Sat, 04 Aug 2018
ताजा समाचार
अफगानिस्तानमा आत्मघाती दुई हमला, ३५ को मृत्यु ७० घाइते || इन्डोनेसिया र चीनमा भूकम्प || एप्पलको बजार मूल्य १० खर्ब डलर पुग्यो || जिम्बाबेमा विपक्षीद्वारा मतपरिणाम बहिस्कार || दुई मन्त्रीलाई शपथः चार महिला || रु २१ अर्ब ८० करोड राजश्व संकलन || पहिलो पटक प्रस्तावित प्रधानन्यायाधीशको नाम अस्वीकृत || भौतिक पूर्वाधार तथा विकास मन्त्रालयमा नयाँ संरचना बन्दै || मन्त्री विश्वकर्माद्वारा निरीक्षण || आयुर्वेद, प्राकृतिक चिकित्सा पाठ्यक्रममा समावेश हुने || ट्रम्पको भारत भ्रमण निश्चित भइनसकेको अमेरिकी भनाइ || पिएमएल–एन नेताद्वारा पूर्व प्रधानमन्त्री शरीफसँग भेट || क्यालिफोर्निया डढेलोबाट एक हजार घर नष्ट || म्यानमारमा बाढीका कारण डेढलाख मानिस विस्थापित || सेन्ट्रल अफ्रिकन रिपब्लिकमा मारिएका रुसी पत्रकारलाई यातना नदिइएको पुष्टि || गुगलले चीनका लागि सेन्सर–मैत्री सर्च इन्जिन विकास गर्दैछः स्रोत || मुलुकलाई काठमा आत्मनिर्भर बनाउँछौँ : वनमन्त्री बस्नेत || दोलखामा ४.२ रिक्टरको परकम्प || घरजग्गा कारोवारबाट रु दुई करोड २८ लाख राजश्व || राष्ट्रियसभाका समितिमा रहने सदस्यको नाम अनुमोदित || आँखा पाक्ने रोगका बिरामी बढे || सरकारलाई आर्थिक र राजनीतिक रुपान्तरण गर्न समय दिनुपर्ने : अध्यक्ष || ट्याक्टर दुर्घटनामा दुईको मृत्यु || विकास र समृद्धिको नारा पूरा गर्न सक्दैनः नयाँ शक्ति || स्वास्थ्य सेवा केन्द्रमा सिलबन्दी || दश महिनाभित्र भैरहवाबाट अन्तर्राष्ट्रिय उडान शुरु हुन्छ : मन्त्री अधिकारी || प्रदेश नं १ : दुई विधेयक पारित || पैसा र पहुँच नहुनेले सेयरमा हेरेरै बस्ने प्रवृत्तिको अन्त्यः मन्त्री || डुबेर बालिकाको मृत्यु || क्रिकेटः श्रीलंकाले पहिलो ब्याटिङ रोज्यो || राष्ट्रसंघीय महासचिव जापान जाने || प्रदेश नं. ७ प्रदेशसभा सदस्यद्वारा समसामयिक विषयमा ध्यानाकर्षण || महिला शिक्षित नभएसम्म सामाजिक विकृति अन्त हुन्न : मुख्यमन्त्री राउत || काँग्रेसले तीन दिन आधा झण्डा झुकाउने || बडाहाकिमका छोरा बने देशकै सर्वोकृष्ट किसान || पर्सागढीमा ‘विपन्नको आँगनमा मेयर’ कार्यक्रम || शोक प्रस्ताव पारित || कुरा गरिरहेकै समयमा मोबाइल फोन विस्फोट हुँदा युवकको मृत्यु || नेपाली क्रिकेटको तीन दशकः एक दिवसीय खेल्दासमेत पूर्वाधार निर्माणमा ढिलाइ || नयाँ दिल्लीमा दलालको फन्दाबाट ३९ नेपाली महिलाको उद्धार ||
अकल्पनीय पीडाको मिलेर सामना गरौँ

साउन 32, २०७४

 


