Wed, 23 Jan 2019
ताजा समाचार
नापी कार्यालय बर्दिवास सञ्चालन नहुँदा सेवाग्राही मर्कामा || बर्दिवासस्थित बाँके जङ्गलमा सडक दुर्घटना हुँदा एकको मृत्यु || ड्रम पड्किएर मजदूरको मृत्यु || नीति निर्माणको संक्रमणमा स्थानीय तह : मेयर साह || गाउँ सभा सम्पन्न || जयनगर–सिरहा मार्ग आज ठप्प गरिने || चिकित्सा विधेयक जबरजस्ती ल्याए अवरोध : कोईराला || कम्युनिष्ट केन्द्र फोरममा समाहित || प्रहरीले बरामद गरेको चार किलो सुन राजस्वमा पुग्दा तामा || नेविसंघको जिल्ला अधिवेशनको विषयलाई लिएर कांग्रेस नेताबीच कुटाकुट || फरार वडाध्यक्षद्वारा आत्मसमर्पण || तान्जिनियाको पानी जहाजमा आगलागी, ११ जनाको मृत्यु, १४ को उद्धार || अस्ट्रेलिया एसियन कप फुटबलको क्वाटरफाइनलमा प्रवेश || वेवारीसे शिशु भेटियो || ‘समुदाय-प्रहरी साझेदारी’ कार्यक्रम अन्तर्गत कपडा वितरण || गोलबजारमा नेपाल रेडक्रस उपशाखा भवन शिलान्यास || उप–महानगरपालिका र खानेपानी ढल व्यवस्थापन विभाग विच वैठक सम्पन्न || डा केसीको माग पूरा || केन्द्रीय कारागारमा १३ कैदीबन्दीको मृत्यु || फ्रान्समा सरकार विरोधी आन्दोलन झन चर्कियो, राष्ट्रपतिको राजीनामा माग || एएफसी यूथ-२३ च्याम्पियनसिपः पहिलो खेलमा नेपालले ओमानसँग खेल्ने || स्वस्थानी व्रत सुरु, शालिनदीमा माधवनारायणको मेला || चितुवाको छालासहित युवक पक्राउ || तीन वर्षदेखि फरार मुर्ति चोर प्रहरीको नियन्त्रणमा || दुर्गम बस्तीको विद्यालय नमूना बन्दै || प्रधानमन्त्री ओली दोहामा || दाइजोकै कारण दुई वर्षिया छोरी र आमाको हत्या , सासु || नेपाल राष्ट्र बैंकद्वारा भारतीय नोटमा प्रतिबन्ध || मधेशी आयोगमा दत्त || लहानमा भव्य साँस्कृति कार्यक्रम हुने || श्रीमतीको हत्या गरी आत्महत्या || १२ दिनदेखि अनशनरत डा. केसीको स्वास्थ्य ‘उच्च जोखिम’मा || आगलगीबाट अठार लाख क्षति || तराईका प्रसिद्ध धनुषाधाम मकर मेला शुरु || सीके राउतका चार कार्यकर्ता पक्राउ || चौतर्फी विरोधका विच वरियारपट्टी गाउँपालिकामा दोस्रो गाउँसभा सम्पन || करेन्ट लाग्दा घटनास्थलमै दुईको मृत्यु || बलिदानी दिवसकै दिन राजपा निकट राष्ट्रिय विद्यार्थी संघ जनकपुरका नगर || सवारी दुर्घटनामा चारको मृत्यु, तीन घाइते || मिथिलामा लाईको प्रयोग ||
नहुने चुनावको अवसान

बैशाख १७, २०७४



किशोर नेपाल
त्यसैले पार्टीका नेताहरु चिया–चमेनाका लागि कहिलेकहीं लैनचौर छिरे भने त्यत्तिकै लागि उनीहरुको खिसीट्यूरीगर्नु आवश्यक छैन । चीनका ल्हासा र वेइजिंगजस्ता शहरहरु राजधानी काठमाडौं नजीक भै दिएको भए त्यतातिर चिया पिउन जाने नेताहरुको लामो लाम नियमित जसो देख्न पाइने थियो होला । विज्ञानको यो युगमा नेपाल भौगोलिक हिसावले अप्ठेरोमा छैन । सूचनाहरुको बाक्लो संजालले हामी घेरिएका छौं ।

