ताजा समाचार
जनकपुरमा एक महिलाको रहस्यमय मृत्यु || ट्र्याक्टरको ठक्करले मोटरसाइकल चालकको मृत्यु, १५ जना घाइते || धनुषामा आगलागी हुँदा ७ लाख बढीको क्षति || रामकलेवासँगै साताव्यापी विवाहमहोत्सव सम्पन्न || चुनाव बिथोल्ने गोईतको धम्की || वाम गठबन्धनको कार्यालयमा विष्फोट, फोरमको गाडीमा बम || आजदेखि अन्तराष्ट्रिय मैथिली सम्मेलन सुरु || मधेशी दललाई समानुपातिक मत बढी आउने || विवाह भए लगत्तै जीप दुर्घटना, ‘नवजोडी’सहित ७ जनाको मृत्यु || मतदान केन्द्र नजिकै राखिएको बम निष्क्रिय गरियो || गाडीहरु आज राती १२ बजे अघि नै गन्तब्यमा पुग्नुपर्ने, भोली || कांग्रेस नेता निधिलाई ‘निमोनिया’ || लोकतन्त्रमा मात्र आर्थिक विकास हुन्छः उद्योगपति चौधरी || जर्जियाको एक होटेलमा आगलागी हुँदा ११ जनाको मृत्यु || सबै कर्मचारी चुनावमा खटिएपछि स्वास्थ्य सेवा प्रभावित || नवलपुरमा कांग्रेस उम्मेदवारको जीपलाई लक्षित गरी बम प्रहार || जर्वजस्ती करणी गरेको अभियोगमा बालक पक्राउ || लियोनल मेस्सीले जिते गोल्डेन-सू अवार्ड || यस्ता थिए, जनवादी गायक पाख्रिन || निधिलाई भेटेर भारतीय राजदूतले गरे स्वास्थ्य लाभको कामना || मोहत्सवमा दुई दर्जन पाकेटमार पक्राउ || निधी र महतो विकासभन्दा परिवारबादमा : नेता यादव || रामजानकी विवाह महोत्सव सम्पन्न || मतपत्र आज आउने || फोरम–राजपा प्यानलै विजयी || मधेश आन्दोलनका सहिद परिवारलाई ‘५० लाख’ || कर सप्ताह सम्पन्न, करको दायरा बढाउन सुझाव || धनकुटाका किसानलाई अझै छोएन निर्वाचनले || जिम्बावेमा नयाँ राष्ट्रपतिको शपथ आज, मुगावे पनि सहभागी हुने || दिनमा ३ कप कफी स्वास्थ्यको लागि फाइदाजनक : अध्ययन || धनकुटामा विस्फोट, पैदलयात्री घाइते || श्रीमतीको घाँटी रेटेर हत्या गरी फरार भएका पति पक्राउ || धादिङ र नवलपरासीमा बम फेला || मलेसियालाई नेपाली महिला क्रिकेट टोलीले दियो १०९ रनको लक्ष्य || एनसेलले आयोजना गर्‍यो ‘डिजिटल ज्याम’ || नयाँ रणनीतिका साथ सुरक्षा सर्तकता बढाउँदै प्रहरी || निःशुल्क भोजनको व्यवस्था || मटकोर सम्पन्न || वाम उम्मेदवार यादवको लोहनामा जोडदार स्वागत || मधेश विरोधीलाई ब्यालेटबाट जवाफ दिने अवसर : कार्की ||
चुनावपनि, चुनौतिपनि

साउन ८, २०७४

 

  • किशोर नेपाल




देशका छवटा पद्रेशमा स्थानीय तहको चनुाव सकिइ सकेको छ र पनि देशका जनताको मनस्थिति सुध्रिएको छैन । जो चुनावमा सक्रिय थिए, जोे पार्टीका तर्फबाट खटिएका थिए, जसले आफनो विवेक तटस्थ राखेका थिएनन, ती सवैको मन विथोलिएको छ ।

किनभने, चुनाव सकिएर पनि चुनाव वाँकी छ । दुइ नम्वर प्रदेशमा चुनावको तयारी भर्खर हुँदैछ । तीनवटा ठूला दलहरुको दावा छ : दुइ नम्वर प्रदेशको चुनावमा वहुमत उनीहरुकै आउनेछ । तर, उनीहरुमध्ये कुनै एक पार्टीसंग पनि दुइ नम्वर प्रदेशमा चुनाव गराउने शक्ति छैन ।

दइु नम्वरमा त्यस्तो लकुेको राजनीतिक रहस्य के छ जसले सरकार र प्रतिपक्ष दवुै थरीलाई तर्साइ रहेको छ ? राज्यको तहबाट लगातार अपमान, शोषण र अविश्वासझेली रहेका मधेशका जनताले अहिलेसम्म आफनो देशभक्तिको परिचय दिन पाएका छैनन । मधेश–तराइको भम्रणगर्ने जो कसैले पनि यहाँका जनताले विताइ रहेको उपेक्षापूर्ण जीवनको दृश्य देखेका छन ।

