Wed, 26 Sep 2018
ताजा समाचार
नापीका अमीन अख्तियारको फन्दामा || केन्द्रिकृत सत्तामा रमाउनेहरु संघीयता कार्यान्वयनको बाधक : मुख्यमन्त्री राउत || चितुवा मृत फेला || प्रदेश समन्वय परिषद्को बैठक शुरु || दशैँमा घर जान टिकट लिनेको घुइँचो || उपरथी दम्पतिबाट छात्रावृति र शैक्षिक खेलकुद सामाग्री वितरण || पुल जर्जर हुँदा सवारी आवतजावतमा समस्या || वडा अध्यक्ष द्वारा जेष्ठ नागरिकलाई निशुल्क भ्रमण || ट्राफिक प्रहरीले सवारीसाधनमाथि बिशेष निगरानी गर्ने || अभियुक्तलाई सजायको उपाय खोजी || तीन किलो सुनसहित पक्राउ || ट्रम्पलाई महासभा बैठकमै फ्रान्सेली राष्ट्रपतिले दिए कडा जवाफ || क्रिकेटमा अफगानिस्तानले देखायो क्षमता, भारतलाई रोक्यो बराबरीमा || दास परिवारलाई तीन लाख राहत सहयोग || आजदेखि सोह्रश्राद्ध सुरु || सडक निर्माणका लागि धर्ना || राजस्व असुलीमा भारी बृद्धि || 'विद्यार्थीको वृत्ती विकास’ सम्बन्धी पाँचौ कन्भेन्सन || राजपा नेपालको बैठक ११ गते || जनकपुरका अभियानीहरु झाडापखाला प्रभावित क्षेत्रमा || स्थानीय तहको अधिकार खोसिदै || डा भूसालद्धारा मितेरीपुल र बालगृहको स्थलगत निरिक्षण || श्रीमती बनाउँछु भनेर किशोरीलाई बलात्कार गर्ने युवक पक्राउ || एसिड पीडित दासको मृत्यु || बाल विवाह विरुद्द जनचेतना कार्यक्रम सम्पन्न || बालिका बलात्कृत || नदीमा डुबेर बालकको मृत्यु || सरकारको अधिनायकवादी शैलीलाई असफल पार्नुपर्छ : देउवा || महोत्तरीमा भन्सार छलेर ल्याएको १७ लाखको सामान बरामद || शिक्षकको परीक्षाका कारण विद्यालय बन्द || डेरी उद्योगबाट तीस हजार युवालाई रोजगारी || चप्पल उद्योगमा श्रम शोषण || प्रदेशको नामांकन र राजधानीमा विवाद || एसिड प्रहारबाट घाइते युवतीको मृत्यु || माल्दिभ्सको राष्ट्रपतिमा विपक्षी दलका उम्मेदवार सोलिहलाई अग्रता || बार्सिलोना बराबरीमा रोकियो || सुचनाको माँग गर्दै राष्ट्रिय विद्यार्थी संघ रिले अनशनमा || मदिरा पिउन आउने भारतीयका कारण होहल्ला र असुरक्षा || अपांग दाजु भाईलाइ राज्य मन्त्रीले गरे सहयोग || प्रहरीका टाउँको दुखाई , लागुऔषध प्रयोगकर्ता बालकहरु ||
के असार १४ गते चुनाव होला ?

जेठ १९, २०७४


यदुवंशी राय



बीस वर्ष पछि मुलुकमा स्थानीय निकायको चुनाव राजधानी सहित ३४ जिल्लामा सम्पन्न भएकोछ ।अझै ४१ जिल्लामा चुनाव हुन बाँकी छ । चुनावका लागि असार १४ गते तिथि फेरी निर्धारण गरिएकोछ । दोस्रो चरणमा हुने चुनाव २ पटक सारिएकोछ ।

चुनावको तिथि सारिएसँगै दोस्रो चरणको चुनाव हुनेमा आशंका सर्वत्र बढेकोछ ।असार १४ गते चुनाव नहुनेमा दुई वटा प्रमुख कारणहरु देखिएकाछन ।

पहिलो कारण त तराईका जिल्लाहरुमा थप गरिएको स्थानीय निकायको संख्या रहेकोछ । सर्वोच्च अदालतले थपिएको संख्यालाई कार्यान्वयन नगर्न आदेश जारी गरेकोछ ।त्यो आदेश निष्धकृय नगरिए सम्म थपिएको अधारमा चुनाव हुन सक्दैन ।

