Sat, 24 Feb 2018
ताजा समाचार
छोराको रड प्रहार बाट आमाको मृत्यु || जंगली हात्तीको आक्रमणबाट दुईको मृत्यु || बारामा रु एक अर्ब ६३ करोड बराबरको आलु उत्पादन || तालाबन्दीले तीन महिनादेखि पढाई अवरुद्ध || परिक्रमा यात्रीको स्वागतमा धनुषाधाममा सरसफाइ || तीन‘स’बाट पूर्व सैनिक जोड्दै नेपाली सेना || राजधानी सिँगार्न प्रदेश सरकारद्वारा परामर्श प्रारम्भ || माधुर्यता र प्रेमभावका होली गीत लोप हुँदै || शिक्षाको सवालमा सुरुगामा सार्वजनिक सुनुवाई || प्रदेश मन्त्री छड्केमा || काँग्रेसले दुरी बढायो || प्रदेश मन्त्रीको आज टुंगो लाग्ने || मनोरञ्जनात्मक प्रस्तुतीको तयारी तिब्र || छोराले रडले हिर्काउदा आमा घाइते || नेपाल आयातको लागि कोलकत्ताभन्दा बिशाखापटनम सस्तो || पर्वतामा सरसफाई || खेलाडीहरुको विदाई ​ || परिक्रमा आज पर्वतामा || झुलुंगे पुलको निर्माण कार्य अधुरै || प्याराग्लाइडिङबाट पर्यटक आकर्षित || कलैयामा तरकारी सस्तो || नवाज सरिफ पार्टी अध्यक्ष हुन अयोग्य रहेको अदालतको फैसला || संघीय सांसदलाई यादव र भट्टले शपथ खुवाउने || खोलामा पानीको सतह घटेपछि सिंचाइको समस्या || कर्मचारी अभावले काम प्रभावित : डा. साह || महासंघका अध्यक्ष, सचिवलाई हत्याको धम्की || लहानमा दिउँसै बम विष्फोट, १ घाईते || जानकी मेडिकल कलेजमा ५ वर्षको सञ्चय कोष र १४ महिनाको || मुख्यमन्त्रीलाई दुई तिहाई बढी मत || ट्रक दुर्घटनाका मृतकको पहिचान || सवारी चालकको आँखा परीक्षण गरिने || पाकिस्तानका पूर्वप्रधानमन्त्री नवाज सरिफ अब पार्टी अध्यक्ष बन्न नमिल्ने || सर्जियो रामोसको पेनाल्टी गोलले रियाल मड्रिड विजयी, लेगानेज पराजित || म्यान्चेस्टर युनाईटेड र सेभियाले बराबरी खेले, शख्तरसँग रोमा पराजित || उपप्रमुखलाई तराजु || फागुन २३ देखि सामान आयात हुने || आमा समूहद्वारा न्यानो कपडा वितरण || बिहानै परकम्प || सिरियामा सेनाले गरेको बमबारीमा २ सय ५० बढी सर्वसाधारणको मृत्यु || चेल्सी र बार्सिलोनाले बराबरी खेले, बायर्न म्युनिखसँग बेसिक्तास पराजित ||
चन्चल राजनीतिको तमाशा

जेठ १४, २०७४

 

किशोर नेपाल

नेपालमा लोकतान्त्रिक सभ्यताको ‘माउ’ भनेर परिचितसंसदको सवैभन्दा ठूलो दल नेपाली कांग्रेसले यतिवेला 
मधेशवादी दलहरुलाई राष्ट्रिय राजनीतिको मूलधारमा ल्याउने, 
मधेशमा भत्किएको र मक्किएको कांग्रेसी संरचनालाई पुनर्जीवनदिने, सामान्य कार्यकर्ताको मनमा शासन व्यवस्थाप्रति विश्वास जगाउने जस्ता कामगर्नुवाँकी नै छ ।
मधेशमा चुनाव भयो र शान्ति फर्कियो भने त्यसको फाइदा कांग्रेसकै पोल्टामा जान्छ ।
मधेशमा अव्वल नतीजा ल्याउनेतर्फ कांग्रेस क्रियाशील रहनुपर्ने हो ।

नेपाली राजनीतिको चरित्र अस्वाभाविक हिसावले चन्चल छ । राजनीतिको परिचालन सिध्दान्त, तर्क, विश्लेषण र व्यवहारिकताका आधारमा होइन, नेताहरुको कुटिल मनसाय र स्वार्थका आधारमा हुने गरेकोछ । यसको नांगो रुप देखियो गत साता मंगलवार मन्चन भयोराजनीतिको रंगमन्चमा र संसदमा ।