मधेश आफैंमा उपनिवेश वनेको छ आफना ठाउँहरु र राज्य दुवै थरिबाट । राज्यले तिनै ठाउँको प्रतिरक्षा गर्दछ जो सरकारका आफन्त वनेका हन्छन । सामान्य जनता राज्यले तय गरेको लोककल्याणकारी सीमाभित्र कहींं पनि भेटिदैनन । यो विडम्वना होइन ।

किनभने विडम्वना यसरी प्रकट हँदुैन । कनुैपनि राज्यले जानी जानी आफनै जनतासंग भेदभावगर्न पाउँदैन । यो स्तम्भकारले आफनो चौथाइ जीवन मधेशमा विताएको छ । वितेका तीन चार दशकदेखि मधेशले सामान्य वाहेक अरु कनुै विकासको ढोका खलुेको देखेको छैन ।

मधेशको यो नियतिका लागि कनुै एक राजनीतिक दललाई दोष दिन सकिदैन । २०४६ को पहिलो राष्ट्रिय जन–आन्दोलनसम्म एकाधिकारवादी राजतन्त्रात्मक व्यवस्थाले मधेशको विकासलाई तिव्रता दिने नाउँमा अवरुद्ध तुल्याायो । तर, राजतन्त्र कहिले पनि मधेशको मित्र भएन ।

कारण राजनीतिक थियो । लोकतान्त्रिक व्यवस्था स्थापनाका लागि संघर्षको रुपरेखा मधेशमा नै तयार हुन्थ्यो । राजनीतिक हिसावले मधेश वहुतै उद्वेलित थियो । उद्वेलन यतिसम्म चर्को भयो कि राजाको लोकतन्त्र विरोधी नीतिका विरुद्ध मधेश भूमिमा नै राजामाथि वम प्रहार भयो : पहिलो पल्ट जनकपुर र दोस्रो पल्ट विराटनगरमा ।

यी घटनापछि राजतन्त्रले मधेशको शासनमा राजनीतिक विचारका विरुद्ध चर्को नीति अख्तियारगर्न स्वाभाविक थियो ।

प्रजातन्त्रको पनुस्र्थापनापछि पनि मधेशमा विकासका उल्लेख्य काम हनु सकेनन । कांग्रेस नेतृत्वको केन्द्रिय सरकार वलियो छउन्जेल कामगर्ने गर्ने भनियो । पछि मध्यावधि निर्वाचनले कांग्रेसलाई कमजोर तुल्याइ दियो । कांगेस्र पार्टीका नाममा वनेका गुटहरुले मधेशको राजनीतिलाई सखाप पारे ।

जनकपुरधाम जस्तो शहरमा कांग्रेस कांग्रेस वीच फूटको खेती गरियो । महामना महेन्द्र नारायण निधि जस्ता नेतालाई अपमानित तुल्याउने गतिविधि भए । अहिले मधेशको समस्या चर्किदै गएका वेला कांग्रेसले आफनो महाभूल स्वीकारेको छ ।

काग्रेसले मधेशको राजनीति र विकासका मामिलामा गम्भीर ध्यान नदिंदा आपूm पछाडि परेको कवूल गरेको छ । भोलिका दिनमा पार्टी राजनीतिमा असरपर्न नदिने अठोट गरेको छ कांगेस्रले । त्यसको लेखाजोखा भोलिको दिनमा हनुेछ ।

तर, मधेशको स्थिति सम्हाल्न भनेजति सजिलो छैन । मधेशमा भौतिक पलु, पलुेसा, कल्भर्ट, कलुो र बाटोघाटोमात्र विग्रिएका होइनन, राजनीतिक संवादका लागि आवश्यक पलु, पलुेसा, कल्भर्ट, कलुो र बाटोघाटो पनि विगिए्रका छन ।

धेरै नयाँ पार्टीहरु बनेका छन पुरानै छानो खाँवो उधारेर । पछिल्लो समयमा जन्मेका मधेशका पार्टीहरु दायाँ–वायाँ विभिन्न नाममा विभाजित छन । ती पार्टीहरुले आफनो आधार सम्पूर्ण रुपले बनाउन सकेका पक्कै छैनन । तर, पुराना र ठूला पार्टीका आधारहरु ध्वस्त तल्याएका छन ।

