Sun, 05 Aug 2018
ताजा समाचार
अफगानिस्तानमा आत्मघाती दुई हमला, ३५ को मृत्यु ७० घाइते || इन्डोनेसिया र चीनमा भूकम्प || एप्पलको बजार मूल्य १० खर्ब डलर पुग्यो || जिम्बाबेमा विपक्षीद्वारा मतपरिणाम बहिस्कार || दुई मन्त्रीलाई शपथः चार महिला || रु २१ अर्ब ८० करोड राजश्व संकलन || पहिलो पटक प्रस्तावित प्रधानन्यायाधीशको नाम अस्वीकृत || भौतिक पूर्वाधार तथा विकास मन्त्रालयमा नयाँ संरचना बन्दै || मन्त्री विश्वकर्माद्वारा निरीक्षण || आयुर्वेद, प्राकृतिक चिकित्सा पाठ्यक्रममा समावेश हुने || ट्रम्पको भारत भ्रमण निश्चित भइनसकेको अमेरिकी भनाइ || पिएमएल–एन नेताद्वारा पूर्व प्रधानमन्त्री शरीफसँग भेट || क्यालिफोर्निया डढेलोबाट एक हजार घर नष्ट || म्यानमारमा बाढीका कारण डेढलाख मानिस विस्थापित || सेन्ट्रल अफ्रिकन रिपब्लिकमा मारिएका रुसी पत्रकारलाई यातना नदिइएको पुष्टि || गुगलले चीनका लागि सेन्सर–मैत्री सर्च इन्जिन विकास गर्दैछः स्रोत || मुलुकलाई काठमा आत्मनिर्भर बनाउँछौँ : वनमन्त्री बस्नेत || दोलखामा ४.२ रिक्टरको परकम्प || घरजग्गा कारोवारबाट रु दुई करोड २८ लाख राजश्व || राष्ट्रियसभाका समितिमा रहने सदस्यको नाम अनुमोदित || आँखा पाक्ने रोगका बिरामी बढे || सरकारलाई आर्थिक र राजनीतिक रुपान्तरण गर्न समय दिनुपर्ने : अध्यक्ष || ट्याक्टर दुर्घटनामा दुईको मृत्यु || विकास र समृद्धिको नारा पूरा गर्न सक्दैनः नयाँ शक्ति || स्वास्थ्य सेवा केन्द्रमा सिलबन्दी || दश महिनाभित्र भैरहवाबाट अन्तर्राष्ट्रिय उडान शुरु हुन्छ : मन्त्री अधिकारी || प्रदेश नं १ : दुई विधेयक पारित || पैसा र पहुँच नहुनेले सेयरमा हेरेरै बस्ने प्रवृत्तिको अन्त्यः मन्त्री || डुबेर बालिकाको मृत्यु || क्रिकेटः श्रीलंकाले पहिलो ब्याटिङ रोज्यो || राष्ट्रसंघीय महासचिव जापान जाने || प्रदेश नं. ७ प्रदेशसभा सदस्यद्वारा समसामयिक विषयमा ध्यानाकर्षण || महिला शिक्षित नभएसम्म सामाजिक विकृति अन्त हुन्न : मुख्यमन्त्री राउत || काँग्रेसले तीन दिन आधा झण्डा झुकाउने || बडाहाकिमका छोरा बने देशकै सर्वोकृष्ट किसान || पर्सागढीमा ‘विपन्नको आँगनमा मेयर’ कार्यक्रम || शोक प्रस्ताव पारित || कुरा गरिरहेकै समयमा मोबाइल फोन विस्फोट हुँदा युवकको मृत्यु || नेपाली क्रिकेटको तीन दशकः एक दिवसीय खेल्दासमेत पूर्वाधार निर्माणमा ढिलाइ || नयाँ दिल्लीमा दलालको फन्दाबाट ३९ नेपाली महिलाको उद्धार ||
नोट कि भोट

