Wed, 08 Aug 2018
ताजा समाचार
अफगानिस्तानमा आत्मघाती दुई हमला, ३५ को मृत्यु ७० घाइते || इन्डोनेसिया र चीनमा भूकम्प || एप्पलको बजार मूल्य १० खर्ब डलर पुग्यो || जिम्बाबेमा विपक्षीद्वारा मतपरिणाम बहिस्कार || दुई मन्त्रीलाई शपथः चार महिला || रु २१ अर्ब ८० करोड राजश्व संकलन || पहिलो पटक प्रस्तावित प्रधानन्यायाधीशको नाम अस्वीकृत || भौतिक पूर्वाधार तथा विकास मन्त्रालयमा नयाँ संरचना बन्दै || मन्त्री विश्वकर्माद्वारा निरीक्षण || आयुर्वेद, प्राकृतिक चिकित्सा पाठ्यक्रममा समावेश हुने || ट्रम्पको भारत भ्रमण निश्चित भइनसकेको अमेरिकी भनाइ || पिएमएल–एन नेताद्वारा पूर्व प्रधानमन्त्री शरीफसँग भेट || क्यालिफोर्निया डढेलोबाट एक हजार घर नष्ट || म्यानमारमा बाढीका कारण डेढलाख मानिस विस्थापित || सेन्ट्रल अफ्रिकन रिपब्लिकमा मारिएका रुसी पत्रकारलाई यातना नदिइएको पुष्टि || गुगलले चीनका लागि सेन्सर–मैत्री सर्च इन्जिन विकास गर्दैछः स्रोत || मुलुकलाई काठमा आत्मनिर्भर बनाउँछौँ : वनमन्त्री बस्नेत || दोलखामा ४.२ रिक्टरको परकम्प || घरजग्गा कारोवारबाट रु दुई करोड २८ लाख राजश्व || राष्ट्रियसभाका समितिमा रहने सदस्यको नाम अनुमोदित || आँखा पाक्ने रोगका बिरामी बढे || सरकारलाई आर्थिक र राजनीतिक रुपान्तरण गर्न समय दिनुपर्ने : अध्यक्ष || ट्याक्टर दुर्घटनामा दुईको मृत्यु || विकास र समृद्धिको नारा पूरा गर्न सक्दैनः नयाँ शक्ति || स्वास्थ्य सेवा केन्द्रमा सिलबन्दी || दश महिनाभित्र भैरहवाबाट अन्तर्राष्ट्रिय उडान शुरु हुन्छ : मन्त्री अधिकारी || प्रदेश नं १ : दुई विधेयक पारित || पैसा र पहुँच नहुनेले सेयरमा हेरेरै बस्ने प्रवृत्तिको अन्त्यः मन्त्री || डुबेर बालिकाको मृत्यु || क्रिकेटः श्रीलंकाले पहिलो ब्याटिङ रोज्यो || राष्ट्रसंघीय महासचिव जापान जाने || प्रदेश नं. ७ प्रदेशसभा सदस्यद्वारा समसामयिक विषयमा ध्यानाकर्षण || महिला शिक्षित नभएसम्म सामाजिक विकृति अन्त हुन्न : मुख्यमन्त्री राउत || काँग्रेसले तीन दिन आधा झण्डा झुकाउने || बडाहाकिमका छोरा बने देशकै सर्वोकृष्ट किसान || पर्सागढीमा ‘विपन्नको आँगनमा मेयर’ कार्यक्रम || शोक प्रस्ताव पारित || कुरा गरिरहेकै समयमा मोबाइल फोन विस्फोट हुँदा युवकको मृत्यु || नेपाली क्रिकेटको तीन दशकः एक दिवसीय खेल्दासमेत पूर्वाधार निर्माणमा ढिलाइ || नयाँ दिल्लीमा दलालको फन्दाबाट ३९ नेपाली महिलाको उद्धार ||
चुनावको बाटो

जेठ २८, २०७४

 