प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड प्रधानमन्त्री भै सकेपछि उनले कुनै एक अवसरमा आपूmले ‘नहुने’ चुनावको तिथि घोषणा नगर्ने वताएका थिए । उनको आशय सवै दलको सहमतिमा नै चुनावको घोषणागर्ने थियो ।

प्रमुख प्रतिपक्षी दल एमाले स्थानीय चुनावको घोषणाका लागि सरकारलाई कडा दवाव दिइ रहेको थियो । सरकारमा सामेल भएको प्रमुख साझेदार दल नेपाली कांग्रेस केही समय ‘पर्ख र हेर’ को मनस्थितिमा थियो । अन्त्यमा, उसले पनि प्रधानमन्त्री प्रचण्डलाई तत्काल चुनाव घोषणाका लागि दवाव दियो । लामै जोखना हेरेपछि सरकारले स्थानीय तहको चुनावका लागि वैशाख ३१ गतेको शुभ साइत पहिल्यायो । निर्वाचन आयोग तत्काल सक्रिय भयो ।

राजनीतिक र अन्य परिस्थितिहरुको अवलोकन र मूल्यांकनगर्दै आयोग चुनावको तयारीमा लाग्यो ।
तर, वैशाख ३१ गते आउन पन्ध्रदिन मात्र वाँकी रहेपछि प्रधानमन्त्री प्रचण्डले ‘हुने’ भनेर घोषणा गरेको स्थानीय चुनाव ‘नहुने’ लक्षण देखियो ।

चुनावका लागि आवश्यकपर्ने राजनीतिक सौहाद्र्रतासम्मपनि पार्टीहरुमा देखिएन । प्रमुख प्रतिपक्षी दल एमालेले आपूलाई राजनीतिको अग्लो चवूतरामा राखेर अन्य पार्टीहरुलाई वामपुडके देखाउने प्रयत्न गर्यो ।

मधेश समस्याको न्यायोचित समाधान खोज्ने कुरामा एमाले अलिकति पनि सकारात्मक हुन सकेन । एमाले र उसका सहयोगीका रुपमा रहेका दलहरु वाहेक संविधान संशोधन गरेर मधेशका मुद्दा टुंग्याउनुपर्ने विचारराख्ने वाँकी सवै दल राष्ट्र विरोधी हुन भन्ने प्रचार चुलियो ।

संविधान संशोधनपछि मधेशलाई समेत साथ लिएरचुनाव गराउनेमा एमालेको आपत्तिहुने अनौठो र कपटपूर्ण अवस्थाको सिर्जना भयोे । यो समस्याको समाधानतिर नलागेर दलका नेताहरु वाझावाझको स्थितिमा ओर्लिनु राजनीतिक संस्कारको पतन थियो ।

योे अवस्थालेस्थानीय चुनाव हुने सम्भावना एकदमै न्यून हुँदै गएको हो । 
चुनावका लागि निर्वाचन आयोगले तयार पारेको करोडौं रुपैयाँ मूल्यका वैशाख ३१ गते अंकित प्रचार सामग्री र स्टेशनरीहरु अव खेर जानेछन । यो राष्ट्रको अपव्यय हो ।

राजनीतिक दलहरुको अनावश्यक हठ र निहीत स्वार्थका कारण देशले घाटा वेहोर्नु कुनैपनि हालतमा राम्रो कुरा होइन । प्रतिस्पध्र्दाका नाउँमा दलहरुका वीचहुने अवान्छित प्रतिव्दन्व्दिताले न दलहरुको भलो गर्दछ, न देशको ।

