Wed, 26 Sep 2018
ताजा समाचार
यातायात व्यवस्थापन सम्बन्धी विधेयकमाथि छलफल || पदस्थापना दिवसमा विभिन्न कार्यक्रम || पप्पु कंस्ट्रकशनका संचालकलाइ पक्राउ पुर्जी जारी गर्न अनुमति || नापीका अमीन अख्तियारको फन्दामा || केन्द्रिकृत सत्तामा रमाउनेहरु संघीयता कार्यान्वयनको बाधक : मुख्यमन्त्री राउत || चितुवा मृत फेला || प्रदेश समन्वय परिषद्को बैठक शुरु || दशैँमा घर जान टिकट लिनेको घुइँचो || उपरथी दम्पतिबाट छात्रावृति र शैक्षिक खेलकुद सामाग्री वितरण || पुल जर्जर हुँदा सवारी आवतजावतमा समस्या || वडा अध्यक्ष द्वारा जेष्ठ नागरिकलाई निशुल्क भ्रमण || ट्राफिक प्रहरीले सवारीसाधनमाथि बिशेष निगरानी गर्ने || अभियुक्तलाई सजायको उपाय खोजी || तीन किलो सुनसहित पक्राउ || ट्रम्पलाई महासभा बैठकमै फ्रान्सेली राष्ट्रपतिले दिए कडा जवाफ || क्रिकेटमा अफगानिस्तानले देखायो क्षमता, भारतलाई रोक्यो बराबरीमा || दास परिवारलाई तीन लाख राहत सहयोग || आजदेखि सोह्रश्राद्ध सुरु || सडक निर्माणका लागि धर्ना || राजस्व असुलीमा भारी बृद्धि || 'विद्यार्थीको वृत्ती विकास’ सम्बन्धी पाँचौ कन्भेन्सन || राजपा नेपालको बैठक ११ गते || जनकपुरका अभियानीहरु झाडापखाला प्रभावित क्षेत्रमा || स्थानीय तहको अधिकार खोसिदै || डा भूसालद्धारा मितेरीपुल र बालगृहको स्थलगत निरिक्षण || श्रीमती बनाउँछु भनेर किशोरीलाई बलात्कार गर्ने युवक पक्राउ || एसिड पीडित दासको मृत्यु || बाल विवाह विरुद्द जनचेतना कार्यक्रम सम्पन्न || बालिका बलात्कृत || नदीमा डुबेर बालकको मृत्यु || सरकारको अधिनायकवादी शैलीलाई असफल पार्नुपर्छ : देउवा || महोत्तरीमा भन्सार छलेर ल्याएको १७ लाखको सामान बरामद || शिक्षकको परीक्षाका कारण विद्यालय बन्द || डेरी उद्योगबाट तीस हजार युवालाई रोजगारी || चप्पल उद्योगमा श्रम शोषण || प्रदेशको नामांकन र राजधानीमा विवाद || एसिड प्रहारबाट घाइते युवतीको मृत्यु || माल्दिभ्सको राष्ट्रपतिमा विपक्षी दलका उम्मेदवार सोलिहलाई अग्रता || बार्सिलोना बराबरीमा रोकियो || सुचनाको माँग गर्दै राष्ट्रिय विद्यार्थी संघ रिले अनशनमा ||
चन्चल राजनीतिको तमाशा

जेठ १४, २०७४

 

किशोर नेपाल

नेपालमा लोकतान्त्रिक सभ्यताको ‘माउ’ भनेर परिचितसंसदको सवैभन्दा ठूलो दल नेपाली कांग्रेसले यतिवेला 
मधेशवादी दलहरुलाई राष्ट्रिय राजनीतिको मूलधारमा ल्याउने, 
मधेशमा भत्किएको र मक्किएको कांग्रेसी संरचनालाई पुनर्जीवनदिने, सामान्य कार्यकर्ताको मनमा शासन व्यवस्थाप्रति विश्वास जगाउने जस्ता कामगर्नुवाँकी नै छ ।
मधेशमा चुनाव भयो र शान्ति फर्कियो भने त्यसको फाइदा कांग्रेसकै पोल्टामा जान्छ ।
मधेशमा अव्वल नतीजा ल्याउनेतर्फ कांग्रेस क्रियाशील रहनुपर्ने हो ।

नेपाली राजनीतिको चरित्र अस्वाभाविक हिसावले चन्चल छ । राजनीतिको परिचालन सिध्दान्त, तर्क, विश्लेषण र व्यवहारिकताका आधारमा होइन, नेताहरुको कुटिल मनसाय र स्वार्थका आधारमा हुने गरेकोछ । यसको नांगो रुप देखियो गत साता मंगलवार मन्चन भयोराजनीतिको रंगमन्चमा र संसदमा ।