  • सँजय मित्र


एक हप्तामा अकल्नीय परिवर्तन आएको छ मधेसको भौतिक क्षेत्रमा । अरु वर्ष पनि बाढी आउँथ्यो । बाढी आउँदा सर्वसाधारणले खेतबारी डुबाउँछ र भोलिपल्ट फेरि जस्ताको तस्तै हुन्छ भन्ठान्थे ।

ठूला नदीहरुको किनारका बस्तीहरु कहिलेकाही कटानले प्रभावित हुन्थे । थोरबहुत राहतको आवश्यकता हुन्थ्यो । कहिलेकाहीँ कतै कुनै एक दुई ठाउँमा अप्ठ्यारो पथ्र्यो । धेरै सहयोगी हातहरु निस्किन्थे । धेरैले सहयोग गर्थे । सहयोग गर्नेलाई खासै अप्ठ्यारो हुँदैनथ्यो ।

राहत पाउनेले पनि राहतमा केही सन्तोष गर्थे । पीडितको विपत्तिमा सहानुभूति राख्ने धेरै हुन्थे । पीडामा मल्हम लगाउने धेरै हुँदा पीडा कम भएको अनुभूति हुन्थ्यो । तर यसपालिको अवस्था भने नितान्त फरक छ । परिदृश्य पुरै बदलिएको छ । अकल्पनीय अवस्थ ाबनेको छ मधेसको ।

किसानलाई बाहेक अरु कसैलाई पनि पानीको आवश्यकता थिएन । खेतमा सामान्य पानी चाहिएकै थियो किसानलाई । भर्खर रोपिएको धानलाई हुर्काउन सामान्य पानी चाहिने नियमित प्रक्रिया हो । हप्ता दिन बिराएर हरेक हप्ता एक झरी राम्ररी पानी परिराखे किसान खुसी हुन्छन् ।

असोज महिनासम्म यसै प्रकारले पानी परिरहँदा किसान मात्र होइन, उब्जनी राम्रो भएर देश नै खुसी हुने अवस्था रहन्छ । यस वर्ष त साउन बित्न लाग्दासम्म खासै पानी परेको थिएन । तुलनात्मकरुपमा कमै पानी पर्ने भविष्यवाणी गरिएको पनि थियो ।

धानको रोपाइँ जसोतसो गरी सिद्धिएको थियो र सामान्य पानी पर्दा धान खेतीमा किसानले मल हाल्ने बेला हुँदै थियो । आकाशमा बादल देखिन्थ्यो तर पानी पर्दैनथ्यो तर विहीवारदेखि आकाशले आफ्नो चित्र नै बदल्यो । आकाशको बादलले बोक्न सक्ने गरी पानी ओसार्दै धरतीमा पोख्न थाल्यो ।

धरतीले थेग्न सक्नेजति मात्र नै थेग्ने हो । खाल्टाखुल्टी भरिए, खेत भरिए, खोला भरिए र पनि वर्षा रोकिएन । विहीवारको साँझदेखि परेको पानी आइतवार बिहानसम्म आइपुग्दा बल्ल अलि थाकेर विश्राम गरेको जस्तो देखियो । यस अवधिमा त बाढीले जुन उग्र रुप लियो, त्यो कसैले देखेको थिएन, कसैले कल्पना गरेको थिएन ।

सबैको सोचाइभन्दा निकै बढी पानी गाउँबस्ती पस्यो, सहर पस्यो र पानीको गति अगाडि जे जति अवरोधहरु आए सबैलाई भत्काउँदै पानीले निकास खोज्न सुरु भयो ।

आकाशमा बादल जसरी स्वच्छन्द रुपमा हावाको बहावसँगै जान्छ, धरतीमा पनि पानीले त्यही स्वतन्त्रताको खोजी गर्न थाल्दा धेरै पुल स्वाहा भए, सडक खत्तम भयो । सयौँ घरहरु बगे, कैयाँै ढले । हजारौँ घरमा पानी पस्यो । पानीले आफ्नो ताण्डव नृत्य कम गरेन ।