संख्या थपिएको अधारमा चुनाव हुन नसके तराईका राष्ट्रिय जनता पार्टी नेपाल(राजपा)ले सहभागिता जनाउँदैन ।राजपाको सहभागिता बिना चुनाव हुन सक्दैन । सरकारले सर्वोच्च अदालतको आदेशलाई निष्कृय बनाउने काम गरेपनि थपिएको संख्याको अधारमा असार १४ गते चुनाव गराउन निर्वाचन आयोग नै समर्थ हुने छैन ।

निर्वाचन आयोगले संख्या थपिएका जिल्लाहरुमा चुनावका लागि मतदाता परिचय पत्र र मतदाता नामावली फेरी छाप्नुपर्ने हुन्छ । 
मतदाता नामावली फेरी छाप्न चुनाव आयोगलाई समस्या पर्ने देखिन्छ । तराईका जिल्लाहरुमा नभएपनि पहाडका बाँकी २३ जिल्लाहरुमा चुनाव भने गराउन सकिन्छ । वर्षा नभए ती जिल्लाहरुमा बिबाद नरहेकोले चुनाव हुन सक्छ ।

तर वर्षाको समयमै चुनाव तोकिएकोले भारि वर्षा हुँदा चुनाव हुन ती जिल्लाहरुमा चुनाव गर्न सहज छैन । असारको मध्यमा वर्षा हुने संभावना बलियो छ ।

अर्को तर्पm देसको प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवा हुने छन ।देउवा यस अघि तीन पटक प्रधानमन्त्री भइसकेकाछन ।तर उनी हरेक पटक असफल रहे ।

देउवा प्रधानमन्त्री भएको बेला पहिलेपनि चुनाव हुन सकेन । उनले चुनाव गराउन नसकेपछि  तत्कालिन राजाले उनलाई अक्षम घोषणा गरेका थिए ।

उनी फेरी प्रधानमन्त्री हुन लागेकाछन ।राजनीतिक र प्राकृतिक कारणले स्थिति चुनावका लागि अनुकुल छैन ।चुनाव फेरी हुनेमा धेरैको आशंका छ ।देउवा चुनाव  गराउन सक्नेमा विश्वास गर्ने आधारहरु धेरै छैन । सरकारको परिवर्तनसँगै चुनावमा ग्रहण लाग्न थालेकोछ ।

चुनावका लागि वातावरण बनाउन स्थानीय निकायहरुको संख्या थपिनै पर्नेछ ।थपिएको संख्यालाई कार्यान्वयन गराउनु त अनिवार्य नै छ ।देउवाका लागि त्योपनि ठूलो चुनौती छ ।
चुनावमा सहभागिताका लागि निर्वाचन आयोगले राजपालाई दलको मान्यता दिएर चुनाव चिन्ह प्रदान गर्नुपर्छ ।तर त्योपनि कम चुनौतीपुर्ण छैन ।

चुनाव आयोगले त्यसो गरे उसले मतपत्र फेरी छपाउनुपर्ने हुन्छ ।अहिले भएको मतपत्र काम लाग्दैन । निर्वाचन आयोगलाई अनुकुल बनाएर दलहरुको दर्ता र  चुनाव चिन्ह प्रदान गर्ने प्रकृयामा जाँदा हालकै समय भित्र मतपत्र र  मतदाता नामावली, परिचय पत्र  छपाउने लगायतका कामहरु गर्न कतिको अनुकुलता हुन्छ ?त्यो हेर्नुपर्नेछ ।

 चुनावको बिरोधी राजपापनि होइन ।उसले पनि चुनावमा सहभागि हुन चाहेकै छन ।
तर सहभागि हुने वातावरण बनाउन राजपाले माँग गरेको छ ।त्यो वातावरण बनाउनु भनेकै तराईका जिल्लाहरुमा स्थानीय निकायहरुको संख्या थप गर्नु, दल दर्ता र चुनाव चिन्ह प्रदान गर्नु हो । यति भएपछि राजपालाई चुनावमा जाने बाटो खुल्नेछ ।

राजपाको माँग अस्वभाविक  होइन । सत्तारुढ दलहरुले पटक पटक यसका लागि आश्वासनपनि दिएकाछन । तर कार्यान्वयन हुन सकेको छैन ।

राजपाको माँग सम्बोधन गर्नुपर्नेमा अन्य दलहरुले समेत जोडदिदै आएकाछन । सरकारले पनि औपचारिकता निर्वाह गर्न प्रयासपनि गरेको छ । तर त्यो सार्थक हुन सकेको छैन ।