किशोर नेपाल


प्रधानमन्त्री देउवाले संसदलाई संवोधनगर्दै पहिले दोश्रो चरणको स्थानीय चुनाव गराउने र त्यसपछि संविधान संशोधनमा प्रवेशगर्ने वताएका छन । व्यवहारिक हिसावले प्रधानमन्त्री देउवाको भनाइ जायज छ । किनभने, सरकार पूर्ण वहुमतका साथ निर्वाचित भएपनि संविधान संशोधन गराउने मत संख्या उ संग छैन । प्रमुख प्रतिपक्षी दल एमाले संविधान संशोधनको विपक्षमा रहेको जानकारी सवैलाई छ । अहिलेका लागि मधेशलाई चुनावमा सरीक गराउन निर्वाचन सम्वन्धी नियमावलीमा संशोधन गरिएको छ ।


नेपाली कांग्रेसका सभापति शेरवहादुर देउवा,निर्धारित समयभन्दा दुइ दिनपछि, प्रधानमन्त्री पदमा निर्वाचित भएका छन । नौ नौ महिनाको आलोपालोमा नेपाली कांग्रेस र माओवादी केन्द्रले सरकारको नेतृत्वगर्ने सहमतिका साथ वनेको गठवन्धन सरकारको दोस्रो चरणको नेतृत्व देउवाले लिएका हुन । 

प्रधानमन्त्री पदमा देउवाको निर्वाचनले वृहत्तर नेपाली समाजमा सन्तुष्टि र असन्तुष्टिका मिश्रित प्रतिक्रिया उत्पन्न गरेको छ । एकथरिले प्रजातन्त्र र लोकतन्त्रका आन्दोलनहरुमा उनको निरन्तरता, निर्णय क्षमता र लोकप्रियताको प्रशंसा गरेका छन । 

अर्काथरीले उनलाई निरंकुश राजाले दुइ पटक असक्षम ठहर्याएका व्यक्ति भनेर आलोचना गरेका छन । निरंकुश राजाले प्रजातान्त्रिक प्रधानमन्त्रीलाई असक्षम भनेकाले उनी ‘असक्षम’ नै हुन भन्ने मानसिकता बोकेका व्यक्तिहरुलाई जवाफ दिइ रहनु आवश्यक छैन । 
विरोधी पक्षले देउवाप्रति लक्षितगर्दै मिडियामा विरोधको अभियान चलाएको छ । पार्टीभित्र रामचन्द्र पौडेलको समूह पनि देउवाकै विरोधमा केन्द्रित छ । देशका स्वनामधन्य र गण्यमाण्य व्यक्तित्वहरुको समूह पनि देउवाबाट सन्तुष्ट देखिएका छैनन । 

निश्चयपनि, देउवाका लागि चौथो पटकको प्रधानमन्त्री पद त्यति सुविधाजनक छैन । शासकीय कौशलका हिसावले प्रजातन्त्र पुनस्र्थापना यताका समयमा देउवा सहितका कुनैपनि प्रधानमन्त्री सफल भएका छैनन ।

उनीहरु एउटा न एउटा वितण्डामा फँसेकै छन । शासकीय नेतृत्व कुशल भएको भए अहिले समाजका हरेक समूहमा सरकारका प्रति यति धेरै वितृष्णा फैलिने थिएन । 

यो वितृष्णाको कारण देउवामात्र नभएर पूरै राजनीतिक समुदाय हो । प्रजातन्त्रको पुनस्र्थापनादेखि संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रको एकदशकसम्म जनताले परिवर्तनको थोरैपनि प्रतिफल पाएका छैनन ।

वितृष्णाको विकल्पमा जनताले अलिकति खुशी पाएका भए अहिलेको स्थिति अर्कै हुनेथियो ।
कांग्रेस सभापति देउवाले दोस्रो चरणको स्थानीय तहको निर्वाचन प्रचण्ड नेतृत्वको सरकारको उत्तराधिकारमा पाएका छन ।

कांग्रेस–माओवादी सत्ता वाँडफाँड सम्झौतामा माओवादी नेतृत्वको सरकारले स्थानीय तहको चुनाव गराउने र कांग्रेस नेतृत्वको सरकारले प्रादेशिक र संघीय चुनाव गराउने सहमति भएपनि स्थानीय तहको चुनावमा असन्तुष्ट मधेशलाई समेटन दुइ चरणमा चुनावगर्ने सूत्र निकालियो ।

 तर, मधेशका राजनीतिक दल र समूहहरु स्थानीय तहको निर्वाचनमा सहभागी हुनेमा अझैपनि अन्यमन्यस्क अवस्थामा देखिएका छन ।

