Tue, 19 Mar 2019
ताजा समाचार
मनोकामना युवा कल्ब द्वारा सरसफाइ || औषधि खरिदमा कर्मचारीको बदमासी || प्रियंका चोपडालाई युनिसेफको सद्भावना दूतबाट हटाउन पाकिस्तानकाे माग || हङकङमा मेलिसालाई तेश्रो स्वर्ण || मोदीलाई राहुल गान्धीको प्रश्न– तपाईलाई लाज लाग्दैन ? || विद्यार्थी नेता यादवको हत्या || वाइडबडी प्रकरणको भित्रि रहस्य चाँडै सार्वजनिक गर्छु : देउवा || छोरी शिक्षा विमा प्रदेशभरी लागु , कार्यक्रम विस्तारका लागि संघिय || राहत शिक्षक तथा वालविकास शिक्षकहरुको राजधानीमा प्रर्दशन, एकसयभन्दा बढि घाईते || उप–महानगरको पहलमा ताल्चा खोलियो || शिवको अतिप्यारो महाशिवरात्रि || जानकी मन्दिरमा हिन्दु राष्ट्रको नारा || दुलहा आए, दाइजोमा १ रुपैयाँ लिए र हेलिकोप्टरमा दुलही राखेर || सर्लाहीको दशगजा क्षेत्र दिनदिनै अतिक्रमणको चपेटामा || राजपा नेपालको प्रदेशस्तरीय बैठक प्रदेश ५,७ नेपालगञ्जमा सम्मपन, जिल्लमा केही || बार्सिलोनाद्धारा रियाल मड्रिड पराजित, इभाँले गरे निर्णायक गोल || प्रमुख साह विवादमा फस्यो, विपक्षीहरु आन्दोलित || अन्तरिक्षमा पर्यटक लैजाने विमानको परीक्षण उडान गरियो || देशभरकै मौसम बदलीः केही स्थानमा पानी पर्ने संभावना || नेता भरतमोहन अधिकारीको ८२ बर्षको उमेरमा निधन || संविधान संशोधन गर्न काँग्रेस तयार : देउवा || माटोको ढिस्को पुरिएर युवको जान गयो || आज गायत्री अश्वमेध महायज्ञ || बलात्कार अभियोगमा एक पक्राउ || सडक निर्माणको विवादले कुर्थामा दिनभर तनाव || सेवाग्राही कुट्ने अध्यक्ष विरुद्ध उजुरी || आजदेखि साहित्यकला फेस्टिवल || मधेशी सहिदको सम्मानमा सहिद भवन निर्माण हुने || नेपालको इन्टरनेट दक्षिण एसियाकै महँगो || प्रसुती गृहको उदघाटन || अभिनन्दन स्वदेश फिर्ता,भारतमा खुशियाली, अमेरिकाको लक्ष्य ओसामा विन लादेनका उत्तराधिकारी || क्रसर सञ्चालकविरुद्ध रामनगरमा राँके जुलुस || टुँडीखेलमा शोकाकुल आफन्त || सशस्त्र प्रहरी कुशहाद्धारा अबैध कपडा तथा मोटरसाईकल बरामद || प्रधानमन्त्री ओलीद्वारा स्व. अधिकारीप्रति श्रद्धाञ्जलि, पार्थिव शरीरमा राष्ट्रिय झण्डा || शव बोकेको हेलिकप्टर काठमाडौँतर्फ || पाथिभरा दर्शन गरि, पुजारीले बनाइसकेको उम्लेको चिया छोडेर हिडेका थिए || हेल्प मधेशी संस्था द्वारा मृतक परिवारलाई आर्थिक सहयोग || हेलिकप्टर दुर्घटनामा पर्यटनमन्त्री अधिकारीसहित सातै जनाकाे निधन || कृषिजन्य वस्तुमा आत्मनिर्भर बनाउन १४ आयोजना, कहाँ–कहाँ हुँदैछ आयोजना सञ्चालन ||
स्थानीय चुनाव र सत्ताका चुनौति

