Wed, 23 Jan 2019
ताजा समाचार
नापी कार्यालय बर्दिवास सञ्चालन नहुँदा सेवाग्राही मर्कामा || बर्दिवासस्थित बाँके जङ्गलमा सडक दुर्घटना हुँदा एकको मृत्यु || ड्रम पड्किएर मजदूरको मृत्यु || नीति निर्माणको संक्रमणमा स्थानीय तह : मेयर साह || गाउँ सभा सम्पन्न || जयनगर–सिरहा मार्ग आज ठप्प गरिने || चिकित्सा विधेयक जबरजस्ती ल्याए अवरोध : कोईराला || कम्युनिष्ट केन्द्र फोरममा समाहित || प्रहरीले बरामद गरेको चार किलो सुन राजस्वमा पुग्दा तामा || नेविसंघको जिल्ला अधिवेशनको विषयलाई लिएर कांग्रेस नेताबीच कुटाकुट || फरार वडाध्यक्षद्वारा आत्मसमर्पण || तान्जिनियाको पानी जहाजमा आगलागी, ११ जनाको मृत्यु, १४ को उद्धार || अस्ट्रेलिया एसियन कप फुटबलको क्वाटरफाइनलमा प्रवेश || वेवारीसे शिशु भेटियो || ‘समुदाय-प्रहरी साझेदारी’ कार्यक्रम अन्तर्गत कपडा वितरण || गोलबजारमा नेपाल रेडक्रस उपशाखा भवन शिलान्यास || उप–महानगरपालिका र खानेपानी ढल व्यवस्थापन विभाग विच वैठक सम्पन्न || डा केसीको माग पूरा || केन्द्रीय कारागारमा १३ कैदीबन्दीको मृत्यु || फ्रान्समा सरकार विरोधी आन्दोलन झन चर्कियो, राष्ट्रपतिको राजीनामा माग || एएफसी यूथ-२३ च्याम्पियनसिपः पहिलो खेलमा नेपालले ओमानसँग खेल्ने || स्वस्थानी व्रत सुरु, शालिनदीमा माधवनारायणको मेला || चितुवाको छालासहित युवक पक्राउ || तीन वर्षदेखि फरार मुर्ति चोर प्रहरीको नियन्त्रणमा || दुर्गम बस्तीको विद्यालय नमूना बन्दै || प्रधानमन्त्री ओली दोहामा || दाइजोकै कारण दुई वर्षिया छोरी र आमाको हत्या , सासु || नेपाल राष्ट्र बैंकद्वारा भारतीय नोटमा प्रतिबन्ध || मधेशी आयोगमा दत्त || लहानमा भव्य साँस्कृति कार्यक्रम हुने || श्रीमतीको हत्या गरी आत्महत्या || १२ दिनदेखि अनशनरत डा. केसीको स्वास्थ्य ‘उच्च जोखिम’मा || आगलगीबाट अठार लाख क्षति || तराईका प्रसिद्ध धनुषाधाम मकर मेला शुरु || सीके राउतका चार कार्यकर्ता पक्राउ || चौतर्फी विरोधका विच वरियारपट्टी गाउँपालिकामा दोस्रो गाउँसभा सम्पन || करेन्ट लाग्दा घटनास्थलमै दुईको मृत्यु || बलिदानी दिवसकै दिन राजपा निकट राष्ट्रिय विद्यार्थी संघ जनकपुरका नगर || सवारी दुर्घटनामा चारको मृत्यु, तीन घाइते || मिथिलामा लाईको प्रयोग ||
देउवाको दायित्व

जेठ २१, २०७४


किशोर नेपाल


नेपालमा एउटा कहावत छ, ‘बाह«बर्ष पछि खोला फर्किन्छ ।’यो कहावतको अर्थ कहिल्यै असामयिक नहुने मानिसको कर्मसंग जोडिएको छ । मानिसको कर्मलाई नियन्त्रणमा राख्ने समय नै हो । समयले के गर्छ, के गर्दैन ? भविष्यवाणी कसैले गर्न सक्दैन ।

यो कहावत अहिले नेपाली कांग्रेसका सभापति शेरबहादुर देउवामा लागु भएकोछ । उनको राजनीतिक जीवनमा बाह«बर्षपछि खोलो फर्केकोछ । उनी चौथो पटक नेपालको प्रधानमन्त्री वन्दैछन । प्रधानमन्त्री पदमा उनको यो पटकको आरोहण यसअघिका आरोहणभन्दा बेग्लै महत्वको छ । 

