ताजा समाचार
जनकपुरमा एक महिलाको रहस्यमय मृत्यु || ट्र्याक्टरको ठक्करले मोटरसाइकल चालकको मृत्यु, १५ जना घाइते || धनुषामा आगलागी हुँदा ७ लाख बढीको क्षति || रामकलेवासँगै साताव्यापी विवाहमहोत्सव सम्पन्न || चुनाव बिथोल्ने गोईतको धम्की || वाम गठबन्धनको कार्यालयमा विष्फोट, फोरमको गाडीमा बम || आजदेखि अन्तराष्ट्रिय मैथिली सम्मेलन सुरु || मधेशी दललाई समानुपातिक मत बढी आउने || विवाह भए लगत्तै जीप दुर्घटना, ‘नवजोडी’सहित ७ जनाको मृत्यु || मतदान केन्द्र नजिकै राखिएको बम निष्क्रिय गरियो || गाडीहरु आज राती १२ बजे अघि नै गन्तब्यमा पुग्नुपर्ने, भोली || कांग्रेस नेता निधिलाई ‘निमोनिया’ || लोकतन्त्रमा मात्र आर्थिक विकास हुन्छः उद्योगपति चौधरी || जर्जियाको एक होटेलमा आगलागी हुँदा ११ जनाको मृत्यु || सबै कर्मचारी चुनावमा खटिएपछि स्वास्थ्य सेवा प्रभावित || नवलपुरमा कांग्रेस उम्मेदवारको जीपलाई लक्षित गरी बम प्रहार || जर्वजस्ती करणी गरेको अभियोगमा बालक पक्राउ || लियोनल मेस्सीले जिते गोल्डेन-सू अवार्ड || यस्ता थिए, जनवादी गायक पाख्रिन || निधिलाई भेटेर भारतीय राजदूतले गरे स्वास्थ्य लाभको कामना || मोहत्सवमा दुई दर्जन पाकेटमार पक्राउ || निधी र महतो विकासभन्दा परिवारबादमा : नेता यादव || रामजानकी विवाह महोत्सव सम्पन्न || मतपत्र आज आउने || फोरम–राजपा प्यानलै विजयी || मधेश आन्दोलनका सहिद परिवारलाई ‘५० लाख’ || कर सप्ताह सम्पन्न, करको दायरा बढाउन सुझाव || धनकुटाका किसानलाई अझै छोएन निर्वाचनले || जिम्बावेमा नयाँ राष्ट्रपतिको शपथ आज, मुगावे पनि सहभागी हुने || दिनमा ३ कप कफी स्वास्थ्यको लागि फाइदाजनक : अध्ययन || धनकुटामा विस्फोट, पैदलयात्री घाइते || श्रीमतीको घाँटी रेटेर हत्या गरी फरार भएका पति पक्राउ || धादिङ र नवलपरासीमा बम फेला || मलेसियालाई नेपाली महिला क्रिकेट टोलीले दियो १०९ रनको लक्ष्य || एनसेलले आयोजना गर्‍यो ‘डिजिटल ज्याम’ || नयाँ रणनीतिका साथ सुरक्षा सर्तकता बढाउँदै प्रहरी || निःशुल्क भोजनको व्यवस्था || मटकोर सम्पन्न || वाम उम्मेदवार यादवको लोहनामा जोडदार स्वागत || मधेश विरोधीलाई ब्यालेटबाट जवाफ दिने अवसर : कार्की ||
सत्ताको खेल र निर्देशित पात्रहरु

बैशाख २६, २०७४

रोशन जनकपुरी


गत हप्ताका हंङगामेदार घटनाक्रमहरु यस हप्ता कुनै सुखान्त कथा जस्तै देखिएका छन् , जस्मा निर्वासित वा पदच्युत पात्रहरु घर फर्कन्छन् ।

यस हप्ताको सत्ताकथामा पनि यस्तै भएको छ । निलम्बित प्रधान न्यायाधीश सुशिला कार्की काममा फर्केकी छिन् । संसदको सभामुखले ‘सबै आफ्नो मर्यादा भित्र बस्नु पर्छ ’भनेपछि सरकार र न्यायालय बीचको द्वन्दपनि साम्य हुने देखिएको छ ।

न्त्रिीपरिषद्मा वरियताको विवादमा ठुस्स परेका र राजिनामा दिएका उपप्रधान मन्त्री विमलेन्द्र निधि फेरी सरकारमा फर्केका छन् । यसै क्रममा टाढा–टाढा रहेका मधेश केन्द्रित नेताहरु नजिकिएपछि अन्यौल झैँं देखिने स्थानीय तहको निर्वाचन सरकारको निम्ति सहज देखिन थालेको छ र पहिलो चरणको उम्मेदवारी दर्तापनि निर्विघ्न सम्पन्न भएको छ ।

