Thu, 21 Jun 2018
ताजा समाचार
जयनगर–जनकपुरमा रेलमार्ग तयार, छैन रेल ऐन || आप्रवासी कामदारका आफन्तले बुझाए ज्ञापन || हिन्दु परिषद् नेपालद्वारा राधाकृष्ण मन्दिरमा सरसफाई || डोम समुदायका बालबालिका विद्यालय भर्ना || लागुऔषध बिरुद्ध सप्ताह व्यापी कार्यक्रम सुरु || उमेशको परिवारलाई रकम हस्तान्तरण || औरहीमा प्रशिक्षण कार्यक्रम सुरु || शहिद नगर नपामा प्रशिक्षण जारी || गाउँपालिका स्तरीय वक्तित्वकला प्रतियोगिता || संचालक उपस्थित नभएपछि छलफल हुन सकेन || दालमोठ बनाउने तालिम सम्पन्न || तलबको माग गर्दै नगरपालिका घेराउ || ५ वर्ष भित्र प्रतिबद्धता पूरा गर्ने || संक्रमणकाल कायमै || नारायण पेय जलमा लेदो || भरुवा बन्दुक सहित पक्राउ || ‘चोर सिपाही खेल’, सिरहमा २७ लाखको जबरजस्ती तमसुक || संघर्ष समितिद्वारा ज्ञापन || विदेशीलाई अपहरण गर्ने ७ जना नेपाली माथि सजाय || सयौँ बिगाह जग्गाको मुआब्जा भारतले अझै दिएन || दुई राप्रपाबीच एकता प्रक्रिया शुरु || नयाँ कानूनमा पनि परिमार्जनको आवश्यकता छः मन्त्री तामाङ || सिथि नखः अर्थात् सरसफाइ दिवस || बजेटमा विपक्षी प्रदेशसभा सदस्यको असहमति || वरिष्ठ स्नायु विशेषज्ञ डा देवकोटाको दाहसंस्कार सम्पन्न || प्रदेश नं ७ मा ‘हाम्रो प्रदेश राम्रो प्रदेश’ कार्यक्रम सञ्चालन || वर्तमान सरकारको कदमले प्रजातन्त्र धरापमाः सभापति देउवा || रेडियो, एफएम र टेलिभिजन विधेयक पारित || प्रधानमन्त्री ओली बेइजिङमा || सवारी दुर्घटनामा ज्यान गुमाउनेमध्ये १६ देखि ३५ वर्षका धेरै || अमेरिकालाई आप्रवासीको शिविर बन्न दिइने छैन स् ट्रम्प || ट्युनिसियामाथि इङ्ल्याण्डको जित || करेन्ट लागेर एकको मृत्यु || अन्तर्घातीलाई कारबाही गरेर पार्टीलाई एक बनाउँछु : सभापति देउवा || उच्चस्तरीय शिक्षा आयोग पुनःगठन || वरिष्ठ न्यूरो सर्जन डा. उपेन्द्र देवकोटाको निधन || प्रधानमन्त्री ओली मंगलबार चीन जाँदै || युद्ध अन्त्यको घोषणा गर्दै दुई कोरिया || प्रदेशसभा बैठक स्थगित || गाडीको ठक्करबाट एक जनाको मुत्यु ||
के असार १४ गते चुनाव होला ?

जेठ १९, २०७४


यदुवंशी राय



बीस वर्ष पछि मुलुकमा स्थानीय निकायको चुनाव राजधानी सहित ३४ जिल्लामा सम्पन्न भएकोछ ।अझै ४१ जिल्लामा चुनाव हुन बाँकी छ । चुनावका लागि असार १४ गते तिथि फेरी निर्धारण गरिएकोछ । दोस्रो चरणमा हुने चुनाव २ पटक सारिएकोछ ।

चुनावको तिथि सारिएसँगै दोस्रो चरणको चुनाव हुनेमा आशंका सर्वत्र बढेकोछ ।असार १४ गते चुनाव नहुनेमा दुई वटा प्रमुख कारणहरु देखिएकाछन ।

पहिलो कारण त तराईका जिल्लाहरुमा थप गरिएको स्थानीय निकायको संख्या रहेकोछ । सर्वोच्च अदालतले थपिएको संख्यालाई कार्यान्वयन नगर्न आदेश जारी गरेकोछ ।त्यो आदेश निष्धकृय नगरिए सम्म थपिएको अधारमा चुनाव हुन सक्दैन ।

