Wed, 23 Jan 2019
ताजा समाचार
नापी कार्यालय बर्दिवास सञ्चालन नहुँदा सेवाग्राही मर्कामा || बर्दिवासस्थित बाँके जङ्गलमा सडक दुर्घटना हुँदा एकको मृत्यु || ड्रम पड्किएर मजदूरको मृत्यु || नीति निर्माणको संक्रमणमा स्थानीय तह : मेयर साह || गाउँ सभा सम्पन्न || जयनगर–सिरहा मार्ग आज ठप्प गरिने || चिकित्सा विधेयक जबरजस्ती ल्याए अवरोध : कोईराला || कम्युनिष्ट केन्द्र फोरममा समाहित || प्रहरीले बरामद गरेको चार किलो सुन राजस्वमा पुग्दा तामा || नेविसंघको जिल्ला अधिवेशनको विषयलाई लिएर कांग्रेस नेताबीच कुटाकुट || फरार वडाध्यक्षद्वारा आत्मसमर्पण || तान्जिनियाको पानी जहाजमा आगलागी, ११ जनाको मृत्यु, १४ को उद्धार || अस्ट्रेलिया एसियन कप फुटबलको क्वाटरफाइनलमा प्रवेश || वेवारीसे शिशु भेटियो || ‘समुदाय-प्रहरी साझेदारी’ कार्यक्रम अन्तर्गत कपडा वितरण || गोलबजारमा नेपाल रेडक्रस उपशाखा भवन शिलान्यास || उप–महानगरपालिका र खानेपानी ढल व्यवस्थापन विभाग विच वैठक सम्पन्न || डा केसीको माग पूरा || केन्द्रीय कारागारमा १३ कैदीबन्दीको मृत्यु || फ्रान्समा सरकार विरोधी आन्दोलन झन चर्कियो, राष्ट्रपतिको राजीनामा माग || एएफसी यूथ-२३ च्याम्पियनसिपः पहिलो खेलमा नेपालले ओमानसँग खेल्ने || स्वस्थानी व्रत सुरु, शालिनदीमा माधवनारायणको मेला || चितुवाको छालासहित युवक पक्राउ || तीन वर्षदेखि फरार मुर्ति चोर प्रहरीको नियन्त्रणमा || दुर्गम बस्तीको विद्यालय नमूना बन्दै || प्रधानमन्त्री ओली दोहामा || दाइजोकै कारण दुई वर्षिया छोरी र आमाको हत्या , सासु || नेपाल राष्ट्र बैंकद्वारा भारतीय नोटमा प्रतिबन्ध || मधेशी आयोगमा दत्त || लहानमा भव्य साँस्कृति कार्यक्रम हुने || श्रीमतीको हत्या गरी आत्महत्या || १२ दिनदेखि अनशनरत डा. केसीको स्वास्थ्य ‘उच्च जोखिम’मा || आगलगीबाट अठार लाख क्षति || तराईका प्रसिद्ध धनुषाधाम मकर मेला शुरु || सीके राउतका चार कार्यकर्ता पक्राउ || चौतर्फी विरोधका विच वरियारपट्टी गाउँपालिकामा दोस्रो गाउँसभा सम्पन || करेन्ट लाग्दा घटनास्थलमै दुईको मृत्यु || बलिदानी दिवसकै दिन राजपा निकट राष्ट्रिय विद्यार्थी संघ जनकपुरका नगर || सवारी दुर्घटनामा चारको मृत्यु, तीन घाइते || मिथिलामा लाईको प्रयोग ||
सत्ताको खेल र निर्देशित पात्रहरु

बैशाख २६, २०७४

रोशन जनकपुरी


गत हप्ताका हंङगामेदार घटनाक्रमहरु यस हप्ता कुनै सुखान्त कथा जस्तै देखिएका छन् , जस्मा निर्वासित वा पदच्युत पात्रहरु घर फर्कन्छन् ।

