Tue, 13 Nov 2018
ताजा समाचार
सूर्यदेवको आराधना गरी छठपर्व मनाइँदै, यस्तो छ व्रतविधि || बरियारपट्टीको सरकारी अस्पतालमा औषधिको अभाव || छठ पर्वमा चढाइने केरा जनकपुरधामको बार्ह बिघा || छठ पर्वमा चढाइने उखु जनकपुरधामको बार्ह बिघ्घा नजिकै || छठको तयारी अन्तिम चरणमा || विपन्न परिवारलाई वडाअध्यक्षको सहयोग || सरकार संघीय शिक्षा ल्याउने तयारीमा || शिक्षामा फड्को मार्दै प्रदेश || गरीब तथा विपन्नलाई छठ पूजाका लागि सामाग्री वितरण || छठ प्रारम्भ, आज खरना || भोजको निहुँमा युवतीमाथि सामूहिक बलात्कार || केन्द्र, प्रदेश र स्थानीय तहबीच विदा प्रतिष्पर्धा || साँसद रौनियार योजना तर्जुमामा || प्रदेश २ ले खेलमैत्री नीति बनाईने || लागूऔषधसहित एक पक्राउ || नालामा मासु बेच्दा छठ व्रतालुलाई सकस || सुरू भयाे काठमाडौं–जनकपुर पर्यटकीय बस सेवा || गलत सूचना दिने पक्राउ || छठका लागि बाँसको सामग्री बनाउन व्यस्त मरिक समुदाय || विष्फोटक पदार्थ नष्ट || राजपुत क्षेत्रिय समाज नेपालको नवनिर्मित भवनको समुदघाटन सम्पन्न || तिहारमा रु ५० लाखको फूलमालाको कारोबार || रेडियो नेपालका पूर्व सम्पादक मास्केको निधन || सामुदायिक विद्यालयलाई सहयोग || पाँच घर जलेर नष्ट || राति १० बजेपछि देउसी भैलो खेल्न रोक || मनाइयो कुकुर तिहार || महिन्द्रा ब्रान्डका गाडिहरुको मेगा डेलिभरी कार्यक्रम || सेतो ब्राउन सहित महिला पक्राउ || विद्यापति स्मृति त्रिद्विवसीय || नगरपालिकाको मोबाइल एप्स || आगलागीबाट एकको मृत्यु || चोरीका सामान सहित ३ पक्राउ || सामुदायिक प्रहरी साझेदारीको संरचना गठन || जानकी मन्दिरको लागि पौने ८ करोड दिने || काँग्रेसको आन्दोलन स्थगन || लागुऔषध सहित २ पक्राउ || गाडी खरिदमा व्यापक कमिसन || जनकपुरमा दुई भारतीय नागरिक मृत फेला || चीनमा ट्रकको ठक्करबाट १५ जनाको मृत्यु, ४४ घाइते ||
चन्चल राजनीतिको तमाशा

जेठ १४, २०७४

 

किशोर नेपाल

नेपालमा लोकतान्त्रिक सभ्यताको ‘माउ’ भनेर परिचितसंसदको सवैभन्दा ठूलो दल नेपाली कांग्रेसले यतिवेला 
मधेशवादी दलहरुलाई राष्ट्रिय राजनीतिको मूलधारमा ल्याउने, 
मधेशमा भत्किएको र मक्किएको कांग्रेसी संरचनालाई पुनर्जीवनदिने, सामान्य कार्यकर्ताको मनमा शासन व्यवस्थाप्रति विश्वास जगाउने जस्ता कामगर्नुवाँकी नै छ ।
मधेशमा चुनाव भयो र शान्ति फर्कियो भने त्यसको फाइदा कांग्रेसकै पोल्टामा जान्छ ।
मधेशमा अव्वल नतीजा ल्याउनेतर्फ कांग्रेस क्रियाशील रहनुपर्ने हो ।

नेपाली राजनीतिको चरित्र अस्वाभाविक हिसावले चन्चल छ । राजनीतिको परिचालन सिध्दान्त, तर्क, विश्लेषण र व्यवहारिकताका आधारमा होइन, नेताहरुको कुटिल मनसाय र स्वार्थका आधारमा हुने गरेकोछ । यसको नांगो रुप देखियो गत साता मंगलवार मन्चन भयोराजनीतिको रंगमन्चमा र संसदमा ।