संख्या थपिएको अधारमा चुनाव हुन नसके तराईका राष्ट्रिय जनता पार्टी नेपाल(राजपा)ले सहभागिता जनाउँदैन ।राजपाको सहभागिता बिना चुनाव हुन सक्दैन । सरकारले सर्वोच्च अदालतको आदेशलाई निष्कृय बनाउने काम गरेपनि थपिएको संख्याको अधारमा असार १४ गते चुनाव गराउन निर्वाचन आयोग नै समर्थ हुने छैन ।

निर्वाचन आयोगले संख्या थपिएका जिल्लाहरुमा चुनावका लागि मतदाता परिचय पत्र र मतदाता नामावली फेरी छाप्नुपर्ने हुन्छ । 
मतदाता नामावली फेरी छाप्न चुनाव आयोगलाई समस्या पर्ने देखिन्छ । तराईका जिल्लाहरुमा नभएपनि पहाडका बाँकी २३ जिल्लाहरुमा चुनाव भने गराउन सकिन्छ । वर्षा नभए ती जिल्लाहरुमा बिबाद नरहेकोले चुनाव हुन सक्छ ।

तर वर्षाको समयमै चुनाव तोकिएकोले भारि वर्षा हुँदा चुनाव हुन ती जिल्लाहरुमा चुनाव गर्न सहज छैन । असारको मध्यमा वर्षा हुने संभावना बलियो छ ।

अर्को तर्पm देसको प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवा हुने छन ।देउवा यस अघि तीन पटक प्रधानमन्त्री भइसकेकाछन ।तर उनी हरेक पटक असफल रहे ।

देउवा प्रधानमन्त्री भएको बेला पहिलेपनि चुनाव हुन सकेन । उनले चुनाव गराउन नसकेपछि  तत्कालिन राजाले उनलाई अक्षम घोषणा गरेका थिए ।

उनी फेरी प्रधानमन्त्री हुन लागेकाछन ।राजनीतिक र प्राकृतिक कारणले स्थिति चुनावका लागि अनुकुल छैन ।चुनाव फेरी हुनेमा धेरैको आशंका छ ।देउवा चुनाव  गराउन सक्नेमा विश्वास गर्ने आधारहरु धेरै छैन । सरकारको परिवर्तनसँगै चुनावमा ग्रहण लाग्न थालेकोछ ।

चुनावका लागि वातावरण बनाउन स्थानीय निकायहरुको संख्या थपिनै पर्नेछ ।थपिएको संख्यालाई कार्यान्वयन गराउनु त अनिवार्य नै छ ।देउवाका लागि त्योपनि ठूलो चुनौती छ ।
चुनावमा सहभागिताका लागि निर्वाचन आयोगले राजपालाई दलको मान्यता दिएर चुनाव चिन्ह प्रदान गर्नुपर्छ ।तर त्योपनि कम चुनौतीपुर्ण छैन ।

चुनाव आयोगले त्यसो गरे उसले मतपत्र फेरी छपाउनुपर्ने हुन्छ ।अहिले भएको मतपत्र काम लाग्दैन । निर्वाचन आयोगलाई अनुकुल बनाएर दलहरुको दर्ता र  चुनाव चिन्ह प्रदान गर्ने प्रकृयामा जाँदा हालकै समय भित्र मतपत्र र  मतदाता नामावली, परिचय पत्र  छपाउने लगायतका कामहरु गर्न कतिको अनुकुलता हुन्छ ?त्यो हेर्नुपर्नेछ ।

 चुनावको बिरोधी राजपापनि होइन ।उसले पनि चुनावमा सहभागि हुन चाहेकै छन ।
तर सहभागि हुने वातावरण बनाउन राजपाले माँग गरेको छ ।त्यो वातावरण बनाउनु भनेकै तराईका जिल्लाहरुमा स्थानीय निकायहरुको संख्या थप गर्नु, दल दर्ता र चुनाव चिन्ह प्रदान गर्नु हो । यति भएपछि राजपालाई चुनावमा जाने बाटो खुल्नेछ ।

राजपाको माँग अस्वभाविक  होइन । सत्तारुढ दलहरुले पटक पटक यसका लागि आश्वासनपनि दिएकाछन । तर कार्यान्वयन हुन सकेको छैन ।