ताण्डवमा मग्न आकाशको बादल र धरतीको बाढीले मानवले आवागमन गर्ने सबै बाटाहरुमाथि कब्जा जमायो । सम्पूर्ण बस्तीहरुलाई चारैतिरबाट घेरेर आफ्नो नियन्त्रणमा यसरी लियो कि कोही पनि बाहिर निस्किन सक्दैन । खोला, खेत, पोखरी र सडक सबै बराबर देखियो ।

उँखुको टुप्पा र विभिन्न किसिमका रुखहरुले गर्दा मात्र फाँटहरु समुद्र नभएको जस्तो लाग्दथ्यो, हैनभने सर्वसाधारणको नजरमा फाँटहरु समुद्र बनिसकेका थिए ।

समुद्र नै गाउँ पसेकोजस्तो अकल्पनीय दृश्य हरेकले घरमै बसी अनुभव गर्ने मौका पाएको यो अपूर्व अवसर नै हो । धेरै ठाउँमा यस्तो पनि देखियो, जहाँ सधै मोटर सरर गुड्थ्यो, त्यहाँ डुङ्गा चलिरहेको छ । सडकमा  डुङ्गाले गरेको शयरको दृश्य सबैका लागि अपूर्व नै थियो ।

रौतहटको सदरमुकाम गौरको परिदृश्य कतिसम्म भयावह थियो भने कतिपय पुराना घरको छतको माथि पानी चढेको थियो । नयाँ बनाएको घरको झ्यालबाट पानी भित्र पसेको थियो । घरमा चार फिटसम्म पानी सामान्य थियो । धेरैको घरको छतलाई पानीले छुने डर आइसकेको थियो ।

कतिपयले के सम्म पनि भनेका छन् भने सदरमुकाम गौरको कुनै घर बाँकी थिएन जसमा पानी नपसेको होस् । वि.सं. १९९१मा कटरबनबाट गौर बजारमा जिल्लाको सदरमुकाम सार्दादेखि लिएर अहिलेसम्मको इतिहासमा कसैले यतिको ठूलो बाढी आएको देखेका थिएनन् ।

वास्तवमा जिल्लामा सबैभन्दा बढी सुरक्षित र सुविधा सम्पन्न मानिने ठाउँ भनेकै जिल्लाको सदरमुकाम हुनुपर्ने हो तर सबै सुविधाबाट वञ्चित भएर मानिस आफ्नै छतबाट आफ्नो कोठामा जान नसक्ने अवस्थाको परिकल्पना कसैले गर्न सक्दैन, त्यही वास्तविकता सदरमुकाम गौरले भोग्नु प¥यो ।

हुँदाहुँदा टेलिफोन, मोबाइल, बिजुली सबै गायब । खानेपानी पनि रहेन । घरभित्रको सम्पूर्ण सामान पानीमा पौडी खेलिरहेको छ । सम्पूर्ण घरभित्र बाढीले बास गरेपछि आफू बसेको छतमा के खाने ? बालबालिकालाई के ख्वाउने ? त्यसमाथि झन् आकाशबाट पानी दर्किन सुरु भयो भने ? अवस्था कतिसम्म नाजुक थियो भने छिमेकको घरमा जान सकिँदैनथ्यो ।

छिमेकमा केही परेको छ भने त्यो पीडा केवल सुन्न सकिन्थ्यो वा देख्न सकिने छ भने हेरेर बस्न बाध्य हुनु पथ्र्यो । कुनै उपाय थिएन । मानिस निरुपाय भएको यो एउटा यस्तो अवसर हो जो एउटा जीवनले मात्र सम्झेर पुग्दैन, पुस्ता दर पुस्ता मानिसले सुनाउँछन् यस घटनालाई ।