असाड १५, २०७४



विम्मी शर्मा



किन्नेको अनुहारमा भोट किनेपछि अब जित्छु भन्ने सन्तुष्टिको भाव आउँछ भने बेच्नेले त्यो बेचेको भोटको बदलामा आफ्ना कतिपय गर्जो टार्न पाएकोमा गँगानुहाएर पूण्य कमाए सरह खुशी हुन्छ । कतै भोटको बदलामा नोट दिइन्छ भने कतै जमिन, घर किनिदिने वा अन्य कुनै जरुरी सामान दिएर पनि कसैको मन र मतदुबै किनिदिन्छन् । मन नकिनेसम्म मत खरिद गर्न सकिन्दैन । त्यसैले पहिले सम्मोहन गरेर मनलाई आफ्नो वशमा पार्दछन् । त्यसपछि मत त खुरुक्क नेता र दलले भने जस्तो चुनाव चिन्हमा गएर सरक्क बस्दछ । अचेलका मतदाता नोट भन्दापनि एउटा राम्रो मोबाइलमा आफ्नो अमूल्य मतलाई शहीद बनाइदिन्छन् । कोही कोही त ल्यापटपमा पनि आफ्नो भोटको अदला, बदली गर्नमा हिचकिचाउँदैनन् । भनिएकै छ जिसने किया शर्म, उसके फूटे कर्म । अब निर्वाचननमको नदीमा नुहाएर एकलोटा पानी भर्न कसलाई मन नलाग्ला र ? त्यसैले सबै मन पगालेर मत दिन्छन् ।


हामी सबै किनमेल गर्नका लागि बजार जान्छौं नै । त्यहाँ सामान  किनेको बदलामा हामीले नगद दिन्छौं । नोट दिन्छौं र सामान लिन्छौं । संसारभरि सबै ठाउँमा यसैगरि किनमेल हुने गर्दछ । हुन त अन्य देशमा नगद  वीहिन या कैसलेस किनमेलको चलन आइसक्यो । क्रेडिट कार्ड या भिजा कार्डबाट सामान किन्ने हरुको संख्या बढ्दो छ । 

तर हाम्रो देशमा नोट या नगद खर्च गरेर सामान मात्र खरिद, बिक्री हुंदैन । यहाँ यी सबका अलावा आफ्नो अमूल्य मत  वा भोट पनि किनबेच गरिन्छ । कुनै लाज, शर्म नभएका नेताहरुलाई साम, दाम, दण्ड, भेद प्रयोग गरेर जसरी पनि चुनाव जित्नु छ अनि यसका लागि यी नेताहरु जति पनि दाम खर्चिन तयार छन् ।

उता विवेकहीन जनता पनि हातमा आफ्नो अमूल्य मत फर्फराउँदै निलाम बढाबढ गरेर बेच्न तयार छन् । यस्तो लाग्छ यो देशमा चुनाव हुंदै छैन कि शेयर बजारमा सूचिकृत भएका विभिन्न राजनीतिक कम्पनीका शेयरहरुको भाउ घटबढ भइरहेछ ।


मतदानगर्ने दिन त्यो भोटको रुपमा मतपत्रमा हालिने स्वस्तिक छाप शुभ, लाभको प्रतीक हो । यो स्वस्तिक छापले साँच्चै नै चुनावमा उठेका नेताहरुलाई शुभै शुभ गर्दछ र मतदातालाई यसको बदलामा लाभै लाभ हुन्छ । त्यसैले त चुनावमा उठेका विभिन्न राजनीतिक दलका नेताहरुले सुटुक्क मन हैन मत चोर्छन् र त्यसको बदलामा नगदनारायणले मतदाताको मत किनिदिन्छन् । 


भनिएकै छ धन देखेपछि भगवानको शिवको पनि तेस्रो आँखा खुल्दछ भने यी त जाबो मतदाता हुन् जसका आँखा नगद देखेपछि खुलेका खुल्यै हुन्छन् । आखिरमा लक्ष्मी कसलाई मन पर्दैन र ? घरकी लक्ष्मी मन नपरे पनि धनकी लक्ष्मी जस्ती भएपनि राम्री हुन्छिन् ।

फेरि यो महँगाइमा आफ्ना इच्छाहरु पूरा गर्न कम्ति गार्हो छ र ? त्यसैले आफ्नो अधिकारमा भएको एउटा त्यो जाबो भने पनि अमूल्य भने पनि त्यही एउटा मत त हो । बाँकी सबै अधिकारहरु त यो देशमा कि सरकारले पाएको छ कि नेताले प्रयोग गर्न पाएका छन् ।


जे होस् यो देशमा निर्वाचनको महाकुम्भ चलेको छ । जसरी महाकुम्भको मेलामा संत, महात्मा र नागाबाबाहरु आफ्ना चेलाहरुका साथमा तामझामका साथ आउँछन् र कुनै विशेष नदीमा नुहाएर नदीलाई प्रदुषित पार्दछन् । ठीक त्यसैगरि हाम्रा नागाँ नेताहरुले पनि निर्वाचनको दिन मतदान केन्द्रमा गएर आफ्नो नागोँपन प्रदर्शन गर्दछन् र देश तथा जनतालाई लज्जित बनाउँछन् ।