उनी सामान्य समयको प्रधानमन्त्री होइन, संघीय संरचनामा रुपान्तरित हुन लागेको संघीय गणतन्त्र नेपालको प्रधानमन्त्री बन्दैछन । एउटा सक्रिय राजनीतिज्ञका रुपमा यसले पक्कै पनि उनको आत्मतुष्टि भएकोछ । सम्भवतः संसदमा प्रधानमन्त्री निर्वाचनको प्रक्रिया आज आइतबार टुंगिनेछ ।

सोमवार देउवाले राष्ट्रपति बिद्या भण्डारीबाट प्रधानमन्त्री पदको शपथ लिनेछन ।
समय देउवाका लागि जति असामान्य छ, देशका लागि त्यो भन्दा बढी असामान्य छ । संविधान जारी भएको दुइ वर्ष बितिसक्यो ।

यसवीच, स्वर्गवासी सुशील कोइराला, के.पी. शर्मा ओली र पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले शासन सम्हाली सके । तर, अहिलेसम्म संविधानको व्यवहारिक कार्यान्वयन भएको छैन । संविधानले देशको सीमाभित्र वसेका सवै नेपालीको अधिकार सुरक्षित गरेको छैन ।

यति लामोे राजनीतिक रडाको र विवादपछि बनेको संविधानले हिमाल, पहाड र तराईका सवै नेपालीलाई जोडन सकेको छैन ।

नारामा ‘कोही छैन पराइ’ भनेपनि एक अर्काप्रति अपनत्वको सारै ठूलो कमी छ देशमा । अधिकारका बारेमा समाजवेशी समाजको निर्माण हुन सकेको छैन । जनता सरकार र संवैधानिक संस्थाहरुप्रति आश्वस्त हुन सकेका छैनन ।

त्यसैले पनि, देउवाका लागि प्रधानमन्त्रीको पद चुनौतिले भरिएको छ ।
प्रधानमन्त्रीका रुपमा पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले स्थानीय तहको पहिलो चरणको चुनाव सम्पन्न गराउनु भएको छ । तीन प्रदेशमा भएको चुनाव कचिंगलपूर्ण थियो ।

चुनाव गराउनु आफैमा चुनौतिपूर्ण थियो । मधेशको प्रमुख दलका रुपमा स्वरुप लिन थालेको राष्ट्रिय जनता पार्टी नेपाल र संयुक्त मधेशी मोर्चाका घटकहरुलाई चुनावमा सहभागी नगराएसम्म चुनावको अर्थ लाग्दैनथ्यो । त्यसैले चुनाव दुइ चरणमा गर्ने कसरत गर्नु पर्यो ।

कम्तीमा पनि अहिले मधेशका दलहरु स्थानीय तहको चुनावमा सहभागीवन्ने निश्चित मनस्थितिमा छन । विना संघर्ष अधिकार पाईंदैन भन्ने मान्यता स्थापित भै सकेको छ । यो अवस्थामा चुनाव त्यही संघर्षको निरन्तरताका रुपमा आएको छ ।

अहिलेसम्म राजपा, संघीय समाजवादी फोरम र मधेशका अन्य दलहरुले चुनावका चुनौतिहरुको सामनागर्ने अभिप्राय प्रकट गरेका छन ।

दोस्रो चरणको चुनावमा मधेशको सहभागिताका थुप्रै अर्थहरु रहेका छन । प्रादेशिक सभाको निर्वाचनले प्रदेश सरकारको निर्माण गर्नेछ ।

समावेशी समाज निर्माणको क्रममा यो महत्वपूर्ण कडी हो । प्रदेश सरकारको गठनले मधेशका जनताको अधिकार सुरक्षित हुनेछ । मधेशको नाममा भै रहेको हिंसाको खेतीलाइ पनि यसले नियन्त्रित गर्नेछ । त्यसैले पनि स्थानीय तहको चुनावमा मधेशको सहभागिता देशका लागि अनिवार्य भएको हो ।

देउवा सरकारको पहिलो र सर्वाधिक महत्वपूर्ण एजेण्डा भनेको दोस्रो चरणको स्थानीय तहको निर्वाचन नै हो । प्रमुख प्रतिपक्षी दलको एकोहोरो विरोधका वावजूद एक दुइ अपवादलाई छाडेर देशका तीनवटै प्रदेशमा पहिलो चरणको चुनाव शान्तिपूर्ण भएको छ ।