यसले कति क्षति पु¥यायो, यसको हिसाब गरेर साध्य छैन । भौतिक क्षतिको त गणना गर्न सकिन्छ तर अभौतिक क्षतिको हिसाब गर्न सकिन्न । मानिसले जुन रुपमा मानसिक पीडा भोगेका छन्, त्यसको असर व्यक्तिमा पछिसम्म देखिएला । हरेक व्यक्तिले पीडा बेहोरेको छ ।

हर घरपरिवारमा कुनै न कुनै किसिमले भौतिक क्षति भएको छ । सामाजिक र सार्वजनिक तथा सरकारी सम्पत्तिको विनाश कति भयो भन्ने कुरो सबैको हिसाब गरेर साध्य छैन तर क्षति सबैतिर भएको छ । प्रकृतिको यो विनाश लीलाले स्वयं प्रकृतिको पनि केही हदसम्म विनाश गरेको छ । वास्तवमा सर्वसाधारणको लागि यो महापीडाको घडी हो ।

यो कुनै व्यक्तिगत समस्या होइन, कुनै निश्चित समुदायको समस्या होइन । सामूहिक समस्या हो, सामूहिक पीडा हो र सबैको साझा पीडा हो । थोर र बहुत फरक क्षति होला तर पीडा सबैको समान छ । यस पीडालाई कम गर्न केही हुनेले नहुनेलाई सहयोग गरेका छन् । एकले अर्काको मुख हेरेर सन्तोष गरेका छन् । एकले अर्कालाई सहयोग गरेका छन् ।

सान्त्वना दिएका छन् । यी आपसी विश्वास र प्रेमले मानिसलाई महापीडामा पनि सँगै बाँच्न सिकाएको छ, सँगै हाँस्न सिकाएको छ ।
बाढीरुपी मानवीय संकटबाट हामीले पार पाएका छौँ । अब यसले पु¥याएको क्षतिको सामना गर्नु छ । एकले अर्काप्रति सहानुभूति दर्शाउँदै हामीले एकले अर्कोलाई सकेको मानवीय सहयोग पु¥याउनु छ । यस घडीमा हामी सबैले मिलेर सामना गर्नु छ ।

हातमा हात मिलाई हामी सबै जुटौँ, यस अकल्पनीय पीडाको मिलेर सामना गरौँ । जे हुनु भइहाल्यो, अब सकेसम्म सचेत बनौँ । प्रकृतिको अगाडि हामी सबै विवश छौँ । बाढीपछिको पीडाबाट बच्ने प्रयासमा हामी सबैले ध्यान दिनु परेको छ ।

अब स्वास्थ्यसँग सम्बन्धित समस्याहरु देखिन सक्छ, यसमा गम्भीर भएर लाग्यौँ भने समयका अन्तरालमा बाढीको पीडा कमजोर हुँदै जाने छ ।

गार्डेज, अफगानिस्तान : अफगानिस्तानको पूर्वी सहर गार्डेजमा भएका आत्मघाती हमलाम...

जाकार्ता : इन्डोनेसियाको पूर्वी भागमा पर्ने मालुकु प्रान्तमा शुक्रबार...

न्यूयोर्क : आइपड, आइफोन र आइप्याडको उत्पादक कम्पनी एप्पलले बिहीबार...

हरारे : जिम्बाबेको प्रमुख विपक्षी गठबन्धन मुभमेन्ट फर डेमोक्रेटिक...

काठमाडौँ : राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले नवनियुक्त दुई मन्त्रीलाई पद तथा...

चितवन : आन्तरिक राजश्व कार्यालय भरतपुरले आर्थिक वर्ष २०७४÷७५ मा...

काठमाडौँ : नेपालको इतिहासमा पहिलो पटक प्रस्तावित प्रधानन्यायाधीशको नाम...

धनगढी : प्रदेश नं ७ को भौतिक पूर्वाधार तथा...

काठमाडौँ : युवा तथा खेलकूदमन्त्री जगतबहादुर सुनार (विश्वकर्मा) ले नेपालमा...

काठमाडौँ : राष्ट्रिय पाठ्यक्रम विकास तथा मूल्यांकन परिषद्को आज बसेको...

