Thu, 24 May 2018
ताजा समाचार
सर्वसाधारणले पनि प्रदेशसभामा प्रस्ताव लान पाउने || सवारी दुर्घटनामा दश महिनामा ९५ को मृत्यु || शिक्षामा लगानीअनुसार प्रतिफल आएन ः प्रधानमन्त्री || पाँचवर्षसम्म सरकार सञ्चालन हुन्छ ः प्रचण्ड || ठक्कर दिने टिपरका सवारी चालक पक्राउ || नीति तथा कार्यक्रममा छुटेका विषय बजेटले समेटोस् || राजविराज विमानस्थल एक दशकपछि पुनः सञ्चालनमा || पोखरीमा डुबेर चार बालिकाको मृत्यु || गुण्डाराजको अन्त्य गर्दै जनताको राज स्थापना हुन्छ : गृहमन्त्री || दुर्गम गाउँमा अफिम खेती || महोत्तरीमा बढ्यो गर्मी || तत्मा समाजको राष्ट्रिय कार्यकारिणी समिति गठन || मन्त्री यादव थाइल्याण्डतर्फ || एकैरातमा तीन घरमा चोरी || डोम समुदायका बालबालिका विद्यालय भर्ना || हजार विद्यार्थीमा एउटै शौचालय || सडक र ऊर्जा प्राथमिकतामा छः मुख्यमन्त्री राउत || उखु किसानद्वारा मिलमा धर्ना मालिक फरार || वडाध्यक्ष पौडेलको घरमा बम विष्फोट, दुई घाइते || सरकारको नीति तथा कार्यक्रम आज संघीय संसदको संयुक्त बैठकमा प्रस्तुत || ओली ५ वर्षकै लागि प्रधानमन्त्री हो, त्यसमा तल–माथि हुँदैन : || रावणको जन्मभूमि मानिएको पौलस्त्य आश्रम ओझेलमा || सोलु करिडोर प्रसारण लाइन समयमै सक्न प्राधिकरणको ठेकेदारलाई ताकेता || विषाक्त मदिरा सेवन गर्दा १२ जनाको मृत्यु, मदिरा बिक्रीवितरण गर्ने || सन्दीप लामिछानेको खुलेर प्रशंसा गरे रिकी पोन्टिङले || विद्यार्थी मृतावस्थामा फेला || बजेटमा मधेससंग विभेद गरीए संसद अवरुद्ध गर्ने सांसद यादवको चेतावनी || प्रदेश नं २ का सञ्चारमाध्यमलाई राहतपूर्ण वर्गीकरण गर्न आग्रह || मालपोत कर तिर्नु पर्दैनः नगर प्रमुख || पुर्व राजा ज्ञानेन्द्रलाई नागरिक अभिनन्दन || तरुण दलको जिल्लास्तरीय प्रशिक्षण कार्यक्रम || शिक्षक संगठन धनुषामा महतो || सर्पदंशबाट महिलाको मृत्य || ससुराली पक्षको कुटाइबाट महिला गम्भीर || मधेशको लागि विशेष बजेटः मन्त्री महासेठ || गेरुका नदीमा सरसफाई || तुलसीदास पार्कमा सरसफाई || मिथिलाको युगभूमि सिम्रौनगढ हो : पुरातत्वविद मिश्र || ठेकदारको लापर्वाहीले बस दूर्घटना, २४ बढी घाईते || फोरम पदाधिकारी बैठक जारी, एकीकृत नेकपामाथि नजर ||
चुनावको सेरोफेरो

भाद्र ११, २०७४

 


  • किशोर नेपाल


मधेशमा समावेशी लोकतन्त्रको प्रयोग धेरैको चाहना छ । तर, सत्ता प्राप्तिका लागि जातीय समीकरणको नारापनि दिने गरिएकोछ । जातीय समीकरण समावेशी लोकतन्त्रको दुश्मन हो । जातीय समीकरणले जोडिदै गएको समाजलाई छुट्याउँदै लैजान्छ । समावेशी लोकतन्त्रको लागि मधेशी जनतामा देखिएको उत्कट अभिलाषाको कार्यान्वयन नै नेपालका लागि उत्कृष्ट प्रयोग हुनेछ । यो विषयलाई कांग्रेस, एमाले, माओवादी लगायतका ठूला पार्टीहरुले पनि उत्तिकै पछ्याउनु पर्दछ ।