नेपाली कांग्रेससंग भएको ‘भद्र सहमति’ का आधारमा सरकारको साँचो नेपाली कांग्रेसका सभापति शेरवहादुर देउवालाई हस्तान्तरणगर्न तयार भएका प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले त्यो साँचो वुझाउन पाएनन । संसद मार्फत जनतालाई आफनो नेतृत्वमा सरकारले गरेका उपलव्धिको सम्झना दिलाउँदै राजिनामाको घोषणागर्ने उनको मनसुवा अधूरो रह्यो ।

प्रधानमन्त्रीले संसदमा राजिनामाको घोषणागर्ने जानकारी पाउने वित्तिकै प्रमुख प्रतिपक्षी दल एमालेका अध्यक्षले पत्रकार सम्मेलन गरे । उनले आफनो ‘अति–विहंगम शैली’ मा कांग्रेस सभापति देउवामाथि ‘सत्तालोलुप’ भएको आरोपमात्रै लगाएनन, नेपाली प्रजातान्त्रिक आन्दोलनमा उनको भूमिकामाथि नै प्रश्नचिन्ह लगाउने कामपनि गरे ।

ओलीको वक्तव्यले राजनीतिक स्तरमा अहिलेसम्म सुनिएको शव्द र अपशव्दको सवै सीमा पार गर्यो । त्यसपछि एमालेले संसद अवरुध्द गर्यो । संसदलाई संवोधनगर्न पाउने प्रधानमन्त्रीको हक खोसियो ।
दुइवटा संविधान सभाको अवधिमा देखिएकाराजनीतिक दलहरु वीचको आरोह अवरोहको सम्भवतः यो नै चरमोत्कर्ष थियो – जहाँ सत्तापक्ष र प्रतिपक्षका वीच अति धेरै कटुता देखियो ।


एमाले अध्यक्ष जसरी कांग्रेस सभापतिका विरुध्द एकोहोरिएरलागे त्यो आफैंमा आश्चर्यजनक थियो । देउवा विरुध्द ओलीको यो कटु बक्तव्य वुझनु असहज थिएन । ओली सरकारबाटमाओवादीलाई तानेर वाहिर निकाल्ने र माओवादी–कांग्रेस संयुक्त सरकारको डिजाइनगर्ने देउवा नै थिए । यो काममा अरु कसैलाई न जश दिन सकिन्छ, न अपजश । 

संसदीय व्यवस्थामा सवैभन्दा प्रधान मानिने अंकगणितको खेलमा संसदमा जुन पार्टी वा पार्टीहरुले जित्छन सरकार उनैले वनाउँछन । यो सनातन सत्य हो ।

कांग्रेस–माओवादीले यो संसदीय सूत्र प्रयोग गरेर एमाले नेतृत्वको सरकार हटाउन पाउने अधिकारको प्रयोग गरे । एमाले सरकार हट्यो । एमाले अध्यक्ष तथा प्रधानमन्त्री ओलीको मनमा त्यसैको तूष वाँकी थियो । त्यसको विष्फोट भयो । यो हदमा रीस र आवेगको प्रदर्शन शीर्षस्थ भनिएका नेताहरुको व्यक्तित्व सुहाउँदो कुरा थिएन ।

माओवादी र कांग्रेसवीच सरकार निर्माणको सहमति गरिंदा स्थानीय चुनावसम्म माओवादीको नेतृत्वमा र त्यसपछि कांग्रेसको नेतृत्वमा सरकार चलाउने सहमति भएको थियो । स्थानीय चुनाव दुवै पार्टीले इच्छा गरेको समयमा हुन सकेन ।

संविधान निर्माणको प्रक्रियाबाट अलग रहेका संयुक्त मधेशी मोर्चामा आवध्द दलहरुलाई चुनावमा सहभागी नगराएसम्म चुनाव निरर्थक हुन्थ्यो । सरकार यसको समाधानमा अलमलियो । तर,सम्विधान संशोधनको प्रस्ताव पारितहुन सकेन ।

यी सवै कुरा मिलाउन सरकारले चुनाव दुइ चरणमा गराउने भयो । यतिवेला पहिलो चरणको चुनाव सकिएको छ । दोस्रो चरणको चुनाव जेठ ३१ मा गर्ने कार्यक्रम छ ।

