहरी साझेदारी’ कार्यक्रम अन्तर्गत कपडा वितरण || गोलबजारमा नेपाल रेडक्रस उपशाखा भवन शिलान्यास || उप–महानगरपालिका र खानेपानी ढल व्यवस्थापन विभाग विच वैठक सम्पन्न || डा केसीको माग पूरा || केन्द्रीय कारागारमा १३ कैदीबन्दीको मृत्यु || फ्रान्समा सरकार विरोधी आन्दोलन झन चर्कियो, राष्ट्रपतिको राजीनामा माग || एएफसी यूथ-२३ च्याम्पियनसिपः पहिलो खेलमा नेपालले ओमानसँग खेल्ने || स्वस्थानी व्रत सुरु, शालिनदीमा माधवनारायणको मेला || चितुवाको छालासहित युवक पक्राउ || तीन वर्षदेखि फरार मुर्ति चोर प्रहरीको नियन्त्रणमा || दुर्गम बस्तीको विद्यालय नमूना बन्दै || प्रधानमन्त्री ओली दोहामा || दाइजोकै कारण दुई वर्षिया छोरी र आमाको हत्या , सासु || नेपाल राष्ट्र बैंकद्वारा भारतीय नोटमा प्रतिबन्ध || मधेशी आयोगमा दत्त || लहानमा भव्य साँस्कृति कार्यक्रम हुने || श्रीमतीको हत्या गरी आत्महत्या || १२ दिनदेखि अनशनरत डा. केसीको स्वास्थ्य ‘उच्च जोखिम’मा || आगलगीबाट अठार लाख क्षति || तराईका प्रसिद्ध धनुषाधाम मकर मेला शुरु || सीके राउतका चार कार्यकर्ता पक्राउ || चौतर्फी विरोधका विच वरियारपट्टी गाउँपालिकामा दोस्रो गाउँसभा सम्पन || करेन्ट लाग्दा घटनास्थलमै दुईको मृत्यु || बलिदानी दिवसकै दिन राजपा निकट राष्ट्रिय विद्यार्थी संघ जनकपुरका नगर || सवारी दुर्घटनामा चारको मृत्यु, तीन घाइते || मिथिलामा लाईको प्रयोग || मोटरसाइकलको ठक्करबाट बालिकाको मृत्यु || माेबाइलकाे पासवर्ड नदिँदा श्रीमतीले श्रीमानलाई जिउँदै जलाइन् || घटनाबाट वनमन्त्री दुखी || चैत्र मसान्त भित्रमा पर्सा जिल्लालाई खुलादिशा मुक्त जिल्ला घोषणा गर्ने || सवारी साधनहरुको मेकानिकल चेक जाँचतथाचालकहरुको स्वास्थ्य परिक्षण || सरकारी अस्पतालमा औषधिको अभाव || वन सखाप पार्न लागेको प्रदेश मन्त्रीको आरोप || रेल खरिद गर्न सरकारको सैद्धान्ति सहमति || बेलायतकी महारानीका पति फिलिप सवारी दुर्घटनामा घाइते || बार्सिलोना कोपा डेल रे फुटबलको क्वाटरफाइनलमा || स्वास्थ्य अवस्था गम्भीर भएपछि डा. केसीलाई राति काठमाडौं ल्याइयो || २ करोड लागतमा अश्वमेध यज्ञ || वरियापट्टी गाउँपालिकामा संघर्ष समितिद्धरा धर्ना : कामकाज प्रभावित || सहारा विकास बैंकको सूचीकरण खारेज भएपछि कारोबारमा गिरावट ||
स्थानीय चुनाव र सत्ताका चुनौति

बैशाख ३, २०७४

 


किशोर नेपाल


स्थानीय तहको निर्वाचन र वर्तमान सत्ता–समीकरणको नेतृत्व परिवर्तनको मिति जति नजीक आउदैछ त्यति नै राजनीतिक वृत्तमा संशयको वादल मडारिन थालेको छ ।

माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहालले भने जति सजिलोसंग सत्ता छाडनेमा धेरै कम विश्लेषकले मात्र विश्वास गरेका छन । एमालेका नेताहरु खुलेआम कांग्रेस सभापति शेरवहादुर देउवा विरुध्दको अभियानमा लागेका छन । किनभने, केपी ओली नेतृत्वको सरकार गिराउन र पछिल्लो समयमा ओलीको राष्ट्रवादलाई चर्को चुनौतिदिन सभापति देउवा प्रभावकारी ढंगले लागेका छन ।