त्यति हुँदाहुँदै पनि प्रधानमन्त्री देउवाका लागि दोस्रो चरणको चुनाव गराउनु त्यति सजिलो छैन । एकातिर, उनको आफनै पार्टीभित्र उनलाई असफल देखाउन षडयन्त्रका तानावाना वुन्नेहरुको कमी छैन । अर्कोतिर, पार्टीभित्रका स्वार्थहरुसंग जुध्नु त्यति सजिलो छैन ।

मातृकाप्रसाद कोइराला, विश्वेश्वरप्रसाद कोइराला, गिरिजाप्रसाद कोइराला तथा सुशील कोइरालाजस्ता व्यक्तित्वहरुले नेतृत्व गरेको कांग्रेसजस्तो पार्टीको सभापतिमा शेरबहादुर देउवा जस्तो डडेलधुराको सामान्य नेपालीको निर्वाचन मन नपराउनेको कमी छैन कांग्रेसमा ।

सभापति देउवाका विपक्षमा तर्कगर्नेहरुको कुनै कमी छैन । त्यस्ता तत्वहरु कांग्रेस भित्र रवाहिर दुवैतिर छन र अनेक छन । कतिलाई नेपाली कांग्रेसले माओवादी केन्द्रसंग मिलेर सरकार बनाएकोमा आपत्ति छैन । तर, चुनावमा कांग्रेस माओवादीसंगै मिलेर गएको पटक्कै मन परेको छैन ।

कतिलाई देउवाको अनुहार नै मन परेको छैन । कतिले देउवाको चरित्रको अवमूल्यन गरेका छन । देशका विशिष्ट वुध्दिजीवी र सुजनहरु पनि उनीसंग सन्तुष्ट देखिदैनन । कांग्रेसको राजनीतिक समीकरणमाआपूलाई कोइराला क्याम्प नजीक देखाएर आपूmलाई कुलीन सावितगर्न खोज्ने व्यक्तिहरु देउवाको विपक्षमा हुनु ठूलो कुरा होइन ।

तर, देउवाकै वरिपरि वसेर उनका विरुध्द षडयन्त्रगर्ने आत्मघाती जत्थाको पनि कमी छैन । यस्तो अस्तव्यस्तताका बीच कसरी चलाउलान सरकार सभापति देउवाले ? प्रश्न उठनु अस्वाभाविक होइन ।

तर, जसले देउवालाई राम्रोसंग चिनेका र वुझेका छन तिनलाई थाह छ देउवाको गतिशीलताको कारण नै अस्तव्यस्तता हो । परिस्थितिले धकेलेर अप्ठेरो नपारेसम्म उनी कामगर्नै सक्दैनन । कामगर्न थालेपछि उनको आँटको सह«ाहना सवैले गर्दछन ।

उनी आफनो स्वार्थका लागि विवेक गुमाउने व्यक्ति होइनन ।
सर्वोच्च अदालतका प्रधान न्यायाधीश सुशीला कार्की विरुध्दको महाभियोग सभापति देउवाको इशारामा ल्याइएको भन्ने चर्चा जताततै चलेको छ । त्यसैगरी, नेपाल पुलिसको आइजीपी नियुक्तिमा उनले स्पष्ट हस्तक्षेप गरेको समाचार संचार माध्यममा प्रकाशित भएका छन ।

प्रमुख प्रतिपक्षी दल एमालेको प्रचार कारखानाहरुले यी चर्चाहरुलाई आवश्यकता भन्दा धेरै माथि उकासेका छन । यी दुवै चर्चामा सभापति देउवाको हस्तक्षेपको जुन कथा छ त्यो मनगढन्ते पक्कै होइन ।

देउवाले प्रहरी प्रमुखको नियुक्तिमा सर्वोच्च अदालतले सरकारको काममा अनावश्यक हस्तक्षेप गरेकोे विचार वताएकै हुन । प्रहरी प्रमुख नियुक्तिका कारण सरकार र सर्वोच्च अदालतका वीच परेको गाँठो फुकी सकेको अवस्थामा घटनाको सम्झनाको औचित्य छैन ।

