Wed, 12 Dec 2018
ताजा समाचार
स्वास्थ्य चौकी कर्मचारीको मनोमानीले सर्व साधारणलाई सास्ती || सुखिपुरमा अगजनि वाट १० लाखको छति || बसले मोटरसाइकलमा ठक्कर दिदा महिलाको मृत्यु || आज मटकोर सम्पन || अस्पताल निर्माण नहुदा भतकियो पर्खाल || महन्त वैकुण्ठमाथि दुई मुद्दा || ससुरालीमा भगवान राम उपेक्षित || लोकतान्त्रिक समुहको प्रचार तिव्र || प्रदेशमा मुख्यमन्त्री र काठमाण्डुमा संघिय मन्त्री ठूलो || तिलकोत्सव सम्पन || झूटो अपवाह फैलाउने एक युवक पक्राउ || योगी लखनउबाट सोझै आउने, मधेश भवनमा दिवा भोज || सप्ताहव्यापी विवाहञ्चमी महोत्सवको तेश्रो दिन धनुष यज्ञ सम्पन, || गोलबजार उद्योग व्यापार संद्यमा महासचिव बाहेक अग्रवालको प्यानल नै विजयी || सिरहामा बम विस्फोट || योगीको स्वागतमा जुटे निधि || यसरी भेटेका थिए रामले सिता || महायज्ञ सुरु || सिरहामा सहकारिको ढुकुटि सन्चालक समितिको सुबिधामै स्वाहा || घाईते विद्यार्थीहरुको निःशुल्क उपचार हुनुपर्ने लगायतका मागहरु || एम्बुलेन्स नभएको गाउँपालिकामा ६० लाखको गाडी || गोलबजार व्यापार संघमा अग्रवालको २ सय ८७ मतले अग्रता || हेल्प मधेसी कत्तार च्याप्टर द्वारा पिडित परिवारलाई राहत || राइस मिलको पछाडि जमेको पानीबाट बच्चाको शव बरामद || शिक्षक , अभिभावक , विद्यार्थी जिम्मेवार नभए सम्म शिक्षाको सुधार || सरसफाई तथा छलफल कार्यक्रम सम्पन्न || ईशनाथ १५ औ खुल्ला दिसा मुक्त नगरपालिका घोषणा || लैङिगक हिँसा बिरुद्धको एक दिन कार्यक्रम जीतपुरमा || नयाँ शक्ति प्रदेश २ को सचिवालय इन्चार्जमा यादब || संचार क्षेत्रको विकासको लागि प्रदेश सरकार तत्पर : मुख्यमन्त्री राउत || 'नगर दर्शन’सँगै विवाह महोत्सव शुरु || सिरहाको लहान बाट हतियार सहित २ पक्राउ || निजि ५ विघा जग्गा नेपाली सेनाले गरे कब्जा || सी. के. राउत जेल चलान || मोटरसाइकलबाट लडेर वृद्धाको मृत्यु || बिष्णुपुर गाउँपालिका भिसन डकैती || जनकपुरधाम विशाल रथयात्रा || स्वास्थ्य स्वयंसेविका दिवस मनाइयो || शैक्षिक स्तर सुधार्नमा जोड || स्वास्थ्य स्वयम्सेविका दिवस मनाइयो ||
राम–जानकी मार्ग र जनकपुरको भविष्य

जेठ २४, २०७४

 



 संस्कृतिको साथै जनकपुर मिथिला कलाको पनि केन्द्र हो तर आजभोलि बाहिर जति चर्चा छ, जनकपुरमा कलाको क्षेत्र धुमिल बनेको जस्तो देखिन्छ । 

वास्तवमा राम–जानकी राजमार्गको निर्माण सम्पन्न भएपछि भारतीय पर्यटकहरुको आगमन नयाँ रुपमा जब हुन थाल्छ, त्यसवेला जनकपुरको परिचय परम्परागत किसिमको होओस् नै तर धेरै नयाँपनहरुको साथमा यदि जनकपुरले अयोध्यालाई चिनाउन सक्छ भने केही वर्षमै नेपालको सबैभन्दा कम श्रमिक विश्व बजारमा पठाउने जिल्लाको रुपमा धनुषा नहोला भन्न सकिन्न । 
—    सञ्जय मित्र


नेपालमा राम–जानकी मार्गको उति धेरै चर्चा सुनिँदैन । तर राम–जानकी पथ वा मार्ग वा राजमार्गको चर्चा भारतमे भने धेरै छ । 