 मधेशी राजनीतिको विकासक्रममा राष्ट्रिय जनता पार्टी, नेपालको गठन महत्वपूर्ण राजनीतिक निर्णय थियो । समान उद्देश्य राख्ने स–साना राजनीतिक दलहरुको शक्तिको सदुपयोगका लागि एउटा वृहत्त पार्टीको आवश्यकता थियो । 

राष्ट्रिय जनता पार्टी नेपालले त्यो आवश्यकता पूरा गरेको छ । राजपा, नेपालको गठनपछि स्थानीय तहको चुनावमा मधेशको सहभागिताको आशा जागेको पनि हो ।

शक्तिका हिसावले मधेशका राजनीतिक दल अहिले ओरालो लागेको अवस्थामा छन । दशक अघि भएको मधेश आन्दोलनको राप सेलाइ सकेको छ । 

वर्तमान संविधान जारी भएपछि र त्यसको पूर्व सन्ध्यामा भएको आन्दोलन परिणामहीन भयो ।
 त्यो आन्दोलनका जे जति उपलव्धि भए, ती त्यत्तिकै कचल्टिएर रहेको अवस्था हो यो ।

मधेश आन्दोलन र भारतीय नाकावन्दी बीच देखिएको निकटताले आन्दोलनको हित गरेन ।

काठमाडौंको सरकारले मधेशका नेताहरुको कुरा सुन्न चाहेन । मधेशका नेताहरुले सरकारलाई मधेशको कुरा सुन्न वाध्य गराउन सकेनन । विना मधेशको नेपाल पनि हुन सक्दछ भन्ने घमण्ड लियो सरकारले । प्रदेश नम्वर दुइका निवासीहरुको राष्ट्रियतामाथि नै प्रश्न उठाइयो । 

तै पनि, मधेशका नेताहरुले विवेक गुमाएनन । उनीहरु अहिलेसम्म पनि गन्तव्यमा पुग्ने बाटोको खोजीमा छन । समयको यो खण्डमा उनीहरुले त्यो बाटो भेटन पनि सक्नेछन । अहिले नै यसै हुन्छ भन्न सकिदैन ।

जतिबेला सम्म मधेश आन्दोलनको रुपमा थियो यो सुदृढ र सुगठित थियो । अहिले आन्दोलन छैन ।
 आन्दोलन जनताले धान्ने हो । तर, जनता सँधै आन्दोलनमा रहन सक्दैन । 

अहिले मधेशको राजनीति सुस्ताएको छ । दलहरु वीचको आपसी मनोमालिन्य वाहिर देखिन थालेकोछ । महन्थ ठाकुरको नेतृत्वमा राष्ट्रिय जनता पार्टी, नेपालको उदय हुनु मधेश राजनीतिका लागि सहज अवस्था हो । 

महन्थ ठाकुर त्यस्ता लोकतन्त्रवादी नेता हुन जसले राजनीतिका सैध्दान्तिक आदर्शको खडेरी परेको अहिलेको जमानामा पनि ती अवधारणाहरुलाई अँगालेका छन ।

 अनुभवले खारिएका महन्थमा लोभ र स्वार्थन्धता छैन । त्यसो हुँदो हो त उनले आपूmले जीवन विताएको कांग्रेस र गिरिजाप्रसाद कोइरालाको नेतृत्वको छहारी छाडने थिएनन ।  

तर, राजनीतिमा आदर्शका कुरा उदाहरणका रुपमा मात्र लिइन्छन । महन्थको नेतृत्वमा राजपाको उदयलेधेरैलाई उद्वेलित वनाएको छ ।

राजनीतिक तरंगहरु कति लामो समयसम्म तानिने हुन त्यसको टुंगो नभएपनि मधेशको राजनीति पक्कै पनि ध्रुवीकृत भएको छ । 
ध्रुवीकृत पक्षहरुको राजनीतिक उद्देश्य एउटै भएपनि दुइवटा अवस्था उत्पन्न भएकोले संशय उठनु स्वाभाविक भएकोछ ।

प्रधानमन्त्री देउवाले संसदलाई संवोधनगर्दै पहिले दोश्रो चरणको स्थानीय चुनाव गराउने र त्यसपछि संविधान संशोधनमा प्रवेशगर्ने वताएका छन ।

 व्यवहारिक हिसावले प्रधानमन्त्री देउवाको भनाइ जायज छ । किनभने, सरकार पूर्ण वहुमतका साथ निर्वाचित भएपनि संविधान संशोधन गराउने मत संख्या उ संग छैन । 

