Thu, 24 May 2018
ताजा समाचार
सर्वसाधारणले पनि प्रदेशसभामा प्रस्ताव लान पाउने || सवारी दुर्घटनामा दश महिनामा ९५ को मृत्यु || शिक्षामा लगानीअनुसार प्रतिफल आएन ः प्रधानमन्त्री || पाँचवर्षसम्म सरकार सञ्चालन हुन्छ ः प्रचण्ड || ठक्कर दिने टिपरका सवारी चालक पक्राउ || नीति तथा कार्यक्रममा छुटेका विषय बजेटले समेटोस् || राजविराज विमानस्थल एक दशकपछि पुनः सञ्चालनमा || पोखरीमा डुबेर चार बालिकाको मृत्यु || गुण्डाराजको अन्त्य गर्दै जनताको राज स्थापना हुन्छ : गृहमन्त्री || दुर्गम गाउँमा अफिम खेती || महोत्तरीमा बढ्यो गर्मी || तत्मा समाजको राष्ट्रिय कार्यकारिणी समिति गठन || मन्त्री यादव थाइल्याण्डतर्फ || एकैरातमा तीन घरमा चोरी || डोम समुदायका बालबालिका विद्यालय भर्ना || हजार विद्यार्थीमा एउटै शौचालय || सडक र ऊर्जा प्राथमिकतामा छः मुख्यमन्त्री राउत || उखु किसानद्वारा मिलमा धर्ना मालिक फरार || वडाध्यक्ष पौडेलको घरमा बम विष्फोट, दुई घाइते || सरकारको नीति तथा कार्यक्रम आज संघीय संसदको संयुक्त बैठकमा प्रस्तुत || ओली ५ वर्षकै लागि प्रधानमन्त्री हो, त्यसमा तल–माथि हुँदैन : || रावणको जन्मभूमि मानिएको पौलस्त्य आश्रम ओझेलमा || सोलु करिडोर प्रसारण लाइन समयमै सक्न प्राधिकरणको ठेकेदारलाई ताकेता || विषाक्त मदिरा सेवन गर्दा १२ जनाको मृत्यु, मदिरा बिक्रीवितरण गर्ने || सन्दीप लामिछानेको खुलेर प्रशंसा गरे रिकी पोन्टिङले || विद्यार्थी मृतावस्थामा फेला || बजेटमा मधेससंग विभेद गरीए संसद अवरुद्ध गर्ने सांसद यादवको चेतावनी || प्रदेश नं २ का सञ्चारमाध्यमलाई राहतपूर्ण वर्गीकरण गर्न आग्रह || मालपोत कर तिर्नु पर्दैनः नगर प्रमुख || पुर्व राजा ज्ञानेन्द्रलाई नागरिक अभिनन्दन || तरुण दलको जिल्लास्तरीय प्रशिक्षण कार्यक्रम || शिक्षक संगठन धनुषामा महतो || सर्पदंशबाट महिलाको मृत्य || ससुराली पक्षको कुटाइबाट महिला गम्भीर || मधेशको लागि विशेष बजेटः मन्त्री महासेठ || गेरुका नदीमा सरसफाई || तुलसीदास पार्कमा सरसफाई || मिथिलाको युगभूमि सिम्रौनगढ हो : पुरातत्वविद मिश्र || ठेकदारको लापर्वाहीले बस दूर्घटना, २४ बढी घाईते || फोरम पदाधिकारी बैठक जारी, एकीकृत नेकपामाथि नजर ||
चुनावपनि, चुनौतिपनि

साउन ८, २०७४

 

  • किशोर नेपाल




देशका छवटा पद्रेशमा स्थानीय तहको चनुाव सकिइ सकेको छ र पनि देशका जनताको मनस्थिति सुध्रिएको छैन । जो चुनावमा सक्रिय थिए, जोे पार्टीका तर्फबाट खटिएका थिए, जसले आफनो विवेक तटस्थ राखेका थिएनन, ती सवैको मन विथोलिएको छ ।

किनभने, चुनाव सकिएर पनि चुनाव वाँकी छ । दुइ नम्वर प्रदेशमा चुनावको तयारी भर्खर हुँदैछ । तीनवटा ठूला दलहरुको दावा छ : दुइ नम्वर प्रदेशको चुनावमा वहुमत उनीहरुकै आउनेछ । तर, उनीहरुमध्ये कुनै एक पार्टीसंग पनि दुइ नम्वर प्रदेशमा चुनाव गराउने शक्ति छैन ।