उत्तर प्रदेशका मुख्यमन्त्री आदित्यनाथ योगीले मुख्यमन्त्रीको हैसियतमा गरेको पहिलो अयोध्या यात्राको क्रममा भारत सरकारको लगानीमा राम जन्मभूमि र जानकी जन्मभूमिलाई जोड्न चार लेनको राजमार्गको निर्माणको प्रसंग उठाएका छन् ।

 अयोध्या र जनकपुरलाई जोड्न भारत सरकारको लगानीमा चार लेनको एउटा विशाल राजमार्गको निर्माण भइरहेको प्रसंगले नेपालीहरुमा पनि खुसी थपेको छ । यस राजमार्गको निर्माण सम्पन्न भएपछि दुई देशका हिन्दु समुदायबीच सम्बन्धको एउटा साँच्चै नयाँ मार्ग खुल्ने छ ।

यसले जनकपुर र अयोध्याको सांस्कृतिक सम्बन्धलाई अझ प्रगाढ बनाउनेमात्र होइन, दुई देशबीच जनस्तरमा यसको महत्वलाई थप बलियो बनाउने कुरामा अलिकति पनि शंका छैन ।
नेपाल र भारतबीच सांस्कृतिक सम्बन्ध  धरतीको इतिहासजतिकै पुरानो छ । 

सम्भवतः धरतीको जन्म भएदेखि नै वा संस्कृतिको कुरा आएदेखि नै दुवै देशबीच सम्बन्ध स्थापित भएको हो ।
 दुवै देशबीच सम्बन्धको अर्थ नबुझीकनै स्थापित भएको सम्बन्धले राजनैतिक सीमा नाघेकै छ । 
दुई देशबीचको राजनैतिक सम्बन्ध जस्तोसुकै भए पनि सांस्कृतिक सम्बन्ध भने इतिहासले जन्म लिनुअघिदेखि नै एकैनाशको रहिआएको छ ।

दुवै देशका जनतामा सांस्कृतिक दृष्टिकोणले कुनै भिन्नता छैन, कुनै फरक रहेको देखिँदैन । यी दुई सार्वभौम सत्तासम्पन्न अलग अलग देश हुन् तर दुई देशको सांस्कृतिक एकता अद्वितीय रहेको छ । 

आज पनि बेटीरोटीको सम्बन्ध रहेको यी दुई देशमा राम र सीताको वैवाहिक सम्बन्धलाई लिएर दुवैतिर गर्व गर्ने प्रवृत्ति छ ।
सीता नेपालकी चेली हुन् । जनकपुरकी छोरी हुन् । तत्कालीन राजा जनककी पुत्री हुन् । यसै गरी अयोध्याका तत्कालीन राजा दशरथका छोरा राम हुन् । 

हिन्दुहरुले मर्यादा पुरुषोत्तम मानी पूजा गर्ने राम र आदर्श नारी भनेर पूजा गर्ने सीताबीच तत्कालीन चलनअनुसार विवाह सम्पन्न भएको थियो । 

दुवैको विवाह सम्पन्न भएको दिन अहिले पनि जनकपुरले उत्सव मनाउँछ । रामको जन्म भएको दिन पनि जनकपुरले उत्सव मनाउँछ भने सीता जयन्ती पनि भव्यतापूर्वक मनाउँछ । 

अयोध्यामा पनि राम जन्म दिवस र सीता जयन्ती भव्यतापूर्व मनाइन्छन् । तर एउटा साह्रै सुन्दर सांस्कृतिक सम्बन्ध दुवैको विवाह भएको दिनको हो । 

आजसम्म यस दिन अयोध्याबाट जन्ती जनकपुर आउँछ । यसले राम जानकी विवाहको पौराणिकतलाई सम्झना गराउँछ । दुवैतिरका साधुहरुबीच जुन किसिमको सम्बन्ध छ, कुनै यान्त्रिक शब्दले वर्णनको सामथ्र्य राख्न सक्दैन ।

यथार्थमा राजनीतिक सीमाबाहेक दुई देशबीच कुनै सांस्कृतिक भिन्नता नरहेको वर्तमानमा अयोध्या र जनकपुरको तीर्थाटन अर्थात धार्मिक पर्यटनका लागि एउटा नयाँ आकाशको खोजी भएको छ । 