नेपाली कांग्रेससंग भएको ‘भद्र सहमति’ का आधारमा सरकारको साँचो नेपाली कांग्रेसका सभापति शेरवहादुर देउवालाई हस्तान्तरणगर्न तयार भएका प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले त्यो साँचो वुझाउन पाएनन । संसद मार्फत जनतालाई आफनो नेतृत्वमा सरकारले गरेका उपलव्धिको सम्झना दिलाउँदै राजिनामाको घोषणागर्ने उनको मनसुवा अधूरो रह्यो ।

प्रधानमन्त्रीले संसदमा राजिनामाको घोषणागर्ने जानकारी पाउने वित्तिकै प्रमुख प्रतिपक्षी दल एमालेका अध्यक्षले पत्रकार सम्मेलन गरे । उनले आफनो ‘अति–विहंगम शैली’ मा कांग्रेस सभापति देउवामाथि ‘सत्तालोलुप’ भएको आरोपमात्रै लगाएनन, नेपाली प्रजातान्त्रिक आन्दोलनमा उनको भूमिकामाथि नै प्रश्नचिन्ह लगाउने कामपनि गरे ।

ओलीको वक्तव्यले राजनीतिक स्तरमा अहिलेसम्म सुनिएको शव्द र अपशव्दको सवै सीमा पार गर्यो । त्यसपछि एमालेले संसद अवरुध्द गर्यो । संसदलाई संवोधनगर्न पाउने प्रधानमन्त्रीको हक खोसियो ।
दुइवटा संविधान सभाको अवधिमा देखिएकाराजनीतिक दलहरु वीचको आरोह अवरोहको सम्भवतः यो नै चरमोत्कर्ष थियो – जहाँ सत्तापक्ष र प्रतिपक्षका वीच अति धेरै कटुता देखियो ।


एमाले अध्यक्ष जसरी कांग्रेस सभापतिका विरुध्द एकोहोरिएरलागे त्यो आफैंमा आश्चर्यजनक थियो । देउवा विरुध्द ओलीको यो कटु बक्तव्य वुझनु असहज थिएन । ओली सरकारबाटमाओवादीलाई तानेर वाहिर निकाल्ने र माओवादी–कांग्रेस संयुक्त सरकारको डिजाइनगर्ने देउवा नै थिए । यो काममा अरु कसैलाई न जश दिन सकिन्छ, न अपजश । 

संसदीय व्यवस्थामा सवैभन्दा प्रधान मानिने अंकगणितको खेलमा संसदमा जुन पार्टी वा पार्टीहरुले जित्छन सरकार उनैले वनाउँछन । यो सनातन सत्य हो ।

कांग्रेस–माओवादीले यो संसदीय सूत्र प्रयोग गरेर एमाले नेतृत्वको सरकार हटाउन पाउने अधिकारको प्रयोग गरे । एमाले सरकार हट्यो । एमाले अध्यक्ष तथा प्रधानमन्त्री ओलीको मनमा त्यसैको तूष वाँकी थियो । त्यसको विष्फोट भयो । यो हदमा रीस र आवेगको प्रदर्शन शीर्षस्थ भनिएका नेताहरुको व्यक्तित्व सुहाउँदो कुरा थिएन ।

माओवादी र कांग्रेसवीच सरकार निर्माणको सहमति गरिंदा स्थानीय चुनावसम्म माओवादीको नेतृत्वमा र त्यसपछि कांग्रेसको नेतृत्वमा सरकार चलाउने सहमति भएको थियो । स्थानीय चुनाव दुवै पार्टीले इच्छा गरेको समयमा हुन सकेन ।

संविधान निर्माणको प्रक्रियाबाट अलग रहेका संयुक्त मधेशी मोर्चामा आवध्द दलहरुलाई चुनावमा सहभागी नगराएसम्म चुनाव निरर्थक हुन्थ्यो । सरकार यसको समाधानमा अलमलियो । तर,सम्विधान संशोधनको प्रस्ताव पारितहुन सकेन ।

यी सवै कुरा मिलाउन सरकारले चुनाव दुइ चरणमा गराउने भयो । यतिवेला पहिलो चरणको चुनाव सकिएको छ । दोस्रो चरणको चुनाव जेठ ३१ मा गर्ने कार्यक्रम छ ।