प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवा भारतको राजधानी नयाँ दिल्लीमा आफनो राजकीय भ्रमणको कामकाज सकेर धर्मपत्नी डा.आरजु देउवाका साथ तीर्थव्रतका लागि तिरुपति र वोधगयातिर लागेका छन । भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीसंग ‘अचानक’ भेटबाट शुरु भएको प्रधानमन्त्रीको यो भ्रमण सरकारी र औपचारिक भाषामा फलदायी रहेकोछ ।

फलदायी भ्रमणको नतीजाका लागि वृक्षमा फल लागुन्जेल पर्खिनु पर्दछ । यो प्रकृतिको सामान्य नियम हो । प्रधानमन्त्री देउवाको अहिलेको भारत भ्रमण आपसी सदभाव र सौजन्य अभिवृध्दिका लागि थियो । सवै भ्रमण लेनदेनका लागि मात्र हुँदैनन । लेनदेन, सन्धी–सम्झौता, वार्तालाप कूटनीतिका अनिवार्यता हुन । तर, छिमेकीहरु वीचको सम्वन्ध सँधै कूटनीतिक मात्र हुँदैन ।

विगत डेढ वर्षदेखि नेपाल र भारतको सम्वन्धमा निकै ठूलो विचलन आएको थियो । कांग्रेस सभापति स्व. सुशील कोइरालाको उत्तराधिकारीका रुपमा केपी ओली देशका प्रधानमन्त्री भएका वेला सम्वन्ध निकै चीसोे भयो । ओलीले गणतन्त्र स्थापनापछि पहिलो पटक विपरित नीति अवलम्वन गरे ।

उनले आफनो सरकार चीनतिर लहसिएको देखाएर राष्ट्रवादको झण्डा गाडे । चीनसंगको पारवहन सम्झौता सहज उपक्रम थियो जसलाई निकै वढी महत्व दिइयो । विकासका अरु कुरामा पनि चीनियाँ आश्वासन आए । त्यसलाई नारा वनाएर ओली सरकार अगाडि वढ्यो ।

नेपाल–भारत सम्वन्धमा आएकोयो विचलन दुवै देशका हितमा थिएनन । तर, यसका लागि नेपाल र भारतका दुवै सरकार जिम्मेवार थिए ।

यो पूरै प्रकरणमा भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको निकै वदनामी भयो । शायद, उनले पनि भारतको स्थायी सरकार र सुरक्षा निकायहरुको कुरा काट्न सकेनन ।

नेपाल–भारत बीचको सम्वन्ध विश्वास र भाइचाराको नभएर अविश्वासको पोको वनेकोछ । आर्थिक, राजनीतिक, धार्मिक, सांस्कृतिक र सामाजिक सवै क्षेत्रमा यो अविश्वास छाएकोछ ।

निश्चय पनि क्षेत्रीय शक्तिका रुपमा स्थापितहुन लागेको भारतका सुरक्षा सरोकारहरु वढी होलान । त्यसलाई दक्षिण एशिया क्षेत्रका सवै राष्ट्रले आ–आफनै हिसावले स्वीकार गरेका छन ।

यो स्वीकार्यता नै भारतीय सुरक्षाको प्रत्याभूति हो । भारत यसभन्दा अगाडि वढेर आफनो सुरक्षाको आधार विस्तारगर्न चाहन्छ भने उसले आफना छिमेकीहरुलाई अप्ठेरो नपर्नेगरी त्यसो गर्न सक्दछ ।

छरछिमेकका जनताले भारतले यसो गर्यो र उसो गर्यो भन्ने गुनासो र गनगन जति धेरै गर्दछन भारतका लागि त्यति नै अप्ठेरो परिस्थितिको सिर्जना हुन्छ ।

त्यस्तो परिस्थिति उत्पन्न हुनदिनु भारत आफनै लागि पनि वान्छनीय हुँदैन । प्रम देउवाको भारत भ्रमण नेपाल र भारत वीच सदभाव निर्माणका हिसावले उपयोगी वनेकोछ ।  यसलाई भारतीयहरुले वुझेरमात्र पुग्दैन, नेपाली जनताले पनि वुझनु आवश्यकछ ।


नेपालमा संविधान जारी हुँदा सुशील कोइराला प्रधानमन्त्री थिए । तर, संविधान कार्यान्वयनका क्रममा ओली, प्रचण्ड र वर्तमान प्रम देउवा सहित तीनजना नेता प्रधानमन्त्री भै सकेका छन ।

ओली सरकारले स्थानीय तहको निर्वाचनको ‘गम्भीर’ चर्चा गरेपनि उसको प्राथमिकतामा निर्वाचन परेन । चुनावको चासो कांग्रेस–माओवादी गठवन्धन सरकारले नै देखाएको हो ।