भर्खरै गठन भएको राष्ट्रिय जनता पार्टी, नेपालले मधेशको हितहेर्ने आशा सवैले गरेका छन । राजपा नेपालले जनताको यो विश्वासको सम्वोधन कसरी गर्नेछ ? अहिलेका लागि हेर्नपर्ने मख्य करुा यति नै हो । दइु नम्वर पद्रेशमा स्थानीय तहको चनुाव पहिले सवै पार्टीहरुले आ–आफनो हैसियतको जाँच गरेनन भन ेसवकौ ेभविष्य संिदग्ध वन्नछे ।

यो पटकको चनुाव स्थानीय तहका्े भएपनि यसल ेमधशेबाट सवलौई राजनीतिको राष्ट्रिय परिदृश्य देखाउने आशागर्न सकिन्छ । देशमा संविधान वनेको छ ।

त्यो वनेको संविधानसंग मधेशको विमति छ । यो नै विवादको मख्ुय कडी हो । पुरै देशको संविधान वनाउन वसेका नेताहरुले यो कस्तो संविधान वनाए जसमा एउटा परुै प्रदेश र मधेशले छोेएका अन्य पद्रेशका नागरिकहरुको विमति छ ? यो विमतिलाई मेटने सहमति र प्रयत्न सत्तापक्ष र प्िरतपक्ष दवुैले गर्न चाहेका छैनन ।

सहमतिको नाममा गोहीको आँश ुचहुाएर समस्याको समाधान हुने होइन । न त विमतिको नाममा हामीले जे गर्यौं त्यही ठीक छ, अव यसमा दायाँवायाँ हँदुैन भनेर लौरो देखाउनमुा नै कनुै वुिद्धमानी छ । नेताहरुको कारणले देशको भौमिक अखण्डतालाई नै संकटमा पार्ने यस्ता कर्महरुको के अर्थ हुन्छ ? तर, देश यस्तरी नै चलेको छ ।

नेताहरुको मूढ आग्रहबाट देश सँधै चल्दैन । पार्टीहरु जतिसुकै वलियो हुन, जतिसुकै राज्य केन्द्रित हुन र जतिसुकै लोकप्रिय हुन जनताले नपत्याएको दिन राजा–महाराजा, तानाशाह, अधिनायकवाद सवैको अन्त्य हुन्छ । जनतालाई जिस्क्याएर, धम्क्याएर, तर्साएर, थनुेर, गोली ठोकेर शासकहरुको वर्चस्व वच्ने थियो भने देश अहिले यति अगाडि आइपग्ुने थिएन ।

देशमा अहिले देखिएका समस्या राजनीतिक मात्रै होइन । हामी आर्थिक रुपले यति तल गिरी सकेका छौं, यथास्थितिमा हामी धानिन सक्दैनौं । राजनीतिलाई त हामी सधुार्न सक्छौं । तर, सामाजिक विखण्डनलाई रोक्न, विभेद हनु नदिन, समाजको समावेशी चरित्र कायम राख्न हामीले गर्नुपर्ने काम धेरैछन ।

स्थानीय तहको चुनाव सकिएका प्रदेशहरुमा अहिले यही समस्या खडा भएको छ । सिंहदरवारको अधिकार गाउँमा त आएको छ, तर संगसंगै सिंहदरवार पनि आएको छ । मधेशमा चुनाव हुन वाँकी नै छ । तर, यहाँ अन्यत्रका भन्दा समस्याहरु धेरै छन ।

यो अवस्थामा सामान्य मानिसको मनस्थिति स्थिर रहन सक्दैन भने यो स्वाभाविक नै हो । सामान्य मानिसको मनस्थिति जस्तै राष्ट्रिय जनता पार्टी, नेपालको मनस्थिति पनि स्थिर रहन सकेको छैन । चुनावमा भागलिने र नलिने कुरामा मधेशका नेताहरु व्दिविधामा देखिन्छन ।

जन–विद्रोह र आन्दोलनको बाटो अलमलिएको अहिलेको अवस्थामा राजपा नेपाल अँध्यारोमा बलेको मसाल बनेर अरुलाई बाटो देखाउन तयार हुनुपर्दछ ।

किनभने, अहिले सरकार, प्रतिपक्ष, व्यवसायी र सामान्य जनता, सवैले उसैको इशारा पर्खिएको छ ।अहिलेका लागि असोज २ गते चुनाव पनि हो र चुनौति पनि हो । यसको सामना राजनीतिक नियम अनसुार नै गरिनु पर्दछ । 

जनकपुरमा शनिबार बिहान एक महिलाको रहस्यमय अवस्थामा शव भेटिएको छ...

गौशाला : महोत्तरी जिल्लाको बलवा नगरपालिका–७ मा गएराति एक ट्र्याक्टरले...

धनुषा । धनुषामा शुक्रबार राति आगलागी हुँदा एउटा घर...

जनकपुरधाम । रामकलेवा कार्यक्रम गरी साताव्यापी...