राजपाको माँग सम्बोधन गर्नुपर्नेमा अन्य दलहरुले समेत जोडदिदै आएकाछन । सरकारले पनि औपचारिकता निर्वाह गर्न प्रयासपनि गरेको छ । तर त्यो सार्थक हुन सकेको छैन ।

राजनीतिक दलहरुबीच सहमति नभए सम्म राजपाको माँग सम्बोधन हुन सक्दैन । विपक्षी दल नेकपा एमालेलाई विश्वासमा  लिन देउवाका लागि प्रचण्डको भन्दा कठिन छ ।

तराईका जिल्लाहरुमा चुनाव हुन नसके भएका चुनावहरुको बैद्यतामाथि समेत प्रश्न खडा हुन सक्छ । अहिलेको स्थिति हेर्दा चुनाव गराउने निकायपनि चुनाव हुनेमा सशंकित देखिन्छ ।

हुनत चुनाव असार १४ मा नै जबरजस्ती गर्नु भन्दा सहमतिमा असोज, कात्तिकमा गर्नु बढी उपयुक्त हुन सक्छ ।चुनावमा अत्यधिक मतदाताको सहभागिता हुनुपर्छ ।सबै दलहरु र मतदाताहरुको सहभागिता भएको चुनाव लोकतन्त्रलाई संस्थागत गर्न प्रभावकारी हुन्छ ।

प्रचण्डले पहिलो चरणको चुनाव गराएर असफलताको कलंकबाट जोगिएकाछन ।सत्तासिन हुने बखत चुनाव गराउन उनले गरेको प्रतिबद्धता पुरा गरेकाछन । तर उनले सत्ता हस्तांतरण गर्न लागेका नेता दोस्रो चरणको चुनाव गराउन सफलता पाउनेमा थोरैको विश्वास छ ।

काँग्रेस सभापति देउवा प्रधानमन्त्री बन्नकै लागि पहिलो चरणमा अपवित्र सम्झौतागरि पार्टीलाई डुबाएको आरोपबाट मुक्त हुन सकेका छैनन । चुनावमा उनले भरतपुर महानगरपालिकामा गरेको सम्झौताकै कारण काठमाण्डु र पोखरामा उम्मेदवारहरु नराम्ररी पराजित भएकाछन । देउवाले आफनो स्वार्थका लागि पार्टीलाई बलि चढाएको आरोपको जवाफ दिन सकेको छैन ।

प्रधानन्यायधिश सुशिला कार्कीमाथिको महाअभियोग, प्रहरी महानिरीक्षक नियुक्तीमा गरिएको नाँगो नाच, सरकारको वरियतामा पार्टीलाई गरिएको अपमानहरु  देउवा स्वार्थको केहि उदाहरणहरु मात्र हुन । देसमा लोकतन्त्रलाई ध्वस्त बनाएर प्रतिगमनलाई निम्त्याउने देउवा बाहेक अन्य कोही थिएन ।तीन पटक प्रधानमन्त्री बनेका देउवाले गरेका कामहरु मध्ये देशहितमा एउटै छैन ।

पहिलो पटक प्रधानमन्त्री हुँदा पजेरो संस्कृति ल्याएका देउवाले दोस्रो पटक लोकतन्त्रलाई नै दरबारमा बुझाएर अक्षम साबित भए ।तेस्रो पटकपनि उनी सरकारलाई निरन्तरता दिन सकेन ।बहुमत सिद्ध गर्न नसकेर उनी असफल भएका हुन ।

काँग्रेसको सभापति बनेका देउवासित प्रधानमन्त्रीको कुनै भिजन छैन ।उनी प्रधानमन्त्री बनेपछि के गर्ने ?उनको विशेष कुनै योजना सार्वजनिक भएको छैन । काम चलाउ सरकारले ल्याएको बजेटमा उनको सहमति छ ।नीति तथा कार्यक्रमपनि काम चलाउ सरकारकै निरन्तरता पाउनेछ ।

स्थानीय निकायको सम्पन्न चुनावमा तीन महानगर पालिका काँग्रेसको बिरोधमा छ । अधिकांश जिल्ला समन्वय समितिमा एमालेको कब्जा हुने देखिन्छ ।