दइु नम्वरमा त्यस्तो लकुेको राजनीतिक रहस्य के छ जसले सरकार र प्रतिपक्ष दवुै थरीलाई तर्साइ रहेको छ ? राज्यको तहबाट लगातार अपमान, शोषण र अविश्वासझेली रहेका मधेशका जनताले अहिलेसम्म आफनो देशभक्तिको परिचय दिन पाएका छैनन । मधेश–तराइको भम्रणगर्ने जो कसैले पनि यहाँका जनताले विताइ रहेको उपेक्षापूर्ण जीवनको दृश्य देखेका छन ।

मधेश आफैंमा उपनिवेश वनेको छ आफना ठाउँहरु र राज्य दुवै थरिबाट । राज्यले तिनै ठाउँको प्रतिरक्षा गर्दछ जो सरकारका आफन्त वनेका हन्छन । सामान्य जनता राज्यले तय गरेको लोककल्याणकारी सीमाभित्र कहींं पनि भेटिदैनन । यो विडम्वना होइन ।

किनभने विडम्वना यसरी प्रकट हँदुैन । कनुैपनि राज्यले जानी जानी आफनै जनतासंग भेदभावगर्न पाउँदैन । यो स्तम्भकारले आफनो चौथाइ जीवन मधेशमा विताएको छ । वितेका तीन चार दशकदेखि मधेशले सामान्य वाहेक अरु कनुै विकासको ढोका खलुेको देखेको छैन ।

मधेशको यो नियतिका लागि कनुै एक राजनीतिक दललाई दोष दिन सकिदैन । २०४६ को पहिलो राष्ट्रिय जन–आन्दोलनसम्म एकाधिकारवादी राजतन्त्रात्मक व्यवस्थाले मधेशको विकासलाई तिव्रता दिने नाउँमा अवरुद्ध तुल्याायो । तर, राजतन्त्र कहिले पनि मधेशको मित्र भएन ।

कारण राजनीतिक थियो । लोकतान्त्रिक व्यवस्था स्थापनाका लागि संघर्षको रुपरेखा मधेशमा नै तयार हुन्थ्यो । राजनीतिक हिसावले मधेश वहुतै उद्वेलित थियो । उद्वेलन यतिसम्म चर्को भयो कि राजाको लोकतन्त्र विरोधी नीतिका विरुद्ध मधेश भूमिमा नै राजामाथि वम प्रहार भयो : पहिलो पल्ट जनकपुर र दोस्रो पल्ट विराटनगरमा ।

यी घटनापछि राजतन्त्रले मधेशको शासनमा राजनीतिक विचारका विरुद्ध चर्को नीति अख्तियारगर्न स्वाभाविक थियो ।

प्रजातन्त्रको पनुस्र्थापनापछि पनि मधेशमा विकासका उल्लेख्य काम हनु सकेनन । कांग्रेस नेतृत्वको केन्द्रिय सरकार वलियो छउन्जेल कामगर्ने गर्ने भनियो । पछि मध्यावधि निर्वाचनले कांग्रेसलाई कमजोर तुल्याइ दियो । कांगेस्र पार्टीका नाममा वनेका गुटहरुले मधेशको राजनीतिलाई सखाप पारे ।

जनकपुरधाम जस्तो शहरमा कांग्रेस कांग्रेस वीच फूटको खेती गरियो । महामना महेन्द्र नारायण निधि जस्ता नेतालाई अपमानित तुल्याउने गतिविधि भए । अहिले मधेशको समस्या चर्किदै गएका वेला कांग्रेसले आफनो महाभूल स्वीकारेको छ ।

काग्रेसले मधेशको राजनीति र विकासका मामिलामा गम्भीर ध्यान नदिंदा आपूm पछाडि परेको कवूल गरेको छ । भोलिका दिनमा पार्टी राजनीतिमा असरपर्न नदिने अठोट गरेको छ कांगेस्रले । त्यसको लेखाजोखा भोलिको दिनमा हनुेछ ।

तर, मधेशको स्थिति सम्हाल्न भनेजति सजिलो छैन । मधेशमा भौतिक पलु, पलुेसा, कल्भर्ट, कलुो र बाटोघाटोमात्र विग्रिएका होइनन, राजनीतिक संवादका लागि आवश्यक पलु, पलुेसा, कल्भर्ट, कलुो र बाटोघाटो पनि विगिए्रका छन ।