प्रमुख प्रतिपक्षी दल एमाले संविधान संशोधनको विपक्षमा रहेको जानकारी सवैलाई छ । 
अहिलेका लागि मधेशलाई चुनावमा सरीक गराउन निर्वाचन सम्वन्धी नियमावलीमा संशोधन गरिएको छ ।

 प्रधानमन्त्रीको वचनलाई विश्वासको आधार मानेर राजपा नेपाल र अन्य असन्तुष्ट समूहले स्थानीय तहको चुनावमा भागलिनु अस्वाभाविक हुने छैन । 

केही मधेशी नेताहरुले चेतावनी दिए झैं मधेशमा अहिले नै आन्दोलनको आँधीवेहरी आउने परिस्थिति छैन ।

 संयुक्त मधेशी मोर्चाको एउटा पक्ष चुनावमा सहभागी भै सकेको अवस्थामा राजनीतिक परिणाम भनेजस्तो नआउन सक्दछ ।

राजपा, नेपाल चुनावमा सहभागी भएन भने, खण्डित भएपनि चुनावमा त्यसको असर त पर्छ नै । यसबाट कसैको हित हुँदैन । विभिन्न संचार माध्यम मार्फत दुइ नम्वर प्रदेशका जनताको चुनावमा भागलिने उत्कट अभिलाषा प्रकट भइ सकेको छ । जनताको यो अभिलाषालाई सम्मानगर्नु राजपा नेपालको दायित्व हो । 

भोलिका दिनमा प्रधानमन्त्री देउवाको वचनवध्दताका विपरित संविधान संशोधन भएन भने स्थानीय तहमा प्रतिनिधित्वगर्ने निर्वाचित प्रतिनिधिहरुको राजनीतिक प्रभावकारिताको उपयोग आन्दोलनमा गर्न सकिन्छ । आन्दोलनको उकालो उक्लिन यो एउटा भरपर्दो सिंढी हुनेछ । 

अहिलेको राजनीतिक मौसम मधेशको परिस्थितिमा सुधार ल्याउन अनुकूल देखिएको छ । मधेशका राजनीतिक दलहरुले यो अनुकूलताको उचित उपभोग गर्न सके भने मधेशको साँचो इतिहास लेखिनेछ । 
मधेशसंग मधेशी दलहरुमात्र जोडिएका छैनन, यसको पृष्ठभूमिमा नेपाली कांग्रेसको पनि अहम भूमिका रहेको छ । 

इतिहासको अध्ययन नगरी मधेशको विश्लेषणगर्न सकिदैन ।
नेपालमा जतिपनि आन्दोलन भएका छन त्यसको जरो मधेशमा गाडिएको छ । 
यो तथ्यलाई कसैले विर्सिनु हुँदैन । मधेशले राष्ट्रिय तहका सवै आन्दोलनलाई सफल निष्कर्षमा पुर्याएको छ । तर, मधेशले आफनो अधिकारका लागि शुरु गरेको अभियान विगत एक दशकदेखि नै कचल्टिएको छ ।

 मधेशसंग सम्वन्धित प्रश्नको जवाफ स्थानीय तहको निर्वाचनले दिनेछ । यो निर्वाचनले नै मधेश समस्या समाधानको बाटो पनि खोल्नेछ ।

गार्डेज, अफगानिस्तान : अफगानिस्तानको पूर्वी सहर गार्डेजमा भएका आत्मघाती हमलाम...

जाकार्ता : इन्डोनेसियाको पूर्वी भागमा पर्ने मालुकु प्रान्तमा शुक्रबार...

न्यूयोर्क : आइपड, आइफोन र आइप्याडको उत्पादक कम्पनी एप्पलले बिहीबार...

हरारे : जिम्बाबेको प्रमुख विपक्षी गठबन्धन मुभमेन्ट फर डेमोक्रेटिक...

काठमाडौँ : राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले नवनियुक्त दुई मन्त्रीलाई पद तथा...

चितवन : आन्तरिक राजश्व कार्यालय भरतपुरले आर्थिक वर्ष २०७४÷७५ मा...

काठमाडौँ : नेपालको इतिहासमा पहिलो पटक प्रस्तावित प्रधानन्यायाधीशको नाम...