चुनावको अघिल्लो रातलाई कत्लकि रात भन्छन् । यही अन्तिम रात नै सारा उठापठक हुन्छ र यही रातले तय गरिदिन्छ कि भोलि पल्ट हुने चुनावमा कुन राजनीतिक दलले जित्छ र कुन नेताले कति भोट पाउँछन् भन्ने । नामै त कत्लकि रात । 


त्यसैले यो रातले हरेकको विवेक र इमानको कत्ल गरिदिन्छ र भोटलाई एउटा सामान सरह नोटको बदलामा किनबेच गरिन्छ । यो कत्लकि रातमा कतै गाउँ किनिन्छ भने कतै इलाका त कतै मतदान केन्द्र नै किनबेच गरिन्छ । कागजको नोटको बदलामा कागजकै मतपत्र बिक्री हुन्छ ।

किन्नेको अनुहारमा भोट किनेपछि अब जित्छु भन्ने सन्तुष्टिको भाव आउँछ भने बेच्नेले त्यो बेचेको भोटको बदलामा आफ्ना कतिपय गर्जो टार्न पाएकोमा गँगानुहाएर पूण्य कमाए सरह खुशी हुन्छ । 


कतै भोटको बदलामा नोट दिइन्छ भने कतै जमिन, घर किनिदिने वा अन्य कुनै जरुरी सामान दिएर पनि कसैको मन र मतदुबै किनिदिन्छन् । मन नकिनेसम्म मत खरिद गर्न सकिन्दैन । त्यसैले पहिले सम्मोहन गरेर मनलाई आफ्नो वशमा पार्दछन् ।

त्यसपछि मत त खुरुक्क नेता र दलले भने जस्तो चुनाव चिन्हमा गएर सरक्क बस्दछ । अचेलका मतदाता नोट भन्दापनि एउटा राम्रो मोबाइलमा आफ्नो अमूल्य मतलाई शहीद बनाइदिन्छन् । कोही कोही त ल्यापटपमा पनि आफ्नो भोटको अदला, बदली गर्नमा हिचकिचाउँदैनन् । भनिएकै छ जिसने किया शर्म, उसके फूटे कर्म ।

अब निर्वाचननमको नदीमा नुहाएर एकलोटा पानी भर्न कसलाई मन नलाग्ला र ? त्यसैले सबै मन पगालेर मत दिन्छन् ।
यो भोट र नोटको बिचमा अन्योन्याश्रित सम्बन्ध छ । जसले गर्दा योग्य र देश विकास गर्ने भावना बोकेका इमानदार उम्मेदवारहरु हार्छन् भने बेइमान र भ्रष्टहरु आफ्नो नोटको चोटले भोट किन्छन् र आफ्ना विपक्षीहरुलाई पराजित गरेर हारको खोट लगाइदिन्छन् ।

बिन पेंधीका लोटा जस्ता जनता भएको देशमा योग्य र सक्षम हार्नु र अयोग्य र बेइमानले हार्नु कुनै नौला कुरा होइन । नेपालमामात्रै हैन पूरै दक्षिण एशियामै नोटसँग भोट साटिने एउटा गज्जबको परम्परा छ जसलाई नेपालका नेताहरुले पनिमलजल गरेर मान्दै आएका छन् ।

अब यस्तो गौरवान्वित परम्परालाई यसै खेर जानदिनु पनि त भएन नि । त्यसैले बुथ क्याप्चर गर्ने र नोटको बदलामा भोट किन्ने लोकतन्त्रको सुखद संस्कारलाई हाम्रा गौरवशाली पार्टीका स्वनामधन्य नेताहरुले नोटको बदलामाभोट किनेर त्यो परम्परा र संस्कारलाई जीवितै राखेका छन् ।

कत्लकि रातमा कुखुरा र खसीको मात्र कत्ल हुंदैन कि मान्छेको विवेक, इमान र सत्यको पनि कत्ल गरिन्छ । के भो त एकदिन  आखिर सबै मरेरै जाने हुन् क्यार ? तरकारी किन्न हुन्छ, अन्नपनि खरिद गर्न हुन्छ, घर, जमिन, सुनचाँदी, औषधी  आदि सबै खरिद गर्नु हुन्छ भने भोट किनकिन बेच गर्नु हुंदैन ?वोट या मत बेच्न पाउनु पनि मतदाताको मौलिक अधिकार हो ।