धेरै नयाँ पार्टीहरु बनेका छन पुरानै छानो खाँवो उधारेर । पछिल्लो समयमा जन्मेका मधेशका पार्टीहरु दायाँ–वायाँ विभिन्न नाममा विभाजित छन । ती पार्टीहरुले आफनो आधार सम्पूर्ण रुपले बनाउन सकेका पक्कै छैनन । तर, पुराना र ठूला पार्टीका आधारहरु ध्वस्त तल्याएका छन ।

भर्खरै गठन भएको राष्ट्रिय जनता पार्टी, नेपालले मधेशको हितहेर्ने आशा सवैले गरेका छन । राजपा नेपालले जनताको यो विश्वासको सम्वोधन कसरी गर्नेछ ? अहिलेका लागि हेर्नपर्ने मख्य करुा यति नै हो । दइु नम्वर पद्रेशमा स्थानीय तहको चनुाव पहिले सवै पार्टीहरुले आ–आफनो हैसियतको जाँच गरेनन भन ेसवकौ ेभविष्य संिदग्ध वन्नछे ।

यो पटकको चनुाव स्थानीय तहका्े भएपनि यसल ेमधशेबाट सवलौई राजनीतिको राष्ट्रिय परिदृश्य देखाउने आशागर्न सकिन्छ । देशमा संविधान वनेको छ ।

त्यो वनेको संविधानसंग मधेशको विमति छ । यो नै विवादको मख्ुय कडी हो । पुरै देशको संविधान वनाउन वसेका नेताहरुले यो कस्तो संविधान वनाए जसमा एउटा परुै प्रदेश र मधेशले छोेएका अन्य पद्रेशका नागरिकहरुको विमति छ ? यो विमतिलाई मेटने सहमति र प्रयत्न सत्तापक्ष र प्िरतपक्ष दवुैले गर्न चाहेका छैनन ।

सहमतिको नाममा गोहीको आँश ुचहुाएर समस्याको समाधान हुने होइन । न त विमतिको नाममा हामीले जे गर्यौं त्यही ठीक छ, अव यसमा दायाँवायाँ हँदुैन भनेर लौरो देखाउनमुा नै कनुै वुिद्धमानी छ । नेताहरुको कारणले देशको भौमिक अखण्डतालाई नै संकटमा पार्ने यस्ता कर्महरुको के अर्थ हुन्छ ? तर, देश यस्तरी नै चलेको छ ।

नेताहरुको मूढ आग्रहबाट देश सँधै चल्दैन । पार्टीहरु जतिसुकै वलियो हुन, जतिसुकै राज्य केन्द्रित हुन र जतिसुकै लोकप्रिय हुन जनताले नपत्याएको दिन राजा–महाराजा, तानाशाह, अधिनायकवाद सवैको अन्त्य हुन्छ । जनतालाई जिस्क्याएर, धम्क्याएर, तर्साएर, थनुेर, गोली ठोकेर शासकहरुको वर्चस्व वच्ने थियो भने देश अहिले यति अगाडि आइपग्ुने थिएन ।

देशमा अहिले देखिएका समस्या राजनीतिक मात्रै होइन । हामी आर्थिक रुपले यति तल गिरी सकेका छौं, यथास्थितिमा हामी धानिन सक्दैनौं । राजनीतिलाई त हामी सधुार्न सक्छौं । तर, सामाजिक विखण्डनलाई रोक्न, विभेद हनु नदिन, समाजको समावेशी चरित्र कायम राख्न हामीले गर्नुपर्ने काम धेरैछन ।

स्थानीय तहको चुनाव सकिएका प्रदेशहरुमा अहिले यही समस्या खडा भएको छ । सिंहदरवारको अधिकार गाउँमा त आएको छ, तर संगसंगै सिंहदरवार पनि आएको छ । मधेशमा चुनाव हुन वाँकी नै छ । तर, यहाँ अन्यत्रका भन्दा समस्याहरु धेरै छन ।

यो अवस्थामा सामान्य मानिसको मनस्थिति स्थिर रहन सक्दैन भने यो स्वाभाविक नै हो । सामान्य मानिसको मनस्थिति जस्तै राष्ट्रिय जनता पार्टी, नेपालको मनस्थिति पनि स्थिर रहन सकेको छैन । चुनावमा भागलिने र नलिने कुरामा मधेशका नेताहरु व्दिविधामा देखिन्छन ।