यस हप्ताको सत्ताकथामा पनि यस्तै भएको छ । निलम्बित प्रधान न्यायाधीश सुशिला कार्की काममा फर्केकी छिन् । संसदको सभामुखले ‘सबै आफ्नो मर्यादा भित्र बस्नु पर्छ ’भनेपछि सरकार र न्यायालय बीचको द्वन्दपनि साम्य हुने देखिएको छ ।

न्त्रिीपरिषद्मा वरियताको विवादमा ठुस्स परेका र राजिनामा दिएका उपप्रधान मन्त्री विमलेन्द्र निधि फेरी सरकारमा फर्केका छन् । यसै क्रममा टाढा–टाढा रहेका मधेश केन्द्रित नेताहरु नजिकिएपछि अन्यौल झैँं देखिने स्थानीय तहको निर्वाचन सरकारको निम्ति सहज देखिन थालेको छ र पहिलो चरणको उम्मेदवारी दर्तापनि निर्विघ्न सम्पन्न भएको छ ।

जुनसुकै निहुँंमा भएपनि अर्का उपप्रधान मन्त्री कमल थापाको सरकारबाट बहिर्गमन प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल र सरकारमा ठुलो दल नेपाली काङग्रेसका अध्यक्ष शेरबहादुर देउबाको निम्ति हाइसन्चो झैँं भएको छ । कमल थापा सरकारबाट बाहिरिनु विमलेन्द्र निधिको निम्तिपनि सुखदै हुनुपर्दछ । आखिर थापा सरकारमा आएपछि त उनको वरियता खुस्केको हो ।

जे होस सरकार र खास गरेर प्रधानमन्त्री र नेका अध्यक्ष देउबा दुबैको निम्ति यो हप्ता सुखद मान्नु पर्दछ । तर यसक्रममा जे–जस्ता अभिव्यतिmहरु आए त्यसले वर्तमान राजनीतिमा खतरनाक प्रवृत्तिहरु विकसित हुँंदैगएको देखिन्छ ।

महाभियोग प्रस्तावमा प्रधान न्यायाधीश माथी आफ्नो पद अनुसारको दायित्व पालन नगरे
को र सरकारको काममा हस्तक्षेप गरेको आरोप लगाइएको छ भने (मिडियामा आए अनुसार) आइजीपी प्रकरणमा सर्वोच्च अलादलतको फैसला प्रभावित गर्न यो महाभियोग आएको हो भन्ने सर्वोच्च अदालतको पक्षमा उभिनेहरुको बुझाई छ ।

‘बादल लागेको दिन झैँं मेरो मन मलिन र उदास छ’ जस्ता भावुक अभिव्यतिm सहित संसदीय कार्याधिकार क्षेत्र प्रभावित हुनेगरी फैसला दिने न्यायाधीशको स्थिति झन् सकसपूर्ण छ । उनको आदेश पढदा मन लागि–न लागि फैसला दिएको स्पष्ट बुझिन्छ ।

त्यस्तै कानून मन्त्री अजयशंकर नायकले मिडिया सामू सर्वोच्च अदालतमाथी लगाएका आरोप झन गम्भीर छन् । उनले एमाले , पूर्वराजा ज्ञानेन्द्रसंगको गोप्य छलफल पछि सर्वाेच्च अदालतको न्यायाधीश चोलेन्द्र शमसेरले महाभियोग प्रस्ताव स्थगन र प्रधान न्यायाधीशको निलम्बन फुकुवा र काममा फर्कन आदेश दिएको आरोप लगाएका छन् ।

प्रश्न उठ्छ यस्तो गम्भीर आरोप लगाउँंदा र लाग्दापनि न्यायालय र सरकार बीच सहज सामञ्जस्य कसरी उत्पन्न हुन सक्यो? के आरोपहरु शाब्दिक मात्र हुन ? वा यसलाई सहजरुपमा ग्रहण गर्ने  सरकार र न्यायालय सबै अभिनयका पात्र मात्र हुन ? तर यो गम्भीर वातावरणमा उपप्रधान मन्त्री निधिको अभिव्यक्ति भने रमाइलो छ ।