वासिङटन : अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प भारत जाने निश्चित भइनसकेको...

इश्लामावाद, पाकिस्तान : पाकिस्तान मुस्लिम लिग–नवाज (पिएमएल–एन) का नेता सेहवाज...

लस एन्जलस, संयुक्तराज्य अमेरिका : क्यालिफोर्नियाको जङ्गलको केही भागमा लागेको...

बागो, म्यानमार : दक्षिणपश्चिमी म्यानमारमा भीषण वर्षापछि आएको बाढीको कारण...

मस्को : यसै हप्ता सेन्ट्रल अफ्रिकन रिपब्लिकमा मारिएका रुसी पत्रकारलाई...

बेइजिङ : गुगलले चीनको कठोर सेन्सरसीप (नियन्त्रण) नियमलाई सम्बोधन गर्नेगरी...

काठमाडौँ : वन तथा वातावरणमन्त्री शक्तिबहादुर बस्नेतले काठकोे उत्पादनमा वृद्धि...

काठमाडौँ : दोलखाको नाम्दु आसपास केन्द्रबिन्दु भएर आज गोरखा भूकम्पको...

म्याग्दी : जिल्लामा घरजग्गा कारोवारबाट आर्थिक वर्ष २०७४÷७५ मा...

काठमाडौँ : राष्ट्रियसभा मातहतका चार विषयगत समितिमा रहने सदस्यको...

तुलसीपुर : राप्ती आँखा अस्पताल दाङमा आँखा पाक्ने रोगका बिरामी...

विराटनगर : राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीका अध्यक्ष कमल थापाले वर्तमान सरकारलाई...

रोल्पा : गएराति रोल्पा माडी गाउँपालिका–१ धारावाङमा भएको ट्याक्टर दुर्घटनामा...

काठमाडौँ : नयाँ शक्ति पार्टी नेपालले विकास र समृद्धिको...

काठमाडौँ : अनुगमनका क्रममा क्लिनिक सञ्चालनसम्बन्धी कुनै पनि कागजातहरु फेला...

काठमाडौँ : संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उडड्यनमन्त्री रवीन्द्र अधिकारीले आगामी...

विराटनगर : प्रदेश नं १ को प्रदेश सभाको आज बसेको...

दोलखा : ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिंचाइमन्त्री वर्षमान पुनले पैसा...

बनियानी, झापा : झापाको मेचीनगरमा एक बालिकाको डुबेर मृत्यु भएको...

दाम्बुल्ला, श्रीलंका : श्रीलंका र दक्षिण अफ्रिकाबीचको दोस्रो एक दिवसीय...

संयुक्त राष्ट्रसंघ : संयुक्त राष्ट्रसंघीय महासचिव एन्टोनियो गुटर्रेस नागासाकी समारोहमा...

धनगढी : प्रदेश नं ७ प्रदेशसभाको आज बसेको बैठकको विशेष...

महेन्द्रनगर, धनुषा : प्रदेश २ मुख्यमन्त्री लालबाबु राउतले महिला शिक्षित...

काठमाडौँ : नेपाली काँग्रेसले पार्टीका पूर्व केन्द्रीय सदस्य एवं...

गोरखा । उनी काठमाडौंको खानदानी परिवारमा जन्मिएका थिए । बाबु...

वीरगञ्ज । पर्साको पर्सागढी नगरपालिकाले ‘विपन्नको आँगनमा मेयर’ कार्यक्रमसहित चालु...

काठमाडौँ,: राष्ट्रिय सभाको आजको बैठकले प्रजातान्त्रिक एवं लोकतान्त्रिक आन्दोलनका अथक...

नयाँ दिल्ली । मोबाइल फोनमा कुरा गरिरहेको समयमा अचानक...

काठमाडु । नेपालले अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट काउन्सिल (आइसिसी)को मान्यता...

काठमाडु । भारतको राजधानी नयाँ दिल्लीबाट ३९ नेपाली महिलाको...