गठवन्धन सरकारको नेतृत्वले देशका सातमध्ये छ प्रदेशमा स्थानीय तहको चुनावसम्पन्न गराइ सकेको छ । मधेश प्रदेशको रुपमा चिनिएको दुइ नम्वर प्रदेशमा असोज दुइगते निर्वाचन हुँदैछ ।

मधेशका वृहत्तर आवश्यकता र मांगलाई संविधानले संवोधन नगरेकोमा व्यक्त भइरहेको आक्रोश अव निर्वाचनको माध्यमव्दारा अभिव्यक्त हुनेछन । अव मधेशको मुद्दा सरकार र ठूला भनिने पार्टीहरुको नाभीस्थलमा गाडिएको छ ।

मधेशको हितमा संगठित राष्ट्रिय जनता पार्टीले चुनावमा भागलिने भएपछि सरकारका धेरै समस्या समाधान हुने आशा राजनीतिक वृत्तमा चाखराख्ने सवैले राखेका छन ।  
चुनावको मुखैमा आएको वाढीको विपत्तिले मधेशका जनता थप संकटमा परेका छन । वास्तवमा, मधेशमा आएको वाढीले पहाडपनि वगाएर ल्याएको छ ।

मधेशका सवै गाउँ डुवानमा परेका छन । ती सवै गाउँमा राहत पुर्याउनु पनि कठिन छ । तर, सरकारका प्रधानमन्त्री र सरकारी संयन्त्रले यसपटक मधेशको उपेक्षा गरेका छैनन । प्रधानमन्त्रीको प्रत्यक्ष नीरिक्षणले राहत वितरणमा केही तदारुखता पक्कै थपेको छ ।

यतिवेला चुनावको दिनसम्म वातावरण सामान्य भइसक्ने अपेक्षा राखिएकोछ । अधिकार प्रयोगका मामिलामा नेपालका जनता निकै अगाडि छन । त्यसमा पनि, नेपाली प्रजातन्त्र र लोकतन्त्रको प्रयोगभूमि रहेको मधेशका जनताले भोटको महत्व थाह पाइ सकेका छन ।

यो  पटक स्थानीय तहको निर्वाचनमा उनीहरुले कुन पार्टी रोज्नेछन ? अहिले अनुमानगर्ने वेला भै सकेको छैन ।  मधेशमा समावेशी लोकतन्त्रको प्रयोग धेरैको चाहना छ । तर, सत्ता प्राप्तिका लागि जातीय समीकरणको नारापनि दिने गरिएकोछ ।

जातीय समीकरण समावेशी लोकतन्त्रको दुश्मन हो । जातीय समीकरणले जोडिदै गएको समाजलाई छुट्याउँदै लैजान्छ । समावेशी लोकतन्त्रको लागि मधेशी जनतामा देखिएको उत्कट अभिलाषाको कार्यान्वयन नै नेपालका लागि उत्कृष्ट प्रयोग हुनेछ । यो विषयलाई कांग्रेस, एमाले, माओवादी लगायतका ठूला पार्टीहरुले पनि उत्तिकै पछ्याउनु पर्दछ ।

स्थानीय तहको चुनावका लागि जनता जति उत्साहित छन त्यत्ति नै सतर्कता आवश्यक छ राजनीतिक दलहरुको । मधेशमा सीके राउत पक्षले स्थानीय चुनाव विथोल्ने नीति लिएको छ ।

मतपत्रमा छाप नहान्ने वा मतपत्र लिएर वूथबाट वाहिरिने रणनीति लिएका लोकतन्त्र विरोधी र विभाजनवादी वागीहरुको यो कार्यक्रम एउटै मात्र वूथमा सफल भयो भने पनि त्यो खतरनाक संकेत हुनेछ । त्यतापट्टी मुख्य खेलाडीका रुपमा रहेका राजनीतिक दलका अभियन्ताहरुले ध्यान पुर्याउनु आवश्यक छ ।

मधेशमाथिको विभेद, केन्द्रीय संकीर्णता, स्थानीय नेताहरुको स्वार्थप्रेरित क्रियाकलापका कारण मधेशी युवाहरुमा आक्रोश छ । यो आक्रोशको निकासदिन सरकार र राजनीतिक दलहरुले जिम्मेवार भूमिका निर्वाह गर्नुपर्दछ ।

राजपाले निर्वाचनमा भागलिने निर्णय गरेर मधेशमा परिवर्तनका लागि आफनो ढोका खुला राखेकोछ । अरु पार्टीहरुले पनि राजपाको यो नीति अपनाउनु उचित हुनेछ ।

