बारा–रौतहटसँग सीमा जोडिएको भारतको बिहार राज्यको पूर्वी चम्पारण जिल्लामा मल तस्करी र नक्कली मल उत्पादनमा संलग्न गिरोहमाथि भारतीय प्रशासनले व्यापक कारबाही गरेको छ।
संयुक्त सुरक्षा टोलीले सञ्चालन गरेको विशेष अपरेसनमा २ हजार बोरा अवैध रासायनिक मल बरामद हुनुका साथै नक्कली डीएपी ९म्ब्ए० मल उत्पादन भइरहेको कारखाना फेला पारी कानुनी प्रक्रिया अघि बढाइएको छ।
जिल्ला कृषि पदाधिकारी मनीष कुमार सिंहको नेतृत्वमा सशस्त्र सीमा बल ९एसएसबी०को ७१औँ बटालियन र स्थानीय प्रहरीले मंगलबार मध्यराति बनकटवा प्रखण्डका बडहरवा, रेगनिया, आठमोहन र बीजबनी गाउँमा एकैसाथ छापामारी गरेका थिए। कारबाहीका क्रममा तस्करीका लागि गोदाममा लुकाइराखिएको २ हजार बोरा अवैध मल नियन्त्रणमा लिइएको भारतीय अधिकारीहरूले जनाएका छन्।
छापाका क्रममा अगरवा गाउँमा नक्कली डीएपी मल उत्पादन भइरहेको कारखाना पनि फेला परेको छ। प्रारम्भिक अनुसन्धानअनुसार उक्त कारखानाबाट उत्पादन गरिएको नक्कली मल सीमावर्ती बजारमा बिक्री गर्नुका साथै नेपालतर्फका बारा र रौतहटसम्म तस्करी गरेर पुर्याइँदै आएको आशंका गरिएको छ।
घटनामा संलग्न रहेको आरोपमा जावेद अन्सारी, विश्वनाथ राय, सिकन्दर राय, सिखु राय र सुधीर रायविरुद्ध मल तस्करी तथा अवैध भण्डारणसम्बन्धी मुद्दा दर्ता गरिएको छ। यस्तै, नक्कली डीएपी उत्पादन गरेको आरोपमा प्रमोद राय र मदन रायविरुद्ध पनि कानुनी कारबाही अघि बढाइएको प्रशासनले जनाएको छ।
यसअघि पनि बनकटवा, आदापुर, छौडादानो र घोडासहन क्षेत्रका १४ वटा मल बिक्री केन्द्रलाई कालोसूचीमा राखिएको थियो। प्रशासनले सीमावर्ती क्षेत्रमा मलको अवैध कारोबार नियन्त्रण गर्न निगरानी र कारबाहीलाई थप कडा बनाइने जनाएको छ।
सीमावर्ती नेपालमा पनि असर पर्ने जोखिम
पूर्वी चम्पारणसँग बारा र रौतहटको खुला सीमा जोडिएकाले त्यहाँ हुने मल तस्करी र नक्कली मलको कारोबारले नेपाली किसान पनि प्रभावित हुने जोखिम रहन्छ। खेतीपातीको मुख्य समयमा सस्तो मूल्यको प्रलोभनमा यस्ता नक्कली मल नेपाल भित्रिने सम्भावना रहने भएकाले सीमामा निगरानी थप प्रभावकारी बनाउनुपर्ने आवश्यकता देखिएको छ। भारतीय प्रशासनको पछिल्लो कारबाहीले सीमापार हुने अवैध मल कारोबार नियन्त्रणमा सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।