उनको भनाई अनुसार मधेशी मोर्चाका नेताहरुले उनलाई विश्वास गर्छन , उनि भएनन भने सम्विधान संशोधनमा मोर्चालाई अप्ठयारो पर्छ , त्यसैले उनले राजिनामा फिर्ता लिएका हुन । गज्जब छ बा ! त्यसो हो भने राजिनामा नै नदिए हुन्थयो नि ! स्थिति त्यति सहज छैन जति देखिन्छ । 

यसको अर्को कोणपनि छ । महाभियोगको प्रस्ताव राजनीतिक दलहरुलाई नयाँ किसिमबाट ध्रुवीकृत हुने कारणपनि बनेको छ । नेपाली काङग्रेस, एनेकपा (माओवादी केन्द्र) र महन्थ ठाकुर नेतृत्वमा मधेशी नेताहरुको भर्खरै जुटेको पार्टी राजषा लगायतको सरकारी बगाल एकातिर छ भने नेकपा (एमाले), राप्रपा, माले, नयाां शक्ति र उपेन्द्र यादवको संघीय समाजवादी फोरम अर्कोतिर देखिएको छ ।

तर सरकार र न्यायालयबीच तैँं चुप, मैँं चुपको शैलीमा सम्झौता भइसकेपछि यस गोलबन्दीको स्थानीय निर्वाचनमा उपयोग बाहेक अर्को अर्थ रहँंदैन । 

जहाँसम्म मधेश केन्द्रित दलहरुको प्रश्न छ , यिनै घटनाक्रमको बिचमा सबैलाई चकित पार्दै उपेन्द्र यादव बाहेकका मधेशकेन्द्रित राजनीतिक दलहरु राष्ट्रिय जनता पार्टीको नामबाट एकीकृत भए ।

तर उनिहरु भित्र पार्टीको मार्गदर्शक सिद्धान्त निर्माणको क्रममा उठेको किचलो हेर्दा यिनिहरु फेरी भ्यागुतोको धार्नी साबित हुने देखिन थालिएको छ ।नया पार्टीमा परिणत भएसंगै सरकारसंग सम्बिधान संशोधन परिमार्जन सहित संसदमा पेश गर्ने सहमतिपनि भयो ।

तर एमालेको अडानको कारण सम्विधान संशोधनको निम्ति चाहिने दुई तिहाई मत अहिलेपनि कोर्सौ टाढा देखिन्छ । अर्कोतर्फ मधेशी नेताहरु बीच वर्चस्व र व्यक्तित्वको द्वन्द फेरी बल्झिएको छ । राजपाको गठनसंगै मधेशी मोर्चा विघटित त गरियो नै , अब मधेशी र आदिवासी–जनजातिहरुको राजनीतिक पार्टीहरु र अधिकारवादी संगठनहरुको साझामोर्चा भनिएको संघीय गठबन्धनमा पनि तानातान शुरु भएको छ ।

महन्थ ठाकुर र उपेन्द्र यादव बीचको व्यक्तित्वको टक्कर यहापनि देखिएको छ । महन्थ ठाकुरले उपेन्द्र यादवलाई निष्काषित गरेर आफू संयोजक भएको घोषणा गरेका छन् भने उपेन्द्र यादवले आफू अझै संयोजक कायम नै रहेको दावी गरेका छन् । यस सारा गोलचक्करमा संघीय आन्दोलनको नेतृत्व गरिरहेको मधेशी आन्दोलन अलपत्र परेको छ ।