राजनीतिक दलहरुबीच सहमति नभए सम्म राजपाको माँग सम्बोधन हुन सक्दैन । विपक्षी दल नेकपा एमालेलाई विश्वासमा  लिन देउवाका लागि प्रचण्डको भन्दा कठिन छ ।

तराईका जिल्लाहरुमा चुनाव हुन नसके भएका चुनावहरुको बैद्यतामाथि समेत प्रश्न खडा हुन सक्छ । अहिलेको स्थिति हेर्दा चुनाव गराउने निकायपनि चुनाव हुनेमा सशंकित देखिन्छ ।

हुनत चुनाव असार १४ मा नै जबरजस्ती गर्नु भन्दा सहमतिमा असोज, कात्तिकमा गर्नु बढी उपयुक्त हुन सक्छ ।चुनावमा अत्यधिक मतदाताको सहभागिता हुनुपर्छ ।सबै दलहरु र मतदाताहरुको सहभागिता भएको चुनाव लोकतन्त्रलाई संस्थागत गर्न प्रभावकारी हुन्छ ।

प्रचण्डले पहिलो चरणको चुनाव गराएर असफलताको कलंकबाट जोगिएकाछन ।सत्तासिन हुने बखत चुनाव गराउन उनले गरेको प्रतिबद्धता पुरा गरेकाछन । तर उनले सत्ता हस्तांतरण गर्न लागेका नेता दोस्रो चरणको चुनाव गराउन सफलता पाउनेमा थोरैको विश्वास छ ।

काँग्रेस सभापति देउवा प्रधानमन्त्री बन्नकै लागि पहिलो चरणमा अपवित्र सम्झौतागरि पार्टीलाई डुबाएको आरोपबाट मुक्त हुन सकेका छैनन । चुनावमा उनले भरतपुर महानगरपालिकामा गरेको सम्झौताकै कारण काठमाण्डु र पोखरामा उम्मेदवारहरु नराम्ररी पराजित भएकाछन । देउवाले आफनो स्वार्थका लागि पार्टीलाई बलि चढाएको आरोपको जवाफ दिन सकेको छैन ।

प्रधानन्यायधिश सुशिला कार्कीमाथिको महाअभियोग, प्रहरी महानिरीक्षक नियुक्तीमा गरिएको नाँगो नाच, सरकारको वरियतामा पार्टीलाई गरिएको अपमानहरु  देउवा स्वार्थको केहि उदाहरणहरु मात्र हुन । देसमा लोकतन्त्रलाई ध्वस्त बनाएर प्रतिगमनलाई निम्त्याउने देउवा बाहेक अन्य कोही थिएन ।तीन पटक प्रधानमन्त्री बनेका देउवाले गरेका कामहरु मध्ये देशहितमा एउटै छैन ।

पहिलो पटक प्रधानमन्त्री हुँदा पजेरो संस्कृति ल्याएका देउवाले दोस्रो पटक लोकतन्त्रलाई नै दरबारमा बुझाएर अक्षम साबित भए ।तेस्रो पटकपनि उनी सरकारलाई निरन्तरता दिन सकेन ।बहुमत सिद्ध गर्न नसकेर उनी असफल भएका हुन ।

काँग्रेसको सभापति बनेका देउवासित प्रधानमन्त्रीको कुनै भिजन छैन ।उनी प्रधानमन्त्री बनेपछि के गर्ने ?उनको विशेष कुनै योजना सार्वजनिक भएको छैन । काम चलाउ सरकारले ल्याएको बजेटमा उनको सहमति छ ।नीति तथा कार्यक्रमपनि काम चलाउ सरकारकै निरन्तरता पाउनेछ ।

स्थानीय निकायको सम्पन्न चुनावमा तीन महानगर पालिका काँग्रेसको बिरोधमा छ । अधिकांश जिल्ला समन्वय समितिमा एमालेको कब्जा हुने देखिन्छ ।

देउवाले दोस्रो चरणको चुनावमा पनि चम्तकार गर्ने संभावना टाढा सम्म देखिदैन । उनी प्रम बनेपछि पार्टीमा झन बिबाद चर्किने संभावना छ । दोस्रा ेचरणको चुनावमा देउवाकै कारणपनि समस्या बढनेछ ।
प्रचण्डले नै दोस्रो चरणको चुनाव गराएको भए हुने विश्वास मतदाताहरुमा थियो ।तर हरेक पटक असफल सावित भएका देउवालाई प्रम बनाएर चुनावको जिम्मेबारी दिनु भनेको चुनाव गराउनलाई होइन ।