हरेक दिन विहानै देखि ‘आगामी माघ ७ गते भित्र स्थानीय, प्रादेशिक र केन्द्रीय चुनाव हुन नसके देश संवैधानिक संकटमा पर्ने’ भाषण गर्दै हिडने दलका नेताहरु यतिवेला केही भन्न सक्ने अवस्थामा छैनन । राजनीतिक दलका कार्यकर्तालाई चुनाव लागे पनि यथार्थमा जनताको घर दैलोमा चुनावी अभियान पुगेको छैन । दलहरुले चुनावका लागि विभिन्न तहमा आफना उम्मेदवारहरुको मनोनयन सम्मपनि गरेका छैनन । 
प्रमुख प्रतिपक्षी दल एमालेको अभिवृत्तिबाट नै वैशाख ३१ मा चुनाव नहुने आशंकाको जन्म भै सकेको थियो । दुइ दशकपछि हुन लागेको यस अघिका स्थानीय निर्वाचनभन्दा फरक स्थानीय तहको निर्वाचनमा मधेशी दलहरुलाई सहभागी गराउनु आवश्यक थियो ।

यसका लागि संविधान लेखनमा भएका गल्तीहरुलाई सच्याउनु आवश्यक थियो । तर, एमाले यसको विपक्षमा उभियो ।

एमालेकै वालहठका कारण चुनावी चरणकोप्रारम्भमा नै आन्दोलनका नाममा मधेशमा सामान्य मानिसहरुको ज्यान गयो । यी घटनाहरु एउटा भयावह तस्वीरका रुपमा देखिए जसले मधेशमा चुनावको सहज अवस्थालाई इन्कार गरेका थिए । 

राजनीतिको यो सवभन्दा विसंगत पक्षको निर्माणमा एमाले वाहेकका राजनीतिक दल र समूहहरुको भूमिका पनि उत्तिकै प्रमुख रहेकोछ ।

एमालेको राष्ट्रवादी नाराका अर्थ र आशय नै नवुझी जुरुक्क उफ्रिने कांग्रेस र एमालेसंग सहकार्य तोडेर कांग्रेसको सहयोगमा सरकारको नेतृत्व गरी रहेको माओवादी, दुवैतिरका कार्यकताले राजनीतिक जटिलता वुझेनन । उनीहरु व्यक्तिगत लोकप्रियता आर्जनका लागि एमालेको राष्ट्रवादी नाराको प्रभावमा वहे । मधेशका जनतालाई जवर्जस्ती भारतीय सीमातिर घचेडनु नेपाली राष्ट्रियतालाई अनावश्यक विवादमा पार्नु हो भन्ने सत्यको अवलम्वन कसैले गर्न खोजेन ।

फलस्वरुप वृहत्तर एकीकरणमा लैजानुपर्ने नेपाली राष्ट्रियतालाई संकुचनमा पार्ने काम भयो । यो खेलमा मूलधारका पार्टीका सवै नेताहरुले आपूलाई समाहित गरे । यो पृष्ठभूमिमा सरकारले घोषणा गरेको चुनाव भएन । 
यसमा आश्चर्य व्यक्त गर्नुपर्ने र विस्मात मान्नुपर्ने कुनै आवश्यकता छैन ।
मूल कुरा, राजनीतिक दलका नेताहरु देशकोे सुदृढ भविष्यको निर्माणमा साँच्चै चिन्तनशील छन भने चुनाव अनिवार्य छ । वैशाख ३१ का लागि तय भएको चुनाव प्राविधिक हिसावले नै हुन नसक्ने हो भने त्यसका लागि अर्को मिति तय गर्न सकिन्छ ।

कुरा यतिमात्रै हो कि चुनाव गराउने कि नगराउने ?अन्ततः दलहरुको नियत के हो ? देशका प्रमुख मानिएका तीन दलको आन्तरिक स्वार्थको राजनीतिमा चुनावलाई लटपट्याउन खोज्नु सही कुरा होइन । कांग्रेस, एमाले र माओवादी दलका नेताहरुले चुनावको विकल्पमा अन्य गैह« लोकतान्त्रिक उपाय त पक्कै पनि सोचेका छैनन होला । 

हालै संगठित राष्ट्रिय जनता दल, नेपालले पनि अव आपूलाई ‘शक्ति केन्द्र’मा स्थापित गरेको छ । मधेशवादी दल र समूहहरुको यो एकीकरणले मधेशको शक्ति वढाएको छ । 