देउवा र ओलीका पक्षमा कांग्रेस र एमालेका नेता–कार्यकर्ताहरुले भीडने मूड वनाउन थालेको देखिएकोछ । दुवै पार्टी एकअर्काका प्रतिस्पद्र्धी भएकोले यो अस्वाभाविक कुरा होइन । 

कांग्रेस र एमालेको सम्वन्धमा वेला वेलामा चरम तिक्तता देखा परेपनि यी दुवै पार्टीका केही समान मान्यता पनि छन । यी मान्यताका कारण कांग्रेस आफैले एमाले पार्टीका नेता माधवकुमार नेपाललाई प्रधानमन्त्रीको मुकुट लगाइ दिएको थियो ।

२०७२ सालमा संविधान जारी गरिंदासम्म कांग्रेस र एमालेले मिलेरै शासन चलाएका थिए । भुईंचालोको समयमा पनि यी दुवै पार्टी संगै थिए । नेपाली कांग्रेसका नेता स्व.सुशील कोइरालाको राष्ट्रपति वन्ने चाहनामा तूषारापात नभएको भए कांग्रेस–एमाले समीकरण जारी रहनसक्ने अवस्था आउन सक्थ्यो । तर, त्यस्तो भएन । 

नेपाली राजनीतिमा पार्टीहरुका लागि ट्रयाक वदल्नु ठूलो कुरो होइन । पार्टी पार्टी वीचको सम्वन्धमा आउ–जाउ चलि नै रहेको हुन्छ ।

पार्टीहरुका वीच निरन्तर भै रहने खेलको गंभीरताका आधारमा नै सम्वन्धको निर्धारण हुने गरेकोछ । यतिवेला कांग्रेस–एमाले वीचको मौसमी सम्वन्ध निकै चीसो भएको छ । कामरेड ओलीको प्रधानमन्त्री पदबाट निर्गमनको तूष छिटो मेटिने कुरा होइन ।स्थानीय तहको चुनावको वेलामा प्रतिस्पध्र्दाको मनस्थिति चर्को हुनु स्वाभाविक मानिन्छ । 

वैशाख ३१ का लागि निर्धारित स्थानीय तहको चुनाव हुने र नहुने आशंका वरावरी छन । तराइ मधेश र यसको प्रभाव क्षेत्रहरुमा चुनावको चहल–पहल देखिएको छैन । सरकारका मानिसहरु स्वयं नै दुइ नम्वर प्रदेशमा वैशाख ३१ गते चुनाव हुन नसक्ने वताइ रहेका छन ।

निर्वाचन आयोगले पनि दुइ नम्बर प्रदेशमा चुनावको तयारीगर्न सकेको छैन । यो अवस्थामा सरकारले दुइ नम्बर प्रदेशको चुनाव दोश्रो चरणमा गर्ने सोच वनाएको देखिन्छ ।

दोश्रो चरणमा दुइ नम्वर प्रदेशको मात्र चुनाव गराएर समस्या टुंगिदैन । पा“च नम्वर प्रदेशको मधेशी भूभागमा पनि वैशाख ३१ गते चुनावहुने वातावरण छैन । मधेशी भूभागमा चुनाव स्थगित गरेर वा“की प्रदेशमा चुनाव गर्न सकिने कानूनी प्रावधान पनि छैन । यो अवस्थामा सहज ढंगले चुनावहुने तरीका भेटिन गाह छ । 

कांग्रेस–माओवादी वीचको लिखित समझदारी अनुसार माओवादी केन्द्रले कांग्रेसलाई सत्ता हस्तान्तरणगर्ने दिन आइ सकेको छ । प्रधानमन्त्री दाहाल वैशाख ३१ को स्थानीय चुनाव सम्पन्न नभएसम्मका लागि ‘ग्रेस पिरियड’ मा सत्तामा हुनुहुन्छ ।

यो वीचमा एमाले खेलमा शामेल भयो भने खेलको नियम मिचिन पनि सक्दछ । त्यो नियम मिचियो भने कांग्रेसको नेतृत्वमा सरकार वन्ने सम्भावना रहदैन । यसका लागि स्थानीय तहको निर्वाचनका चरणहरु समाप्त नहु“दासम्म एमालेले तदर्थवादी हिसावले माओवादी सत्ता टिकाइ दिन सक्दछ । तर, माओवादी र एमाले पारस्परिक विसंगतिमा आकण्ठ डुवेका छन ।

त्यसैले यस्तो सम्भावना छैन भन्नेहरुको कमी छैन । तर, राजनीतिमा असम्भव भन्ने केही हु“दैन । राजनीतिक दलहरुको रिंगमा माओवादीले आफनो साख जमाइ सकेको छैन । माओवादीका लागि एउटै अप्ठेरो यति मात्रै हो ।