बिचरा मतलाताहरुले २० वर्षदेखि देशमा स्थानीय तहको निर्वाचन होला र आफ्नो मतको किनबेच गरौंला भनेर कत्रो महत्वाकाँक्षा पालेर बसेका ि थए । अहिले कुम्भको मेला जस्तो त्यो अवसर आएको छ त आफ्नो मताधिकारको प्रयोग मत बेचेर गर्दैछन् ।

के यो देशका जनता खालि आफ्नो रगत, पसिना र आँसु मात्र बेच्न जन्मिएका हुन् ?कुनै लगानी र परिश्रम बिनाको आफ्नो मुठ्ठीमा बन्द मतलाई लुकाएर बेचिदिए त के अपराध गरे ? यो देशका नागरिकले अहिलेसम्म करको रुपमा राज्यलाई नोट दिदैं आएका छन् । त्यस्तै निर्वाचनमा देशका नागरिकले भोट दिन्छन् तर यो राज्य र खोटले भरिएको सरकारले आफ्ना नागरिकलाई चोट बाहेक केही दिदैंन । त्यसैले यो चोट मात्रदिने राज्यलाई नागरिकले पनि आफ्नो नोटको बदलामा बेचेर लोप्पा खुवाइ दिन्छन् ।


बार्टर सिस्टम भनेको यही हो । जब मुद्राको आविष्कार भैसकेको थिएन । त्योबेला मान्छेले आफ्ना आवश्यक्ताहरु पूरा गर्न आफुसँग भएको वस्तु अरुलाई दिने र आफुलाई चाहिएको र आवश्यक परेको वस्तु अरुसँग लिने वा सापट दिने । चामलको बदलामा पीठो र नुन, तेलको लेनदेन अहिले पनि गाउँ र टोलमा भैरहेकै छ ।

त्यस्तै हो नोटको बदलामाभोट । चुनावमा उठेका नेता र तिनका दललाई भोट चाहिएको छ अनि   निमुखा र गरीब जनतालाई चाहिएको नोट । अब नेताले राम्रो काम गरेर त जनता रिझाउन सक्दैनन् । 


उनीहरुले जनतालाई आफुतिर आकर्षित गर्ने भनेको भाषण र आश्वासनले हो । अब सोझा  जनतापनि बाठा भै सके । रासनन दिए सम्म भाषण र आश्वासनले मात्र खुशी हुंदैनन् ।

भोको पेटले भजन कतिबेर सम्म गाउने ? त्यसैले भोका जनताले आफ्नो विवेकलाई ताल्चा लगाएर, इमानलाई बन्धक बनाएर आफ्नो नोटलाई भोटसँग बेचिदिन्छन् ।

जमाना व्यापार र लेनदेनको छ । 
ईस हात ले, उस हात दे भने जस्तै रातभरिमा जनताको मन र मत  दुबै नगदनारायणले किनेर नेता निश्चिन्त हुन्छन् । अनि निर्वाचनको परिणाम आफ्नो पक्षमा आएपछि तिनै भोटको बदलामा नोटमा बिक्ने जनतालाई ठेगाँ देखाउँदै जितेका नेताहरुले चोट दिन्छन् ।

विजयश्रीको माला लगाएपनि खोटै खोटले भरिएका यी नेताहरुले आफ्ना क्षेत्रका  जनतालाई धोखाको बिस्तरामा लोटपोट गराइदिन्छन् ।

गार्डेज, अफगानिस्तान : अफगानिस्तानको पूर्वी सहर गार्डेजमा भएका आत्मघाती हमलाम...

जाकार्ता : इन्डोनेसियाको पूर्वी भागमा पर्ने मालुकु प्रान्तमा शुक्रबार...

न्यूयोर्क : आइपड, आइफोन र आइप्याडको उत्पादक कम्पनी एप्पलले बिहीबार...

हरारे : जिम्बाबेको प्रमुख विपक्षी गठबन्धन मुभमेन्ट फर डेमोक्रेटिक...

काठमाडौँ : राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले नवनियुक्त दुई मन्त्रीलाई पद तथा...

चितवन : आन्तरिक राजश्व कार्यालय भरतपुरले आर्थिक वर्ष २०७४÷७५ मा...