तराईको समस्या समाधानमा  देउवा सकारात्मक कुरा गरेपनि उदार छैन ।संबिधान जारी गर्ने बेला उनी थोरै उदारदता देखाएको भए तराईको समस्या त्यती बेलै समाधान हुन सक्थ्यो ।

तर उनले कैलालीका लागि एमाले नेतासित गरेको साँठगाँठको कारण मधेशीको माँग सम्बोधन हुन सकेन ।हुनत देसमा अहिले सम्म भएका प्रधानमन्त्रीहरुले बालुवाटार र सिहदरबारको भित्तामा फोटो झुण्डयाउने बाहेक केहि गर्न सकेका छैनन ।

जिउँदा पूर्ब प्रधानमन्त्रीहरु मध्येपनि सबै भन्दा असफलहरुको सूचीमा देउवा, झलनाथ खनाल, बाबुराम भटटराई, माधवकुमार नेपाल, केपी ओली र प्रचण्डको सूची बन्न सक्छ ।लोकेन्द्र बहादुर चन्दको चर्चा गरिरहनु आवश्यक नै छैन ।

देउवाका लागि यो कार्यकाल अत्यन्त चुनौतीपूर्ण छ ।उनका लागि सक्षम सावित गर्ने अवसरपनि हो ।दोस्रो चरणको चुनाव गराउन सके उनी सफलको सूचीमा समावेश हुन सक्छ ।तर दोस्रो चरणको स्थानीय निकायको चुनाव गराउन नसके उनले प्रादेशिक र संसदीय चुनाव गराउन झन सक्दैन ।

नेतृत्व क्षमतामाथि नै पटक पटक प्रश्न उठेकाले यस पटक उनले आफना विषयमा आम नेपालीमा बनेको धारणालाई हटाउन सक्नुपनि सफलता हुनेछ । उनी पदका लागि जस्तोसुकै अपवित्र गठबन्धन र सम्झौता गर्न सक्छ भने मान्यता स्थापित भइसकेकोछ ।स्थानीय निकायको चुनावमा पनि त्यो देखिएकै छ ।

उनीसित भएको टीमपनि उनलाई उदारतापूर्बक कार्य गर्ने वातावरण बनाउने देखिदैन ।दुरदृष्टि नभएका मधेशप्रति अनुदार देउवाको नेतृत्वमा हुने चुनावमा काँग्रेस अद्योगतितिर जानेछ ।
काँग्रेसका नेता,कार्यकर्ताहरु उनको कार्यशैलीबाट सन्तुष्ट देखिदैन ।सभापति बनाउन उनलाई सघाउनेहरुपनि अहिले असन्तुष्ट देखिएका छन ।

सहमति अनुसार प्रचण्डले देउवालाई सत्ता हस्तांतरण गर्ने प्रकृयालाई अगाडी बढाईसकेकाछन ।केहि दिन भित्रै देउवा सत्तारोहण गर्नेछन ।

उनले अन्य कामहरुको भन्दा पनि दोस्रो चरणको स्थानीय निकायको चुनाव,  संसदीय र प्रादेशिक चुनाव माघ मसान्त भित्र गराउनुपर्ने छ ।समयमै सबै चुनाव गराउन सके उनी सफल हुनेछन ।तर चुनाव गराउन नसके उनले फेरी देसलाई नै संक्रमणकालमा धकेल्नेछन ।

प्रतिगमनका लागि तयारी अवस्थामा रहेका तत्वहरुलाई मलजल गर्ने काम देउवाको कार्यकालमा हुन सक्ने संभावना बढी छ ।चुनावका लागि चाहिने अन्य दलहरुको सहयोग जुटाउन देउवालाई कठिन छ ।हुनत उनले राप्रपा, फोरम लोकतान्त्रिकको समर्थन सरकार बनाउँदै प्राप्त गर्नेछन ।तर प्रमुख प्रतिपक्षी एमाले देउवा बिरुद्ध अक्रामक भूमिका निर्वाह गर्ने देखिन्छ ।

देउवाले केहि धैर्य गरेर दोस्रो चरणको चुनाव सम्पन्न गर्न प्रचण्डलाई नै समय दिनुपथ्र्यो ।संबिधान संशोधनका लागि उनले बाहिरबाट भूमिका निर्वाह गर्नुपथ्र्यो ।
तर उनले कुर्सीका लागि देखाएको व्यग्रता उनका लागि प्रत्युतपादक हुन सक्ने संभावनालाई अस्विकार गर्न सकिदैन ।

सर्लाही । नगद नौ हजार घुस रकम सहित नापी कार्यालय...