यसका लागि मधेशी मोर्चाको विश्वास आर्जनगर्न दुइ नम्वर प्रदेशमा स्थानीय तहको पुनर्संरचना आवश्यक छ । मन्त्री परिषदले कित्ताकाट गरी सकेको छ । तर, एमाले यसमा पनि सहमत छैन । उसको नियत मधेशलाई राष्ट्रिय राजनीतिको मूलधारमा ल्याउने छैन । 
दोस्रो चरणको चुनाव नसकिंदै प्रधानमन्त्री दाहाल किन पद छोडन हतारिए ? यसको जवाफ उनीसंग मात्रै होला । ‘भद्र सहमतिको पालनागर्दै नेपाली राजनीतिको स्तरोन्नतिगर्ने’ प्रधानमन्त्रीको अभिलाषा अहिले नै सत्ताबाट वाहिरिनुपर्ने कारण पक्कै होइन ।

राजनीतिमा आफनो अभिलाषा पूरा गर्नुभन्दा महत्वपूर्ण तात्कालीक राजनीतिक आवश्यकतालाई सम्वोधनगर्नु हुन्छ । कांग्रेस सभापति देउवाले प्रधानमन्त्रीलाई पद हस्तान्तरणगर्न मानसिक दवाव दिएका समाचारहरुनआएका होइनन ।

स्थानीय तह चुनावको दोस्रो चरण नसकिएको अहिलेको अवस्थामा सरकार चलाउनु निकै झन्झटिलो विषय हो । सभापति देउवा यो झन्झट वेसाउन लालयित हुनु नपर्ने हो । 
यथार्थ के हो ?यसको उत्तर सभापति देउवाका आधिकारिक प्रतिनिधिले दिन सक्दैनन ।स्वयं देउवाको भनाइ नआएसम्म अरु कसैको भनाइ पत्याउन गाह छ ।


देउवा त्यत्तिकै एउटा लोकतान्त्रिक संस्कार बोकेको पार्टीका सभापति चुनिएका होइनन । लोकतन्त्रप्रति उनको निष्ठामा कसैले प्रश्न उठाउन सक्दैन । देशको अवस्था अप्ठेरो रहेका बेला दुइ चरणको चुनावको वीचमा, पहिलो चरणको चुनाव सकिने वित्तिकै, सरकार प्रमुखलाई सत्ता छोडन लगाउनु विपरित परिस्थिति निम्त्याउनु हो ।

सभापति देउवाले जेठ ३१ पछि सत्ताको साँचो आफनो हातमा लिंदा पनि खासै फरक परिहाल्ने थिएन । प्रधानमन्त्री प्रचण्डले ‘भद्र सहमति’ को पालनाका लागि सत्ता हस्तान्तरणगर्न खोजेका थिए भनेपनि सरकारको सहयोगी दलको निर्णायक व्यक्तिका हिसावले देउवाले चुनावसम्म सरकारको नेतृत्वलाई निरन्तरता दिन प्रधानमन्त्रीसंग अनुरोध गरेको भए राम्रो हुने थियो ।

चुनाव निरन्तर रहेको अवस्थामा सरकारको नेतृत्व परिवर्तन लोकतन्त्र अनुरुप देखिएन ।
कांग्रेसले पहिलो चरणको चुनावमा सफलता पाउन सकेको छैन । कारण जे सुकै भएपनि, कांग्रेस सभापतिका हिसावले यसको जश–अपजश देउवाले नै वोक्नु पर्दछ ।

कार्यकर्ताप्रति उनको उत्तरदायित्व छ । दलभित्रका गुटहरुको चर्को चलखेलले गर्दा अधिकांश उम्मेदवार हारेका छन । काठमाडौं जस्तो कांग्रेसको गहिरो प्रभाव भएको शहरमा कांग्रेस उम्मेदवार भासिएका छन । माओवादीसंग तालमेलमा चुनाव लडनुअघि कार्यकर्ताहरुसंग छलफलगरेको भए नतीजा अहिलेको भन्दा फरक आउन सक्ने थियो ।

देशका चार सुरमा जनसभा गरेकै भरमा निचोड निकाल्नु नै गलत थियो । लाज मर्दो कुरा, महामन्त्री शशांक कोइरालाको चुनाव क्षेत्र नवल–परासीको प्रवेशव्दार मानिएको गैंडाकोटमा चुनावी पराजयको जिम्मेवारी लिनु पर्दछ कि पर्दैन ?अहिले यी यावत प्रश्नहरुले जवाफ खोजी रहेका छन ।