जुनसुकै निहुँंमा भएपनि अर्का उपप्रधान मन्त्री कमल थापाको सरकारबाट बहिर्गमन प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल र सरकारमा ठुलो दल नेपाली काङग्रेसका अध्यक्ष शेरबहादुर देउबाको निम्ति हाइसन्चो झैँं भएको छ । कमल थापा सरकारबाट बाहिरिनु विमलेन्द्र निधिको निम्तिपनि सुखदै हुनुपर्दछ । आखिर थापा सरकारमा आएपछि त उनको वरियता खुस्केको हो ।

जे होस सरकार र खास गरेर प्रधानमन्त्री र नेका अध्यक्ष देउबा दुबैको निम्ति यो हप्ता सुखद मान्नु पर्दछ । तर यसक्रममा जे–जस्ता अभिव्यतिmहरु आए त्यसले वर्तमान राजनीतिमा खतरनाक प्रवृत्तिहरु विकसित हुँंदैगएको देखिन्छ ।

महाभियोग प्रस्तावमा प्रधान न्यायाधीश माथी आफ्नो पद अनुसारको दायित्व पालन नगरे
को र सरकारको काममा हस्तक्षेप गरेको आरोप लगाइएको छ भने (मिडियामा आए अनुसार) आइजीपी प्रकरणमा सर्वोच्च अलादलतको फैसला प्रभावित गर्न यो महाभियोग आएको हो भन्ने सर्वोच्च अदालतको पक्षमा उभिनेहरुको बुझाई छ ।

‘बादल लागेको दिन झैँं मेरो मन मलिन र उदास छ’ जस्ता भावुक अभिव्यतिm सहित संसदीय कार्याधिकार क्षेत्र प्रभावित हुनेगरी फैसला दिने न्यायाधीशको स्थिति झन् सकसपूर्ण छ । उनको आदेश पढदा मन लागि–न लागि फैसला दिएको स्पष्ट बुझिन्छ ।

त्यस्तै कानून मन्त्री अजयशंकर नायकले मिडिया सामू सर्वोच्च अदालतमाथी लगाएका आरोप झन गम्भीर छन् । उनले एमाले , पूर्वराजा ज्ञानेन्द्रसंगको गोप्य छलफल पछि सर्वाेच्च अदालतको न्यायाधीश चोलेन्द्र शमसेरले महाभियोग प्रस्ताव स्थगन र प्रधान न्यायाधीशको निलम्बन फुकुवा र काममा फर्कन आदेश दिएको आरोप लगाएका छन् ।

प्रश्न उठ्छ यस्तो गम्भीर आरोप लगाउँंदा र लाग्दापनि न्यायालय र सरकार बीच सहज सामञ्जस्य कसरी उत्पन्न हुन सक्यो? के आरोपहरु शाब्दिक मात्र हुन ? वा यसलाई सहजरुपमा ग्रहण गर्ने  सरकार र न्यायालय सबै अभिनयका पात्र मात्र हुन ? तर यो गम्भीर वातावरणमा उपप्रधान मन्त्री निधिको अभिव्यक्ति भने रमाइलो छ ।

उनको भनाई अनुसार मधेशी मोर्चाका नेताहरुले उनलाई विश्वास गर्छन , उनि भएनन भने सम्विधान संशोधनमा मोर्चालाई अप्ठयारो पर्छ , त्यसैले उनले राजिनामा फिर्ता लिएका हुन । गज्जब छ बा ! त्यसो हो भने राजिनामा नै नदिए हुन्थयो नि ! स्थिति त्यति सहज छैन जति देखिन्छ । 

यसको अर्को कोणपनि छ । महाभियोगको प्रस्ताव राजनीतिक दलहरुलाई नयाँ किसिमबाट ध्रुवीकृत हुने कारणपनि बनेको छ । नेपाली काङग्रेस, एनेकपा (माओवादी केन्द्र) र महन्थ ठाकुर नेतृत्वमा मधेशी नेताहरुको भर्खरै जुटेको पार्टी राजषा लगायतको सरकारी बगाल एकातिर छ भने नेकपा (एमाले), राप्रपा, माले, नयाां शक्ति र उपेन्द्र यादवको संघीय समाजवादी फोरम अर्कोतिर देखिएको छ ।

तर सरकार र न्यायालयबीच तैँं चुप, मैँं चुपको शैलीमा सम्झौता भइसकेपछि यस गोलबन्दीको स्थानीय निर्वाचनमा उपयोग बाहेक अर्को अर्थ रहँंदैन । 