महोत्तरी । महोत्तरीको गौशालामा मृतावस्थामा चितुवा फेला परेको छ ।...

सर्लाही । हुलाकी राजमार्ग अन्तर्गत ...

जनकपुरधाम । जनकपुर उप–महानगरपालिका...

काठमाडौँ : महानगरीय प्रहरी परिसर काठमाडौँले तीन किलोग्राम सुनसहित...

न्यूयोर्क । फ्रान्सका राष्ट्रपति इमानुयल माक्रोंले संयुक्त राष्ट्रसंघको महासभामा...

दुबई । एसिया कप क्रिकेटमा भारत र अफगानिस्तानले रोमाञ्चक बराबरी...

चन्द्रनिगाहपुर । तेजाब आक्रमणमा परी मृत्यु भएकी रौतहट...

जनकपुरधाम । प्रत्येक वर्ष आश्विन कृष्ण पक्षदेखि सुरु हुने सोह्रश्राद्ध...

जनकपुरधाम ।सडकमा रहेका खाल्डाखुल्डी र पानी जम्ने समस्याबाट छुटकाराका लागि...

राजेन्द्र यादव , जनकपुरधाम ।आन्तरिक राजस्व कार्यालय जनकपुरले गत आर्थिक...

जनकपुरधाम । जनकपुरको निजि विद्यालय मोनाष्टिक ईगलिंश बोर्डिङ्ग स्कुलद्वारा सोमवारदेखि...

जनकपुरधाम । राष्ट्रिय जनता पार्टी नेपाल धनुुषा अध्यक्ष मण्डल र...

जनकपुरधाम । झाडापखाला प्रभावित क्षेत्र महोत्तरीको जलेश्वर नगरपालिका वडा नं....

काठमाण्डु । संघिय सरकारले स्थानीय तहको अधिकार खोस्न थालेको छ...

वीरगंज । वीरगन्ज महानरपालिकाद्धारा भइरहेको निमार्णकार्य तथा बालगृहको प्रमुख प्रशासकिय...

मलंगवा । सर्लाही हरिवनका स्थानियबासीहरुले १७ वर्षिया...

चन्द्रपुर । चन्द्रपुरमा (रौतहट) एसिड आक्रमणबाट गम्भीर बनेकी रौतहट...

चन्द्रपुर । बाल विवाह विरुद्द सचेतना कार्यक्रम अर्तगत परियोजना शुरुवात,अन्तत्र्रिmया...

भद्रपुर : झापाको हल्दिबारी गाउँपालिकामा चार वर्षीया बालिका बलात्कृत...

घोडाघोडी : नुहाउने क्रममा शिवगङ्गा नदीमा डुबेर आज एक बालकको...

काठमाडौं । प्रमुख प्रतिपक्ष दल नेपाली कांग्रेसका सभापति शेरबहादुर देउवाले...

महोत्तरी । जिल्ला भन्सार कार्यालयले भन्सार छलेर ल्याएको साढे १७...

डडेल्धुरा : शिक्षक सेवा आयोगको परीक्षाका कारण जिल्लाका धेरै...

पाल्पा : डेरी उद्योगले नेपालमा ३० हजारभन्दा बढी बेरोजगार युवालाई...

विराटनगर : मोरङको बूढीगङ्गा गाउँपालिका बाँसबारीमा रहेको ‘हाइलाइफ’ चप्पल...

विराटनगर । प्रदेश नम्बर १ को स्थायी राजधानी र नामाकरणको...

काठमाडौं । एसिड प्रहारबाट गम्भीर घाइते भएकी रौतहटको चन्द्रपुर...

माल्दिभ्स । माल्दिभ्सका विपक्षी दलका नेता इब्राहिम मोहम्मद सोलिहले राष्ट्रपति...

स्पेन । स्पेसिन लिग फुटबलको जारी सिजनमा बार्सिलोनाले पहिलो पटक...

मलंगवा । सर्लाहीको सदरमुकाम मलंगवामा राष्ट्रिय विद्यार्थी संघले तीन...

सर्लाही । भारतको विहारमा मदिरापान बिक्रीवितरण र ओसारपसारमा प्रतिबन्ध लगाइएपछि...

गौर । प्रदेश २ का कृषि ,भूमि व्यवस्था तथा सहकारी...

जीतपुर । जीतपुरमा एउटै पसलमालगातार दुई चोटीचोरी भएपछि , प्रहरीको...