नेपालमा लोकतान्त्रिक सभ्यताको ‘माउ’ भनेर परिचितसंसदको सवैभन्दा ठूलो दल नेपाली कांग्रेसले यतिवेला मधेशवादी दलहरुलाई राष्ट्रिय राजनीतिको मूलधारमा ल्याउने, मधेशमा भत्किएको र मक्किएको कांग्रेसी संरचनालाई पुनर्जीवनदिने, सामान्य कार्यकर्ताको मनमा शासन व्यवस्थाप्रति विश्वास जगाउने जस्ता कामगर्नुवाँकी नै छ ।

मधेशमा चुनाव भयो र शान्ति फर्कियो भने त्यसको फाइदा कांग्रेसकै पोल्टामा जान्छ । मधेशमा अव्वल नतीजा ल्याउनेतर्फ कांग्रेस क्रियाशील रहनुपर्ने हो । प्रतिपक्षले तय गरेको आक्रामक नीतिलाई निस्तेजगर्न कांग्रेसले कुनै कल्पनाशील उपाय अवलम्वन गरेको छैन । सामाजिक संजालमा कांग्रेसको जति वेइज्जती र वदनामी गरिएको छ त्यसको हिसाव कसैले राखेको छैन ।

यो अवस्थामा कांग्रेसका नेताहरु चुनावमा संगठित नभएर सानातिना नियमित प्रकृतिका कुरामा अल्मलिन्छन भने चुनाव परिणाम पनि अल्मलिनु स्वाभाविक हुन्छ । यसमा जानकी माताले पनि केहीगर्न सक्दिनन ।

कांग्रेसले आफनो प्रचार जुन आक्रामक हिसावले सन्चालन गर्नु पर्ने थियो मधेशमा त्यो देखिएन । लोकतान्त्रिक पार्टीको प्रचार कम्युनिष्टको जस्तो कहाँहुन्छ भनेर ओठे जवाफ दिएर चल्ने अवस्था अहिले छैन । वर्तमान समयमा मिडियाको महत्व, प्रभाव र उपयोगितालाई स्वीकार गर्नै पर्दछ ।
राजनीतिक दल भएपछि गुट र उपगुट हुनु सामान्य कुरा हो ।

गुटहरुको उपस्थिति सबै दलहरुमा बाक्लो छ । तर, कांग्रेस बाहेकका दलहरुमा गुटहरु निस्तेज छन । कांग्रेसमा मुख्य दल निस्तेज छ भने गुट, उपगुट मौलाएका छन । कांग्रेसलाई यो अवस्थाबाट वाहिर नल्याएसम्म यसको अपेक्षित विकास हुन सक्दैन ।

राजनीतिमा वामपन्थीहरुको वढदो प्रभावले कांग्रेसको अवस्था खुम्चिन थालेको छ । वामपन्थीहरु एकहुँदा पनि त्यसको सामनागर्ने कांग्रेसको क्षमता चुक्दै गएको छ । चुनावको पहिलो चरणले देखाएको तथ्य यही हो । पराजयको यो अवस्थालाई वदल्ने हो भने कांग्रेस स्थानीय तहमा लोकतान्त्रिक कार्यसूचीको निर्माण र विकासमा जमेर लाग्नु पर्दछ । 

चुनावमा कांग्रेसको अवनतिको दोष पक्कै पनि सभापति देउवाको काँधमा थुप्रिन्छ । यो स्वाभाविक हो । तर, पार्टीभित्र उनका सहयोगी र प्रतिपक्षी पनि यो अवनतीमा वरावरका सहभागी छन ।

वरिष्ठ नेता रामचन्द्र पौडेल र सभापति देउवाका वीच संचार सम्वन्धको संकट सवैलाई थाह भएकै कुरा हो । आपूलाई पार्टीका प्रभावशाली भनाउन चाहने अन्य नेताहरु पनि नेतृत्व अप्ठेरोमा फस्दा तमाशाहेर्ने वढी देखिएका छन । 