पटक पटक अवसरवादी साबित भै रहेका मधेशी आन्दोलनको नेतृत्व एक पटक फेरी सत्तामुखी र अवसरवादी साबित भएको छ , जसले सरकार संगको निकटता र स्थानीय निर्वाचनमा पार्टीको भविष्य सामू जनताको हित र आन्दोलनको भविष्यलाई गौण सम्झेको छ र चौबाटोमा छाडेर हिडेको छ ।

राजपाका नेताहरुले सम्विधान संशोधन नभएनिर्वाचनमा नजाने भनि रहेपनि आन्दोलनमुखि कुनै कार्यक्रम नदिनु सडकबाट दबाब सृजना गर्नमा रुचि नदेखाउनुले उनिहरुले जनतालाई भरममा पार्न खोजेको मात्र देखिन्छ । खासगरी उनिहरुको स्थिति त्यतिबेला झन स्पष्ट हुन्छ, जतिबेला धर्मराउँंदो सरकारलाई समर्थन दिन पुग्दछन् ।

वस्तुतः नयाँं स्थितिमा मधेशी आन्दोलनको नेतृत्व समूह सरकारी र प्रतिपक्षि गरि दुई संसदीय कित्तामा विभक्त हुन पुगेको छ ।

यसले वर्तमान सम्विधान र संसदप्रति आलोचकीय र विपक्षको भूमिकामा रहेको मधेश आन्दोलनलाई यसका नेताहरुले संसदीय कृपापात्रको दयनीय स्थितिमा पु¥याएका छन् ।

यस स्थितिको कारकमा उनिहरुले सरकारसंग गरेको सहमतिबाट उत्पन्न नकारात्मक प्रभावपनि हो जसले आन्दोलनको मूख्य माँग संघीय स्वरुप अथवा सीमांकनको विषयलाईसम्विधान आयोगको जिम्मा लगाएकोे छ ।

हुन त आदिवासी–जनजाति र मधेशी अधिकारको साझा मञ्च भनिने संघीय गठबन्धन औपचारिकमात्र भएपनि यसभित्र देखिएको मधेशी नेताहरुबीचको किचलोले आदिवासी जनजातिको आन्दोलन समेतलाई प्रभावित पार्नु निश्चित नै छ । 

 यस समस्त अस्त–व्यस्तताबीच सरकारले भने, दुई हप्ता पहिले जटिल देखिएको स्थानीय निर्वाचनको कार्यक्रम सहज देख्न थालेको छ । उसले पहिलो चरणको निर्वाचनको उम्मेदवारी दर्ता कार्यक्रम निर्विघ्न सम्पन्न गर्नपनि सफल भएको छ ।

यस चरणमा उम्मेदवारी दिएको संघीय समाजवादी फोरमका अध्यक्ष र राजपाका अध्यक्ष महन्थ ठाकुरबीचको जुहारीले दुबैलाई राजनीतिक जोकरको स्थितिमा पु¥याएको छ , जस्ले फोकटमा जनतालाई मनोरञ्जन दिँदैछन् ।

यो समग्र परिदृश्य हेर्दा लाग्दछ राज्यसत्ता घुमाउरो बाटोबाट सम्विधान कार्यान्वयन गर्दै गैरहेको छ , जुन सडकमा रहेको वर्गीय र जातीय आन्दोलन र संघर्षको कारण केही महिना पूर्वसम्म अत्यन्त कठिन देखिएको थियो ।

 अहिलेको राजनीतिक मञ्चमा सत्तामुखी राजनीतिको वर्चस्वमात्र देखिन्छ । वर्गीय संघर्ष त उसकै नेतृत्वको पलायनको कारण पछाडी धकेलीएकै छ , अहिले जातीय–क्षेत्रीय संघर्षहरुपनि प्रायः सेलाउने अवस्थामा देखिन्छ ।

सडकमा अब अधिकारको संंघर्ष होइन स्थानीय निर्वाचनको रमझम बढदैछ , जबकि वर्ग, जाति, क्षेत्र,र लिङ्गको अधिकारको संघर्षको आवश्यकता अझै बाँंकी नै छ ।