जहाँसम्म राजनीतिक स्कूलिंगको कुरा छ नेपालका कुनैपनि राजनीतिक दलमा प्रचूर भारतीय प्रभाव छ । हाम्रा कम्युनिष्ट पार्टीहरुले समेत चीनका नेता माओ त्से तुंगलाई भारतीय कम्युनिष्ट पार्टी मार्फत चिनेका हुन । त्यसैले पार्टीका नेताहरु चिया–चमेनाका लागि कहिलेकहीं लैनचौर छिरे भने त्यत्तिकै लागि उनीहरुको खिसीट्यूरीगर्नु आवश्यक छैन ।

चीनका ल्हासा र वेइजिंगजस्ता शहरहरु राजधानी काठमाडौं नजीक भै दिएको भए त्यतातिर चिया पिउन जाने नेताहरुको लामो लाम नियमित जसो देख्न पाइने थियो होला । विज्ञानको यो युगमा नेपाल भौगोलिक हिसावले अप्ठेरोमा छैन ।

सूचनाहरुको बाक्लो संजालले हामी घेरिएका छौं । तर, व्यवहारिकताको कुरा आउँदा हामी वेला वेलामा भौगोलिक अप्ठेरोमा पर्ने गरेकाछौं । विगतको भारतीय नाकावन्दी आवश्यक थिएन । त्यो नाकावन्दीका कारण धेरै नेपालीको मन दुखेको छ । ती मन दुखेका नेपालीहरु पहाडमा मात्र छैनन मधेशमा पनि उत्तिकै छन । पहाड मधेश दुवैतिरका नेताले यसलाई आत्मसात गर्नु पर्दछ ।

वैशाख ३१ मा चुनाव नहुँदैमा आकाशै खसी हाल्ने पक्कै होइन । सरकारले चुनावको अर्को मिति तोक्नु त छँदैछ । जतिसुकै कोशिश गरेपनि दलहरु चुनावबाट भाग्नसक्ने अवस्था छैन । त्यसैले सरकारले अव चुनावको मिती तोक्दा बजेट पेशगर्ने र कुनैपनि जाति, जन–जातिको सांस्कृतिक–धार्मिक पर्वमा वाधा नपर्ने हिसावले तोक्नु पर्दछ । 

त्यो भन्दा पनि महत्वपूर्ण कुरा मधेशका मांगको संवोधन गरेर मधेशलाई चुनाव मार्फत राष्ट्रिय राजनीतिक भावधाराको मूलधारमा ल्याउने संवैधानिक प्रवन्ध नगरेसम्म चुनाव घोषणाको कुनै अर्थ छैन ।

चुनावलाई वजेटभन्दा अघि सारेर भएपनि जेठभित्रै स्थानीय तहको चुनाव गराउनु नै देशका लागि उपयुक्त हुनेछ । दलीय स्वार्थका आधारमा अन्यथा निर्णयलिने हो भने देश थप घाटामा पर्ने निश्चित छ ।

बर्दिवास : महोत्तरीस्थित उत्तरी क्षेत्रका बासिन्दा सरकारी कार्यालयबाट...

गौशाला : पूर्वपश्चिम राजमार्गअन्तर्गत महोत्तरीको बर्दिवासस्थित बाँके जङ्गलमा रुई...

उर्लाबारी : मोरङ बेलबारी नगरपालिका– ११ मा आज बिहान ग्यास...

जनकपुरधाम । जनकपुरधाम उप–महानगरपालिका र खानेपानी ढल व्यवस्थापन विभाग विच...

लालबाबु बानिया ,पोखरिया । कालिका माई गाउँपालिकाका चौथो गाउँसभा सोमवार...

जयनगर, (मधुवनी) । भारत नेपालको अन्तराष्ट्रिय सीमामा मधुवनी जिल्लाका उखु...

जनकपुरधाम । चिकित्सा विधेयक सदनमा जबरजस्ती ल्याए त्यसको अवरोध गर्ने...

काठमाण्डु । महाधिवेशनको संघारमा रहेको सङ्घीय समाजवादी फोरम नेपालले सोमवार...

काठमडौं । १९ पुसमा प्रहरीले धादिङको गजुरीबाट चार किलो...