जन–विद्रोह र आन्दोलनको बाटो अलमलिएको अहिलेको अवस्थामा राजपा नेपाल अँध्यारोमा बलेको मसाल बनेर अरुलाई बाटो देखाउन तयार हुनुपर्दछ ।

किनभने, अहिले सरकार, प्रतिपक्ष, व्यवसायी र सामान्य जनता, सवैले उसैको इशारा पर्खिएको छ ।अहिलेका लागि असोज २ गते चुनाव पनि हो र चुनौति पनि हो । यसको सामना राजनीतिक नियम अनसुार नै गरिनु पर्दछ । 

रुकुम : प्रदेश नं ५ का सभामुख पूर्णबहादुर घर्तीले...

विराटनगर : चालु आर्थिक वर्षको १० महिनामा मोरङ जिल्लामा...

काठमाडौँ : प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले शिक्षा क्षेत्रबाट लगानीअनुसार...

काठमाडौँ : नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ले...

नगरकोट : अरनिको राजमार्गअन्तर्गत भक्तपुरको नलिञ्चोक नजिकै सडकमा बुधबार...

काठमाडौँ : राष्ट्रियसभाका सदस्यले सरकारको नीति तथा कार्यक्रममा छुटेका...

राजविराज : पटक पटक उडान सञ्चालन तथा स्थगन हुँदै...

लुम्बिनी : रुपन्देहीको लुम्बिनी सांस्कृतिक नगरपालिका–११ मसिना गडिदियाको नौखनिया...

भक्तपुर : गृहमन्त्री रामबहादुर थापाले अब देशभर गुण्डाराजको अन्त्य...

जाजरकोट : नलगाड नगरपालिकाका विभिन्न स्थानमा अवैध रुपमा अफिम...

महोत्तरी : जिल्लामा केही दिनदेखि अति गर्मी बढेकोे...

जनकपुरधाम । राष्ट्रिय तत्मा समाज नेपालले राष्ट्रिय कार्यकारिणी समिति गठन...

जनकपुरधाम । उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्तिमन्त्री मातृकाप्रसाद यादव थप उपचारका...

गौर । रौतहट जिल्लाको सदरमुकाम ...

पोखरिया । विद्यालय भर्ना हुन नसकेका...

जनकपुरधाम । मुख्यमन्त्री लालबाबु...

गौशाला (महोत्तरी)। दुई अर्ब रुपैया बढी भुक्तानी ...

दमक । झापाको दमक–७ का वडाध्यक्ष भीम पौडेलको घरमा गएराति...

काठमाडौं । सरकारले आगामी आर्थिक २०७५/७६ को नीति तथा कार्यक्रम...

काठमाडौं । नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) का नेता एवं पूर्वगृहमन्त्री...

म्याग्दी । रामायणमा वर्णित रावणको जन्मभूमि मानिएको म्याग्दीको पौलस्त्य आश्रम...

सोलुखुम्बु । नेपाल विद्युत प्राधिकरणले सोलु करिडोर १३२ केभी...

काठमाडौं । भारतको कानपुरमा विषाक्त मदिरा सेवन गर्दा १२...

नयाँ दिल्ली । आइपिएल टिम दिल्ली डेयरडेभिल्सका प्रशिक्षक तथा अस्ट्रेलियाली...

महेन्द्रनगर, धनुषा : जनकपुर उपमहानगरपालिकास्थित एक विद्यालयमा आज बिहानै एक...

वीरगन्ज । आगामि बजेटमा मधेससंग संघीय सरकारले बिभेद गरे संघीय...

महेन्द्रनगर, धनुषा : नेपाल पत्रकार महासंघ प्रादेशिक समिति...

नेपाल शिक्षक संगठन धनुषाको १२ औं जिल्ला अधिवेशनले ...

मलगंवा । सर्लाहीको दक्षिणी भेगमा पर्ने विष्णु ...

जनकपुरधाम । महोत्तरी ...

जनकपुरधाम । जनकपुर स्थित...

त्रिलोकीनाथ यादवबारा । वरिष्ठ पुरातत्वविद...

काठमाण्डु ।प्रदेश नम्बर २ को सत्तारुढ दल संघिय ...