बैशाख ३, २०७४

 


किशोर नेपाल


स्थानीय तहको निर्वाचन र वर्तमान सत्ता–समीकरणको नेतृत्व परिवर्तनको मिति जति नजीक आउदैछ त्यति नै राजनीतिक वृत्तमा संशयको वादल मडारिन थालेको छ ।

माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहालले भने जति सजिलोसंग सत्ता छाडनेमा धेरै कम विश्लेषकले मात्र विश्वास गरेका छन । एमालेका नेताहरु खुलेआम कांग्रेस सभापति शेरवहादुर देउवा विरुध्दको अभियानमा लागेका छन । किनभने, केपी ओली नेतृत्वको सरकार गिराउन र पछिल्लो समयमा ओलीको राष्ट्रवादलाई चर्को चुनौतिदिन सभापति देउवा प्रभावकारी ढंगले लागेका छन ।

देउवा र ओलीका पक्षमा कांग्रेस र एमालेका नेता–कार्यकर्ताहरुले भीडने मूड वनाउन थालेको देखिएकोछ । दुवै पार्टी एकअर्काका प्रतिस्पद्र्धी भएकोले यो अस्वाभाविक कुरा होइन । 

कांग्रेस र एमालेको सम्वन्धमा वेला वेलामा चरम तिक्तता देखा परेपनि यी दुवै पार्टीका केही समान मान्यता पनि छन । यी मान्यताका कारण कांग्रेस आफैले एमाले पार्टीका नेता माधवकुमार नेपाललाई प्रधानमन्त्रीको मुकुट लगाइ दिएको थियो ।

२०७२ सालमा संविधान जारी गरिंदासम्म कांग्रेस र एमालेले मिलेरै शासन चलाएका थिए । भुईंचालोको समयमा पनि यी दुवै पार्टी संगै थिए । नेपाली कांग्रेसका नेता स्व.सुशील कोइरालाको राष्ट्रपति वन्ने चाहनामा तूषारापात नभएको भए कांग्रेस–एमाले समीकरण जारी रहनसक्ने अवस्था आउन सक्थ्यो । तर, त्यस्तो भएन । 

नेपाली राजनीतिमा पार्टीहरुका लागि ट्रयाक वदल्नु ठूलो कुरो होइन । पार्टी पार्टी वीचको सम्वन्धमा आउ–जाउ चलि नै रहेको हुन्छ ।

पार्टीहरुका वीच निरन्तर भै रहने खेलको गंभीरताका आधारमा नै सम्वन्धको निर्धारण हुने गरेकोछ । यतिवेला कांग्रेस–एमाले वीचको मौसमी सम्वन्ध निकै चीसो भएको छ । कामरेड ओलीको प्रधानमन्त्री पदबाट निर्गमनको तूष छिटो मेटिने कुरा होइन ।स्थानीय तहको चुनावको वेलामा प्रतिस्पध्र्दाको मनस्थिति चर्को हुनु स्वाभाविक मानिन्छ । 

वैशाख ३१ का लागि निर्धारित स्थानीय तहको चुनाव हुने र नहुने आशंका वरावरी छन । तराइ मधेश र यसको प्रभाव क्षेत्रहरुमा चुनावको चहल–पहल देखिएको छैन । सरकारका मानिसहरु स्वयं नै दुइ नम्वर प्रदेशमा वैशाख ३१ गते चुनाव हुन नसक्ने वताइ रहेका छन ।

निर्वाचन आयोगले पनि दुइ नम्बर प्रदेशमा चुनावको तयारीगर्न सकेको छैन । यो अवस्थामा सरकारले दुइ नम्बर प्रदेशको चुनाव दोश्रो चरणमा गर्ने सोच वनाएको देखिन्छ ।