ओखलढुंगा । नेविसंघको जिल्ला अधिवेशनको विषयलाई लिएर कांग्रेसका नेताबीच कुटाकुट...

दमौली । जबर्जस्ती करणी मुद्दामा फरार रहेका तनहुँको शुक्लागन्डकी...

काठमाडौं । तान्जिनियाको झन्डा रहेका दुई वटा मालवाहक पानी जहाजमा...

काठमाडौं । साविक विजेता अस्ट्रेलियासँगै जापान र आयोजक युएई एसियन...

सिरहाको गोलबजारमा सोमबार विहान एक नवजात शिशु फेला परेको...

जनकपुरधाम : ‘समुदाय-प्रहरी साझेदारी’ कार्यक्रम अन्तर्गत जिल्ला प्रहरी कार्यालय...

सिरहा : नेपाल रेडक्रस उपशाखा गोलबजारको विधिवत रुपमा भवन शिलान्यास...

जनकपुरधाम । जनकपुरधाम उप–महानगरपालिका र खानेपानी ढल व्यवस्थापन विभाग...

काठमाडौँ : स्वास्थ्य राज्यमन्त्री सुरेन्द्र यादवले अनशनरत प्राध्यापक डा...

काठमाडौँ : नेपालकै सबैभन्दा ठूलो कारागारका रुपमा रहेको केन्द्रीय कारागारमा...

फ्रान्समा सरकार विरोधी आन्दोलन झन् चर्कंदै गएको छ ।...

काठमाडौं । एएफसी यूथ–२३ च्याम्पियनसिप फुटबलका लागि छनोट चरणको खेल...

पौष शुक्ल पूर्णिमादेखि माघ शुक्ल पूर्णिमासम्म गरिने स्वस्थानी व्रत आजदेखि...

सुर्खेत : कर्णाली प्रदेशको राजधानी वीरेन्द्रनगर सुर्खेतमा आइतबार ध्वाँसे चितुवाको...

डोल्पा : डोल्पामा एक थान बुद्धमूर्ति चोरी गरी फरार रहेका...

डडेल्धुरा : डडेल्धुराका दुर्गम बस्तीका सामुदायिक विद्यालय नमूना बन्दै...

भ्रमण टोली आजै स्वीट्जरल्याण्डको जुरिचतर्फ प्रस्थान गर्ने कार्यक्रम रहेको छ...

जनकपुर उपमहानगरपालिका ४ की दुई वर्षिया गौरी शर्मा र...

अब नेपाल राष्ट्र बैंकले सर्वसधारणलाई १ सय दरको भन्दा माथिको...

जनकपुरधाम । मधेशी आयोगको अध्यक्षमा धनुषाका डा विजय दत्तको...

सिरहाको लहानमा आउदो माघ २६ गते भव्य साँस्कृति...

कैलाली । कैलालीको जानकी गाउँपालिका–७ गोलौरीमा प्रेमलाल चौधरीले श्रीमतीको हत्या...

काठमाडौं । चिकित्सा शिक्षा सुधारको माग राखेर १२ दिनदेखि आमरण...

सर्लाही : घरमा बालेको घुरबाट आगलगी हुँदा बलरा नगरपालिका–८...

धनुषाधाम : जिल्लाको पूर्वी उत्तरी क्षेत्रस्थित धनुषाधाममा माघ...

राजविराज । सप्तरीबाट सीके राउत समर्थक चार जना कार्यकर्ता पक्राउ...

लहान । सिरहा जिल्लाको वरियारपट्टी गाउँपालिकाले दोस्रो ऐतिहासिक गाउँसभा...

जनकपुरधाम : जनकपुरधाममा करेन्ट लागेर घटनास्थलमै दुई जनाको...

जनकपुरधाम : राजपा निकट राष्ट्रिय विद्यार्थी संघ जनकपुरका नगर उप-सभापति...

सर्लाही : सर्लाही जिल्लामा आज बिहान भएको छुट्टछुट्टै सवारी...

गोपाल बराल ,बर्दिवास : ‘खाजा खाउँ...लाई, सनेस (कोसेली)...