देउवाले दोस्रो चरणको चुनावमा पनि चम्तकार गर्ने संभावना टाढा सम्म देखिदैन । उनी प्रम बनेपछि पार्टीमा झन बिबाद चर्किने संभावना छ । दोस्रा ेचरणको चुनावमा देउवाकै कारणपनि समस्या बढनेछ ।
प्रचण्डले नै दोस्रो चरणको चुनाव गराएको भए हुने विश्वास मतदाताहरुमा थियो ।तर हरेक पटक असफल सावित भएका देउवालाई प्रम बनाएर चुनावको जिम्मेबारी दिनु भनेको चुनाव गराउनलाई होइन ।

तराईको समस्या समाधानमा  देउवा सकारात्मक कुरा गरेपनि उदार छैन ।संबिधान जारी गर्ने बेला उनी थोरै उदारदता देखाएको भए तराईको समस्या त्यती बेलै समाधान हुन सक्थ्यो ।

तर उनले कैलालीका लागि एमाले नेतासित गरेको साँठगाँठको कारण मधेशीको माँग सम्बोधन हुन सकेन ।हुनत देसमा अहिले सम्म भएका प्रधानमन्त्रीहरुले बालुवाटार र सिहदरबारको भित्तामा फोटो झुण्डयाउने बाहेक केहि गर्न सकेका छैनन ।

जिउँदा पूर्ब प्रधानमन्त्रीहरु मध्येपनि सबै भन्दा असफलहरुको सूचीमा देउवा, झलनाथ खनाल, बाबुराम भटटराई, माधवकुमार नेपाल, केपी ओली र प्रचण्डको सूची बन्न सक्छ ।लोकेन्द्र बहादुर चन्दको चर्चा गरिरहनु आवश्यक नै छैन ।

देउवाका लागि यो कार्यकाल अत्यन्त चुनौतीपूर्ण छ ।उनका लागि सक्षम सावित गर्ने अवसरपनि हो ।दोस्रो चरणको चुनाव गराउन सके उनी सफलको सूचीमा समावेश हुन सक्छ ।तर दोस्रो चरणको स्थानीय निकायको चुनाव गराउन नसके उनले प्रादेशिक र संसदीय चुनाव गराउन झन सक्दैन ।

नेतृत्व क्षमतामाथि नै पटक पटक प्रश्न उठेकाले यस पटक उनले आफना विषयमा आम नेपालीमा बनेको धारणालाई हटाउन सक्नुपनि सफलता हुनेछ । उनी पदका लागि जस्तोसुकै अपवित्र गठबन्धन र सम्झौता गर्न सक्छ भने मान्यता स्थापित भइसकेकोछ ।स्थानीय निकायको चुनावमा पनि त्यो देखिएकै छ ।

उनीसित भएको टीमपनि उनलाई उदारतापूर्बक कार्य गर्ने वातावरण बनाउने देखिदैन ।दुरदृष्टि नभएका मधेशप्रति अनुदार देउवाको नेतृत्वमा हुने चुनावमा काँग्रेस अद्योगतितिर जानेछ ।
काँग्रेसका नेता,कार्यकर्ताहरु उनको कार्यशैलीबाट सन्तुष्ट देखिदैन ।सभापति बनाउन उनलाई सघाउनेहरुपनि अहिले असन्तुष्ट देखिएका छन ।

सहमति अनुसार प्रचण्डले देउवालाई सत्ता हस्तांतरण गर्ने प्रकृयालाई अगाडी बढाईसकेकाछन ।केहि दिन भित्रै देउवा सत्तारोहण गर्नेछन ।

उनले अन्य कामहरुको भन्दा पनि दोस्रो चरणको स्थानीय निकायको चुनाव,  संसदीय र प्रादेशिक चुनाव माघ मसान्त भित्र गराउनुपर्ने छ ।समयमै सबै चुनाव गराउन सके उनी सफल हुनेछन ।तर चुनाव गराउन नसके उनले फेरी देसलाई नै संक्रमणकालमा धकेल्नेछन ।

प्रतिगमनका लागि तयारी अवस्थामा रहेका तत्वहरुलाई मलजल गर्ने काम देउवाको कार्यकालमा हुन सक्ने संभावना बढी छ ।चुनावका लागि चाहिने अन्य दलहरुको सहयोग जुटाउन देउवालाई कठिन छ ।हुनत उनले राप्रपा, फोरम लोकतान्त्रिकको समर्थन सरकार बनाउँदै प्राप्त गर्नेछन ।तर प्रमुख प्रतिपक्षी एमाले देउवा बिरुद्ध अक्रामक भूमिका निर्वाह गर्ने देखिन्छ ।