यसका लागि मधेशी मोर्चाको विश्वास आर्जनगर्न दुइ नम्वर प्रदेशमा स्थानीय तहको पुनर्संरचना आवश्यक छ । मन्त्री परिषदले कित्ताकाट गरी सकेको छ । तर, एमाले यसमा पनि सहमत छैन । उसको नियत मधेशलाई राष्ट्रिय राजनीतिको मूलधारमा ल्याउने छैन । 
दोस्रो चरणको चुनाव नसकिंदै प्रधानमन्त्री दाहाल किन पद छोडन हतारिए ? यसको जवाफ उनीसंग मात्रै होला । ‘भद्र सहमतिको पालनागर्दै नेपाली राजनीतिको स्तरोन्नतिगर्ने’ प्रधानमन्त्रीको अभिलाषा अहिले नै सत्ताबाट वाहिरिनुपर्ने कारण पक्कै होइन ।

राजनीतिमा आफनो अभिलाषा पूरा गर्नुभन्दा महत्वपूर्ण तात्कालीक राजनीतिक आवश्यकतालाई सम्वोधनगर्नु हुन्छ । कांग्रेस सभापति देउवाले प्रधानमन्त्रीलाई पद हस्तान्तरणगर्न मानसिक दवाव दिएका समाचारहरुनआएका होइनन ।

स्थानीय तह चुनावको दोस्रो चरण नसकिएको अहिलेको अवस्थामा सरकार चलाउनु निकै झन्झटिलो विषय हो । सभापति देउवा यो झन्झट वेसाउन लालयित हुनु नपर्ने हो । 
यथार्थ के हो ?यसको उत्तर सभापति देउवाका आधिकारिक प्रतिनिधिले दिन सक्दैनन ।स्वयं देउवाको भनाइ नआएसम्म अरु कसैको भनाइ पत्याउन गाह छ ।


देउवा त्यत्तिकै एउटा लोकतान्त्रिक संस्कार बोकेको पार्टीका सभापति चुनिएका होइनन । लोकतन्त्रप्रति उनको निष्ठामा कसैले प्रश्न उठाउन सक्दैन । देशको अवस्था अप्ठेरो रहेका बेला दुइ चरणको चुनावको वीचमा, पहिलो चरणको चुनाव सकिने वित्तिकै, सरकार प्रमुखलाई सत्ता छोडन लगाउनु विपरित परिस्थिति निम्त्याउनु हो ।

सभापति देउवाले जेठ ३१ पछि सत्ताको साँचो आफनो हातमा लिंदा पनि खासै फरक परिहाल्ने थिएन । प्रधानमन्त्री प्रचण्डले ‘भद्र सहमति’ को पालनाका लागि सत्ता हस्तान्तरणगर्न खोजेका थिए भनेपनि सरकारको सहयोगी दलको निर्णायक व्यक्तिका हिसावले देउवाले चुनावसम्म सरकारको नेतृत्वलाई निरन्तरता दिन प्रधानमन्त्रीसंग अनुरोध गरेको भए राम्रो हुने थियो ।

चुनाव निरन्तर रहेको अवस्थामा सरकारको नेतृत्व परिवर्तन लोकतन्त्र अनुरुप देखिएन ।
कांग्रेसले पहिलो चरणको चुनावमा सफलता पाउन सकेको छैन । कारण जे सुकै भएपनि, कांग्रेस सभापतिका हिसावले यसको जश–अपजश देउवाले नै वोक्नु पर्दछ ।

कार्यकर्ताप्रति उनको उत्तरदायित्व छ । दलभित्रका गुटहरुको चर्को चलखेलले गर्दा अधिकांश उम्मेदवार हारेका छन । काठमाडौं जस्तो कांग्रेसको गहिरो प्रभाव भएको शहरमा कांग्रेस उम्मेदवार भासिएका छन । माओवादीसंग तालमेलमा चुनाव लडनुअघि कार्यकर्ताहरुसंग छलफलगरेको भए नतीजा अहिलेको भन्दा फरक आउन सक्ने थियो ।

देशका चार सुरमा जनसभा गरेकै भरमा निचोड निकाल्नु नै गलत थियो । लाज मर्दो कुरा, महामन्त्री शशांक कोइरालाको चुनाव क्षेत्र नवल–परासीको प्रवेशव्दार मानिएको गैंडाकोटमा चुनावी पराजयको जिम्मेवारी लिनु पर्दछ कि पर्दैन ?अहिले यी यावत प्रश्नहरुले जवाफ खोजी रहेका छन ।