सभापति देउवाको सत्तारोहणले प्रमुख प्रतिपक्षी दल एमाले सन्तुष्ट छैन । देउवाको बाटो रोक्न एमालेले प्रधानमन्त्री प्रचण्डलाई निकै उक्साउन खोज्यो । राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीको मुखबाट चुनाव एउटै प्रधानमन्त्रीले गराए राम्रो हुन्छ भन्ने वाक्य पनि निकाल्न लगायो ।

एमालेका नेताहरुलाई सभापति देउवाको क्षमताको ज्ञान छ । पहिलो चरणको चुनावमा एमालेले जसरी हल्ला गरेकै आधारमा भोट जम्मा गर्यो, दोस्रो चरणको चुनावमा त्यो सम्भव छैन ।

दुइ नम्वर प्रदेश र तराइ मधेशको समानान्तर भूभाग नेपाली कांग्रेसको प्रभावमा रहेको छ । राजपा र मधेशका अन्य दलहरुले चुनावमा भागलिने वित्तिकै भोटमा निकै ठूलो अन्तर पर्नेछ । एमालेले आफनो कव्जामा राखेका गाछीबाट ठूलो तादादमा ‘आँप’ झरी सकेकोछ ।

प्रधानमन्त्रीका रुपमा सभापति देउवा निश्चय पनि चुनौतिको पहाडमा छन । कांग्रेस सभापतिका हैसियतले उनका लागि यी चुनौतिहरुको पहिचानगर्नु गाह्रो छैन ।

सुदूर र मध्य पश्चिमान्चलकास्थानीय तहका विविध समस्याहरु उनले पक्कै वुझेका छन । त्यसैगरी नेपालका भूमिपुत्र थारुहरुको पहिचान र पीडाको कथा पनि उनले वुझेका छन ।

मधेशको समस्या समाधान नभएसम्म राष्ट्रिय एकता वलियो नहुने कुरामा उनी सहमत छन । मधेश समस्याको समाधान मधेशको राजनीतिक स्वार्थ मात्र नभएर कांग्रेस राजनीतिको स्वार्थ पनि हो । यसलाई सभापति देउवाले जतिसक्दो छिटो सम्वोधन गर्नै पर्दछ ।

बाह«बर्षअघि दोस्रोपटक निर्वाचित प्रधानमन्त्री भएका वेला तत्कालीन तानाशाह राजा ज्ञानेन्द्रले देउवालाई ‘चुनाव गराउन अक्षम’ भएको आरोप लगाएर पदबाट बर्खास्त गरेका थिए ।

तर, नेपाली जनताले देउवा सक्षम राजनीतिज्ञ हुन भनेर नै उनलाई संविधान सभाको चुनावमा दुवैपटक निर्वाचित गरे । त्यतिमात्र नभएर, नेपाली कांग्रेसका कार्यकर्ताहरुले ठूलो विश्वास र स्नेहका साथ उनलाई पार्टीको सभापतिमा निर्वाचित गरे ।

देउवाले जनताको यो विश्वास र आपूmप्रतिको भरोसाको सम्मान गर्नुपर्दछ ।बाँकी रहेको स्थानीय तह, प्रादेशिक र संघको चुनाव सम्पन्न गराउने काम उनकै जिम्मामा परेको छ । यो चुनाव सम्पन्न भएपछि राज्य रुपान्तरणको एउटा चक्र पूरा हुनेछ ।

बर्दिवास : महोत्तरीस्थित उत्तरी क्षेत्रका बासिन्दा सरकारी कार्यालयबाट...

गौशाला : पूर्वपश्चिम राजमार्गअन्तर्गत महोत्तरीको बर्दिवासस्थित बाँके जङ्गलमा रुई...

उर्लाबारी : मोरङ बेलबारी नगरपालिका– ११ मा आज बिहान ग्यास...

जनकपुरधाम । जनकपुरधाम उप–महानगरपालिका र खानेपानी ढल व्यवस्थापन विभाग विच...

लालबाबु बानिया ,पोखरिया । कालिका माई गाउँपालिकाका चौथो गाउँसभा सोमवार...

जयनगर, (मधुवनी) । भारत नेपालको अन्तराष्ट्रिय सीमामा मधुवनी जिल्लाका उखु...

जनकपुरधाम । चिकित्सा विधेयक सदनमा जबरजस्ती ल्याए त्यसको अवरोध गर्ने...