नेपाली कांग्रेससंग भएको ‘भद्र सहमति’ का आधारमा सरकारको साँचो नेपाली कांग्रेसका सभापति शेरवहादुर देउवालाई हस्तान्तरणगर्न तयार भएका प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले त्यो साँचो वुझाउन पाएनन । संसद मार्फत जनतालाई आफनो नेतृत्वमा सरकारले गरेका उपलव्धिको सम्झना दिलाउँदै राजिनामाको घोषणागर्ने उनको मनसुवा अधूरो रह्यो ।

प्रधानमन्त्रीले संसदमा राजिनामाको घोषणागर्ने जानकारी पाउने वित्तिकै प्रमुख प्रतिपक्षी दल एमालेका अध्यक्षले पत्रकार सम्मेलन गरे । उनले आफनो ‘अति–विहंगम शैली’ मा कांग्रेस सभापति देउवामाथि ‘सत्तालोलुप’ भएको आरोपमात्रै लगाएनन, नेपाली प्रजातान्त्रिक आन्दोलनमा उनको भूमिकामाथि नै प्रश्नचिन्ह लगाउने कामपनि गरे ।

ओलीको वक्तव्यले राजनीतिक स्तरमा अहिलेसम्म सुनिएको शव्द र अपशव्दको सवै सीमा पार गर्यो । त्यसपछि एमालेले संसद अवरुध्द गर्यो । संसदलाई संवोधनगर्न पाउने प्रधानमन्त्रीको हक खोसियो ।
दुइवटा संविधान सभाको अवधिमा देखिएकाराजनीतिक दलहरु वीचको आरोह अवरोहको सम्भवतः यो नै चरमोत्कर्ष थियो – जहाँ सत्तापक्ष र प्रतिपक्षका वीच अति धेरै कटुता देखियो ।


एमाले अध्यक्ष जसरी कांग्रेस सभापतिका विरुध्द एकोहोरिएरलागे त्यो आफैंमा आश्चर्यजनक थियो । देउवा विरुध्द ओलीको यो कटु बक्तव्य वुझनु असहज थिएन । ओली सरकारबाटमाओवादीलाई तानेर वाहिर निकाल्ने र माओवादी–कांग्रेस संयुक्त सरकारको डिजाइनगर्ने देउवा नै थिए । यो काममा अरु कसैलाई न जश दिन सकिन्छ, न अपजश । 

संसदीय व्यवस्थामा सवैभन्दा प्रधान मानिने अंकगणितको खेलमा संसदमा जुन पार्टी वा पार्टीहरुले जित्छन सरकार उनैले वनाउँछन । यो सनातन सत्य हो ।

कांग्रेस–माओवादीले यो संसदीय सूत्र प्रयोग गरेर एमाले नेतृत्वको सरकार हटाउन पाउने अधिकारको प्रयोग गरे । एमाले सरकार हट्यो । एमाले अध्यक्ष तथा प्रधानमन्त्री ओलीको मनमा त्यसैको तूष वाँकी थियो । त्यसको विष्फोट भयो । यो हदमा रीस र आवेगको प्रदर्शन शीर्षस्थ भनिएका नेताहरुको व्यक्तित्व सुहाउँदो कुरा थिएन ।

माओवादी र कांग्रेसवीच सरकार निर्माणको सहमति गरिंदा स्थानीय चुनावसम्म माओवादीको नेतृत्वमा र त्यसपछि कांग्रेसको नेतृत्वमा सरकार चलाउने सहमति भएको थियो । स्थानीय चुनाव दुवै पार्टीले इच्छा गरेको समयमा हुन सकेन ।

संविधान निर्माणको प्रक्रियाबाट अलग रहेका संयुक्त मधेशी मोर्चामा आवध्द दलहरुलाई चुनावमा सहभागी नगराएसम्म चुनाव निरर्थक हुन्थ्यो । सरकार यसको समाधानमा अलमलियो । तर,सम्विधान संशोधनको प्रस्ताव पारितहुन सकेन ।

यी सवै कुरा मिलाउन सरकारले चुनाव दुइ चरणमा गराउने भयो । यतिवेला पहिलो चरणको चुनाव सकिएको छ । दोस्रो चरणको चुनाव जेठ ३१ मा गर्ने कार्यक्रम छ ।

यसका लागि मधेशी मोर्चाको विश्वास आर्जनगर्न दुइ नम्वर प्रदेशमा स्थानीय तहको पुनर्संरचना आवश्यक छ । मन्त्री परिषदले कित्ताकाट गरी सकेको छ । तर, एमाले यसमा पनि सहमत छैन । उसको नियत मधेशलाई राष्ट्रिय राजनीतिको मूलधारमा ल्याउने छैन । 
दोस्रो चरणको चुनाव नसकिंदै प्रधानमन्त्री दाहाल किन पद छोडन हतारिए ? यसको जवाफ उनीसंग मात्रै होला । ‘भद्र सहमतिको पालनागर्दै नेपाली राजनीतिको स्तरोन्नतिगर्ने’ प्रधानमन्त्रीको अभिलाषा अहिले नै सत्ताबाट वाहिरिनुपर्ने कारण पक्कै होइन ।