काठमाडौँ : नेपालको इतिहासमा पहिलो पटक प्रस्तावित प्रधानन्यायाधीशको नाम...

धनगढी : प्रदेश नं ७ को भौतिक पूर्वाधार तथा...

काठमाडौँ : युवा तथा खेलकूदमन्त्री जगतबहादुर सुनार (विश्वकर्मा) ले नेपालमा...

काठमाडौँ : राष्ट्रिय पाठ्यक्रम विकास तथा मूल्यांकन परिषद्को आज बसेको...

वासिङटन : अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प भारत जाने निश्चित भइनसकेको...

इश्लामावाद, पाकिस्तान : पाकिस्तान मुस्लिम लिग–नवाज (पिएमएल–एन) का नेता सेहवाज...

लस एन्जलस, संयुक्तराज्य अमेरिका : क्यालिफोर्नियाको जङ्गलको केही भागमा लागेको...

बागो, म्यानमार : दक्षिणपश्चिमी म्यानमारमा भीषण वर्षापछि आएको बाढीको कारण...

मस्को : यसै हप्ता सेन्ट्रल अफ्रिकन रिपब्लिकमा मारिएका रुसी पत्रकारलाई...

बेइजिङ : गुगलले चीनको कठोर सेन्सरसीप (नियन्त्रण) नियमलाई सम्बोधन गर्नेगरी...

काठमाडौँ : वन तथा वातावरणमन्त्री शक्तिबहादुर बस्नेतले काठकोे उत्पादनमा वृद्धि...

काठमाडौँ : दोलखाको नाम्दु आसपास केन्द्रबिन्दु भएर आज गोरखा भूकम्पको...

म्याग्दी : जिल्लामा घरजग्गा कारोवारबाट आर्थिक वर्ष २०७४÷७५ मा...

काठमाडौँ : राष्ट्रियसभा मातहतका चार विषयगत समितिमा रहने सदस्यको...

तुलसीपुर : राप्ती आँखा अस्पताल दाङमा आँखा पाक्ने रोगका बिरामी...

विराटनगर : राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीका अध्यक्ष कमल थापाले वर्तमान सरकारलाई...

रोल्पा : गएराति रोल्पा माडी गाउँपालिका–१ धारावाङमा भएको ट्याक्टर दुर्घटनामा...

काठमाडौँ : नयाँ शक्ति पार्टी नेपालले विकास र समृद्धिको...

काठमाडौँ : अनुगमनका क्रममा क्लिनिक सञ्चालनसम्बन्धी कुनै पनि कागजातहरु फेला...

काठमाडौँ : संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उडड्यनमन्त्री रवीन्द्र अधिकारीले आगामी...

विराटनगर : प्रदेश नं १ को प्रदेश सभाको आज बसेको...

दोलखा : ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिंचाइमन्त्री वर्षमान पुनले पैसा...

बनियानी, झापा : झापाको मेचीनगरमा एक बालिकाको डुबेर मृत्यु भएको...

दाम्बुल्ला, श्रीलंका : श्रीलंका र दक्षिण अफ्रिकाबीचको दोस्रो एक दिवसीय...

संयुक्त राष्ट्रसंघ : संयुक्त राष्ट्रसंघीय महासचिव एन्टोनियो गुटर्रेस नागासाकी समारोहमा...

धनगढी : प्रदेश नं ७ प्रदेशसभाको आज बसेको बैठकको विशेष...

महेन्द्रनगर, धनुषा : प्रदेश २ मुख्यमन्त्री लालबाबु राउतले महिला शिक्षित...

काठमाडौँ : नेपाली काँग्रेसले पार्टीका पूर्व केन्द्रीय सदस्य एवं...

गोरखा । उनी काठमाडौंको खानदानी परिवारमा जन्मिएका थिए । बाबु...

वीरगञ्ज । पर्साको पर्सागढी नगरपालिकाले ‘विपन्नको आँगनमा मेयर’ कार्यक्रमसहित चालु...

काठमाडौँ,: राष्ट्रिय सभाको आजको बैठकले प्रजातान्त्रिक एवं लोकतान्त्रिक आन्दोलनका अथक...

नयाँ दिल्ली । मोबाइल फोनमा कुरा गरिरहेको समयमा अचानक...

काठमाडु । नेपालले अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट काउन्सिल (आइसिसी)को मान्यता...

काठमाडु । भारतको राजधानी नयाँ दिल्लीबाट ३९ नेपाली महिलाको...