यस राम–जानकी मार्गले दुवै सहरमा पर्यटनको एउटा नयाँ रुटको व्यवस्थापन गर्ने कुरामा दुई मत छैन । यसको सम्बन्ध धार्मिक पर्यटनसित मात्रै होइन, सांस्कृतिक सम्बन्धमा थप नयाँपन आउने निश्चित छ । 
राम–जानकी राजमार्गको निर्माणले जनकपुरको भाग्य र भविष्य नयाँ किसिमले परिवर्तन हुने सम्भावना छ ।
 अहिले जुनरुपमा र जसरी जनकपुरको समृद्धि र सम्बन्ध नेपाल तथा भारतका विभिन्न सहरसित रहेको छ, राम–जानकी राजमार्गले पूर्णता प्राप्त गरेपछि बदलिने छ । 

यता नेपालमा काठमाडौँलाई तराईसित जोड्ने एक घन्टाको द्रुतमार्गले जनकपुरको यात्रालाई छोटो बनाउने छ भने अर्कोतिर भारतका विभिन्न सहरसित जनकपुरलाई जोड्ने छ । 

विश्वका हिन्दुहरुको मानसिकताको एकाकार मात्र जनकपुरसित जोडिने होइन कि जनकपुर चाहिँ सडकमार्गले धेरै मानिसको नजिक हुने छ । 

अहिले हजारौँको संख्यामा जनकपुर पुग्ने पर्यटकहरु राम–जानकी मार्ग र द्रुतमार्गको निर्माणपछि लाखौँको संख्यामा पुग्न थाल्ने छन् । यो कुनै निराधार कल्पना होइन, सार्थक हुने किसिमको सपना रहेको छ ।
विशाल भारतसित सडकमार्गको सिधा सम्बन्ध र सञ्जालमा जनकपुर गाँसिएपछि जनकपुरको मात्र नभएर सिँगो धनुषा जिल्लाको भाग्यमा परिवर्तन ल्याउने छ । 

यो यसकारण पनि महत्वपूर्ण छ कि नेपालको तथ्यांक हेर्दा सबैभन्दा बढी धनुषा जिल्लाबाटै बाहिरिने छन् । देशको पचहत्तर जिल्लामध्ये कामदारको रुपमा विदेशमा रोजगारीमा जाने सबैभन्दा बढी धनुषाको रहेको छ । 
राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोगको क्षेत्रीय कार्यालय जनकपुरका अधिकृत इन्द्रजीत सहनीले उपलब्ध गराएको तथ्यांक अनुसार देशबाट सबैभन्दा बढी नेपाली नागरिक विदेसिएको वर्ष २०७०।७१ हो । यस वर्ष पाँच लाख सत्ताइस हजार आठ सय चौधजना नेपाली विदेसिएका छन् । 

धनुषा जिल्लाको तथ्यांक हेर्दा २०७१।७२ सम्म एक लाख आठ हजार नौ सय अडसठी जना विदेशमा कामको खोजीमा गएका छन् ।

कुनै एक जिल्लाबाट विदेशमा कामको खोजीमा गएको सबैभन्दा धेरै यही अर्थात धनुषाकै भएको तथ्यांकमा देखिएको मानव अधिकार आयोग जनकपुरका अधिकृत सहनीको भनाइ छ । 
यहाँ यो प्रसंग किन कोट्याउन खोजिएको हो भने मधेसको जिल्ला भएर पनि धनुषा सबैभन्दा बढी वैदेशिक रोजगारमा जानुको पछाडिको मुख्य कारण यहाँको बेरोजगारी नै हुनुपर्छ ।

 वैदेशिक रोजगारीमा सबैभन्दा बढी पठाइरहेको धनुषा जिल्लाको नामकरण जुन ठाउँको आधारमा भएको मानिन्छ, त्यो पनि विशाल सम्भावना भएको पर्यटकीय ठाउँ हो । 

जिल्लामा धनुषा किन भयो भनेर जनकपुर आउने जो कोहीले पनि धनुषाको भ्रमण नगरी छोड्दैन । यसले पर्यटकको कम्तीमा एक दिनको बसाइँ अवधिलाई लम्ब्याउँछ ।

वैदेशिक रोजगारीमा नेपालको सबैभन्दा बढी श्रमिक निर्यात गर्ने धनुषा जिल्लालाई एकसाथ तीनवटा सम्भावना प्राप्त भइरहेको छ । 