राजनीतिमा आफनो अभिलाषा पूरा गर्नुभन्दा महत्वपूर्ण तात्कालीक राजनीतिक आवश्यकतालाई सम्वोधनगर्नु हुन्छ । कांग्रेस सभापति देउवाले प्रधानमन्त्रीलाई पद हस्तान्तरणगर्न मानसिक दवाव दिएका समाचारहरुनआएका होइनन ।

स्थानीय तह चुनावको दोस्रो चरण नसकिएको अहिलेको अवस्थामा सरकार चलाउनु निकै झन्झटिलो विषय हो । सभापति देउवा यो झन्झट वेसाउन लालयित हुनु नपर्ने हो । 
यथार्थ के हो ?यसको उत्तर सभापति देउवाका आधिकारिक प्रतिनिधिले दिन सक्दैनन ।स्वयं देउवाको भनाइ नआएसम्म अरु कसैको भनाइ पत्याउन गाह छ ।


देउवा त्यत्तिकै एउटा लोकतान्त्रिक संस्कार बोकेको पार्टीका सभापति चुनिएका होइनन । लोकतन्त्रप्रति उनको निष्ठामा कसैले प्रश्न उठाउन सक्दैन । देशको अवस्था अप्ठेरो रहेका बेला दुइ चरणको चुनावको वीचमा, पहिलो चरणको चुनाव सकिने वित्तिकै, सरकार प्रमुखलाई सत्ता छोडन लगाउनु विपरित परिस्थिति निम्त्याउनु हो ।

सभापति देउवाले जेठ ३१ पछि सत्ताको साँचो आफनो हातमा लिंदा पनि खासै फरक परिहाल्ने थिएन । प्रधानमन्त्री प्रचण्डले ‘भद्र सहमति’ को पालनाका लागि सत्ता हस्तान्तरणगर्न खोजेका थिए भनेपनि सरकारको सहयोगी दलको निर्णायक व्यक्तिका हिसावले देउवाले चुनावसम्म सरकारको नेतृत्वलाई निरन्तरता दिन प्रधानमन्त्रीसंग अनुरोध गरेको भए राम्रो हुने थियो ।

चुनाव निरन्तर रहेको अवस्थामा सरकारको नेतृत्व परिवर्तन लोकतन्त्र अनुरुप देखिएन ।
कांग्रेसले पहिलो चरणको चुनावमा सफलता पाउन सकेको छैन । कारण जे सुकै भएपनि, कांग्रेस सभापतिका हिसावले यसको जश–अपजश देउवाले नै वोक्नु पर्दछ ।

कार्यकर्ताप्रति उनको उत्तरदायित्व छ । दलभित्रका गुटहरुको चर्को चलखेलले गर्दा अधिकांश उम्मेदवार हारेका छन । काठमाडौं जस्तो कांग्रेसको गहिरो प्रभाव भएको शहरमा कांग्रेस उम्मेदवार भासिएका छन । माओवादीसंग तालमेलमा चुनाव लडनुअघि कार्यकर्ताहरुसंग छलफलगरेको भए नतीजा अहिलेको भन्दा फरक आउन सक्ने थियो ।

देशका चार सुरमा जनसभा गरेकै भरमा निचोड निकाल्नु नै गलत थियो । लाज मर्दो कुरा, महामन्त्री शशांक कोइरालाको चुनाव क्षेत्र नवल–परासीको प्रवेशव्दार मानिएको गैंडाकोटमा चुनावी पराजयको जिम्मेवारी लिनु पर्दछ कि पर्दैन ?अहिले यी यावत प्रश्नहरुले जवाफ खोजी रहेका छन ।

नेपालमा लोकतान्त्रिक सभ्यताको ‘माउ’ भनेर परिचितसंसदको सवैभन्दा ठूलो दल नेपाली कांग्रेसले यतिवेला मधेशवादी दलहरुलाई राष्ट्रिय राजनीतिको मूलधारमा ल्याउने, मधेशमा भत्किएको र मक्किएको कांग्रेसी संरचनालाई पुनर्जीवनदिने, सामान्य कार्यकर्ताको मनमा शासन व्यवस्थाप्रति विश्वास जगाउने जस्ता कामगर्नुवाँकी नै छ ।