काठमाण्डु । महाधिवेशनको संघारमा रहेको सङ्घीय समाजवादी फोरम नेपालले सोमवार...

काठमडौं । १९ पुसमा प्रहरीले धादिङको गजुरीबाट चार किलो...

ओखलढुंगा । नेविसंघको जिल्ला अधिवेशनको विषयलाई लिएर कांग्रेसका नेताबीच कुटाकुट...

दमौली । जबर्जस्ती करणी मुद्दामा फरार रहेका तनहुँको शुक्लागन्डकी...

काठमाडौं । तान्जिनियाको झन्डा रहेका दुई वटा मालवाहक पानी जहाजमा...

काठमाडौं । साविक विजेता अस्ट्रेलियासँगै जापान र आयोजक युएई एसियन...

सिरहाको गोलबजारमा सोमबार विहान एक नवजात शिशु फेला परेको...

जनकपुरधाम : ‘समुदाय-प्रहरी साझेदारी’ कार्यक्रम अन्तर्गत जिल्ला प्रहरी कार्यालय...

सिरहा : नेपाल रेडक्रस उपशाखा गोलबजारको विधिवत रुपमा भवन शिलान्यास...

जनकपुरधाम । जनकपुरधाम उप–महानगरपालिका र खानेपानी ढल व्यवस्थापन विभाग...

काठमाडौँ : स्वास्थ्य राज्यमन्त्री सुरेन्द्र यादवले अनशनरत प्राध्यापक डा...

काठमाडौँ : नेपालकै सबैभन्दा ठूलो कारागारका रुपमा रहेको केन्द्रीय कारागारमा...

फ्रान्समा सरकार विरोधी आन्दोलन झन् चर्कंदै गएको छ ।...

काठमाडौं । एएफसी यूथ–२३ च्याम्पियनसिप फुटबलका लागि छनोट चरणको खेल...

पौष शुक्ल पूर्णिमादेखि माघ शुक्ल पूर्णिमासम्म गरिने स्वस्थानी व्रत आजदेखि...

सुर्खेत : कर्णाली प्रदेशको राजधानी वीरेन्द्रनगर सुर्खेतमा आइतबार ध्वाँसे चितुवाको...

डोल्पा : डोल्पामा एक थान बुद्धमूर्ति चोरी गरी फरार रहेका...

डडेल्धुरा : डडेल्धुराका दुर्गम बस्तीका सामुदायिक विद्यालय नमूना बन्दै...

भ्रमण टोली आजै स्वीट्जरल्याण्डको जुरिचतर्फ प्रस्थान गर्ने कार्यक्रम रहेको छ...

जनकपुर उपमहानगरपालिका ४ की दुई वर्षिया गौरी शर्मा र...

अब नेपाल राष्ट्र बैंकले सर्वसधारणलाई १ सय दरको भन्दा माथिको...

जनकपुरधाम । मधेशी आयोगको अध्यक्षमा धनुषाका डा विजय दत्तको...

सिरहाको लहानमा आउदो माघ २६ गते भव्य साँस्कृति...

कैलाली । कैलालीको जानकी गाउँपालिका–७ गोलौरीमा प्रेमलाल चौधरीले श्रीमतीको हत्या...

काठमाडौं । चिकित्सा शिक्षा सुधारको माग राखेर १२ दिनदेखि आमरण...

सर्लाही : घरमा बालेको घुरबाट आगलगी हुँदा बलरा नगरपालिका–८...

धनुषाधाम : जिल्लाको पूर्वी उत्तरी क्षेत्रस्थित धनुषाधाममा माघ...

राजविराज । सप्तरीबाट सीके राउत समर्थक चार जना कार्यकर्ता पक्राउ...

लहान । सिरहा जिल्लाको वरियारपट्टी गाउँपालिकाले दोस्रो ऐतिहासिक गाउँसभा...

जनकपुरधाम : जनकपुरधाममा करेन्ट लागेर घटनास्थलमै दुई जनाको...

जनकपुरधाम : राजपा निकट राष्ट्रिय विद्यार्थी संघ जनकपुरका नगर उप-सभापति...

सर्लाही : सर्लाही जिल्लामा आज बिहान भएको छुट्टछुट्टै सवारी...

गोपाल बराल ,बर्दिवास : ‘खाजा खाउँ...लाई, सनेस (कोसेली)...