दोश्रो चरणमा दुइ नम्वर प्रदेशको मात्र चुनाव गराएर समस्या टुंगिदैन । पा“च नम्वर प्रदेशको मधेशी भूभागमा पनि वैशाख ३१ गते चुनावहुने वातावरण छैन । मधेशी भूभागमा चुनाव स्थगित गरेर वा“की प्रदेशमा चुनाव गर्न सकिने कानूनी प्रावधान पनि छैन । यो अवस्थामा सहज ढंगले चुनावहुने तरीका भेटिन गाह छ । 

कांग्रेस–माओवादी वीचको लिखित समझदारी अनुसार माओवादी केन्द्रले कांग्रेसलाई सत्ता हस्तान्तरणगर्ने दिन आइ सकेको छ । प्रधानमन्त्री दाहाल वैशाख ३१ को स्थानीय चुनाव सम्पन्न नभएसम्मका लागि ‘ग्रेस पिरियड’ मा सत्तामा हुनुहुन्छ ।

यो वीचमा एमाले खेलमा शामेल भयो भने खेलको नियम मिचिन पनि सक्दछ । त्यो नियम मिचियो भने कांग्रेसको नेतृत्वमा सरकार वन्ने सम्भावना रहदैन । यसका लागि स्थानीय तहको निर्वाचनका चरणहरु समाप्त नहु“दासम्म एमालेले तदर्थवादी हिसावले माओवादी सत्ता टिकाइ दिन सक्दछ । तर, माओवादी र एमाले पारस्परिक विसंगतिमा आकण्ठ डुवेका छन ।

त्यसैले यस्तो सम्भावना छैन भन्नेहरुको कमी छैन । तर, राजनीतिमा असम्भव भन्ने केही हु“दैन । राजनीतिक दलहरुको रिंगमा माओवादीले आफनो साख जमाइ सकेको छैन । माओवादीका लागि एउटै अप्ठेरो यति मात्रै हो ।

तराइ मधेश केन्द्रित पार्टीहरुले चुनावमा भाग नलिने वित्तिकै सत्ता साम्राज्य डोलायमान अवस्थामा पुग्ने होइन । तर, यसले कार्यान्वयनको खोजीमा रहेको संविधानका उद्देश्यहरुलाई परास्त गर्दछ । समावेशी समाजको निर्माण संवैधानिक सोच हो ।

जनसंख्या र प्रभावका हिसावले वलियो रहेको मधेश क्षेत्र नै संविधान वाहिर पर्यो भने त्यो कति प्रत्युत्पादक होला ? सहज अनुमानको विषय हो ।

संविधानका वारेमा अहिलेसम्म धेरै वहस भै सके । त्यसको प्रयोग नभएसम्म अहिलेका वहसहरुको कुनै अर्थ छैन । संविधान निर्माता दलहरुले संविधानलाई संकुचित वन्नबाट जोगाउन सकेका छैनन । त्यही संकुचन अहिले समस्याको रुपमा देखा परेको छ ।

स्थानीय तहको निर्वाचन हुन लागेकोमा देशभरि उल्लासमय वातावरण वनेको दावी राजनीतिक दलका प्रतिनिधिहरुले गर्न थालेका छन । देशका सवैथरि संचार माध्यमहरु बडो जोश र जा“गरका साथ आ–आफना पार्टीका झण्डा वोकेर रमाएका छन । कतिपय ठाउमा जीत हारको टुंगो लागी सकेको वताउनेहरु उत्तिकै छन । 

यो चुनाव दुइ दशकपछि हुन लागेकोले मात्रै महत्वपूर्ण भएको होइन । देश संघीयतामा गै सकेपछिको पहिलो राजनीतिक प्रयोग हो यो चुनाव । तर, दुर्भाग्य के हो भने संघीयताको यति ठूलो राजनीतिक प्रयोगमा मधेशी दलहरुको उपस्थिति हुनेछैन ।