प्रदेश नम्बर दुईको राजधानी पनि जनकपुरको सपना हो । अहिलेसम्मको अवस्थालाई हेर्दा करिब निश्चितजस्तै छ ।

जनकपुरलाई राजधानी बनाइनु, राम–जानकी राजमार्गले जनकपुरलाई अयोध्यासित जोड्नु र द्रुतमार्गको निर्माणले प्रदेश नम्बर दुईको सबैभन्दा ठूलो धार्मिक तथा पर्यटकीय केन्द्र जनकपुर नजिकिनुले जनकपुरको भविष्यलाई नयाँ रेखाले कोर्ने सम्भावनालाई बढाएको छ । 

अबको एक दशकमा जनकपुर अहिलेकोजस्तो नरहने निश्चित नै छ । यस सम्भावनाको अनुकूल जनकपुरले आफूलाई बनाउँदै वर्तमान कल्पनाभन्दा अझ एक कदम अगाडि बढ्नु आवश्यक छ किनभने जनकपुरको मुख्य समस्या भनेको फोहोर र लामखुटे हो ।

 मधेस आन्दोलनपछि जनकपुरमा फोहोर बढेको मानिँदैछ । दुनियाँ विकासतिर लम्किँदै गर्दा जनकपुरमा भने मधेस आन्दोलनपछि खासै आकर्षण थपिएको छैन ।

अहिले आएर भारतसितको सडक छ लेनले जोडिँदैछ । जनकपुरको सफाइ तथा लामखुटे नियन्त्रणमा तत्काल ध्यान पुग्नु जरुरी छ । 
जनकपुर धार्मिक केन्द्रमात्र नभएर सांस्कृतिक वर्तमान पनि हो । भारतमा अहिले स्वच्छ भारत अभियान चलिरहेको छ । जनकपुरमा स्वच्छता आवश्यक छ ।

 धार्मिक दृष्टिले यहाँका पोखरीहरु निकै महत्वपूर्ण छन्, पोखरीहरु स्नान गर्न सक्ने बन्न सकून् स्वच्छ भएर । यहाँका बाटा र नालाहरु सफा बनून् ।

 सडक किनार भएर हिँड्ने बटुवालाई नाला नगन्हाओस् । सडक किनारमा हरिया रुखहरु रोपियून् जसले सुन्दरता दिनुका साथै यहाँको वातावरणलाई राम्रो बनाओस् ।

यसले पर्यटनलाई सहयोग पुग्छ । पर्यटनलाई सहयोग पुग्नुको अर्थ हो जनकपुरको समृद्धि हुनु ।
 जनकपुरको समृद्धि नचाहने कोही हुन सक्दैन । मिथिला कलाले विश्वको ध्यानाकृष्ट गरेको छ तर कला संग्रहालय बन्न सकेको छैन ।

 संस्कृतिको साथै जनकपुर मिथिला कलाको पनि केन्द्र हो तर आजभोलि बाहिर जति चर्चा छ, जनकपुरमा कलाको क्षेत्र धुमिल बनेको जस्तो देखिन्छ । 

वास्तवमा राम–जानकी राजमार्गको निर्माण सम्पन्न भएपछि भारतीय पर्यटकहरुको आगमन नयाँ रुपमा जब हुन थाल्छ, त्यसवेला जनकपुरको परिचय परम्परागत किसिमको होओस् नै तर धेरै नयाँपनहरुको साथमा यदि जनकपुरले अयोध्यालाई चिनाउन सक्छ भने केही वर्षमै नेपालको सबैभन्दा कम श्रमिक विश्व बजारमा पठाउने जिल्लाको रुपमा धनुषा नहोला भन्न सकिन्न । 

सिरहा । कर्जन्हा नगरपालिका वडा नम्बर ११ मा रहेको...

सिरहा । सिरहाको सुखिपुर नगरपालिका वाडा नम्बर ४ काविलासिमा सोमबार...

सिरहा । सिरहाको लहान ठाडी सडकखण्डअन्तर्गत सखुवानन्कारकट्टी गाउँपालिका वाडा नम्बर...

जनकपुरधाम : भगवान् सीताराम विवाह महोत्सवअन्तर्गत आज मटकोर विधि सम्पन्न...

सिरहा । सिरहाको बिष्णुपुर गाउँपालिका वाडा नम्बर २...

जनकपुरधाम । साधुसन्तहरु रामजानकी विवाहमहोत्सवको तयारीमा जुटेको बेला रामजानकी मन्दिर...