सभापति देउवाले सरकार निर्माणका लागि माओवादीसंग मित्रताको हात वढाएर देशको लोकतान्त्रिक शक्ति र दशक लामो हिंसापछि आएको नयाँ शक्तिका वीच नयाँ समीकरणको ढोका खोलेका हुन ।
सरकारसंग वृहत्त शान्ति सम्झौतामा हस्ताक्षरगर्ने माओवादी विद्रोही नयाँ पार्टीका रुपमा खुला राजनीतिमा आएको एक दशकपछि दुवै पार्टीले मिलेर सरकार चलाउँदा राजनीतिक र अन्य महत्वपूर्ण उपलव्धि भएका छन ।

यो उपलव्धिलाई सानो मान्न सकिन्न । किनभने, व्दन्व्दको घाउ वल्झाएर यथास्थितिको राजनीतिगर्न चाहनेका लागि यो वलियो थप्पड हो ।

यी परिप्रेक्षलाई समेटेर कांग्रेस नेतृत्वले दोस्रो चरणको चुनावमा सक्रिय हुनु पर्दछ । प्रतिपक्षीले ताना मारेरै कांग्रेसलाई हतोत्साही वनाएको अवस्थामा कार्यकर्ताको मनोवल वढाउन नेताहरु सक्रिय हुनै पर्दछ । यसको विकल्प छैन ।

गोलबजार । सिरहाको लक्ष्मीपुर पतारी गाउँपालिका ४ मा छोराको रड...

सुरुङ्गा, झापा : झापाको बिर्तामोड नगरपालिका – ७ मा...

कलैया : बारामा यस वर्ष रु एक अर्ब ६२...

गोलबजार । १२ फाल्गुन सिरहाको सिरहा नगरपालिकामा सुर्यनारायण...

राजविराज । सप्तरीको कुशहा स्थित श्रोत केन्द्रमा गुणस्तरिय शिक्षा हामी...

जनकपुरधाम । प्रदेश नम्बर २ का भौतिक पुर्वाधार तथा विकास...

जनकपुरधाम ।प्रदेश नम्बर २ मा ...

सरकारमा आउन राजपालाई प्रधानमन्त्रीको आग्रह...

गोलबजार । बुधबार सिरहाको लक्ष्मीपुर पतारी गाउँपलिका ४ मा आफनै...

जनकपुरधाम । मिथिला ...

जनकपुरधाम । मिथिला मध्यमा परिक्रमा शुक्रबार धनुषाको पर्वता पुग्ने भएको...

मलंगवा । सामान्यतया एउटा झुलुंगे पुल बनाउन ६ महिनादेखि...

कलैया । बारामा यस वर्ष हिउँदे तरकारी कूल ...

इस्लामावाद । पाकिस्तानको सर्वोच्च अदालतले...

काठमाण्डु । संघीय संसद्अन्तर्गतका ...

गौर । जिल्ला जनस्वास्थ्य कार्यालय ...

राकेश यादवगौर । नेपाल पत्रकार महासंघ रौतहट शाखाका अध्यक्ष ,सचिव...

जनकपुरधाम ।प्रदेश नम्बर २ मा ...

एमाले, माओवादी पक्षमा, काँग्रेस विपक्षमा...

रत्ननगर, चितवन ; नारायणगढ मुग्लिन सडकखण्डअन्तर्गत चितवनको घुमाउनेमा भारतीय...

पोखरा : बढ्दो सवारी दुर्घटना न्यूनीकरण गर्ने उद्देश्यले पोखरामा...

काठमाडौं । पाकिस्तानको सर्वोच्च अदालतले पूर्वप्रधानमन्त्री नवाज सरिफलाई पार्टी अध्यक्षको...

काठमाडौं । स्पेनिस लिग फुटबलमा रियाल मड्रिडले लेगानेजलाई ३-१ ले...

काठमाडौं । च्याम्पियन्स लिग फुटबलमा स्पेनिस क्लब सेभियाले इङ्ल्यान्डको म्यान्चेस्टर...

नगरकोट : न्यायिक दिवसका अवसरमा समाजवाद अध्ययन केन्द्र भक्तपुरले...

रसुवा : सामान आयात क्रमशः बढ्न थालेपछि रसुवागढी भन्सारको...

काठमाडौँ : आमा समूह तमू समाज बेल्जियमले शीतलहर प्रभावित तराई...

काठमाडौँ : आज बिहान यहाँ ‘गोरखा भूकम्प’को परकम्प गएको छ...

काठमाडौं । सिरियामा विद्रोही नियन्त्रित पूर्वी क्षेत्र गुटामा सरकारी सेनाले...

काठमाडौं । युरोपियन च्याम्पियन्स लिग फुटबलमा चेल्सी र बार्सिलोनाले १-१...