जहाँसम्म मधेश केन्द्रित दलहरुको प्रश्न छ , यिनै घटनाक्रमको बिचमा सबैलाई चकित पार्दै उपेन्द्र यादव बाहेकका मधेशकेन्द्रित राजनीतिक दलहरु राष्ट्रिय जनता पार्टीको नामबाट एकीकृत भए ।

तर उनिहरु भित्र पार्टीको मार्गदर्शक सिद्धान्त निर्माणको क्रममा उठेको किचलो हेर्दा यिनिहरु फेरी भ्यागुतोको धार्नी साबित हुने देखिन थालिएको छ ।नया पार्टीमा परिणत भएसंगै सरकारसंग सम्बिधान संशोधन परिमार्जन सहित संसदमा पेश गर्ने सहमतिपनि भयो ।

तर एमालेको अडानको कारण सम्विधान संशोधनको निम्ति चाहिने दुई तिहाई मत अहिलेपनि कोर्सौ टाढा देखिन्छ । अर्कोतर्फ मधेशी नेताहरु बीच वर्चस्व र व्यक्तित्वको द्वन्द फेरी बल्झिएको छ । राजपाको गठनसंगै मधेशी मोर्चा विघटित त गरियो नै , अब मधेशी र आदिवासी–जनजातिहरुको राजनीतिक पार्टीहरु र अधिकारवादी संगठनहरुको साझामोर्चा भनिएको संघीय गठबन्धनमा पनि तानातान शुरु भएको छ ।

महन्थ ठाकुर र उपेन्द्र यादव बीचको व्यक्तित्वको टक्कर यहापनि देखिएको छ । महन्थ ठाकुरले उपेन्द्र यादवलाई निष्काषित गरेर आफू संयोजक भएको घोषणा गरेका छन् भने उपेन्द्र यादवले आफू अझै संयोजक कायम नै रहेको दावी गरेका छन् । यस सारा गोलचक्करमा संघीय आन्दोलनको नेतृत्व गरिरहेको मधेशी आन्दोलन अलपत्र परेको छ ।

पटक पटक अवसरवादी साबित भै रहेका मधेशी आन्दोलनको नेतृत्व एक पटक फेरी सत्तामुखी र अवसरवादी साबित भएको छ , जसले सरकार संगको निकटता र स्थानीय निर्वाचनमा पार्टीको भविष्य सामू जनताको हित र आन्दोलनको भविष्यलाई गौण सम्झेको छ र चौबाटोमा छाडेर हिडेको छ ।

राजपाका नेताहरुले सम्विधान संशोधन नभएनिर्वाचनमा नजाने भनि रहेपनि आन्दोलनमुखि कुनै कार्यक्रम नदिनु सडकबाट दबाब सृजना गर्नमा रुचि नदेखाउनुले उनिहरुले जनतालाई भरममा पार्न खोजेको मात्र देखिन्छ । खासगरी उनिहरुको स्थिति त्यतिबेला झन स्पष्ट हुन्छ, जतिबेला धर्मराउँंदो सरकारलाई समर्थन दिन पुग्दछन् ।

वस्तुतः नयाँं स्थितिमा मधेशी आन्दोलनको नेतृत्व समूह सरकारी र प्रतिपक्षि गरि दुई संसदीय कित्तामा विभक्त हुन पुगेको छ ।

यसले वर्तमान सम्विधान र संसदप्रति आलोचकीय र विपक्षको भूमिकामा रहेको मधेश आन्दोलनलाई यसका नेताहरुले संसदीय कृपापात्रको दयनीय स्थितिमा पु¥याएका छन् ।

यस स्थितिको कारकमा उनिहरुले सरकारसंग गरेको सहमतिबाट उत्पन्न नकारात्मक प्रभावपनि हो जसले आन्दोलनको मूख्य माँग संघीय स्वरुप अथवा सीमांकनको विषयलाईसम्विधान आयोगको जिम्मा लगाएकोे छ ।

हुन त आदिवासी–जनजाति र मधेशी अधिकारको साझा मञ्च भनिने संघीय गठबन्धन औपचारिकमात्र भएपनि यसभित्र देखिएको मधेशी नेताहरुबीचको किचलोले आदिवासी जनजातिको आन्दोलन समेतलाई प्रभावित पार्नु निश्चित नै छ । 