तराइ मधेश केन्द्रित पार्टीहरुले चुनावमा भाग नलिने वित्तिकै सत्ता साम्राज्य डोलायमान अवस्थामा पुग्ने होइन । तर, यसले कार्यान्वयनको खोजीमा रहेको संविधानका उद्देश्यहरुलाई परास्त गर्दछ । समावेशी समाजको निर्माण संवैधानिक सोच हो ।

जनसंख्या र प्रभावका हिसावले वलियो रहेको मधेश क्षेत्र नै संविधान वाहिर पर्यो भने त्यो कति प्रत्युत्पादक होला ? सहज अनुमानको विषय हो ।

संविधानका वारेमा अहिलेसम्म धेरै वहस भै सके । त्यसको प्रयोग नभएसम्म अहिलेका वहसहरुको कुनै अर्थ छैन । संविधान निर्माता दलहरुले संविधानलाई संकुचित वन्नबाट जोगाउन सकेका छैनन । त्यही संकुचन अहिले समस्याको रुपमा देखा परेको छ ।

स्थानीय तहको निर्वाचन हुन लागेकोमा देशभरि उल्लासमय वातावरण वनेको दावी राजनीतिक दलका प्रतिनिधिहरुले गर्न थालेका छन । देशका सवैथरि संचार माध्यमहरु बडो जोश र जा“गरका साथ आ–आफना पार्टीका झण्डा वोकेर रमाएका छन । कतिपय ठाउमा जीत हारको टुंगो लागी सकेको वताउनेहरु उत्तिकै छन । 

यो चुनाव दुइ दशकपछि हुन लागेकोले मात्रै महत्वपूर्ण भएको होइन । देश संघीयतामा गै सकेपछिको पहिलो राजनीतिक प्रयोग हो यो चुनाव । तर, दुर्भाग्य के हो भने संघीयताको यति ठूलो राजनीतिक प्रयोगमा मधेशी दलहरुको उपस्थिति हुनेछैन ।

त्यसैले पनि यसको महत्व स्थापित हुन नसकेको हो ।
कांग्रेस सरकारको नेतृत्वलिन जुर्मुराएको छ । यो स्वाभाविक पनि हो । तर, प्रादेशिक र संघीय चुनाव कांग्रेस नेतृत्वको सरकारले गराउने भएकोले यतिवेला सत्ताको सा“चो कांग्रेसकोे हातमा पर्न नदिने खेल पनि शुरु भै सकेको छ । कांग्रेस आफै भित्रपनि केही नहुनुपर्ने कुराहरु भएका छन ।

मधेशी दलहरुले सरकारलाई दिएको समर्थन फिर्ता लिएपछि सरकारले राप्रपासंग समर्थन माग्यो । राप्रपा अध्यक्ष कमल थापा दोस्रो मर्यादाक्रमका उप–प्रधानमन्त्री वनाइए । 

यसैसंग शुरु भयो मर्यादाक्रमको विवाद । विमलेन्द्र निधि सामान्य मन्त्री मात्र थिएनन । उनी सरकारमा कांग्रेसको नेतृत्वगर्दै उप–प्रधान तथा गृहमन्त्री वनेका थिए ।उनले उठाएको मर्यादाको प्रश्न निकै गम्भीर थियो । मधेशी समुदायबाट आएका निधिको मर्यादाको रक्षा कांग्रेसको हितमा हुने थियो । 

तर, कांग्रेसले स्थानीय चुनावका वेलामा मर्यादाको स्थानीय राजनीतिक महत्व वुझेन । मधेशका दलहरु सहभागी नभएको अवस्थामा स्थानीय चुनावको एकमुष्ठ फाइदा कांग्रेसले निकै सजिलोसंग पाउने थियो ।

अव यो भूललाई कांग्रेसले कसरी सम्याउ“छ वा कुन रणनीतिका साथ चुनावमा भिडने छ ?मधेशमा चुनावको वातावरण वन्न नसकी रहेका वेला चुनावी प्रश्नहरुको जवाफ दिनु सा“च्चै कठिन हुन्छ ।

 

जनकपुरधाम : ‘समुदाय-प्रहरी साझेदारी’ कार्यक्रम अन्तर्गत जिल्ला प्रहरी कार्यालय...

सिरहा : नेपाल रेडक्रस उपशाखा गोलबजारको विधिवत रुपमा भवन शिलान्यास...

जनकपुरधाम । जनकपुरधाम उप–महानगरपालिका र खानेपानी ढल व्यवस्थापन विभाग...

काठमाडौँ : स्वास्थ्य राज्यमन्त्री सुरेन्द्र यादवले अनशनरत प्राध्यापक डा...