मधेशमा चुनाव भयो र शान्ति फर्कियो भने त्यसको फाइदा कांग्रेसकै पोल्टामा जान्छ । मधेशमा अव्वल नतीजा ल्याउनेतर्फ कांग्रेस क्रियाशील रहनुपर्ने हो । प्रतिपक्षले तय गरेको आक्रामक नीतिलाई निस्तेजगर्न कांग्रेसले कुनै कल्पनाशील उपाय अवलम्वन गरेको छैन । सामाजिक संजालमा कांग्रेसको जति वेइज्जती र वदनामी गरिएको छ त्यसको हिसाव कसैले राखेको छैन ।

यो अवस्थामा कांग्रेसका नेताहरु चुनावमा संगठित नभएर सानातिना नियमित प्रकृतिका कुरामा अल्मलिन्छन भने चुनाव परिणाम पनि अल्मलिनु स्वाभाविक हुन्छ । यसमा जानकी माताले पनि केहीगर्न सक्दिनन ।

कांग्रेसले आफनो प्रचार जुन आक्रामक हिसावले सन्चालन गर्नु पर्ने थियो मधेशमा त्यो देखिएन । लोकतान्त्रिक पार्टीको प्रचार कम्युनिष्टको जस्तो कहाँहुन्छ भनेर ओठे जवाफ दिएर चल्ने अवस्था अहिले छैन । वर्तमान समयमा मिडियाको महत्व, प्रभाव र उपयोगितालाई स्वीकार गर्नै पर्दछ ।
राजनीतिक दल भएपछि गुट र उपगुट हुनु सामान्य कुरा हो ।

गुटहरुको उपस्थिति सबै दलहरुमा बाक्लो छ । तर, कांग्रेस बाहेकका दलहरुमा गुटहरु निस्तेज छन । कांग्रेसमा मुख्य दल निस्तेज छ भने गुट, उपगुट मौलाएका छन । कांग्रेसलाई यो अवस्थाबाट वाहिर नल्याएसम्म यसको अपेक्षित विकास हुन सक्दैन ।

राजनीतिमा वामपन्थीहरुको वढदो प्रभावले कांग्रेसको अवस्था खुम्चिन थालेको छ । वामपन्थीहरु एकहुँदा पनि त्यसको सामनागर्ने कांग्रेसको क्षमता चुक्दै गएको छ । चुनावको पहिलो चरणले देखाएको तथ्य यही हो । पराजयको यो अवस्थालाई वदल्ने हो भने कांग्रेस स्थानीय तहमा लोकतान्त्रिक कार्यसूचीको निर्माण र विकासमा जमेर लाग्नु पर्दछ । 

चुनावमा कांग्रेसको अवनतिको दोष पक्कै पनि सभापति देउवाको काँधमा थुप्रिन्छ । यो स्वाभाविक हो । तर, पार्टीभित्र उनका सहयोगी र प्रतिपक्षी पनि यो अवनतीमा वरावरका सहभागी छन ।

वरिष्ठ नेता रामचन्द्र पौडेल र सभापति देउवाका वीच संचार सम्वन्धको संकट सवैलाई थाह भएकै कुरा हो । आपूलाई पार्टीका प्रभावशाली भनाउन चाहने अन्य नेताहरु पनि नेतृत्व अप्ठेरोमा फस्दा तमाशाहेर्ने वढी देखिएका छन । 

सभापति देउवाले सरकार निर्माणका लागि माओवादीसंग मित्रताको हात वढाएर देशको लोकतान्त्रिक शक्ति र दशक लामो हिंसापछि आएको नयाँ शक्तिका वीच नयाँ समीकरणको ढोका खोलेका हुन ।
सरकारसंग वृहत्त शान्ति सम्झौतामा हस्ताक्षरगर्ने माओवादी विद्रोही नयाँ पार्टीका रुपमा खुला राजनीतिमा आएको एक दशकपछि दुवै पार्टीले मिलेर सरकार चलाउँदा राजनीतिक र अन्य महत्वपूर्ण उपलव्धि भएका छन ।

यो उपलव्धिलाई सानो मान्न सकिन्न । किनभने, व्दन्व्दको घाउ वल्झाएर यथास्थितिको राजनीतिगर्न चाहनेका लागि यो वलियो थप्पड हो ।

यी परिप्रेक्षलाई समेटेर कांग्रेस नेतृत्वले दोस्रो चरणको चुनावमा सक्रिय हुनु पर्दछ । प्रतिपक्षीले ताना मारेरै कांग्रेसलाई हतोत्साही वनाएको अवस्थामा कार्यकर्ताको मनोवल वढाउन नेताहरु सक्रिय हुनै पर्दछ । यसको विकल्प छैन ।

जनकपुरधाम : छठ पर्वको मुख्य दिन आज साँझ अस्ताउँदो...