जनकपुरधाम । स्वतन्त्र तराईमा बन्दूकको बलमा टिकेको अवैध नेपाली शासनलाई...

लहान । सिराहा जिल्लाको मिर्चैया नगर पालिकाको वडा नम्बर ५...

जनकपुरधाम । १९ औ अन्तराष्ट्रिय मैथिली सम्मेलन आज शनिवार जनकपुरमा...

जनकपुरधाम । प्रदेश नम्बर २ को ३२ प्रतिनिधि सभा र...

रुकुम । रुकुम पश्चिमको मुसिकोट नगरपालिका ६ मा शुक्रबार...

धादिङ । दक्षिणी धादिङको गजुरी गाउँपालिका वडा नं ५ स्थित...

काठमाडौं । आजराति १२ बजेअघि नै आफ्नो गन्तव्यमा पुग्न सरकारले...

काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसका नेता विमलेन्द्र निधिमा निमोनिया देखिएको...

धनगढी । वरिष्ठ उद्योगपति विनोदकुमार चौधरीले लोकतन्त्रमा मात्र देशलाई आर्थिक...

काठमाडौं । जर्जियाको एक होटेलमा आगलागी हुँदा ११ जनाको...

बैतडी । बैतडीमा अधिकांश स्वास्थ्यकर्मी निर्वाचनमा खटिँदा स्वास्थ्य सेवा...

काठमाडौं । नवलपरासीको पूर्वी क्षेत्र नवलपुरका कांग्रेस उम्मेदवारलाई लक्षित गरी...

गाईघाट, उदयपुर : जर्वजस्ती करणी गरेको अभियोगमा प्रहरीले एक युवकलाई...

काठमाडौं । स्पेनिस ला लिगा क्लब बार्सिलोनाका स्टार स्ट्राइकर लियोनल...

नारायण ढुंगाना :चितवन, मंसिर ६ । ‘नेतालेमात्रै हुँदैन, विश्व बदल्ने...

काठमाडौं । राजधानीको ओम अस्पतालमा उपचार गराइरहनु भएका नेपाली कांग्रेस...

जनकपुरधाम । रामजानकी विवाह पञ्चमी महोत्सवको अवसरमा प्रहरीले जनकपुर बजारबाट...

जनकपुरधाम । धनुषा क्षेत्र नम्बर ३ मा वाम गठबन्धनबाट उम्मेदवार...

जनकपुरधाम । रामायणमा वर्णित त्रेता युगमा मार्र्ग शुक्ल पञ्चमीका दिन...

जनकपुरधाम । पहिलो चरणको मतदानको तयारी पुरा भए लगतै दोस्रो...

राजविराज । जिल्ला समन्वय समिति(जिसस) सप्तरीमा फोरम–राजपा गठबन्धनको पुरै प्यानल...

जलेश्वर ।राष्ट्रिय जनता पार्टी(राजपा)नेपालले मधेश आन्दोलनका सहिदहरुको परिवारलाई ५०–५० लाख...

काठमाडौं । छैटौं राष्ट्रिय कर सप्ताह बिहीबार सकिएको छ...

धनकुटा । प्रदेश र प्रतिनिधिसभा सदस्य पदका लागि मतदानको...

हरारे । जिम्बावेका पूर्व उपराष्ट्रपति एमर्सन मनाङ्गावालाई आज राष्ट्रपतिको...

काठमाडौं । गर्भवती महिलाबाहेक अन्य मानिसले दिनमा ३ कप कफी...

धनकुटा । अज्ञात समुहले आज बिहान धनकुटाको फुङसुवा खोलामा बम...

लहान । श्रीमतीको घाँटी रेटेर हत्या गरी फरार रहेका श्रीमानलाई...

काठमाडौं । धादिङ र नवलपरासीमा बम फेला परेको छ...

काठमाडौं । टि–२० महिला विश्वकप क्रिकेट छनोट प्रतियोगिताअन्तर्गको चौथो खेलमा...

काठमाडौं । एनसेलले आफ्नो सेवालाई थप प्रभावकारी बनाउन ‘डिजिटल...

जनकपुरधाम । आसन्न चुनावलाई लिएर धनुषा प्रहरीले नयाँ रणनिति तहत...

जनकपुरधाम । रामजानकी विवाहमहोत्सवको अवसर पारेर भगवती दीनानाथ ट्रष्ट जनकपुरले...

जनकपुरधाम । रामजानकी विवाहमहोत्सवको पूर्वसन्ध्यामा बुधवार मटकोर सम्पन्न भएको छ...

जनकपुरधाम । धनुषा क्षेत्र नम्बर–३ ...

जनकपुरधाम । संघिय समाजवादी फोरम नेपालका तर्फबाट धनुषा क्षेत्र नम्बर...