 यस समस्त अस्त–व्यस्तताबीच सरकारले भने, दुई हप्ता पहिले जटिल देखिएको स्थानीय निर्वाचनको कार्यक्रम सहज देख्न थालेको छ । उसले पहिलो चरणको निर्वाचनको उम्मेदवारी दर्ता कार्यक्रम निर्विघ्न सम्पन्न गर्नपनि सफल भएको छ ।

यस चरणमा उम्मेदवारी दिएको संघीय समाजवादी फोरमका अध्यक्ष र राजपाका अध्यक्ष महन्थ ठाकुरबीचको जुहारीले दुबैलाई राजनीतिक जोकरको स्थितिमा पु¥याएको छ , जस्ले फोकटमा जनतालाई मनोरञ्जन दिँदैछन् ।

यो समग्र परिदृश्य हेर्दा लाग्दछ राज्यसत्ता घुमाउरो बाटोबाट सम्विधान कार्यान्वयन गर्दै गैरहेको छ , जुन सडकमा रहेको वर्गीय र जातीय आन्दोलन र संघर्षको कारण केही महिना पूर्वसम्म अत्यन्त कठिन देखिएको थियो ।

 अहिलेको राजनीतिक मञ्चमा सत्तामुखी राजनीतिको वर्चस्वमात्र देखिन्छ । वर्गीय संघर्ष त उसकै नेतृत्वको पलायनको कारण पछाडी धकेलीएकै छ , अहिले जातीय–क्षेत्रीय संघर्षहरुपनि प्रायः सेलाउने अवस्थामा देखिन्छ ।

सडकमा अब अधिकारको संंघर्ष होइन स्थानीय निर्वाचनको रमझम बढदैछ , जबकि वर्ग, जाति, क्षेत्र,र लिङ्गको अधिकारको संघर्षको आवश्यकता अझै बाँंकी नै छ ।

नेपाली जनताले विभिन्न संघर्षको माध्यमबाट उठाएका शासकीय स्वरुप र राज्यको पुनर्संरचना सम्बन्धी मुद्दाहरु अधूरै छन् । लाग्दछ जनताको ध्यान त्यताबाट मोडेर अन्यत्र लान नियोजित प्रयास हुँंदैछ ।   

नबुझिने के छ भने यति गम्भीर आरोप लाग्दापनि यी सम्माननीय र माननीयहरु कसरी सहज भएका छन् ? त्यत्रो गम्भीर आरोप लाग्दापनि संसदमा कसैले आवाज किन उठाउँदैन ? कुन यस्तो जडी बूटी हुन्छ जसलाई सूँंघेर जनताको निम्ती आन्दोलन गर्ने नेताहरु आन्दोलनलाई अलपत्र छाडेर हिडदा रहेछन् ?यस्तो अवस्थामा यी समग्र परिघटनाहरु सहजै घटि रहेका छन् भनि मान्न गाह्रो छ ।

निश्चय यसका पछाडी राजनीतिक दलहरुको अवसरवादिता र पर्दा पछाडी बसेका सत्ताका निर्देशकहरु महत्वपूर्ण छन् , जसले घटित घटनाहरुको परिणामलाई प्रभावित र नियोजित गर्दछन् ।

तर जनताको पक्षबाट हेर्ने हो भने यी घटनाक्रमहरुले वर्तमान व्यवस्था जनताप्रति आत्मीय हुनुको साटो यान्त्रिक, अनैतिक र लिप्सापूर्ण हुँदै गएको देखिन्छ ।

एउटा यस्तो व्यवस्था जस्मा कार्यपालिका, व्यवस्थापिका र न्यायापालिका सबै आफ्नो निजि पद, पैसा र वर्चस्व कायम राख्न जुनसुकै सम्झौता र द्वन्द गर्न तयार हुन्छ ।

हामी एउटा यस्तो गणतान्त्रिक सम्विधानमा प्रवेश गर्दैर्छौ जसको निम्ति आम श्रमजीवि वर्ग र उत्पीडित समुदाय भोट बैंक र शासनको रथ तान्ने घोडामात्र हो । वस्तुतः यो सम्विधान र व्यवस्था शासक वर्गको स्वर्ग हो ।

जनकपुरमा शनिबार बिहान एक महिलाको रहस्यमय अवस्थामा शव भेटिएको छ...

गौशाला : महोत्तरी जिल्लाको बलवा नगरपालिका–७ मा गएराति एक ट्र्याक्टरले...

धनुषा । धनुषामा शुक्रबार राति आगलागी हुँदा एउटा घर...

जनकपुरधाम । रामकलेवा कार्यक्रम गरी साताव्यापी...

जनकपुरधाम । स्वतन्त्र तराईमा बन्दूकको बलमा टिकेको अवैध नेपाली शासनलाई...