धनगढी : प्रदेश नं ७ को भौतिक पूर्वाधार तथा...

काठमाडौँ : युवा तथा खेलकूदमन्त्री जगतबहादुर सुनार (विश्वकर्मा) ले नेपालमा...

काठमाडौँ : राष्ट्रिय पाठ्यक्रम विकास तथा मूल्यांकन परिषद्को आज बसेको...

वासिङटन : अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प भारत जाने निश्चित भइनसकेको...

इश्लामावाद, पाकिस्तान : पाकिस्तान मुस्लिम लिग–नवाज (पिएमएल–एन) का नेता सेहवाज...

लस एन्जलस, संयुक्तराज्य अमेरिका : क्यालिफोर्नियाको जङ्गलको केही भागमा लागेको...

बागो, म्यानमार : दक्षिणपश्चिमी म्यानमारमा भीषण वर्षापछि आएको बाढीको कारण...

मस्को : यसै हप्ता सेन्ट्रल अफ्रिकन रिपब्लिकमा मारिएका रुसी पत्रकारलाई...

बेइजिङ : गुगलले चीनको कठोर सेन्सरसीप (नियन्त्रण) नियमलाई सम्बोधन गर्नेगरी...

काठमाडौँ : वन तथा वातावरणमन्त्री शक्तिबहादुर बस्नेतले काठकोे उत्पादनमा वृद्धि...

काठमाडौँ : दोलखाको नाम्दु आसपास केन्द्रबिन्दु भएर आज गोरखा भूकम्पको...

म्याग्दी : जिल्लामा घरजग्गा कारोवारबाट आर्थिक वर्ष २०७४÷७५ मा...

काठमाडौँ : राष्ट्रियसभा मातहतका चार विषयगत समितिमा रहने सदस्यको...

तुलसीपुर : राप्ती आँखा अस्पताल दाङमा आँखा पाक्ने रोगका बिरामी...

विराटनगर : राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीका अध्यक्ष कमल थापाले वर्तमान सरकारलाई...

रोल्पा : गएराति रोल्पा माडी गाउँपालिका–१ धारावाङमा भएको ट्याक्टर दुर्घटनामा...

काठमाडौँ : नयाँ शक्ति पार्टी नेपालले विकास र समृद्धिको...

काठमाडौँ : अनुगमनका क्रममा क्लिनिक सञ्चालनसम्बन्धी कुनै पनि कागजातहरु फेला...

काठमाडौँ : संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उडड्यनमन्त्री रवीन्द्र अधिकारीले आगामी...

विराटनगर : प्रदेश नं १ को प्रदेश सभाको आज बसेको...

दोलखा : ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिंचाइमन्त्री वर्षमान पुनले पैसा...

बनियानी, झापा : झापाको मेचीनगरमा एक बालिकाको डुबेर मृत्यु भएको...

दाम्बुल्ला, श्रीलंका : श्रीलंका र दक्षिण अफ्रिकाबीचको दोस्रो एक दिवसीय...

संयुक्त राष्ट्रसंघ : संयुक्त राष्ट्रसंघीय महासचिव एन्टोनियो गुटर्रेस नागासाकी समारोहमा...

धनगढी : प्रदेश नं ७ प्रदेशसभाको आज बसेको बैठकको विशेष...

महेन्द्रनगर, धनुषा : प्रदेश २ मुख्यमन्त्री लालबाबु राउतले महिला शिक्षित...

काठमाडौँ : नेपाली काँग्रेसले पार्टीका पूर्व केन्द्रीय सदस्य एवं...

गोरखा । उनी काठमाडौंको खानदानी परिवारमा जन्मिएका थिए । बाबु...

वीरगञ्ज । पर्साको पर्सागढी नगरपालिकाले ‘विपन्नको आँगनमा मेयर’ कार्यक्रमसहित चालु...

काठमाडौँ,: राष्ट्रिय सभाको आजको बैठकले प्रजातान्त्रिक एवं लोकतान्त्रिक आन्दोलनका अथक...

नयाँ दिल्ली । मोबाइल फोनमा कुरा गरिरहेको समयमा अचानक...

काठमाडु । नेपालले अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट काउन्सिल (आइसिसी)को मान्यता...

काठमाडु । भारतको राजधानी नयाँ दिल्लीबाट ३९ नेपाली महिलाको...