नेपालमा लोकतान्त्रिक सभ्यताको ‘माउ’ भनेर परिचितसंसदको सवैभन्दा ठूलो दल नेपाली कांग्रेसले यतिवेला मधेशवादी दलहरुलाई राष्ट्रिय राजनीतिको मूलधारमा ल्याउने, मधेशमा भत्किएको र मक्किएको कांग्रेसी संरचनालाई पुनर्जीवनदिने, सामान्य कार्यकर्ताको मनमा शासन व्यवस्थाप्रति विश्वास जगाउने जस्ता कामगर्नुवाँकी नै छ ।

मधेशमा चुनाव भयो र शान्ति फर्कियो भने त्यसको फाइदा कांग्रेसकै पोल्टामा जान्छ । मधेशमा अव्वल नतीजा ल्याउनेतर्फ कांग्रेस क्रियाशील रहनुपर्ने हो । प्रतिपक्षले तय गरेको आक्रामक नीतिलाई निस्तेजगर्न कांग्रेसले कुनै कल्पनाशील उपाय अवलम्वन गरेको छैन । सामाजिक संजालमा कांग्रेसको जति वेइज्जती र वदनामी गरिएको छ त्यसको हिसाव कसैले राखेको छैन ।

यो अवस्थामा कांग्रेसका नेताहरु चुनावमा संगठित नभएर सानातिना नियमित प्रकृतिका कुरामा अल्मलिन्छन भने चुनाव परिणाम पनि अल्मलिनु स्वाभाविक हुन्छ । यसमा जानकी माताले पनि केहीगर्न सक्दिनन ।

कांग्रेसले आफनो प्रचार जुन आक्रामक हिसावले सन्चालन गर्नु पर्ने थियो मधेशमा त्यो देखिएन । लोकतान्त्रिक पार्टीको प्रचार कम्युनिष्टको जस्तो कहाँहुन्छ भनेर ओठे जवाफ दिएर चल्ने अवस्था अहिले छैन । वर्तमान समयमा मिडियाको महत्व, प्रभाव र उपयोगितालाई स्वीकार गर्नै पर्दछ ।
राजनीतिक दल भएपछि गुट र उपगुट हुनु सामान्य कुरा हो ।

गुटहरुको उपस्थिति सबै दलहरुमा बाक्लो छ । तर, कांग्रेस बाहेकका दलहरुमा गुटहरु निस्तेज छन । कांग्रेसमा मुख्य दल निस्तेज छ भने गुट, उपगुट मौलाएका छन । कांग्रेसलाई यो अवस्थाबाट वाहिर नल्याएसम्म यसको अपेक्षित विकास हुन सक्दैन ।

राजनीतिमा वामपन्थीहरुको वढदो प्रभावले कांग्रेसको अवस्था खुम्चिन थालेको छ । वामपन्थीहरु एकहुँदा पनि त्यसको सामनागर्ने कांग्रेसको क्षमता चुक्दै गएको छ । चुनावको पहिलो चरणले देखाएको तथ्य यही हो । पराजयको यो अवस्थालाई वदल्ने हो भने कांग्रेस स्थानीय तहमा लोकतान्त्रिक कार्यसूचीको निर्माण र विकासमा जमेर लाग्नु पर्दछ । 

चुनावमा कांग्रेसको अवनतिको दोष पक्कै पनि सभापति देउवाको काँधमा थुप्रिन्छ । यो स्वाभाविक हो । तर, पार्टीभित्र उनका सहयोगी र प्रतिपक्षी पनि यो अवनतीमा वरावरका सहभागी छन ।

वरिष्ठ नेता रामचन्द्र पौडेल र सभापति देउवाका वीच संचार सम्वन्धको संकट सवैलाई थाह भएकै कुरा हो । आपूलाई पार्टीका प्रभावशाली भनाउन चाहने अन्य नेताहरु पनि नेतृत्व अप्ठेरोमा फस्दा तमाशाहेर्ने वढी देखिएका छन । 

सभापति देउवाले सरकार निर्माणका लागि माओवादीसंग मित्रताको हात वढाएर देशको लोकतान्त्रिक शक्ति र दशक लामो हिंसापछि आएको नयाँ शक्तिका वीच नयाँ समीकरणको ढोका खोलेका हुन ।
सरकारसंग वृहत्त शान्ति सम्झौतामा हस्ताक्षरगर्ने माओवादी विद्रोही नयाँ पार्टीका रुपमा खुला राजनीतिमा आएको एक दशकपछि दुवै पार्टीले मिलेर सरकार चलाउँदा राजनीतिक र अन्य महत्वपूर्ण उपलव्धि भएका छन ।

यो उपलव्धिलाई सानो मान्न सकिन्न । किनभने, व्दन्व्दको घाउ वल्झाएर यथास्थितिको राजनीतिगर्न चाहनेका लागि यो वलियो थप्पड हो ।

यी परिप्रेक्षलाई समेटेर कांग्रेस नेतृत्वले दोस्रो चरणको चुनावमा सक्रिय हुनु पर्दछ । प्रतिपक्षीले ताना मारेरै कांग्रेसलाई हतोत्साही वनाएको अवस्थामा कार्यकर्ताको मनोवल वढाउन नेताहरु सक्रिय हुनै पर्दछ । यसको विकल्प छैन ।

रौतहट । जिल्ला अदालतले लालबकैया नदीको पुलका निर्माण...