लहान । सिराहा जिल्लाको मिर्चैया नगर पालिकाको वडा नम्बर ५...

जनकपुरधाम । १९ औ अन्तराष्ट्रिय मैथिली सम्मेलन आज शनिवार जनकपुरमा...

जनकपुरधाम । प्रदेश नम्बर २ को ३२ प्रतिनिधि सभा र...

रुकुम । रुकुम पश्चिमको मुसिकोट नगरपालिका ६ मा शुक्रबार...

धादिङ । दक्षिणी धादिङको गजुरी गाउँपालिका वडा नं ५ स्थित...

काठमाडौं । आजराति १२ बजेअघि नै आफ्नो गन्तव्यमा पुग्न सरकारले...

काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसका नेता विमलेन्द्र निधिमा निमोनिया देखिएको...

धनगढी । वरिष्ठ उद्योगपति विनोदकुमार चौधरीले लोकतन्त्रमा मात्र देशलाई आर्थिक...

काठमाडौं । जर्जियाको एक होटेलमा आगलागी हुँदा ११ जनाको...

बैतडी । बैतडीमा अधिकांश स्वास्थ्यकर्मी निर्वाचनमा खटिँदा स्वास्थ्य सेवा...

काठमाडौं । नवलपरासीको पूर्वी क्षेत्र नवलपुरका कांग्रेस उम्मेदवारलाई लक्षित गरी...

गाईघाट, उदयपुर : जर्वजस्ती करणी गरेको अभियोगमा प्रहरीले एक युवकलाई...

काठमाडौं । स्पेनिस ला लिगा क्लब बार्सिलोनाका स्टार स्ट्राइकर लियोनल...

नारायण ढुंगाना :चितवन, मंसिर ६ । ‘नेतालेमात्रै हुँदैन, विश्व बदल्ने...

काठमाडौं । राजधानीको ओम अस्पतालमा उपचार गराइरहनु भएका नेपाली कांग्रेस...

जनकपुरधाम । रामजानकी विवाह पञ्चमी महोत्सवको अवसरमा प्रहरीले जनकपुर बजारबाट...

जनकपुरधाम । धनुषा क्षेत्र नम्बर ३ मा वाम गठबन्धनबाट उम्मेदवार...

जनकपुरधाम । रामायणमा वर्णित त्रेता युगमा मार्र्ग शुक्ल पञ्चमीका दिन...

जनकपुरधाम । पहिलो चरणको मतदानको तयारी पुरा भए लगतै दोस्रो...

राजविराज । जिल्ला समन्वय समिति(जिसस) सप्तरीमा फोरम–राजपा गठबन्धनको पुरै प्यानल...

जलेश्वर ।राष्ट्रिय जनता पार्टी(राजपा)नेपालले मधेश आन्दोलनका सहिदहरुको परिवारलाई ५०–५० लाख...

काठमाडौं । छैटौं राष्ट्रिय कर सप्ताह बिहीबार सकिएको छ...

धनकुटा । प्रदेश र प्रतिनिधिसभा सदस्य पदका लागि मतदानको...

हरारे । जिम्बावेका पूर्व उपराष्ट्रपति एमर्सन मनाङ्गावालाई आज राष्ट्रपतिको...

काठमाडौं । गर्भवती महिलाबाहेक अन्य मानिसले दिनमा ३ कप कफी...

धनकुटा । अज्ञात समुहले आज बिहान धनकुटाको फुङसुवा खोलामा बम...

लहान । श्रीमतीको घाँटी रेटेर हत्या गरी फरार रहेका श्रीमानलाई...

काठमाडौं । धादिङ र नवलपरासीमा बम फेला परेको छ...

काठमाडौं । टि–२० महिला विश्वकप क्रिकेट छनोट प्रतियोगिताअन्तर्गको चौथो खेलमा...

काठमाडौं । एनसेलले आफ्नो सेवालाई थप प्रभावकारी बनाउन ‘डिजिटल...

जनकपुरधाम । आसन्न चुनावलाई लिएर धनुषा प्रहरीले नयाँ रणनिति तहत...

जनकपुरधाम । रामजानकी विवाहमहोत्सवको अवसर पारेर भगवती दीनानाथ ट्रष्ट जनकपुरले...

जनकपुरधाम । रामजानकी विवाहमहोत्सवको पूर्वसन्ध्यामा बुधवार मटकोर सम्पन्न भएको छ...

जनकपुरधाम । धनुषा क्षेत्र नम्बर–३ ...

जनकपुरधाम । संघिय समाजवादी फोरम नेपालका तर्फबाट धनुषा क्षेत्र नम्बर...