देउवाले केहि धैर्य गरेर दोस्रो चरणको चुनाव सम्पन्न गर्न प्रचण्डलाई नै समय दिनुपथ्र्यो ।संबिधान संशोधनका लागि उनले बाहिरबाट भूमिका निर्वाह गर्नुपथ्र्यो ।
तर उनले कुर्सीका लागि देखाएको व्यग्रता उनका लागि प्रत्युतपादक हुन सक्ने संभावनालाई अस्विकार गर्न सकिदैन ।

काठमाडौँ : सरकारले आगामी पुसको अन्त्यसम्म जयनगर–जनकपुर–कुर्था र बथनाहा–बिराटनगर...

वीरगन्ज । हिन्दु परिषद् नेपाल वीरगन्ज महानगर...

लालबाबु बानिया , पोखरिया । जीवनमा कहिल्यै कपी, पेन्सिल र...

जनकपुरधाम । साउदीमा मुत्युदण्डको...

जनकपुरधाम । ‘स्वास्थ्यका लागि खेलकुद,...

जनकपुरधाम । धनुषाको शहिदनगर...

चन्द्रपुर । रौतहट उद्यमशिलता तालिम ...

जनकपुरधाम । मुख्यमन्त्री लालबाबु राउतले ...

लहान । सिरहा जिल्ला प्रशासनकार्यालय अगाडी एक पसलबाटनारायण पेय जलको...

सिरहा । सिरहाको गोलबजार १ बस्ने असेश्वर सिंहसंग एक समूहले...

सिरहा । मित्रराष्ट्र चिनियाँ नागरिक च्याङ् जी झ्याङलाई सिरहाको लहानवाट...

राजविराज : प्रदेश नं १ को सुनसरी र प्रदेश...

काठमाडौँ : कमल थापा नेतृत्वको राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी र...

भक्तपुर : कानून, न्याय तथा संसदीय मामिलामन्त्री शेरबहादुर तामाङले...

काठमाडौँ : नेवार समुदायले प्रत्येक वर्ष ज्येष्ठ शुक्ल षष्ठीका...

बुटवल : प्रदेश नं ५ को स्थगन भएको प्रदेशसभाको...

काठमाडौँ : वरिष्ठ स्नायु रोग विशेषज्ञ डा उपेन्द्र देवकोटाको...

धनगढी : प्रदेश नं ७ मा आन्तरिक पर्यटन प्रवद्र्धनका...

हेटौँडा : नेपाली काँग्रेसका सभापति शेरबहादुर देउवाले दुईतिहाइ बहुमतको दम्भले...

विराटनगर : प्रदेश नं १ को प्रदेशसभा बैठकले रेडियो,...

बेइजिङ : प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली छ दिने औपचारिक...

काठमाडौँ : काठमाडौँ उपत्यकामा सवारी दुर्घटनामा ज्यान गुमाउनेमध्ये १७...

वासिंटन, असार ५ । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले अमेरिकालाई आप्रवासीको...

मस्को, असार ५ । रुसमा जारी विश्वकप फुटबलमा इङ्ल्यान्डले विजयी...

विराटनगर : करेन्ट लागेर आज मोरङमा एक जनाको मृत्यु...

चितवन : नेपाली काँग्रेसका सभापति शेरवहादुर देउवाले पार्टीलाई एक...

काठमाडौँ : मन्त्रिपरिषद्को आजको बैठकले उच्चस्तरीय शिक्षा आयोगलाई पुनःगठन...

काठमाडौं । वरिष्ठ न्यूरो सर्जन डा. उपेन्द्र देवकोटाको ६३...

काठमाडौं । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली चीनको राज्यपरिषदका प्रधानमन्त्री...

सोल । उत्तर र दक्षिण कोरियाले विगत लामो समयदेखि उनीहरुबीच...

बुटवल : प्रदेश नं ५ मा आज प्रतिपक्ष नेपाली काँग्रेसको...

कपिलवस्तु ; भारतीय नम्बर प्लेटको गाडीको ठक्करबाट यशोधरा गाउँपालिकामा...