त्यसैले पनि यसको महत्व स्थापित हुन नसकेको हो ।
कांग्रेस सरकारको नेतृत्वलिन जुर्मुराएको छ । यो स्वाभाविक पनि हो । तर, प्रादेशिक र संघीय चुनाव कांग्रेस नेतृत्वको सरकारले गराउने भएकोले यतिवेला सत्ताको सा“चो कांग्रेसकोे हातमा पर्न नदिने खेल पनि शुरु भै सकेको छ । कांग्रेस आफै भित्रपनि केही नहुनुपर्ने कुराहरु भएका छन ।

मधेशी दलहरुले सरकारलाई दिएको समर्थन फिर्ता लिएपछि सरकारले राप्रपासंग समर्थन माग्यो । राप्रपा अध्यक्ष कमल थापा दोस्रो मर्यादाक्रमका उप–प्रधानमन्त्री वनाइए । 

यसैसंग शुरु भयो मर्यादाक्रमको विवाद । विमलेन्द्र निधि सामान्य मन्त्री मात्र थिएनन । उनी सरकारमा कांग्रेसको नेतृत्वगर्दै उप–प्रधान तथा गृहमन्त्री वनेका थिए ।उनले उठाएको मर्यादाको प्रश्न निकै गम्भीर थियो । मधेशी समुदायबाट आएका निधिको मर्यादाको रक्षा कांग्रेसको हितमा हुने थियो । 

तर, कांग्रेसले स्थानीय चुनावका वेलामा मर्यादाको स्थानीय राजनीतिक महत्व वुझेन । मधेशका दलहरु सहभागी नभएको अवस्थामा स्थानीय चुनावको एकमुष्ठ फाइदा कांग्रेसले निकै सजिलोसंग पाउने थियो ।

अव यो भूललाई कांग्रेसले कसरी सम्याउ“छ वा कुन रणनीतिका साथ चुनावमा भिडने छ ?मधेशमा चुनावको वातावरण वन्न नसकी रहेका वेला चुनावी प्रश्नहरुको जवाफ दिनु सा“च्चै कठिन हुन्छ ।

 

जनकपुरधाम : धनुषाको सबैला नगरपालिकामा पर्ने सतोखर धाममा स्थानीय मनोकामना...

रौतहट : रौतहटको बृन्दावन नगरपालिकाको बिश्रामपुर स्वास्थ्य चौकीको औषधी...

पुलवामा आतंककारी हमला पछि भारतीय वायुसेनाद्वारा पाकिस्तानको बालाकोटमा गरिएको भनिएकाे...

काठमाडौं : नेपाली खेलाडी मेलिसा खड्गीले हङकङमा भएको अन्तर्राष्ट्रिय तेक्वान्दो...

उनले राफाल लडाकु विमान र देशको अर्थव्यवस्थाका बारेमा मोदीका भनाइप्रति...

सर्लाहीको सदरमुकाम मलंगवामा अज्ञात समूहको गोली प्रहारबाट ...

आईतवार नेपाल प्रेस युनियन धनुषाद्धारा जनकपुरस्थित पार्टी कार्यालयमा आयोजित पत्रकार...

मुख्यमन्त्री लालबाबु राउतले आज पत्रकार सम्मेलनको आयोजना गरेर माघ १...

गौशाला । राहत तथा वालविकास शिक्षकहरुले राजधानी काठमाण्डौमा गरिएको प्रर्दशनको...

जनकपुरधाम उप–महानगरपालिकाको वडा ५ मा लगाइएको ताल्चा आइतवार खोलिएको छ...

महाशिवरात्रि पर्व आराध्यदेव भगवान् शिवको पूजा–आराधना गरी आज नेपालभर मनाइँदैछ...

जनकपुरधाम। मेची–महाकाली राष्ट्रिय स्वाभिमान यात्रा ताप्लेजुङको पाथिभरा मन्दिरमा धार्मिक अनुष्ठान...