सर्लाही । नगद नौ हजार घुस रकम सहित नापी कार्यालय...

महोत्तरी । महोत्तरीको गौशालामा मृतावस्थामा चितुवा फेला परेको छ ।...

सर्लाही । हुलाकी राजमार्ग अन्तर्गत ...

जनकपुरधाम । जनकपुर उप–महानगरपालिका...

काठमाडौँ : महानगरीय प्रहरी परिसर काठमाडौँले तीन किलोग्राम सुनसहित...

न्यूयोर्क । फ्रान्सका राष्ट्रपति इमानुयल माक्रोंले संयुक्त राष्ट्रसंघको महासभामा...

दुबई । एसिया कप क्रिकेटमा भारत र अफगानिस्तानले रोमाञ्चक बराबरी...

चन्द्रनिगाहपुर । तेजाब आक्रमणमा परी मृत्यु भएकी रौतहट...

जनकपुरधाम । प्रत्येक वर्ष आश्विन कृष्ण पक्षदेखि सुरु हुने सोह्रश्राद्ध...

जनकपुरधाम ।सडकमा रहेका खाल्डाखुल्डी र पानी जम्ने समस्याबाट छुटकाराका लागि...

राजेन्द्र यादव , जनकपुरधाम ।आन्तरिक राजस्व कार्यालय जनकपुरले गत आर्थिक...

जनकपुरधाम । जनकपुरको निजि विद्यालय मोनाष्टिक ईगलिंश बोर्डिङ्ग स्कुलद्वारा सोमवारदेखि...

जनकपुरधाम । राष्ट्रिय जनता पार्टी नेपाल धनुुषा अध्यक्ष मण्डल र...

जनकपुरधाम । झाडापखाला प्रभावित क्षेत्र महोत्तरीको जलेश्वर नगरपालिका वडा नं....

काठमाण्डु । संघिय सरकारले स्थानीय तहको अधिकार खोस्न थालेको छ...

वीरगंज । वीरगन्ज महानरपालिकाद्धारा भइरहेको निमार्णकार्य तथा बालगृहको प्रमुख प्रशासकिय...

मलंगवा । सर्लाही हरिवनका स्थानियबासीहरुले १७ वर्षिया...

चन्द्रपुर । चन्द्रपुरमा (रौतहट) एसिड आक्रमणबाट गम्भीर बनेकी रौतहट...

चन्द्रपुर । बाल विवाह विरुद्द सचेतना कार्यक्रम अर्तगत परियोजना शुरुवात,अन्तत्र्रिmया...

भद्रपुर : झापाको हल्दिबारी गाउँपालिकामा चार वर्षीया बालिका बलात्कृत...

घोडाघोडी : नुहाउने क्रममा शिवगङ्गा नदीमा डुबेर आज एक बालकको...

काठमाडौं । प्रमुख प्रतिपक्ष दल नेपाली कांग्रेसका सभापति शेरबहादुर देउवाले...

महोत्तरी । जिल्ला भन्सार कार्यालयले भन्सार छलेर ल्याएको साढे १७...

डडेल्धुरा : शिक्षक सेवा आयोगको परीक्षाका कारण जिल्लाका धेरै...

पाल्पा : डेरी उद्योगले नेपालमा ३० हजारभन्दा बढी बेरोजगार युवालाई...

विराटनगर : मोरङको बूढीगङ्गा गाउँपालिका बाँसबारीमा रहेको ‘हाइलाइफ’ चप्पल...

विराटनगर । प्रदेश नम्बर १ को स्थायी राजधानी र नामाकरणको...

काठमाडौं । एसिड प्रहारबाट गम्भीर घाइते भएकी रौतहटको चन्द्रपुर...

माल्दिभ्स । माल्दिभ्सका विपक्षी दलका नेता इब्राहिम मोहम्मद सोलिहले राष्ट्रपति...

स्पेन । स्पेसिन लिग फुटबलको जारी सिजनमा बार्सिलोनाले पहिलो पटक...

मलंगवा । सर्लाहीको सदरमुकाम मलंगवामा राष्ट्रिय विद्यार्थी संघले तीन...