नेपाली जनताले विभिन्न संघर्षको माध्यमबाट उठाएका शासकीय स्वरुप र राज्यको पुनर्संरचना सम्बन्धी मुद्दाहरु अधूरै छन् । लाग्दछ जनताको ध्यान त्यताबाट मोडेर अन्यत्र लान नियोजित प्रयास हुँंदैछ ।   

नबुझिने के छ भने यति गम्भीर आरोप लाग्दापनि यी सम्माननीय र माननीयहरु कसरी सहज भएका छन् ? त्यत्रो गम्भीर आरोप लाग्दापनि संसदमा कसैले आवाज किन उठाउँदैन ? कुन यस्तो जडी बूटी हुन्छ जसलाई सूँंघेर जनताको निम्ती आन्दोलन गर्ने नेताहरु आन्दोलनलाई अलपत्र छाडेर हिडदा रहेछन् ?यस्तो अवस्थामा यी समग्र परिघटनाहरु सहजै घटि रहेका छन् भनि मान्न गाह्रो छ ।

निश्चय यसका पछाडी राजनीतिक दलहरुको अवसरवादिता र पर्दा पछाडी बसेका सत्ताका निर्देशकहरु महत्वपूर्ण छन् , जसले घटित घटनाहरुको परिणामलाई प्रभावित र नियोजित गर्दछन् ।

तर जनताको पक्षबाट हेर्ने हो भने यी घटनाक्रमहरुले वर्तमान व्यवस्था जनताप्रति आत्मीय हुनुको साटो यान्त्रिक, अनैतिक र लिप्सापूर्ण हुँदै गएको देखिन्छ ।

एउटा यस्तो व्यवस्था जस्मा कार्यपालिका, व्यवस्थापिका र न्यायापालिका सबै आफ्नो निजि पद, पैसा र वर्चस्व कायम राख्न जुनसुकै सम्झौता र द्वन्द गर्न तयार हुन्छ ।

हामी एउटा यस्तो गणतान्त्रिक सम्विधानमा प्रवेश गर्दैर्छौ जसको निम्ति आम श्रमजीवि वर्ग र उत्पीडित समुदाय भोट बैंक र शासनको रथ तान्ने घोडामात्र हो । वस्तुतः यो सम्विधान र व्यवस्था शासक वर्गको स्वर्ग हो ।

बर्दिवास : महोत्तरीस्थित उत्तरी क्षेत्रका बासिन्दा सरकारी कार्यालयबाट...

गौशाला : पूर्वपश्चिम राजमार्गअन्तर्गत महोत्तरीको बर्दिवासस्थित बाँके जङ्गलमा रुई...

उर्लाबारी : मोरङ बेलबारी नगरपालिका– ११ मा आज बिहान ग्यास...

जनकपुरधाम । जनकपुरधाम उप–महानगरपालिका र खानेपानी ढल व्यवस्थापन विभाग विच...

लालबाबु बानिया ,पोखरिया । कालिका माई गाउँपालिकाका चौथो गाउँसभा सोमवार...

जयनगर, (मधुवनी) । भारत नेपालको अन्तराष्ट्रिय सीमामा मधुवनी जिल्लाका उखु...

जनकपुरधाम । चिकित्सा विधेयक सदनमा जबरजस्ती ल्याए त्यसको अवरोध गर्ने...

काठमाण्डु । महाधिवेशनको संघारमा रहेको सङ्घीय समाजवादी फोरम नेपालले सोमवार...

काठमडौं । १९ पुसमा प्रहरीले धादिङको गजुरीबाट चार किलो...

ओखलढुंगा । नेविसंघको जिल्ला अधिवेशनको विषयलाई लिएर कांग्रेसका नेताबीच कुटाकुट...