सिरहा । बरियारपट्टी गाउँपालिकामा रहेका सरकारी अस्पतालमा औषधिको अभाव भएपछि...

छठ पर्वमा चढाइने केरा जनकपुरधामको बार्ह बिघा ...

छठ पर्वमा चढाइने उखु जनकपुरधामको बार्ह बिघ्घा नजिकै...

अनिल कुशवाहा , महेन्द्रनगर (धनुषा) । ...

जीतपुर । दलित, गरिब तथा बिपन्न बर्गहरुलाई छठ मनाउनकोे लागि...

कुलदिप दास ( प्रेम ) , जनकपुरधाम : जनकपुरधाम...

जनकपुरधाम । छठ पर्व आईतवारबाट विधिवत प्रारम्भ भएको छ ।छठको...

लहान । सिरहा जिल्लाको लक्ष्मीपुर पतारी गाउँ पालिका–२ की एक...

वीरगञ्ज । देशभरी नै लोकप्रिय बन्न थालेको छठ पर्वको अवसरमा...

वीरगञ्ज । पर्सा जिल्ला निर्वाचन क्षेत्र नम्बर ३ बाट प्रतिनिधि...

जीतपुर (सिमरा) ।बाराको जीतपुरसिमरा उपमहानगरपालिका बासीहरु ...

जनकपुरधाम : दीपज्योती टुर्स एण्ड ट्राभल प्रालिले पहिलोपटक काठमाडौंबाट पर्यटकीय...

बाजुरा : १०० नं मा फोन गरेर गलत सूचना...

इनरुवा : छठ पर्व शुरु भएसँगै सुनसरीका मरिक समुदायलाई अहिले...

सिरहा । सिरहाको औरही गाउँपालिकाका सशस्त्र वेश क्याम्पमा वाडा नम्बर...

राजपुत क्षेत्रिय समाज नेपालको नवनिर्मित भवनको समुदघाटन सम्पन्न ...

जनकपुर : यस वर्ष तिहारमा जनकपुरमा रु ५० लाख...

काठमाडौँ : रेडियो नेपालका पूर्व समाचार सम्पादक तथा प्रसारक...

लेखनाथ : कास्कीको पोखरा महानगरपालिका–३१ बेगनासस्थित आनन्दज्योति माविमा विद्यार्थीसँगै...

कृष्णनगर : कपिलवस्तुको शिवराज नगरपालिका–१० इस्लामनगरस्थित तिहारका लागि बालेको...

काठमाडौँ, : जिल्ला प्रशासन कार्यालय काठमाडौँले राति १० बजेभन्दा...

काठमाडौँ : यमपञ्चकको दोस्रो दिन आज इमान्दारीपूर्वक घरको सुरक्षामा...

जनकपुरधाम । नेपालको लागी महिन्द्रा गाडिको आधिकारीक बिक्रेता ...

गोलबजार , सिरहा : लागूऔषध सेतो ब्राउन ...

जनकपुरधाम : जनकपुरमा विद्यापति ट्रस्टले त्रिद्विवसीय विद्यापति स्मृति पर्व...

लमजुङ : बेंसीशहर नगरपालिकाले ‘बेंसीशहर नगरपालिका’ नामक मोबाइल एप्स...

मेलम्ची : सिन्धुपाल्चोकको पाँचपोखरी थाङ्पालगाउँपालिका–५ गुन्सामा गए राति १...

चन्द्रपुर । रौतहटको चन्द्रनिगाहपुरमा रहेको चा“द अफसेट प्रेसबाट समान चार्ने...

सिरहा । सिरहाको बरियारपट्टी ईलाका प्रहरी कार्यालय परिसरमा गाउँपालिका स्तरिए...

जनकपुरधाम । प्रदेश २ का मुख्यमन्त्री मो. लालबाबु राउत गद्दीले...

मलंगवा । सर्लाहीको रामनगर गोली काण्ड पछि आन्दोलित बनेका नेपाली...

बर्दिवास । जनकपुरधामबाट काठमाण्डु तर्फ जाने नेपाल माईक्रोको चेकजाँच गर्ने...

गाडी खरिदमा मेयर साह नजिकका केहि कर्मचारी र उनको प्रत्यक्ष...

जनकपुरधाम : जनकपुरमा आईतवार दुई भारतीय नागरिक मृत अवस्थामा...

बेइजिङ । ट्रक चालकले नियन्त्रण गुमाएपछि ट्रकले ठक्कर दिएर चीनको...