विद्रोह, वगावत, अविश्वास र अनमेल राजनीतिका कारण पछाडि परेको मधेशलाई स्थानीय, प्रादेशिक र प्रतिनिधिसभासम्मको चुनावको सिलसिलाले एकपटक फेरी पूर्तिलो वनाउने आशा सवैले राखेका छन । देशमा अहिले निर्माण भएका सातवटा प्रान्त भोलि दश प्रान्तमा विस्तारित पनि हुन सक्दछ वा पाँच प्रान्तमा खुम्चिनपनि सक्दछ ।

मधेश, पहाड र हिमाल सवै क्षेत्रले आ–आफनो मौलिक चरित्र बोकेका छन । त्यो मौलिकचरित्रलाई संरक्षित र सुरक्षित गरेर सवै थरी नेपालीहरु एकसाथ अघि वढने हो भने चुनौतिहरुको सामनागर्नु अप्ठेरो छैन ।राजनीतिमा चुनाव सँधै उत्सव हो । जनताको महोत्सव ।

रुकुम : प्रदेश नं ५ का सभामुख पूर्णबहादुर घर्तीले...

विराटनगर : चालु आर्थिक वर्षको १० महिनामा मोरङ जिल्लामा...

काठमाडौँ : प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले शिक्षा क्षेत्रबाट लगानीअनुसार...

काठमाडौँ : नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ले...

नगरकोट : अरनिको राजमार्गअन्तर्गत भक्तपुरको नलिञ्चोक नजिकै सडकमा बुधबार...

काठमाडौँ : राष्ट्रियसभाका सदस्यले सरकारको नीति तथा कार्यक्रममा छुटेका...

राजविराज : पटक पटक उडान सञ्चालन तथा स्थगन हुँदै...

लुम्बिनी : रुपन्देहीको लुम्बिनी सांस्कृतिक नगरपालिका–११ मसिना गडिदियाको नौखनिया...

भक्तपुर : गृहमन्त्री रामबहादुर थापाले अब देशभर गुण्डाराजको अन्त्य...

जाजरकोट : नलगाड नगरपालिकाका विभिन्न स्थानमा अवैध रुपमा अफिम...

महोत्तरी : जिल्लामा केही दिनदेखि अति गर्मी बढेकोे...

जनकपुरधाम । राष्ट्रिय तत्मा समाज नेपालले राष्ट्रिय कार्यकारिणी समिति गठन...

जनकपुरधाम । उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्तिमन्त्री मातृकाप्रसाद यादव थप उपचारका...

गौर । रौतहट जिल्लाको सदरमुकाम ...

पोखरिया । विद्यालय भर्ना हुन नसकेका...

जनकपुरधाम । मुख्यमन्त्री लालबाबु...

गौशाला (महोत्तरी)। दुई अर्ब रुपैया बढी भुक्तानी ...

दमक । झापाको दमक–७ का वडाध्यक्ष भीम पौडेलको घरमा गएराति...

काठमाडौं । सरकारले आगामी आर्थिक २०७५/७६ को नीति तथा कार्यक्रम...

काठमाडौं । नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) का नेता एवं पूर्वगृहमन्त्री...

म्याग्दी । रामायणमा वर्णित रावणको जन्मभूमि मानिएको म्याग्दीको पौलस्त्य आश्रम...

सोलुखुम्बु । नेपाल विद्युत प्राधिकरणले सोलु करिडोर १३२ केभी...

काठमाडौं । भारतको कानपुरमा विषाक्त मदिरा सेवन गर्दा १२...

नयाँ दिल्ली । आइपिएल टिम दिल्ली डेयरडेभिल्सका प्रशिक्षक तथा अस्ट्रेलियाली...

महेन्द्रनगर, धनुषा : जनकपुर उपमहानगरपालिकास्थित एक विद्यालयमा आज बिहानै एक...

वीरगन्ज । आगामि बजेटमा मधेससंग संघीय सरकारले बिभेद गरे संघीय...

महेन्द्रनगर, धनुषा : नेपाल पत्रकार महासंघ प्रादेशिक समिति...

नेपाल शिक्षक संगठन धनुषाको १२ औं जिल्ला अधिवेशनले ...

मलगंवा । सर्लाहीको दक्षिणी भेगमा पर्ने विष्णु ...

जनकपुरधाम । महोत्तरी ...

जनकपुरधाम । जनकपुर स्थित...

त्रिलोकीनाथ यादवबारा । वरिष्ठ पुरातत्वविद...

काठमाण्डु ।प्रदेश नम्बर २ को सत्तारुढ दल संघिय ...