दमौली । जबर्जस्ती करणी मुद्दामा फरार रहेका तनहुँको शुक्लागन्डकी...

काठमाडौं । तान्जिनियाको झन्डा रहेका दुई वटा मालवाहक पानी जहाजमा...

काठमाडौं । साविक विजेता अस्ट्रेलियासँगै जापान र आयोजक युएई एसियन...

सिरहाको गोलबजारमा सोमबार विहान एक नवजात शिशु फेला परेको...

जनकपुरधाम : ‘समुदाय-प्रहरी साझेदारी’ कार्यक्रम अन्तर्गत जिल्ला प्रहरी कार्यालय...

सिरहा : नेपाल रेडक्रस उपशाखा गोलबजारको विधिवत रुपमा भवन शिलान्यास...

जनकपुरधाम । जनकपुरधाम उप–महानगरपालिका र खानेपानी ढल व्यवस्थापन विभाग...

काठमाडौँ : स्वास्थ्य राज्यमन्त्री सुरेन्द्र यादवले अनशनरत प्राध्यापक डा...

काठमाडौँ : नेपालकै सबैभन्दा ठूलो कारागारका रुपमा रहेको केन्द्रीय कारागारमा...

फ्रान्समा सरकार विरोधी आन्दोलन झन् चर्कंदै गएको छ ।...

काठमाडौं । एएफसी यूथ–२३ च्याम्पियनसिप फुटबलका लागि छनोट चरणको खेल...

पौष शुक्ल पूर्णिमादेखि माघ शुक्ल पूर्णिमासम्म गरिने स्वस्थानी व्रत आजदेखि...

सुर्खेत : कर्णाली प्रदेशको राजधानी वीरेन्द्रनगर सुर्खेतमा आइतबार ध्वाँसे चितुवाको...

डोल्पा : डोल्पामा एक थान बुद्धमूर्ति चोरी गरी फरार रहेका...

डडेल्धुरा : डडेल्धुराका दुर्गम बस्तीका सामुदायिक विद्यालय नमूना बन्दै...

भ्रमण टोली आजै स्वीट्जरल्याण्डको जुरिचतर्फ प्रस्थान गर्ने कार्यक्रम रहेको छ...

जनकपुर उपमहानगरपालिका ४ की दुई वर्षिया गौरी शर्मा र...

अब नेपाल राष्ट्र बैंकले सर्वसधारणलाई १ सय दरको भन्दा माथिको...

जनकपुरधाम । मधेशी आयोगको अध्यक्षमा धनुषाका डा विजय दत्तको...

सिरहाको लहानमा आउदो माघ २६ गते भव्य साँस्कृति...

कैलाली । कैलालीको जानकी गाउँपालिका–७ गोलौरीमा प्रेमलाल चौधरीले श्रीमतीको हत्या...

काठमाडौं । चिकित्सा शिक्षा सुधारको माग राखेर १२ दिनदेखि आमरण...

सर्लाही : घरमा बालेको घुरबाट आगलगी हुँदा बलरा नगरपालिका–८...

धनुषाधाम : जिल्लाको पूर्वी उत्तरी क्षेत्रस्थित धनुषाधाममा माघ...

राजविराज । सप्तरीबाट सीके राउत समर्थक चार जना कार्यकर्ता पक्राउ...

लहान । सिरहा जिल्लाको वरियारपट्टी गाउँपालिकाले दोस्रो ऐतिहासिक गाउँसभा...

जनकपुरधाम : जनकपुरधाममा करेन्ट लागेर घटनास्थलमै दुई जनाको...

जनकपुरधाम : राजपा निकट राष्ट्रिय विद्यार्थी संघ जनकपुरका नगर उप-सभापति...

सर्लाही : सर्लाही जिल्लामा आज बिहान भएको छुट्टछुट्टै सवारी...

गोपाल बराल ,बर्दिवास : ‘खाजा खाउँ...लाई, सनेस (कोसेली)...