काठमाडौं : दाइजोका लागि महिलालाई प्रताडित गरेको, जलाएको, मारेको बारे...

नेपाल-भारतबीचको सीमा छुट्याउने सर्लाहीको दशगजा क्षेत्र दिनदिनै अतिक्रमणको चपेटामा परेको...

राष्ट्रिय जनता पार्टी (राजपा) नेपालका नेताहरुले नै प्रदेश ५ लाई...

काठमाडौं । स्पेनिस लिग फुटबलमा बार्सिलोनाले रियाल मड्रिडलाई पराजित गरेको...

लक्ष्मीपुर पतारीमा दूई पक्षबीच विवाद चुलिएको छ । सिरहा...

काठमाडौं । अमेरिकी कम्पनी स्पेस एक्सले आफ्नो पूर्वघोषणाबमोजिम अन्तरिक्षमा मानव...

काठमाडौं । आज(आइतबार) देशभरकै मौसम बदली भई केही स्थानमा मेघगर्जनसहित...

काठमाडौं । पूर्वउपप्रधानमन्त्री तथा अर्थमन्त्री अर्थात नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी(नेकपा)का नेता...

मैथिली भाषा, कला संस्कृति र साहित्यलाई प्रवद्र्धन गर्ने उदेश्यले जनकपुरमा...

लहान । धनगडीमाई नगरपालिका वडा नम्बर १३ ढुङगानाटोलमा माटोको ढिस्कोले...

गायत्री अश्वमेध महायज्ञ आईतवारदेखि शुभारम्भ हुने भएको छ ।...

सिरहा जिल्लामा पछिल्लो दुई हप्ता भित्र तेस्रो बलात्कारको घटना सार्वजनिक...

धनुषाको जनकपुरधाम उपमहानगरपालिका २१ कुर्थामा शनिवार सडक निर्माण गर्ने विषयमा...

सिरहा जिल्लामा सेवाग्राहीलाई कुटेको आरोपमा प्रहरीमा उजुरी दर्ता गरिएको...

मैथिली विकास कोषको आयोजनामा शनिवारदेखि जनकपुर साहित्य कला तथा...

जनकपुरधाम । मधेसमा सहिदहरुको सम्झनामा स्मृति भवन निर्माण गरिने भौतिक...

काठमाडौँ । मूल्यका हिसाबले नेपालमा प्रयोग हुने इन्टरनेट दक्षिण एसियाकै...

धनुषा जिल्लाको विदेह नगरपालिकामा शुक्रवार प्रसुती गृहको उदघाटन गरिएको छ...

पाकिस्तानले मुक्त गरेपछि भारतीय वायुसेनाका विंग कमाण्डर रातीे नेपाली समय...

महोत्तरी: महोत्तरी जिल्लाको भङ्गाहा नगरपालिका–४ रामनगरमा रातु नदी र नदीउकास...

काठमाडौं । ताप्लेजुङको सिस्नेभीरमा बुधबार भएको हेलिकोप्टर दुर्घटनामा मृत्यु भएका...

लहान । सस्शत्र प्रहरी बल बेश क्यामप कुशहा सप्तरीले...

काठमाडौंः प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयनमन्त्री...

सुकेटार : नेपाली सेनाको हेलिकप्टर संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयनमन्त्री...

काठमान्डौ : पर्यटनमन्त्री रविन्द्र अधिकारी चढेको हेलिकोप्टर दुर्घटनापछि त्रिभुवन अन्तराष्ट्रिय...

जनकपुरधाम : हेल्प मधेशी साउदी अरब र हेल्प मधेशी कतार...

बुधबार अपरान्ह पौने १ बजे ताप्लेजुङको चुहानडाँडामा एयर डानेस्टीको हेलिकप्टर...

काठमाडौंः सरकारले प्रमुख कृषिजन्य वस्तुमा आत्मनिर्भर बनाउन आगामी आर्थिक वर्षदेखि...