जनकपुरधाम । त्रेता युगकालिन भगवान राम र जानकीको विवाहमहोत्सव धुमधाम...

वीरगञ्ज । नेपाल ईञ्जिनियर्स एशोसिएशनको ३२ औं महाधिवेशनको क्रममा लोकतान्त्रिक...

काठमाण्डु । नेपाल सरकारले निर्धारण गरेको मर्यादाक्रममा व्यापक फेरबदल हुने...

जनकपुरधाम : रामजानकी विवाह पंचमीको चौथो दिन आज तिलकोत्सव ...

सिरहा । सिरहाको गोलबजार नगरपालिका स्थित ज्योति विकास बैंकबाट...

जनकपुरधाम । रामजानकी बिबाहमहोत्सवमा सहभागी हुन आउन लागेका भारत उत्तर...

जनकपुरधाम : सप्ताहव्यापी विवाहञ्चमी महोत्सवको तेश्रो दिन...

सिरहा । सिरहाको गोलबजार उद्योग व्यापार संद्यमा महासचिव बाहेक भरत...

सिरहा । सिरहाको भगवानपुर गाउँपालिका–४ ठाडीमा बम विस्फोट भएको...

जनकपुरधाम । भारत उत्तर प्रदेशका मुख्यमन्त्री योगी आदित्यनाथको जनकपुरधाम भ्रमणको...

जनकपुरधाम : राम–जानकी महोत्सवको दोस्रो दिन शनिवार जनकपुरस्थित विवाह...

जनकपुरधाम: महायज्ञ सुरु हुनेक्रममा जानकी मन्दिरबाट निकालिएको घोडा रथसहितको र्याली...

सिरहा। साना किसान कृषि सहकारि सन्स्था लिमिटेड बिष्णुपुर,सिराहाका सन्चालक समितिले...

सिरहा : लहानमा मधेशी समुदाय र सँस्कृति उपर अपशब्द...

सिरहा । सिरहाका ९ वटा गाँउपालिकामध्ये लक्ष्मीपुर पतारी गाँउपालिका अहिलेसम्म...

सिरहा । सिरहाको गोलबजार व्यापार संघको जारी मतगणनामा भरत अग्रवाल...

जनकपुरधाम : महोत्तरीको मनरा सिस्वा नगरपालिका वडा नं...

रौतहट: रौतहट जिल्लाको गौर नगरपालिका वड़ा नम्बर ३ मा रहेको...

गौर : गौर नगरपालिकाले शिक्षा क्षेत्रको सुधारको लागि शुरू गरेको...

रौतहट: रौतहट जिल्लाको राजदेवी नगरपालिका वड़ा नम्बर ८ मा रहेका...

रौतहट ; रौतहट जिल्लाको ईशनाथ नगरपालिका १५ औ खुल्ला दिसा...

जीतपुर : जीतपुरसिमरा उपमहानगरपालिकाले लैङिगक हिँसा बिरुद्धको १६ दिने...

जनकपुरधाम : नयाँ शक्ति पार्टी, नेपाल प्रदेश नम्बर २ का...

जनकपुरधाम । मुख्यमन्त्री लालबाबु राउतले संचारक्षेत्रको वृति विकासको लागि प्रदेश...

जनकपुरधाम । रामजानकी विवाह पञ्चमी महोत्सव जनकपुरधाममा शुक्रवारबाट विधिवत रुपमा...

सिरहा : सिरहा २२ मङ्सिर ।सिरहाको लहान नगरपालिका बाट हतियार...

जनकपुरधाम : लालपूर्जा भएको ५ विघा निजी जग्गामा नेपाली सेनाका...

जनकपुरधाम । स्वतन्त्र मधेश गठवन्धनका संयोजक सी के राउत...

लहान : सिराहा अर्नमा गाउँपालिका– ३ हर्कट्टामा मोटरसाइकलबाट लडेर...

सिरहा । बिष्णुपुर गाउँपालिका वडा नम्बर १ मा फिल्मी...

जनकपुरधाम । नेपाल अन्तराष्ट्रिय कृष्ण भावनामृत संघको ...

बर्दिबास । १५औं अन्तराष्ट्रिय महिला ...

जनकपुरधाम । धनुषाधाम नगरपालिका–९...

पोखरिया । पर्साको छिपहरमाई गाउँपालिकाको भिस्वा ...