काठमाडौँ : नेपालकै सबैभन्दा ठूलो कारागारका रुपमा रहेको केन्द्रीय कारागारमा...

फ्रान्समा सरकार विरोधी आन्दोलन झन् चर्कंदै गएको छ ।...

काठमाडौं । एएफसी यूथ–२३ च्याम्पियनसिप फुटबलका लागि छनोट चरणको खेल...

पौष शुक्ल पूर्णिमादेखि माघ शुक्ल पूर्णिमासम्म गरिने स्वस्थानी व्रत आजदेखि...

सुर्खेत : कर्णाली प्रदेशको राजधानी वीरेन्द्रनगर सुर्खेतमा आइतबार ध्वाँसे चितुवाको...

डोल्पा : डोल्पामा एक थान बुद्धमूर्ति चोरी गरी फरार रहेका...

डडेल्धुरा : डडेल्धुराका दुर्गम बस्तीका सामुदायिक विद्यालय नमूना बन्दै...

भ्रमण टोली आजै स्वीट्जरल्याण्डको जुरिचतर्फ प्रस्थान गर्ने कार्यक्रम रहेको छ...

जनकपुर उपमहानगरपालिका ४ की दुई वर्षिया गौरी शर्मा र...

अब नेपाल राष्ट्र बैंकले सर्वसधारणलाई १ सय दरको भन्दा माथिको...

जनकपुरधाम । मधेशी आयोगको अध्यक्षमा धनुषाका डा विजय दत्तको...

सिरहाको लहानमा आउदो माघ २६ गते भव्य साँस्कृति...

कैलाली । कैलालीको जानकी गाउँपालिका–७ गोलौरीमा प्रेमलाल चौधरीले श्रीमतीको हत्या...

काठमाडौं । चिकित्सा शिक्षा सुधारको माग राखेर १२ दिनदेखि आमरण...

सर्लाही : घरमा बालेको घुरबाट आगलगी हुँदा बलरा नगरपालिका–८...

धनुषाधाम : जिल्लाको पूर्वी उत्तरी क्षेत्रस्थित धनुषाधाममा माघ...

राजविराज । सप्तरीबाट सीके राउत समर्थक चार जना कार्यकर्ता पक्राउ...

लहान । सिरहा जिल्लाको वरियारपट्टी गाउँपालिकाले दोस्रो ऐतिहासिक गाउँसभा...

जनकपुरधाम : जनकपुरधाममा करेन्ट लागेर घटनास्थलमै दुई जनाको...

जनकपुरधाम : राजपा निकट राष्ट्रिय विद्यार्थी संघ जनकपुरका नगर उप-सभापति...

सर्लाही : सर्लाही जिल्लामा आज बिहान भएको छुट्टछुट्टै सवारी...

गोपाल बराल ,बर्दिवास : ‘खाजा खाउँ...लाई, सनेस (कोसेली)...

अछाम : अछामको कमलबजार नगरपालिकामा मोटरसाइकलको ठक्करबाट एक बालिकाको मृत्यु...

काठमाडौं : आफ्नाे माेबाइलकाे पासवर्ड निदिँदा श्रीमतीले श्रीमानलाई जिउँदै...

जनकपुरधाम । प्रदेश २ को उद्योग, पर्यटन, वन तथा वातावरण...

वीरगन्ज : पर्सा जिल्लालाई चैत्र मसान्तसम्ममा खुलादिशा मुक्त जिल्ला घोषणा...

जीतपुर : सवारी दुर्घटना न्युनिकरणकोलागि सवारी साधनहरुको मेकानिकल...

सिरहा : सिरहाको बरियारपट्टी गाउँपालिकामा रहेका सरकारी अस्पतालमा औषधिको...

जनकपुरधाम । प्रदेश २ का उधोग पर्यटन, वन तथा वातावरण...

भारतको जयनगरदेखि जनकपुरधाम सम्म पहिलो चरणमा सञ्चालन गर्न नेपाल सरकारले...

लण्डन । बेलायतकी महारानी एलिजाबेथ द्वितीयका पति फिलिप एक...

काठमाडौं । लेभान्तेलाई पाखा लगाँउदै बार्सिलोना स्पेनिस कप अर्थात कोपा...

काठमाडौं : चिकित्सा शिक्षा सुधारको माग गरेर १६ औं...

वीरगन्ज । अश्वमेध गायत्री महायज्ञको तयारी अन्तिम चरणमा पुगेको छ...

सिरहाको वरियापट्टी गाउँकार्यपालिकाको प्राङगनमा संघर्ष समितिले आज देखि कामकाज प्रभावित...

सर्लाही : देव विकास बैंकसँग मर्जरको प्रकृयामा रहेको सहारा...